Voorlopige aanslag: aanvragen, wijzigen en de uitbetaling
Een voorlopige aanslag is een tussentijdse afrekening van de inkomstenbelasting over het lopende jaar: je ontvangt je hypotheekrenteaftrek maandelijks vooruit, of je betaalt maandelijks vooruit wat je later toch verschuldigd bent. Aanvragen en wijzigen doe je in Mijn Belastingdienst, meestal tot 1 mei van het jaar erna, en uitbetalen gebeurt rond de vijftiende van elke maand. Alles wordt bij de aangifte verrekend, dus wie te veel ontving betaalt dat terug. Wie vooraf een juiste voorlopige aanslag vraagt, voorkomt de belastingrente van 5 procent die in 2026 geldt.
- de 15e 2026 vaste uitbetaaldag van een maandelijkse voorlopige aanslag
- 1 mei 2027 2026 uiterste dag om de aanslag over 2026 aan te vragen of te wijzigen
- 5% 2026 belastingrente op de inkomstenbelasting
- 11 2026 maximaal aantal maandtermijnen waarin je mag betalen
- € 18 2026 teruggaafgrens: daaronder wordt niets uitbetaald
Gecontroleerd op augustus 2026
Wat een voorlopige aanslag is en hoe hij werkt
Een voorlopige aanslag is een tussentijdse afrekening van de inkomstenbelasting over het jaar dat nu loopt. De Belastingdienst schat vooraf in wat je over dat jaar moet betalen of terugkrijgt en verdeelt dat bedrag over maandelijkse termijnen. Voor huiseigenaren draait het bijna altijd om de teruggaafkant: de hypotheekrenteaftrek levert geld op dat je liever niet pas een jaar later ziet. Hoe die aftrek wordt berekend en welke posten meetellen, staat in de gids over de aangifte over je eigen woning.
Het woord voorlopig is letterlijk bedoeld. De aanslag is een schatting op basis van cijfers die jij invult of die uit je vorige aangifte komen. Bij de aangifte over datzelfde jaar wordt alles opnieuw gerekend met de werkelijke bedragen, en pas de definitieve aanslag inkomstenbelasting staat vast.
Een voorlopige aanslag kan daardoor nooit blijvend te hoog of te laag zijn. Wat je te veel kreeg betaal je terug, wat je te weinig kreeg komt er later bij. Wat je met een nauwkeurige schatting wint, is dat je geen bedrag hoeft terug te storten dat je allang hebt uitgegeven.
De teruggaafvariant heette vroeger een voorlopige teruggaaf. Die term hoor je nog steeds, maar op het formulier en op de beschikking heet alles tegenwoordig voorlopige aanslag inkomstenbelasting.
De twee richtingen: maandelijks ontvangen of vooruit betalen
Er bestaan twee soorten voorlopige aanslagen en ze werken tegengesteld. Bij de eerste krijg je elke maand geld, meestal omdat je aftrekposten hebt die niet in de loonheffing zitten: hypotheekrente, aftrekbare zorgkosten, betaalde partneralimentatie. Bij de tweede betaal je elke maand, omdat er inkomen is waarover niets is ingehouden, zoals winst uit onderneming, een tweede pensioen of vermogen in box 3.
Een aanslag waarop je moet betalen krijg je vaak ongevraagd. De Belastingdienst legt die op zodra uit eerdere jaren blijkt dat er waarschijnlijk bijbetaald moet worden, om te voorkomen dat je na de aangifte in een keer een fors bedrag op de mat krijgt. De teruggaafvariant moet je zelf aanvragen, tenzij je hem vorig jaar al had: dan wordt hij automatisch voortgezet.
Of je in jouw situatie geld terugkrijgt hangt af van je inkomen, je aftrekposten en je vermogen. De grote lijn per situatie staat bij wanneer je belasting terugkrijgt, en het bredere overzicht van wat een huis fiscaal kost en oplevert vind je op de pagina over belastingen rond je woning.
| Kenmerk | Je krijgt maandelijks geld | Je betaalt maandelijks |
|---|---|---|
| Meest voorkomende aanleiding | Hypotheekrenteaftrek, zorgkosten, alimentatie | Winst, tweede pensioen, box 3-vermogen |
| Hoe het loopt | Uitbetaling rond de 15e van elke maand | Termijn die je overmaakt of laat incasseren |
| Ongevraagd opgelegd | Zelden, je vraagt hem zelf aan | Regelmatig, op basis van je vorige aangifte |
| Stopzetten mogelijk | Ja, tot 1 oktober van het jaar zelf | Nee, alleen verlagen door te wijzigen |
| Gevolg bij een te hoge schatting | Je betaalt het verschil terug bij de aangifte | Je krijgt het verschil terug bij de aangifte |
Gecontroleerd op augustus 2026
Een voorlopige aanslag aanvragen of wijzigen
Aanvragen en wijzigen gaan via hetzelfde formulier in Mijn Belastingdienst, waar je met DigiD inlogt. Je kiest Inkomstenbelasting, dan het jaar, dan Voorlopige aanslag. Het formulier voor 2026 staat open sinds 1 december 2025; dat van 2027 wordt rond 1 december 2026 verwacht, en de bijbehorende beschikking valt meestal halverwege december in de bus.
Wat je invult is een schatting van je hele jaar: je verwachte inkomen, de WOZ-waarde van je woning, de hypotheekrente die je dat jaar betaalt en de eenmalige financieringskosten als je dat jaar hebt gekocht of overgesloten. Een deel staat al voorgevuld uit je vorige aangifte. Loop die voorgevulde regels wel na, want ze beschrijven je vorige jaar en niet dit jaar.
De WOZ-waarde die je nodig hebt is die van 1 januari van het jaar ervoor; welke waarde in welk jaar hoort en hoe je hem controleert lees je bij de WOZ-check. Wat die waarde bij je inkomen optelt, reken je uit met de rekenhulp voor het eigenwoningforfait. Trek de jaarrente daarvan af en je hebt de basis van je verzoek.
Wijzigen mag zo vaak als nodig is. De grens ligt bij 1 mei van het jaar na het belastingjaar, of bij de datum in je aangiftebrief als daar iets anders staat en bij je uitsteldatum als je uitstel hebt. Heb je over dat jaar al aangifte gedaan, dan kan een voorlopige aanslag niet meer en verloopt alles via de aangifte inkomstenbelasting zelf. Reken op vijf weken verwerkingstijd, soms acht.
Vraag de aanslag voor het nieuwe jaar aan in december, dan loopt de uitbetaling vanaf januari en krijg je twaalf gelijke termijnen. Vraag je hem in maart aan, dan wordt hetzelfde jaarbedrag over minder maanden verdeeld: hoger per maand, maar je hebt het eerste kwartaal renteloos voorgeschoten.
Betaaldata en uitbetaling van de voorlopige aanslag
De Belastingdienst betaalt een maandelijkse voorlopige aanslag uit rond de vijftiende van de maand. Valt de vijftiende in het weekend of op een feestdag, dan schuift de betaling naar de eerstvolgende werkdag. Het bedrag staat uiterlijk om middernacht op die dag overgemaakt; hoe laat je het op je rekening ziet, hangt van je bank af.
Heb je net aangevraagd, reken dan op ongeveer zes weken tot de eerste uitbetaling. Het jaarbedrag wordt daarna verdeeld over de resterende maanden tot en met december, dus de maandbedragen van een late aanvraag liggen hoger dan die van een aanvraag in december. Het rekeningnummer moet op jouw naam staan; een rekening van iemand anders wordt geweigerd.
Kleine bedragen worden niet uitbetaald. De teruggaafgrens is 18 euro in 2026: komt je berekende teruggaaf daaronder, dan volgt geen betaling. Verwar de maandelijkse termijn verder niet met de teruggaaf op de definitieve aanslag, die na de aangifte in een keer komt. Welke doorlooptijden daarbij horen staat bij wanneer de belastingaangifte wordt uitbetaald.
| Termijn | Uitbetaaldag |
|---|---|
| September 2026 | dinsdag 15 september 2026 |
| Oktober 2026 | donderdag 15 oktober 2026 |
| November 2026 | maandag 16 november 2026 |
| December 2026 | dinsdag 15 december 2026 |
| Vuistregel voor elke andere maand | de 15e, of de eerstvolgende werkdag |
Gecontroleerd op augustus 2026, betaaldata van de Belastingdienst
Een teruggaaf op je voorlopige aanslag is voorschot, geen bonus. Zolang het jaar loopt kan het bedrag nog omlaag, en wat je te veel ontving wordt bij de aangifte teruggevorderd.
Wanneer je je voorlopige aanslag moet aanpassen
Wijzigen is niet verplicht, maar elke maand die je met verouderde cijfers doorloopt vergroot het bedrag dat later wordt verrekend. Bij huiseigenaren is de aanleiding vrijwel altijd een verandering in de woning of in de hypotheek. Een aankoop, een verkoop, een renteherziening, een aflossing en een nieuwe WOZ-beschikking veranderen allemaal het saldo van je eigen woning.
Bij een aankoop zit het grootste eenmalige voordeel in de financieringskosten: advies- en bemiddelingskosten, taxatie, notaris en kadaster voor de hypotheekakte, en de borgtochtprovisie voor NHG. Die post telt alleen mee in het jaar van aankoop en moet er het jaar daarna weer uit. De overdrachtsbelasting is niet aftrekbaar en hoort er dus nooit in; wat die kost, zie je in de rekenhulp voor de overdrachtsbelasting. Het moment waarop je aftrek begint is de overdracht bij de notaris, niet het tekenen van het voorlopig koopcontract, ondanks de verwarrende gelijkenis in de naam.
Bij een verkoop stopt de renteaftrek op de dag van overdracht en verhuist je overwaarde naar box 3, waar hij pas per de peildatum van 1 januari meetelt. Wat dat fiscaal betekent staat bij belasting over de overwaarde van je huis. Los je een deel van je hypotheek af zonder aflosverplichting, houd er dan rekening mee dat een aflossingsvrije hypotheek in box 3 geen renteaftrek geeft en je maandbedrag dus lager uitvalt dan je gewend was.
| Wat er verandert | Gevolg voor je voorlopige aanslag | Wanneer melden |
|---|---|---|
| Je koopt een woning | Renteaftrek en eenmalige financieringskosten komen erbij | Kort na de overdracht |
| Je verkoopt je woning | Renteaftrek stopt op de overdrachtsdatum | Meteen, anders loopt de teruggaaf door |
| Rentevaste periode loopt af | Aftrekbare rente gaat omhoog of omlaag | Zodra het nieuwe rentepercentage vaststaat |
| Je lost extra af | Minder rente, dus minder teruggaaf | In dezelfde maand |
| Nieuwe WOZ-beschikking | Ander eigenwoningforfait, meestal een iets lagere teruggaaf | Bij de beschikking in februari |
| Inkomen stijgt of daalt | Ander tarief waartegen je aftrek meetelt | Zodra je het weet |
| Je gaat met pensioen | Lager inkomen, vaak meerdere uitkeringen zonder afstemming | Ruim voor de ingangsdatum |
| Fiscaal partner erbij of eraf | Andere verdeling van aftrek en vermogen | Bij samenwonen, trouwen of scheiden |
Gecontroleerd op augustus 2026
Geen voorlopige aanslag gekregen: wat dat betekent
Waarom je geen voorlopige aanslag krijgt, staat zelden concreet in de brief die je erover ontvangt. Het is in elk geval geen afwijzing en geen fout. De Belastingdienst verwacht simpelweg dat je over dat jaar niets hoeft te betalen en niets terugkrijgt, of dat het bedrag onder de drempels blijft. In 2026 is de aanslaggrens 58 euro en de teruggaafgrens 18 euro: daaronder volgt geen aanslag en geen betaling.
De tweede reden is een verandering in je situatie of in de wet. Wie met pensioen gaat, verliest de aftrek van arbeidsgerelateerde posten en krijgt een ander tarief. Wordt je jongste kind twaalf, dan vervalt de inkomensafhankelijke combinatiekorting die tot dan toe maandelijks werd uitbetaald. Ook een woning die je gaat verhuren telt mee: dan verdwijnt de renteaftrek, want de vraag wanneer de eigen woning van box 1 naar box 3 gaat beslist of er nog iets af te trekken valt.
Dat je geen voorlopige aanslag inkomstenbelasting krijgt, betekent niet dat je geen aangifte hoeft te doen. Meestal ontvang je gewoon de aangiftebrief, en pas uit die aangifte blijkt het echte bedrag. Ben je het niet eens met de inschatting, vraag dan zelf een voorlopige aanslag aan met je eigen cijfers.
Wil je weten of je er wel een hebt gehad, kijk dan in Mijn Belastingdienst bij Inkomstenbelasting en kies het jaar; daar staan alle voorlopige aanslagen die zijn opgelegd. De begeleidende brieven vind je in je Berichtenbox op MijnOverheid, tenzij je papieren post ontvangt.
Betalen in termijnen en de belastingrente
Een voorlopige aanslag waarop je moet bijbetalen mag je in een keer voldoen of in maandelijkse termijnen. Het aantal termijnen hangt af van de dagtekening van de aanslag: bij een aanslag van januari zijn het er elf, bij februari tien, bij juni nog zes. Het hele bedrag moet uiterlijk op 31 december van dat jaar binnen zijn. Blijven er na de dagtekening minder dan twee volle maanden over, dan geldt een betaaltermijn van zes weken.
De belastingrente is de reden om hier bovenop te zitten. Over de inkomstenbelasting rekent de Belastingdienst 5 procent in 2026, en die rente gaat lopen vanaf 1 juli na afloop van het belastingjaar. Over het bedrag dat al in een voorlopige aanslag is opgelegd, betaal je geen rente; alleen over het deel dat later alsnog blijkt te moeten.
Je voorkomt die rente door voor 1 mei van het volgende jaar aangifte te doen, of door voor diezelfde datum een verzoek om een juiste voorlopige aanslag in te dienen dat de Belastingdienst volgt. Wat niet werkt: uit jezelf een bedrag overmaken zonder verzoek. Zonder aanslag is er geen schuld om af te lossen, en de rente loopt gewoon door. Hoe je het indienen praktisch aanpakt staat bij belastingaangifte doen.
Weet je in de loop van het jaar dat je fors moet bijbetalen, vraag dan een hogere voorlopige aanslag aan voor 1 mei van het jaar erna. Bij 6.000 euro bijbetaling scheelt dat bij het rentepercentage van 5 procent in 2026 en een jaar vertraging ongeveer 300 euro rente.
Stopzetten, verlagen of op nul zetten
Stopzetten kan alleen bij de variant waarbij je maandelijks geld ontvangt. Je gebruikt daarvoor het formulier om de uitbetaling van je voorlopige aanslag stop te zetten in Mijn Belastingdienst; dat verschijnt pas nadat je de aanslag hebt gekregen. Voor het lopende jaar kan dat tot 1 oktober 2026.
Er zit een addertje aan het stopzetten met terugwerkende kracht tot 1 januari. Kies je die vorm, dan moet je alles terugbetalen wat je dat jaar al hebt ontvangen, en daarover krijg je apart bericht. Blijkt bij de aangifte dat je toch recht op een deel had, dan komt dat later alsnog binnen, maar tussentijds ben je het bedrag wel kwijt.
Vaak is verlagen de rustiger route. Je wijzigt dan gewoon de bedragen in het aanvraagformulier, waarna het maandbedrag opnieuw wordt berekend over de resterende maanden van het jaar. Is je recht op teruggaaf helemaal verdwenen, dan komt die herberekening op nul uit en stopt de uitbetaling vanzelf, zonder terugvordering over de maanden die al zijn geweest.
Bij een aanslag waarop je moet betalen bestaat stopzetten niet. Verwacht je een lagere winst of minder vermogen, dan dien je een verzoek tot wijziging in en wordt de resterende termijnen verlaagd. Ook hier geldt een verwerkingstijd van vijf tot acht weken, dus wijzig ruim voor de eerstvolgende vervaldag.
Twijfel je tussen stopzetten en verlagen, kies dan verlagen. Je houdt wat je in de eerste maanden ontving, terwijl stopzetten tot 1 januari het hele jaarbedrag terugvordert.
Je voorlopige aanslag over eerdere jaren terugvinden
Alle voorlopige aanslagen die aan jou zijn opgelegd staan in Mijn Belastingdienst onder Inkomstenbelasting, per belastingjaar. Aanslagen over 2020, 2021, 2022 en 2023 kun je daar meestal nog gewoon inzien en downloaden, ook als er allang een definitieve aanslag overheen is gegaan. Zoek je een specifiek bedrag terug, bijvoorbeeld voor een hypotheekaanvraag, dan is de beschikking zelf het bewijsstuk.
Wat je met een oud jaar nog kunt, hangt af van de aangifte. Een voorlopige aanslag 2025 mag je nog aanvragen of wijzigen zolang je over dat jaar geen aangifte hebt gedaan en je aangifte- of uitsteldatum niet is verstreken. Voor de voorlopige aanslag 2024 en de jaren daarvoor is dat venster dicht. Zolang je over dat jaar nog geen aangifte hebt gedaan en de termijn niet is verstreken, kun je een voorlopige aanslag aanvragen of wijzigen. Is de aangifte binnen of de termijn voorbij, dan loopt een correctie via een verbeterde aangifte of via bezwaar tegen de definitieve aanslag, binnen zes weken na de dagtekening daarvan.
Ben je de bedragen van een lopend jaar kwijt, kijk dan ook in je Berichtenbox op MijnOverheid. Elke wijziging levert een nieuwe beschikking op met het herrekende maandbedrag en de resterende betaaldata, en die brief is vaak sneller gevonden dan het portaal.
| Belastingjaar | Wat je er in augustus 2026 nog mee kunt |
|---|---|
| 2027 | Formulier verwacht vanaf 1 december 2026, aanvragen en wijzigen daarna het hele jaar |
| 2026 | Aanvragen en wijzigen tot 1 mei 2027, uitbetaling stopzetten tot 1 oktober 2026 |
| 2025 | Alleen zolang je nog geen aangifte deed en je aangifte- of uitsteldatum niet is verstreken |
| 2024 en eerder | Niet meer aan te vragen of te wijzigen, corrigeren via verbeterde aangifte of bezwaar |
| 2020 tot en met 2023 | Inzien en downloaden in Mijn Belastingdienst blijft mogelijk |
Gecontroleerd op augustus 2026
Zo vraag je een voorlopige aanslag aan en houd je hem kloppend
Van de eerste schatting tot de verrekening bij de aangifte, met de termijnen die erbij horen.
-
Reken eerst uit of er iets te halen valt
Neem je jaarrente, trek het eigenwoningforfait eraf en vermenigvuldig het saldo met het tarief van jouw schijf. In 2026 is dat maximaal 37,56 procent. Het forfait bereken je met de rekenhulp voor het eigenwoningforfait. Komt de uitkomst boven de teruggaafgrens van 18 euro, dan heeft aanvragen zin.
-
Verzamel de vier documenten die je nodig hebt
De WOZ-beschikking van de gemeente, het jaaroverzicht van je geldverstrekker, een schatting van je bruto jaarinkomen en, in het jaar van aankoop, de nota van afrekening met de financieringskosten. Zonder die laatste mis je de grootste eenmalige post.
-
Vul het formulier in Mijn Belastingdienst in
Log in met DigiD, kies Inkomstenbelasting, het belastingjaar en dan Voorlopige aanslag. Controleer de voorgevulde regels, want die komen uit je vorige aangifte en beschrijven je vorige situatie. Voor 2026 kon dat vanaf 1 december 2025, voor 2027 wordt het formulier rond 1 december 2026 verwacht.
-
Wacht de beschikking af en controleer hem
Reken op vijf weken, soms acht. Kijk in de beschikking of het jaarbedrag klopt, over hoeveel maanden het is verdeeld en op welk rekeningnummer wordt uitbetaald. Klopt er iets niet, dien dan meteen een wijziging in.
-
Zet de betaaldata en de controlemomenten in je agenda
De uitbetaling valt rond de vijftiende van de maand. Plan daarnaast twee vaste controlemomenten: februari, als de nieuwe WOZ-beschikking komt, en het moment waarop je rentevaste periode afloopt.
-
Meld elke verandering binnen hetzelfde jaar
Een verkoop, een aflossing, een nieuw inkomen of een nieuwe fiscale partner verandert het bedrag. Wijzigen mag zo vaak als nodig, tot 1 mei van het jaar erna of tot de datum in je aangiftebrief. Hoe zo'n verandering doorwerkt op het saldo van je woning staat bij de aangifte inkomstenbelasting.
-
Verreken het geheel bij de aangifte
In de aangifte over dat jaar staat wat je via de voorlopige aanslag al hebt ontvangen of betaald. Het verschil met de werkelijke cijfers volgt op de definitieve aanslag, die daarna binnen ongeveer drie maanden komt.
Overdrachtsbelasting
Kies je situatie en zie meteen het tarief, het bedrag en of je onder de startersvrijstelling valt. Open de volledige overdrachtsbelasting
Controleer dit bij je voorlopige aanslag
Doorgerekend: zo pakt het uit
Maandelijkse teruggaaf bij een hypotheek van 320.000 euro
Stel, je WOZ-waarde is 400.000 euro, je hypotheek is 320.000 euro tegen 4 procent rente en je inkomen van 60.000 euro valt in de tweede schijf van 2026, met een tarief van 37,56 procent.
Het eigenwoningforfait is 400.000 × 0,35% = 1.400 euro en telt op bij je inkomen. De rente is 320.000 × 4% = 12.800 euro en gaat eraf. Het saldo eigen woning komt uit op 12.800 − 1.400 = 11.400 euro negatief. Tegen 37,56 procent levert dat 4.282 euro over het hele jaar op.
Vraag je de aanslag in december aan, dan krijg je twaalf termijnen van 357 euro, telkens rond de vijftiende. Vraag je hem pas in maart aan, dan komt de eerste betaling ongeveer zes weken later, halverwege mei, en wordt hetzelfde jaarbedrag over acht maanden verdeeld: 535 euro per maand. Het jaartotaal blijft 4.282 euro, alleen heb je het eerste deel langer voorgeschoten.
Wat je terugbetaalt als je 100.000 euro aflost en niets doorgeeft
Stel, je hypotheek is 250.000 euro tegen 4 procent, je WOZ-waarde is 400.000 euro en je zit in de schijf van 37,56 procent. Je jaarrente is 10.000 euro, het forfait 1.400 euro, het saldo 8.600 euro negatief en je teruggaaf 3.230 euro, oftewel 269 euro per maand.
Op 1 juli los je 100.000 euro af. Over het eerste halfjaar betaalde je 5.000 euro rente, over het tweede halfjaar nog 3.000 euro. De jaarrente wordt daarmee 8.000 euro, het saldo 6.600 euro en je werkelijke recht 2.479 euro.
Doe je niets, dan loopt de uitbetaling van 269 euro gewoon door tot december: 3.230 euro ontvangen tegenover 2.479 euro recht, dus 751 euro terugbetalen bij de definitieve aanslag. Wijzig je in juli, dan heb je tot en met die maand 1.883 euro ontvangen en resteert 596 euro over vijf maanden, oftewel 119 euro per maand. Je eindigt op hetzelfde jaarbedrag, maar zonder rekening achteraf.
Van maandelijkse teruggaaf naar bijbetalen na de verkoop van je huis
Stel, je verkoopt je woning per 1 april 2026 en gaat huren. Je hypotheek was 250.000 euro tegen 4 procent, de WOZ-waarde 400.000 euro en je teruggaaf stond op 269 euro per maand. Over drie maanden eigendom bedraagt de rente 2.500 euro en het forfait 350 euro, dus het saldo is 2.150 euro negatief en je recht over heel 2026 is 808 euro.
Laat je de voorlopige aanslag doorlopen, dan ontvang je twaalf keer 269 euro, samen 3.228 euro, en betaal je 2.420 euro terug. Wijzig je in april, dan heb je 807 euro ontvangen en is de zaak vrijwel rond.
De overwaarde van 300.000 euro die op je spaarrekening blijft staan, telt pas mee vanaf de peildatum van 1 januari 2027. Reken je met het spaarforfait van 1,28 procent en het heffingsvrij vermogen van 59.357 euro uit 2026 als aanname, dan is het forfaitaire rendement 3.840 euro, waarvan 80,2 procent belast is: 3.080 euro. Tegen het box 3-tarief van 36 procent in 2026 is dat 1.109 euro belasting, die in je voorlopige aanslag over 2027 terugkomt. De percentages voor 2027 worden later vastgesteld, dus behandel dit als richtbedrag.
Veelgemaakte fouten
De teruggaaf laten doorlopen na een verkoop of verhuur
De renteaftrek stopt op de dag van overdracht, de maandelijkse uitbetaling niet. Wie negen maanden te lang 300 euro per maand ontvangt, krijgt bij de definitieve aanslag een rekening van 2.700 euro. Dit is de duurste en meest voorkomende fout.
Rekenen met het maximale aftrektarief terwijl je in de eerste schijf zit
De 37,56 procent van 2026 is een maximum, geen standaard. Ligt je inkomen in de eerste schijf, dan levert een euro aftrek 35,75 procent op. Op een saldo van 10.000 euro scheelt dat 181 euro per jaar in wat je maandelijks mag verwachten.
De eenmalige aankoopkosten jaar na jaar laten staan
Advies-, taxatie- en notariskosten voor de hypotheekakte zijn alleen aftrekbaar in het jaar dat je ze betaalt. Blijven ze in de voorgevulde gegevens van het volgende jaar staan, dan ontvang je maandenlang te veel en betaal je dat volledig terug.
Uit jezelf geld overmaken in plaats van een hogere aanslag vragen
Zonder opgelegde aanslag is er geen schuld waarop je kunt afboeken, en de belastingrente van 5 procent in 2026 loopt vanaf 1 juli na het belastingjaar gewoon door. Alleen een verzoek dat wordt gevolgd, houdt de rente tegen.
Stopzetten met terugwerkende kracht terwijl verlagen genoeg was
Stopzetten tot 1 januari vordert het hele jaarbedrag terug dat je al ontving. Wie in plaats daarvan de bedragen wijzigt, houdt de maanden die zijn geweest en ziet het maandbedrag op nul uitkomen.
Denken dat de voorlopige aanslag de aangifte vervangt
Een voorlopige aanslag is een schatting, geen afrekening. De aangifteplicht blijft bestaan, ook als je een brief kreeg dat je geen voorlopige aanslag krijgt. Wie de aangifte overslaat, riskeert een verzuimboete en een ambtshalve aanslag.
Veelgestelde vragen
Wat is een voorlopige aanslag?
Een tussentijdse afrekening van de inkomstenbelasting over het jaar dat loopt. De Belastingdienst schat vooraf wat je moet betalen of terugkrijgt en verdeelt dat over maandelijkse termijnen. Bij de aangifte over datzelfde jaar wordt alles verrekend met de werkelijke cijfers, waarna de definitieve aanslag volgt met het verschil.
Hoe werkt een voorlopige aanslag voor een huiseigenaar?
Je geeft je verwachte inkomen, de WOZ-waarde en de hypotheekrente op. De Belastingdienst rekent daaruit je saldo eigen woning en het tarief waartegen dat meetelt, en betaalt de teruggaaf in maandtermijnen uit in plaats van in een keer na de aangifte. Verandert er iets aan je woning, hypotheek of inkomen, dan pas je het bedrag zelf aan.
Wanneer wordt de voorlopige aanslag uitbetaald?
Rond de vijftiende van elke maand, en op de eerstvolgende werkdag als de vijftiende in het weekend of op een feestdag valt. In het najaar van 2026 gaat het om dinsdag 15 september, donderdag 15 oktober, maandag 16 november en dinsdag 15 december. Na een nieuwe aanvraag duurt het ongeveer zes weken voordat de eerste termijn binnenkomt.
Tot wanneer kan ik een voorlopige aanslag aanvragen?
Meestal tot 1 mei van het jaar na het belastingjaar, dus voor 2026 tot 1 mei 2027. Staat er in je aangiftebrief een andere datum of heb je uitstel, dan geldt die datum. Zodra je over dat jaar aangifte hebt gedaan, kan het niet meer en verloopt alles via de aangifte zelf.
Hoe kan ik mijn voorlopige aanslag wijzigen of verlagen?
Met hetzelfde formulier waarmee je hem aanvraagt: log in op Mijn Belastingdienst met DigiD, kies Inkomstenbelasting, het jaar en Voorlopige aanslag, en pas de bedragen aan die niet meer kloppen. Het maandbedrag wordt daarna herrekend over de resterende maanden van het jaar. Reken op vijf tot acht weken verwerkingstijd, dus wijzig ruim voor de eerstvolgende betaaldatum.
Wat betekent het als ik geen voorlopige aanslag krijg?
Dat de Belastingdienst verwacht dat je over dat jaar per saldo niets hoeft te betalen en niets terugkrijgt, of dat het bedrag onder de drempels blijft: 58 euro voor een aanslag en 18 euro voor een teruggaaf in 2026. Ook een wetswijziging of een verandering in je situatie kan de reden zijn. Je moet meestal nog wel gewoon aangifte doen.
Waar kan ik mijn voorlopige aanslag vinden en inzien?
In Mijn Belastingdienst onder Inkomstenbelasting, waar je per belastingjaar ziet welke voorlopige aanslagen zijn opgelegd, ook die van 2022 en 2023. De begeleidende brieven staan in je Berichtenbox op MijnOverheid. Zie je bij een jaar niets staan, dan is er over dat jaar geen voorlopige aanslag geweest.
Kan ik mijn voorlopige aanslag stopzetten of op 0 zetten?
Stopzetten kan alleen als je maandelijks geld ontvangt, via het formulier om de uitbetaling stop te zetten in Mijn Belastingdienst, voor het lopende jaar tot 1 oktober 2026. Zet je hem met terugwerkende kracht tot 1 januari stop, dan betaal je alles terug wat je dat jaar al ontving. Wijzigen naar een lager bedrag brengt het maandbedrag ook op nul, zonder terugvordering over de maanden die al zijn geweest.
Moet ik een voorlopige aanslag terugbetalen als hij te hoog was?
Ja, het te veel ontvangen bedrag wordt bij de definitieve aanslag teruggevorderd. Dat gebeurt in een keer, met een betaaltermijn van zes weken na de dagtekening. Zie je halverwege het jaar aankomen dat je te veel krijgt, verlaag de aanslag dan meteen: dan verdwijnt het verschil geleidelijk in plaats van in een rekening achteraf.
Hoe kan ik mijn voorlopige aanslag zelf berekenen?
Neem de hypotheekrente die je dat jaar betaalt, trek het eigenwoningforfait eraf en vermenigvuldig het saldo met het tarief van jouw schijf, in 2026 maximaal 37,56 procent. Deel de uitkomst door het aantal maanden waarover uitbetaald wordt. Het forfait reken je uit met de rekenhulp voor het eigenwoningforfait, en de WOZ-waarde die je daarvoor nodig hebt controleer je met de WOZ-check.
Betaal ik belastingrente over een voorlopige aanslag?
Over het bedrag dat de Belastingdienst tijdig in een voorlopige aanslag heeft opgelegd niet. Belastingrente, in 2026 5 procent op de inkomstenbelasting, loopt vanaf 1 juli na afloop van het belastingjaar over het deel dat je alsnog blijkt te moeten. Een verzoek om een juiste voorlopige aanslag voor 1 mei dat wordt gevolgd, houdt die rente tegen.
Waar krijg ik hulp bij mijn voorlopige aanslag?
Voor uitleg over het formulier en de bedragen kun je terecht bij de BelastingTelefoon op 0800-0543. Vakbonden, ouderenbonden en belastingwinkels helpen leden en mensen met een klein inkomen tegen een lage vergoeding met invullen. Voor een woningsituatie die verandert door scheiding, erfenis of verhuur is een fiscalist of belastingadviseur de aangewezen plek.
Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt
Een voorlopige aanslag voor een gewone koopwoning met een gewone hypotheek vul je prima zelf in: het gaat om vier getallen en het formulier rekent de rest. Hulp haal je bij de BelastingTelefoon op 0800-0543 of bij een belastingwinkel of vakbond, waar invulhulp meestal enkele tientjes kost of gratis is voor leden.
Een adviseur verdient zichzelf terug zodra er meerdere fiscale werelden tegelijk spelen. Een scheiding waarbij een van beiden in de woning blijft, een woning die deels wordt verhuurd, een erfenis met een huis erin, een eigen zaak naast loon of een hypotheek met leningdelen onder oud overgangsrecht: in die gevallen bepaalt de verdeling van aftrek en vermogen het bedrag, en niet de rente alleen. Reken op 100 tot 200 euro per uur bij een belastingadviseur, en op een paar honderd euro voor een complete aangifte met advies.
Ga naar een hypotheekadviseur wanneer de vraag eigenlijk over je hypotheek gaat: oversluiten, extra aflossen of het einde van een rentevaste periode. Die keuze bepaalt je aftrek voor jaren, en de voorlopige aanslag volgt daarna vanzelf. Voorbereiden kan met de rekenhulp voor het eigenwoningforfait en de gids over aangifte inkomstenbelasting, zodat je met je eigen cijfers aan tafel zit.