Onderhandse lening van ouders aan een kind: zo leg je hem goed vast

Wat een onderhandse lening van ouders aan een kind is

Een onderhandse lening van ouders aan een kind is een gewone geldlening die jullie onderling vastleggen in een overeenkomst die jullie allebei ondertekenen. Er komt geen notaris aan te pas en er wordt niets ingeschreven in het Kadaster. Binnen de mogelijkheden om te schenken voor een woning is dit de variant waarbij het vermogen uiteindelijk terugkomt bij de ouders, want het kind betaalt terug volgens een afgesproken schema.

Het verschil met een schenking zit precies in die terugbetalingsplicht. Bij een schenking is het geld weg en kan er schenkbelasting over verschuldigd zijn. Bij een lening ontstaat er een vordering voor de ouders en een schuld voor het kind, en over de hoofdsom is geen schenkbelasting verschuldigd. Alleen een te lage rente kan alsnog als schenking worden gezien.

De reden om te kiezen voor een lening van ouders aan kind in plaats van een schenking loopt meestal langs twee lijnen. Ouders willen het vermogen niet definitief kwijt, bijvoorbeeld omdat er meer kinderen zijn of omdat ze het geld later zelf nodig kunnen hebben. En het kind heeft eigen geld nodig om de kosten koper te betalen of om het verschil tussen de koopsom en de maximale hypotheek te overbruggen. De algemene spelregels voor lenen binnen de familie, ook van een broer, zus of grootouder, staan bij de familielening.

Wat er in de leningsovereenkomst hoort te staan

Onderhands betekent alleen dat er geen notariële akte is. Een schriftelijke overeenkomst blijft de basis van alles wat erna komt: de renteaftrek, de bewijspositie bij de Belastingdienst en de afwikkeling bij een overlijden of een scheiding. Een lening die alleen mondeling is afgesproken bestaat fiscaal niet, ook al is het geld aantoonbaar overgemaakt.

De overeenkomst hoeft geen tien kantjes te zijn. Twee pagina's met de afspraken uit de tabel hieronder, in twee exemplaren, gedagtekend en door ouders en kind ondertekend, voldoet. Bewaar er de bankafschriften van de uitbetaling bij en de onderbouwing van de rente die je hebt gekozen.

Wil je een aantoonbare datum onder de overeenkomst, dan kan een notaris hem registreren. Verplicht is dat niet. Een notariële akte wordt pas nodig als de ouders ook een hypotheekrecht op de woning willen, wat rond de 600 euro kost (2026) en hen bij een gedwongen verkoop een plaats geeft in de rij van schuldeisers. Bij een paar duizend euro is dat overdreven, bij een ton is het een reële afweging.

Wat je vastlegt	Waarom het erin hoort
Hoofdsom en datum van uitbetaling	Bewijst wat er is geleend en wanneer de rente begint te lopen
Rentepercentage en rentevaste periode	Bepaalt of de rente zakelijk is en dus of er aftrek en schenking in het spel zijn
Aflosvorm en looptijd	Annuïtair of lineair binnen dertig jaar is de voorwaarde voor renteaftrek
Betaaldata en rekeningnummers	De betalingen moeten werkelijk plaatsvinden en navolgbaar zijn
Wanneer de lening opeisbaar is	Bepaalt of de 6 procent-regel voor direct opeisbare leningen geldt
Wat er gebeurt bij verkoop van de woning	Voorkomt discussie of de lening dan in een keer terug moet
Wat er gebeurt bij een betalingsachterstand	Ongemakkelijk om af te spreken en onmisbaar zodra het misgaat
Wat er gebeurt bij overlijden van de ouders	Voorkomt dat de vordering de verdeling van de erfenis vastzet
Of vervroegd aflossen boetevrij mag	Binnen de familie meestal wel, maar zet het er dan ook in

De rente: wat zakelijk is en wat renteloos kost

De rente op een lening van ouders spreek je zelf af, maar niet vrijblijvend. Zakelijk betekent een percentage dat een geldverstrekker in dezelfde situatie ook zou rekenen, gegeven het bedrag, de looptijd en de verhouding tot de woningwaarde. Zoek de tarieven op die gelden op het moment van tekenen, bewaar een afdruk bij de overeenkomst en je kunt jaren later nog laten zien waar je percentage vandaan komt.

Spreek je een lagere rente af, dan is dat rentevoordeel fiscaal een schenking van de ouders aan het kind. Bij een lening die direct opeisbaar is, rekent artikel 15 van de Successiewet daarbij met een vast percentage van 6 procent per jaar. Betaal je minder, dan geldt het verschil tot die 6 procent elk kalenderjaar als schenking. Blijft dat onder de jaarlijkse vrijstelling, dan kost het niets; komt het erboven, dan volgt schenkbelasting en een aangifte per jaar. Wat zo'n jaarlijkse fictieve schenking oplevert aan belasting reken je na met de rekenhulp voor schenkbelasting.

Aan de bovenkant zit ook een grens. Een paar tienden boven de marktrente is verdedigbaar, want binnen de familie zijn er geen advies- en afsluitkosten. Reken je fors meer, dan kan de Belastingdienst het bovenmatige deel uit de renteaftrek schrappen en zien als schenking van het kind aan de ouders.

Afgesproken rente	Hoe de fiscus ernaar kijkt	Gevolg
0 procent, direct opeisbaar	6 procent van de hoofdsom telt jaarlijks als schenking	Schenkbelasting zodra je boven de vrijstelling komt, en geen renteaftrek
Onder de marktrente, direct opeisbaar	Het verschil tot 6 procent telt jaarlijks als schenking	Aftrek over de betaalde rente, schenking over het voordeel
Rond de marktrente	Zakelijk	Volledige renteaftrek als de lening aan de aflosregels voldoet
Fors boven de marktrente	Het bovenmatige deel is geen rente	Dat deel is niet aftrekbaar en kan als schenking aan de ouders gelden
Niet direct opeisbaar, wel een vaste looptijd	De 6 procent-regel geldt niet automatisch	De waardering van het rentevoordeel loopt via andere regels, laat dat narekenen

Gecontroleerd op regels 2026

Aflossen, renteaftrek en de opgave in de aangifte

De rente op een lening bij ouders is voor het kind aftrekbaar, maar alleen als de lening kwalificeert als eigenwoningschuld. Daarvoor gelden vijf voorwaarden die alle vijf hard zijn. Het geld gaat naar de aankoop, verbetering of het onderhoud van de eigen woning. De rente is zakelijk. Er ligt een aflosschema dat annuïtair of lineair binnen dertig jaar op nul uitkomt. De betalingen vinden werkelijk plaats. En het kind geeft de lening op in de aangifte inkomstenbelasting.

Die laatste voorwaarde sneuvelt het vaakst. Bij een bank stroomt de informatie automatisch naar de Belastingdienst, bij een lening van je ouders doet niemand dat voor je. Het kind vult zelf het geleende bedrag, de rente, de looptijd, de aflosvorm en de gegevens van de ouders in. Wijzigt er later iets aan de rente of het schema, dan geef je dat in hetzelfde jaar door.

Een aflossingsvrije lening van ouders mag gewoon, want onderling ben je vrij in de vorm. Er is dan alleen geen renteaftrek, omdat er zonder verplichte aflossing geen eigenwoningschuld is. De schuld verhuist in dat geval naar box 3, waar hij boven de schuldendrempel van 3.800 euro per persoon (2026) de vermogensgrondslag van het kind verlaagt. Levert de aftrek wel op, dan telt hij tegen maximaal 37,56 procent (2026): van elke honderd euro rente komt er hoogstens 37,56 euro terug.

De rente terugschenken zonder dat de aftrek sneuvelt

Veel ouders lenen uit en schenken de last daarna weer terug. Dat mag, en het is de reden dat een lening met zakelijke rente vaak gunstiger uitpakt dan een renteloze lening: het kind betaalt rente en trekt die af, terwijl het geld via een schenking terugkomt. In 2026 mogen ouders een kind 6.908 euro belastingvrij schenken. Ouders tellen daarbij als één schenker, ook als ze gescheiden zijn of nooit getrouwd waren, dus samen geven zij die 6.908 euro één keer per kind.

Is het kind tussen de 18 en 40 jaar, dan kan eenmalig 33.129 euro vrij besteedbaar worden geschonken in plaats van het jaarlijkse bedrag (2026), of 69.009 euro als het geld naar een dure studie gaat. De oude vrijstelling voor de eigen woning, de jubelton, bestaat sinds 2024 niet meer. Wie het kind boven die leeftijdsgrens wil helpen, leest bij een schenking aan een kind boven de 50 jaar welke vrijstelling dan nog overblijft.

De valkuil zit in de uitvoering. Maak je de rente en de schenking op dezelfde dag en voor hetzelfde bedrag over, dan is er per saldo niets betaald en kan de Belastingdienst de aftrek schrappen. Spreek ook nooit vooraf af dat de lening in jaarlijkse termijnen wordt kwijtgescholden, want dan kan het geheel als een grote schenking bij aanvang worden gezien.

Wat de bank doet met een lening van je ouders

Combineer je een lening bij ouders voor een huis met een hypotheek van de bank, dan moet de geldverstrekker van die lening weten. Een onderhandse lening staat niet bij het BKR geregistreerd, dus de bank ziet hem niet vanzelf, maar verzwijgen is fraude die je de financiering kan kosten. De meeste geldverstrekkers vragen om de ondertekende overeenkomst en soms om een verklaring van de ouders over de herkomst van het geld.

Dat de maandlast meetelt in de toetsing verrast veel kopers. De bank kijkt naar je totale woonlast en het maakt daarbij niet uit wie de rekening stuurt, dus een lening van je ouders vergroot je leenruimte nauwelijks. Alleen als de familierente onder de rente van de bank ligt, ontstaat er wat ruimte. Wie echt meer wil kunnen kopen, komt eerder uit bij een schenking of bij het schenken van een huis aan een kind.

Naast de toetsing speelt de rangorde. De bank neemt het eerste hypotheekrecht en de ouders kunnen hoogstens tweede in rang komen, waarvoor toestemming van de bank nodig is. Sommige geldverstrekkers eisen dat de familielening wordt achtergesteld, zodat de ouders pas aan de beurt zijn als de bank volledig is voldaan. Bij een financiering met Nationale Hypotheek Garantie, in 2026 mogelijk tot een kostengrens van 470.000 euro, gelden extra eisen aan wat er naast de hypotheek mag staan. Vraag dat na voordat de overeenkomst getekend is.

Wat het uitlenen de ouders kost en oplevert

Voor de ouders verandert er fiscaal iets wezenlijks. Het spaargeld verdwijnt van de rekening en er komt een vordering op het kind voor terug. Spaargeld valt in box 3 onder banktegoeden met een forfaitair rendement van 1,28 procent (2026), een vordering op een familielid telt als overige bezitting tegen 6,00 procent (2026). Over dat berekende rendement betaal je 36 procent belasting, voor zover het vermogen boven het heffingsvrij vermogen van 59.357 euro per persoon uitkomt.

De ontvangen rente zelf is niet belast in de inkomstenbelasting en komt dus bruto binnen. Bij een zakelijke rente van vier procent of meer weegt dat ruim op tegen het hogere forfait; bij een lage rente leggen de ouders per saldo geld toe. Ligt het werkelijke rendement over het hele box 3-vermogen lager dan de forfaits, dan kan via de tegenbewijsregeling het lagere bedrag gelden.

Buiten de belasting spelen twee dingen mee. Het geld zit jarenlang vast en er is geen incassoafdeling die het terughaalt als het kind niet betaalt, dus leen alleen uit wat je de komende jaren echt kunt missen. En het vermogen telt mee voor inkomensafhankelijke regelingen, waaronder de eigen bijdrage voor zorg; wat dat betekent als een van de ouders zorg nodig heeft, staat bij ouder worden en wonen.

100.000 euro vermogen	Forfaitair rendement	Belasting bij 36 procent
Op de spaarrekening	1,28% = € 1.280	€ 461
Uitgeleend aan je kind	6,00% = € 6.000	€ 2.160
Verschil per jaar		€ 1.699

Gecontroleerd op 2026, over vermogen boven het heffingsvrij vermogen van € 59.357 per persoon

Lenen bij je ouders voor een verbouwing of verduurzaming

Een lening van ouders hoeft niet voor de aankoop van een huis te zijn. Voor een uitbouw, een badkamer, isolatie of een warmtepomp werkt dezelfde opzet, en fiscaal geldt dezelfde regel: gaat het geld naar verbetering of onderhoud van de eigen woning, dan is de rente aftrekbaar zolang het kind annuïtair of lineair aflost binnen dertig jaar en de lening opgeeft in de aangifte. Bewaar de facturen, want de Belastingdienst kan vragen waar het geld heen is gegaan.

Bij verduurzaming is er wel een vergelijking te maken die bij een aankoop niet speelt. Het Warmtefonds en de groene leningen van banken kennen soms een tarief dat lager ligt dan wat je binnen de familie zakelijk mag afspreken, en voor huishoudens met een lager inkomen geldt daar een apart tarief. Wat die routes kosten en wanneer familiegeld goedkoper uitkomt, staat bij de lening voor het verduurzamen van je woning.

Gaat het geld naar iets anders dan de woning, bijvoorbeeld een auto of het aanvullen van een buffer, dan is de rente niet aftrekbaar en valt de schuld bij het kind in box 3. De leenregels zelf veranderen daar niet van: ook dan wil je een overeenkomst, een rente en een aflosschema, al is er geen fiscale reden meer om per se annuïtair af te lossen.

Overlijden, kwijtschelding en de andere kinderen

Een lopende lening verdwijnt niet als de ouders overlijden. De vordering hoort bij de nalatenschap en gaat over op de erfgenamen, dus ook op het kind dat de schuld heeft. In de praktijk wordt de schuld dan verrekend met het erfdeel van dat kind: het erft minder in geld en houdt daar de schuld voor terug. Over die vordering betalen de erfgenamen erfbelasting, met een vrijstelling van 26.230 euro per kind (2026) en tarieven van 10 procent tot 158.669 euro en 20 procent daarboven.

Willen ouders dat de lening bij hun overlijden vervalt, dan regelen ze dat in een testament met een legaat van de vordering aan dat kind. Fiscaal is dat gewoon een erfrechtelijke verkrijging, dus het bedrag telt mee voor de erfbelasting. Reken vooraf uit wat dat kost met de rekenhulp voor erfbelasting, want de belasting moet in geld worden betaald terwijl de erfenis deels uit een kwijtgescholden schuld bestaat.

Zijn er meer kinderen, dan is de scheve verhouding het echte gespreksonderwerp. Een kind dat jarenlang goedkoop heeft geleend, is beter af dan een kind dat niets heeft gekregen, en een verzwegen lening zorgt bij de afwikkeling voor ruzie. Leg vast of de lening bij de verdeling wordt ingebracht en bespreek het met alle kinderen. Wat er verder speelt bij een woning in de nalatenschap staat bij een huis erven van je ouders, bij de erfbelasting voor kinderen en, als het kind in het ouderlijk huis woont, bij een inwonend kind na het overlijden van de ouders. Alle regels rond geven en nalaten staan bij elkaar op de hub over schenken en erven.

Zo regel je de lening van begin tot eind

Reken eerst door, teken daarna en houd de uitvoering het hele jaar bij.

1. Bepaal of lenen of schenken past bij het doel

   Willen de ouders het geld terug, dan is lenen de route; is het bedoeld als voorschot op de erfenis, dan is een schenking eenvoudiger. Een combinatie kan ook: een deel schenken binnen de vrijstelling van 6.908 euro (2026) en de rest lenen. Wat de mogelijkheden zijn staat bij schenken voor een woning.

2. Kies een zakelijke rente en bewaar de onderbouwing

   Zoek de hypotheekrentes op die gelden voor een vergelijkbare rentevaste periode en bewaar een afdruk met de datum erbij. Blijf je onder de 6 procent op een direct opeisbare lening, reken dan eerst uit wat de jaarlijkse schenking je kost.

3. Kies een aflosvorm die de renteaftrek in stand houdt

   Annuïtair of lineair aflossen binnen dertig jaar is de voorwaarde voor aftrek. Een kortere looptijd mag ook en drukt de totale rentelast, maar verhoogt de maandlast waarop de bank toetst.

4. Zet de overeenkomst op papier en teken hem allebei

   Neem de punten uit de tabel hierboven op, dateer het stuk en maak twee exemplaren. Maak de hoofdsom daarna in één keer over vanaf een rekening op naam van de ouders, zodat de geldstroom navolgbaar is.

5. Meld de lening bij de geldverstrekker

   Doe dit voordat de hypotheekaanvraag definitief is. De maandlast telt mee in de toetsing en de bank moet mogelijk instemmen met een tweede hypotheekrecht of achterstelling. Achteraf melden kan de financiering alsnog laten klappen.

6. Maak elke maand de afgesproken betaling over

   Betaal via de bank en niet contant, met een duidelijke omschrijving. Een lening die op papier bestaat maar waarop nooit iets wordt betaald, is voor de Belastingdienst geen lening en kost het kind de aftrek.

7. Geef de lening op in de aangifte inkomstenbelasting

   Vul in de aangifte over het jaar van afsluiten het bedrag, de rente, de looptijd, de aflosvorm en de gegevens van de ouders in. Wijzigt er later iets, geef dat dan door in het jaar waarin het gebeurt.

8. Leg een eventuele schenking los vast

   Schenken de ouders de rente terug, doe dat dan op een ander moment en voor een ander bedrag dan de rentebetaling. Kom je boven de jaarlijkse vrijstelling, dan hoort de aangifte schenkbelasting voor 1 maart van het volgende jaar binnen te zijn; reken het bedrag na met de schenkbelasting-rekenhulp.

Schenkbelasting

Kies de relatie en het bedrag en zie de vrijstelling van dit jaar, het tarief en wat er netto overblijft. Open de volledige schenkbelasting

Loop dit na voordat het geld wordt overgemaakt

• Staat de lening op papier, met bedrag, rente, looptijd, aflosschema en betaaldata
• Is de rente onderbouwd met tarieven van de datum van tekenen
• Lost het kind annuïtair of lineair af binnen dertig jaar
• Weet de geldverstrekker van de lening en is de rangorde geregeld
• Gaat de hoofdsom via de bank over en niet contant
• Is er afgesproken wat er gebeurt bij verkoop, achterstand en overlijden
• Weten de ouders wat de vordering hen per jaar kost in box 3
• Is de lening opgegeven in de aangifte inkomstenbelasting van het kind

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

De lening alleen mondeling afspreken

Zonder ondertekende overeenkomst is er fiscaal geen lening, hoe duidelijk het bankafschrift ook is. De Belastingdienst kan het bedrag dan als schenking aanmerken, met schenkbelasting over alles boven de vrijstelling en geen renteaftrek over de betaalde rente.

Rente en schenking op dezelfde dag rondpompen

Wie 300 euro rente overmaakt en dezelfde dag 300 euro terugkrijgt, heeft per saldo niets betaald. De aftrek over die rente kan worden geschrapt, en over meerdere jaren loopt de naheffing plus belastingrente snel op.

Vooraf afspreken dat er jaarlijks wordt kwijtgescholden

Een lening die volgens afspraak in tranches wordt kwijtgescholden, kan als een schenking bij aanvang worden gezien. Bij een lening van 100.000 euro betekent dat schenkbelasting over ruim 93.000 euro in plaats van nul, terwijl jaarlijks los besluiten tot kwijtschelding gewoon binnen de vrijstelling past.

Aflossingsvrij lenen en toch aftrek verwachten

Binnen de familie mag alles, maar zonder verplichte aflossing is er geen eigenwoningschuld en dus geen renteaftrek. Bij 4 procent over 100.000 euro scheelt dat ruim 1.500 euro per jaar aan teruggave.

De lening niet melden bij de geldverstrekker

De bank ziet een onderhandse lening niet bij het BKR, maar ontdekt hem vaak alsnog via de bankafschriften bij de aanvraag. Verzwijgen geldt als fraude en kan de hele financiering kosten, ook als de rest van je dossier klopt.

Niets regelen voor de situatie na het overlijden

Zonder afspraak over de vordering en zonder testament komt de schuld terecht in een verdeling waar ook de andere kinderen bij zitten. Dat levert erfbelasting op die in geld moet worden betaald en een discussie die jaren kan slepen.

Meer uitlenen dan de ouders kunnen missen

Het geld zit jarenlang vast in de woning van het kind. Komen er zorgkosten, een verhuizing of een eigen verbouwing, dan is de vordering niet zomaar liquide te maken en drukt het vermogen bovendien op inkomensafhankelijke regelingen.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Een lening van een paar duizend euro tussen ouders en kind regel je prima zelf: een overeenkomst, een zakelijke rente en een aflosschema volstaan. Zodra het bedrag richting een ton gaat, er meer kinderen zijn of er een bedrijf, een scheiding of een tweede woning meespeelt, verdient een uur bij een notaris of fiscalist zichzelf terug. Een hypotheekakte bij de notaris kost rond de 600 euro (2026), een testament waarin de vordering wordt geregeld bij de meeste kantoren 350 tot 600 euro per persoon (markt 2026). Gaat de lening samen met een bancaire hypotheek, dan hoort de familielening in het adviesgesprek bij de hypotheekadviseur thuis, wiens advieskosten meestal tussen de 1.500 en 3.000 euro liggen; hij weet welke geldverstrekker achterstelling eist en hoe de maandlast in de toetsing valt. Twijfel je of jouw rente zakelijk is of hoe de fictieve schenking uitpakt, leg de vraag dan voor aan een fiscalist voordat het geld is overgemaakt, want achteraf repareren kan meestal niet. De rekenhulp voor schenkbelasting en de bredere uitleg over lenen binnen de familie zijn een goede voorbereiding op dat gesprek.