Groepenkast: vervangen, uitbreiden en wat het kost
De groepenkast verdeelt de stroom uit je aansluiting over de groepen in huis en beveiligt elke groep met een automaat en een aardlekschakelaar. Een extra groep bijplaatsen in een kast met vrije ruimte kost in 2026 doorgaans 150 tot 300 euro; een complete nieuwe groepenkast van acht groepen ligt tussen de 700 en 1.400 euro inclusief montage. Vervangen is zelden wettelijk verplicht, maar wordt onvermijdelijk zodra de kast vol zit, er geen aardlekbeveiliging in hangt of er nog smeltveiligheden in zitten. Elke wijziging aan de kast moet voldoen aan de installatienorm NEN 1010, en dat is precies waar je verzekeraar na een brand naar kijkt.
- 16 A 2026 standaardgroep, goed voor 3.680 watt bij 230 volt
- € 150 tot € 300 2026 een extra groep in een kast met vrije ruimte
- € 700 tot € 1.400 2026 een nieuwe groepenkast van acht groepen, inclusief montage
- 30 mA NEN 1010 gevoeligheid van de aardlekbeveiliging op stopcontactgroepen
- 4 groepen NEN 1010 maximaal achter één aardlekschakelaar
Gecontroleerd op augustus 2026
Wat een groepenkast is en waarin hij van de meterkast verschilt
De groepenkast is de verdeler in je meterkast: het rijtje automaten achter een deurtje of kapje, met daarboven de aardlekschakelaars en de hoofdschakelaar. Hij neemt de stroom over vanaf de klemmenstrook achter de meter en verdeelt die over de stroomkringen in huis. Alles vóór die klemmenstrook is eigendom van de netbeheerder, alles erna is van jou, en die grens bepaalt bij elke klus wie er aan mag komen. Hoe die verdeling van eigendom en verantwoordelijkheid werkt, staat in de gids over je meterkast en aansluiting.
Het verschil tussen meterkast en groepenkast wordt in de omgang vaak door elkaar gebruikt. De meterkast is de hele ruimte of kast, inclusief de elektriciteitsmeter, de hoofdzekering, de gasmeter, de wateraansluiting en de kabels van internet en televisie. De groepenkast is één onderdeel daarvan, namelijk het elektrische verdeelgedeelte. Vraagt een installateur wat je wilt vervangen, dan maakt dat onderscheid honderden euro's verschil.
In een elektrische groepenkast zitten drie soorten componenten. De hoofdschakelaar zet in één beweging de hele installatie spanningsloos. De installatieautomaten, meestal 16 ampère, beveiligen de kabel van elke groep tegen overbelasting en kortsluiting. De aardlekschakelaar meet of er stroom weglekt uit de kring, bijvoorbeeld door een mens heen, en schakelt binnen tientallen milliseconden uit.
Welke meter er in dezelfde kast hangt, staat los van de groepenkast zelf. Een slimme meter vervangen doet de netbeheerder, en die klus raakt je groepen niet. Andersom verandert een nieuwe groepenkast niets aan wat je meter registreert.
Wanneer een groepenkast aan vervanging toe is
Er bestaat geen wet die zegt dat je je groepenkast na zoveel jaar moet vervangen. De regels rond het vervangen van een groepenkast gaan over de kwaliteit van het werk, niet over de leeftijd van de kast: wijzig je iets, dan moet het resultaat voldoen aan NEN 1010, de norm voor laagspanningsinstallaties in gebouwen. Een kast uit 1968 mag blijven hangen zolang hij veilig functioneert.
In de praktijk zijn er vijf signalen waarbij vervangen de verstandige route is. Er hangt geen aardlekschakelaar in de kast, wat bij woningen van vóór 1975 regelmatig voorkomt. Er zitten nog smeltveiligheden in plaats van automaten. De kast is vol en er is geen module meer vrij. De automaten vliegen er structureel uit omdat de groepen te zwaar belast worden. Of de bedrading is van katoen, rubber of aluminium en brokkelt af bij aanraking.
Wanneer je een groepenkast moet vervangen, is verder vaak een gevolg van iets anders dat je wilt. Een inductiekookplaat, een laadpaal of een warmtepomp vraagt eigen groepen, en die passen zelden nog in een kast met vier oude stoppen. Het vervangen van de kast is dan geen doel maar een randvoorwaarde voor de verbouwing.
Een keuring geeft uitsluitsel als je twijfelt. Een elektricien meet de aardverbinding, de isolatieweerstand per groep en de werking van de aardlekschakelaar door, en dat kost in 2026 doorgaans tussen de 150 en 350 euro inclusief btw. Je krijgt een rapport waarin staat wat er mankeert, en dat is een stuk goedkoper dan een kast vervangen die het nog prima doet.
| Wat je aantreft | Wat het betekent | Hoe urgent |
|---|---|---|
| Draadzekeringen of stoppen, geen automaten | Installatie van vóór circa 1975, meestal ook zonder aardlek | Vervangen bij de eerste verbouwing |
| Geen aardlekschakelaar boven de groepen | Geen beveiliging tegen stroom die door een mens weglekt | Direct laten aanpassen |
| Bruine of verkleurde plekken rond een automaat | Warmteontwikkeling door een losse verbinding | Direct laten nakijken |
| Alle modules bezet, geen vrije plek op de rail | Uitbreiden kan alleen met een grotere of tweede kast | Zodra je een groep nodig hebt |
| Bedrading met stoffen of rubberen mantel | Isolatie verhardt en scheurt, kans op kortsluiting | Vervangen binnen afzienbare tijd |
| Automaat schakelt regelmatig uit bij normaal gebruik | Te veel vermogen op één groep, niet per se een defect | Groep splitsen of bijplaatsen |
Gecontroleerd op augustus 2026
Vocht in of onder de kast is het signaal dat het minst opvalt en het meest kwaad kan. Waterschade in de meterkast veroorzaakt aardfouten die pas maanden later tot storingen leiden. Laat de kast na een lekkage doormeten voordat je hem weer volledig belast.
Van stoppenkast naar een moderne groepenkast
Een stoppenkast vervangen door een groepenkast is de meest voorkomende reden voor een complete vernieuwing. In de oude kast zitten smeltveiligheden: keramische patronen die doorbranden bij overbelasting en die je moet vervangen. In de moderne variant zitten installatieautomaten die je gewoon terugschakelt. Wat de oude kast verder mist, is bijna altijd de aardlekbeveiliging, en dat is het echte veiligheidsverschil. Wat er precies in zo'n oude kast zit en waaraan je hem herkent, lees je in de gids over de stoppenkast.
NEN 1010 stelt eisen aan de opbouw van een nieuwe kast. Er hoort een hoofdschakelaar in, stopcontactgroepen krijgen aardlekbeveiliging van maximaal 30 milliampère, en achter één aardlekschakelaar hangen hooguit vier groepen. Die laatste eis is er om te voorkomen dat bij één fout in de badkamer meteen je halve huis donker staat.
In een moderne groepenkast kiezen installateurs steeds vaker voor aardlekautomaten in plaats van losse aardlekschakelaars. Zo'n aardlekautomaat combineert de overbelastingsbeveiliging en de aardlekbeveiliging in één module per groep. Het scheelt zoeken bij een storing, want alleen de groep met het probleem valt uit. Reken op ongeveer 30 tot 50 euro extra per groep in 2026 ten opzichte van de klassieke opbouw.
Wat je bij het vernieuwen meteen meeneemt, is de ordening. Overspanningsbeveiliging tegen blikseminslag op het net is bij nieuwbouw inmiddels standaard en kost in een bestaande kast een paar honderd euro extra. Een groep voor de omvormer van zonnepanelen krijgt een eigen plek, omdat die los afschakelbaar moet zijn. En de groepenkaart wordt bijgewerkt, zodat je bij een storing niet het hele huis hoeft af te lopen.
Hoeveel groepen je nodig hebt en hoe groot de kast moet zijn
Het aantal groepen hangt niet af van het aantal kamers maar van het aantal zware verbruikers. Eén groep van 16 ampère levert bij 230 volt maximaal 3.680 watt. Alles wat structureel in de buurt van die grens komt, verdient een eigen kring: de kookplaat, de wasmachine, de droger, de vaatwasser, het keukenwerkblad en de badkamer.
Een rijtjeshuis uit de jaren zeventig heeft doorgaans vier tot zes groepen. Een woning die vandaag wordt opgeleverd heeft er acht tot twaalf. Een groepenkast vervangen met twaalf groepen is inmiddels een gewone opdracht geworden, omdat een all-electric huis met warmtepomp, inductie en laadpaal daar in de buurt uitkomt. Een grote groepenkast bestellen omdat het kan, is wel zonde: elke module die je nu leeg laat, kost bij aanschaf weinig, maar een kast met vier maten teveel neemt ruimte in die je in een krappe meterkast niet hebt.
Een praktische vuistregel is dat je bij een nieuwe kast twee tot vier modules vrij houdt. Dat is genoeg voor een laadpaal en een airco die je over vijf jaar wilt, en het scheelt je een tweede vervanging. Bij een kast die je nu tot de laatste plek volhangt, betaal je die ruimte later dubbel.
Of je aansluiting het toenemende vermogen aankan, is een aparte vraag. Meer groepen betekent niet automatisch meer beschikbaar vermogen: een 1x25 ampère aansluiting geeft 5.750 watt, hoeveel automaten je er ook achter hangt. Wil je weten hoe zwaar een huishouden als het jouwe het net belast, dan geeft de verbruikscheck een beeld van het jaarverbruik waar je vanuit kunt gaan.
| Situatie | Gebruikelijk aantal groepen | Waar de ruimte in gaat |
|---|---|---|
| Appartement zonder zware apparatuur | 4 tot 6 | Keuken, badkamer, wasmachine, verlichting |
| Rijtjeshuis met gasfornuis | 6 tot 8 | Plus vaatwasser, droger en zolder |
| Rijtjeshuis met inductie en zonnepanelen | 8 tot 10 | Twee groepen voor de kookplaat, één voor de omvormer |
| All-electric woning met warmtepomp en laadpaal | 10 tot 14 | Warmtepomp, buitenunit, laadpaal en inductie apart |
| Woning met tuinhuis, garage of bedrijf aan huis | 12 en meer, vaak met onderverdeler | Aparte voeding naar het bijgebouw |
Wat een nieuwe groepenkast kost
Wat een groepenkast kost, wordt bepaald door drie dingen: het aantal groepen, de vraag of je losse aardlekschakelaars of aardlekautomaten wilt, en of de bedrading en het meterbord meegaan. De kast zelf is het goedkoopste onderdeel. Het arbeidsloon en het eventuele bijwerk maken het verschil tussen achthonderd en tweeduizend euro.
Een groepenkast vervangen met acht groepen kost in 2026 doorgaans tussen de 700 en 1.400 euro inclusief btw en montage. Kies je voor een aardlekautomaat per groep, dan zit je aan de bovenkant van die reeks. Moet het meterbord er ook uit en komt er nieuwe bekabeling in, dan loopt de prijs van een nieuwe groepenkast op naar 1.500 tot 2.500 euro. Deze bedragen zijn marktprijzen, geen tarieven: ze verschillen per regio en per installateur.
Een groepenkast goedkoop laten vervangen lukt vooral door het werk te combineren. Laat de kast vernieuwen op het moment dat de keuken of de badkamer toch al open ligt, dan betaal je de kabels naar de nieuwe aansluitpunten niet apart. Meerdere offertes opvragen scheelt in de praktijk honderden euro's, en vraag daarbij altijd om een gespecificeerde prijs per onderdeel. Wat je niet moet bezuinigen: op het aantal aardlekschakelaars, want dat is precies het onderdeel waarvoor de kast er hangt.
Het uurtarief van een elektricien ligt in 2026 gebruikelijk tussen de 60 en 90 euro inclusief btw, met daarbovenop voorrijkosten van 25 tot 50 euro. Een standaardvervanging van een kast is werk van drie tot zes uur, waarvan de stroom er twee tot vier uur af is. Zit er onverwacht slechte bedrading achter het bord, dan loopt dat uit.
| Klus | Wat je krijgt | Prijsindicatie inclusief btw |
|---|---|---|
| Extra groep in een kast met vrije ruimte | Automaat, kabel en één aansluitpunt | € 150 tot € 300 |
| Groepenkast vervangen, 8 groepen | Nieuwe verdeler, hoofdschakelaar en aardlekbeveiliging | € 700 tot € 1.400 |
| Groepenkast vervangen, 12 groepen met aardlekautomaten | Ruimere kast, beveiliging per groep | € 1.200 tot € 2.000 |
| Meterbord en bekabeling vernieuwen | Nieuw bord, nieuwe hoofdleiding en verdeler | € 1.500 tot € 2.500 |
| Tweede groepenkast als onderverdeler | Extra kast met eigen voeding vanaf de hoofdkast | € 400 tot € 900, plus de kabel |
| Ombouw naar drie fasen bij de installateur | Verdeling van de groepen over drie fasen | € 500 tot € 1.500 |
| Keuring van de bestaande installatie | Doormeting volgens NEN 1010 met rapport | € 150 tot € 350 |
Gecontroleerd op marktprijzen augustus 2026
Vraag de installateur om een meetrapport bij de oplevering. Dat kost vrijwel niets extra als het werk toch gedaan wordt, en het is bij een schademelding of bij de verkoop van je huis het enige harde bewijs dat de installatie op orde was.
Groepenkast uitbreiden met een extra groep of een tweede kast
Een groepenkast uitbreiden is fors goedkoper dan vervangen, mits er nog plaats op de rail zit. Het werk is dan overzichtelijk: een automaat erbij, een kabel naar de nieuwe plek en een aansluitpunt. Wat een groepenkast uitbreiden kost in zo'n geval, ligt in 2026 doorgaans tussen de 150 en 300 euro per groep inclusief btw, waarbij de kabellengte het verschil maakt.
Zit de kast vol, dan zijn er twee routes. De eerste is de kast vervangen door een ruimere, wat neerkomt op de prijs van een nieuwe groepenkast. De tweede is een extra groepenkast aansluiten op de bestaande groepenkast: een tweede verdeler die je voedt vanaf een zwaardere automaat in de hoofdkast. Zo'n onderverdeler kost 400 tot 900 euro inclusief plaatsing, plus de kabel ernaartoe. Een extra groepenkast aanleggen is pas voordelig zodra je er drie of meer groepen in kwijt kunt.
Die tweede kast is vooral logisch als de nieuwe groepen ergens anders in huis zitten. Een tweede groepenkast plaatsen in de garage, op zolder of in het tuinhuis scheelt lange kabels vanuit de meterkast, en je hebt de beveiliging op de plek waar het gebruik zit. Zit het nieuwe verbruik gewoon in de keuken, dan is een grotere hoofdkast netter en meestal ook goedkoper.
Een oude groepenkast uitbreiden loopt vaker stuk op de techniek dan op de ruimte. Automaten van verschillende merken en generaties passen niet altijd op dezelfde rail, en een kast zonder aardlekschakelaar mag je niet zomaar aanvullen met een groep die er wel een nodig heeft. Een installateur beoordeelt dan of aanvullen nog verantwoord is of dat vervangen de eerlijkere rekening oplevert. Hoe die afweging bij de kast als geheel uitpakt, staat in de gids over het vervangen van de meterkast.
| Vraag | Uitbreiden | Vervangen |
|---|---|---|
| Er zijn nog twee of meer modules vrij | De logische keuze | Alleen bij een onveilige kast |
| De kast heeft geen aardlekbeveiliging | Niet mogelijk zonder aanpassing | Vervangen, of eerst een aardlek bijplaatsen |
| Je hebt drie of meer nieuwe groepen nodig | Duurder per groep dan één ruimere kast | Meestal voordeliger |
| De nieuwe groepen zitten in een bijgebouw | Tweede kast als onderverdeler ter plaatse | Onnodig ingrijpend |
| Je gaat van één naar drie fasen | Zelden mogelijk in de oude kast | Vervangen of ombouwen |
Uitbreiden voor inductie, een laadpaal of een warmtepomp
Een groepenkast uitbreiden voor inductie is de meest gestelde vraag, en het antwoord hangt af van de kookplaat. Een gemiddelde inductiekookplaat trekt op vol vermogen 7.000 tot 7.400 watt, ruim boven de 3.680 watt van één groep. Op één fase los je dat op met twee groepen van 16 ampère en een perilexaansluiting in de keuken. Op drie fasen volstaat één perilexgroep van 400 volt, wat netter is maar wel een driefasenaansluiting vraagt.
Sommige kookplaten hebben een vermogensbegrenzer waarmee je de plaat op één groep van 16 ampère kunt aansluiten. Je levert dan kookvermogen in: twee zones op vol vermogen tegelijk gaat niet meer. Voor wie zelden alles tegelijk gebruikt, is dat een acceptabele uitweg die een uitbreiding bespaart.
Een laadpaal krijgt altijd een eigen groep, omdat hij urenlang op vol vermogen belast. Een laadpaal van 3,7 kilowatt past op één fase, 11 kilowatt vraagt drie fasen. Reken voor de groep, de kabel en het aansluitpunt op 300 tot 600 euro inclusief btw in 2026, exclusief de laadpaal zelf. De meeste laadpalen hebben bovendien een eigen type aardlekbeveiliging nodig, wat de kosten iets opdrijft.
Bij een warmtepomp gaat het niet alleen om het vermogen maar ook om de aanloopstroom. Een lucht-waterwarmtepomp krijgt een eigen groep en de installateur kijkt of de compressor bij het opstarten geen automaat wegtrekt. Vraag de leverancier vooraf om het benodigde aansluitvermogen op papier, dan weet de elektricien of je aansluiting het aankan of dat er eerst verzwaard moet worden. Loop je daarbij aan tegen een netbeheerder die niet direct kan leveren, dan speelt netcongestie, en dat verandert vooral je planning.
Een zwaardere automaat op een bestaande kabel leggen om een nieuw apparaat te laten werken, is de gevaarlijkste ingreep die in meterkasten voorkomt. De automaat beveiligt de kabel, niet het apparaat: een 20 ampère automaat op een kabel van 2,5 vierkante millimeter laat de kabel opwarmen zonder dat er ooit iets uitschakelt.
Van één fase naar drie fasen
De meeste Nederlandse woningen hangen op één fase van 25 ampère, oftewel 5.750 watt. Zodra er een warmtepomp, inductie en een laadpaal bij komen, is dat te krap. Een 1 fase groepenkast ombouwen naar 3 fase brengt je bij de gangbare maat 3x25 ampère op 17.250 watt, en dat is voor vrijwel elk huishouden ruim voldoende.
De klus valt uiteen in twee rekeningen. De netbeheerder verzwaart de aansluiting zelf en rekent daarvoor in 2026 bij de meeste netbeheerders eenmalig 250 tot 400 euro. Daarna bouwt een installateur je groepenkast om: een nieuwe verdeler met driefasen hoofdschakelaar, de groepen verdeeld over de drie fasen en soms een zwaardere hoofdleiding vanaf de meter. Daarvoor betaal je 500 tot 1.500 euro, afhankelijk van de staat van de kast.
Een 3 fase groepenkast aansluiten vraagt om een doordachte verdeling. De installateur spreidt de zware verbruikers over de fasen, zodat niet alle belasting op dezelfde draad hangt: de kookplaat op de ene fase, de laadpaal op de andere, de warmtepomp op de derde. Een scheve verdeling betekent dat één fase eruit vliegt terwijl de andere twee half leeg staan.
De volgorde is waar het misgaat. Vraag de verzwaring eerst aan bij de netbeheerder en plan de installateur pas als de datum vaststaat, want de monteur van het net moet er als eerste zijn. Hoe je die aanvraag indient en welke doorlooptijd je kunt verwachten, staat in de gids over het aanvragen van een 3 fase aansluiting. Blijf bij 3x25 ampère als het kan: die valt bij de meeste netbeheerders in dezelfde tariefcategorie als 1x25 ampère, terwijl 3x35 ampère wel een hogere jaarlijkse aansluitvergoeding oplevert. Waarom netbeheerders steeds voorzichtiger met vermogen omgaan, lees je in de gids over het elektriciteitsnet.
Zelf de groepenkast vervangen of een installateur inschakelen
Mag je zelf je groepenkast vervangen? Voor je eigen woning is dat niet verboden. Nederland kent geen wettelijke installatiebevoegdheid voor particulieren aan de eigen installatie. Wat wél geldt: het resultaat moet voldoen aan NEN 1010, en dat is een norm met concrete eisen over kabeldoorsneden, aardverbindingen, aardlekbeveiliging en het maximum van vier groepen achter één aardlekschakelaar.
Zelf een groepenkast uitbreiden met één groep in een kast die verder in orde is, is voor een handige doe-het-zelver te overzien. Zelf een groepenkast vervangen is een andere klus, want daarbij werk je aan de hoofdleiding tussen de meter en de kast, en die staat onder spanning tot de netbeheerder of de hoofdschakelaar hem eraf haalt. Het verzegelde deel bij de meter mag je sowieso niet openen; dat zegel is van de netbeheerder.
De verzekering is het argument dat het zwaarst weegt. Ontstaat er brand en blijkt de oorzaak een ondeugdelijke aanpassing in de meterkast, dan kan de verzekeraar de uitkering korten of weigeren. Dat gaat niet over de vraag of je een diploma hebt, maar over de vraag of het werk aantoonbaar deugt. Wie zelf werk verricht, laat het daarom achteraf doormeten en bewaart het rapport.
Een groepenkast laten installeren of monteren kost meer dan de kast zelf, en dat verschil zit in wat je terugkrijgt. Een groepenkast laten plaatsen door een installateur levert naast de installatie ook papieren op: een meetrapport, garantie op het werk en een bijgewerkte groepenkaart. Zoek een installateur die aangesloten is bij een branchevereniging en vraag naar de werkwijze bij oplevering. Bij een compleet nieuwe kast is de vraag of je ook het meterbord meeneemt vaak het echte kostenverschil, en die afweging staat in de gids over de nieuwe meterkast.
| Klus | Zelf doen | Waarom |
|---|---|---|
| Groepenkaart bijwerken | Prima zelf | Geen ingreep aan de installatie |
| Automaat terugschakelen na een storing | Prima zelf | Daar zit de automaat voor |
| Eén groep bijplaatsen in een moderne kast | Kan, met kennis van NEN 1010 | Werk achter de hoofdschakelaar, wel doormeten |
| Aardlekschakelaar toevoegen aan een oude kast | Liever niet | Vraagt herindeling van de groepen |
| Complete groepenkast vervangen | Uitbesteden | Werk aan de hoofdleiding, verzegeld deel bij de meter |
| Ombouw naar drie fasen | Uitbesteden | Netbeheerder komt eerst, verdeling over fasen is vakwerk |
Zo laat je een groepenkast vervangen of uitbreiden
Van eerste inventarisatie tot oplevering duurt dit in de praktijk twee tot zes weken, waarvan het werk zelf één dag is.
-
Breng in kaart wat er nu in de kast hangt
Tel het aantal groepen, kijk of er een aardlekschakelaar boven hangt en noteer wat er op de hoofdzekering staat, meestal 1x25 A of 3x25 A. Fotografeer de kast met open kapje. Met die foto kan een installateur telefonisch al een reële prijsindicatie geven.
-
Bepaal welke groepen erbij moeten
Zet op een rij welke apparaten er de komende jaren bij komen: inductie, laadpaal, warmtepomp, airco, tuinhuis. Reken twee tot vier vrije modules bovenop wat je nu nodig hebt. Dit bepaalt of je uitbreidt of vervangt, en dat scheelt honderden euro's.
-
Check of je aansluiting het vermogen aankan
Meer groepen geeft geen extra vermogen. Tel het gelijktijdige verbruik van de zware apparaten op en vergelijk dat met de 5.750 watt van een 1x25 A aansluiting. Kom je erboven, vraag dan eerst de verzwaring aan; hoe dat loopt staat bij het aanvragen van een 3 fase aansluiting.
-
Vraag twee of drie gespecificeerde offertes op
Laat per offerte uitsplitsen wat de kast kost, wat het arbeidsloon is en wat er aan kabelwerk bij komt. Vraag expliciet of er aardlekautomaten per groep in zitten of losse aardlekschakelaars, want dat verklaart het grootste prijsverschil tussen offertes.
-
Plan de dag en zet de netbeheerder vooraan
Gaat de aansluiting mee, dan komt de monteur van de netbeheerder eerst en pas daarna de installateur. Reken op twee tot vier uur zonder stroom. Zet de vriezer een dag eerder op de koudste stand en houd de router en het alarm in gedachten.
-
Neem het werk op met een meetrapport
Loop bij de oplevering de aardlekschakelaars langs met de testknop, controleer of elke groep schakelt wat er op de groepenkaart staat en vraag om het meetrapport volgens NEN 1010. Bewaar dat bij je woningdossier, samen met de garantieverklaring op het werk.
Verbruikscheck
Vergelijk je gas- en stroomverbruik met huishoudens van dezelfde grootte en hetzelfde woningtype. Open de volledige verbruikscheck
Loop dit na voordat je opdracht geeft
Doorgerekend: zo pakt het uit
Inductie erbij in een kast met twee vrije modules
Stel, je hebt een kast met zes groepen waarvan er twee vrij zijn, een aansluiting van 1x25 ampère en je vervangt het gasfornuis door een inductiekookplaat van 7.400 watt. Die plaat past niet op één groep van 3.680 watt, dus er komen twee groepen van 16 ampère met een perilexaansluiting in de keuken.
De rekensom: twee extra groepen à 175 euro is 350 euro, de perilexdoos en twaalf meter kabel naar de keuken kosten 120 euro, en het inbouwen van het aansluitpunt 80 euro. Samen 550 euro inclusief btw. Verzwaren van de aansluiting is hier niet nodig: 7.400 watt gaat weliswaar boven de 5.750 watt van een 1x25 ampère aansluiting uit, maar de plaat trekt dat alleen als alle zones tegelijk op vol vermogen koken, en dan staat de rest van het huis stil.
Was de kast vol geweest, dan had dezelfde wens een nieuwe groepenkast van tien groepen gevraagd: reken op 1.200 euro, plus dezelfde 200 euro aan kabel en aansluitpunt. Eindbedrag 1.400 euro, ofwel 850 euro meer voor exact dezelfde kookplaat. Die twee vrije modules waren achteraf 850 euro waard.
Stoppenkast vervangen na de aankoop van een jaren-zestig woning
Stel, je koopt een tussenwoning uit 1964 met een stoppenkast van vier groepen, geen aardlekschakelaar en stoffen bedrading achter het bord. De bouwkundige keuring noemt de installatie afgekeurd. Je laat eerst een elektricien doormeten voor 250 euro; het rapport bevestigt dat het bord en de hoofdleiding mee moeten.
De offerte valt uiteen in vier posten. Een nieuwe groepenkast van acht groepen met aardlekautomaten kost 1.300 euro. Het meterbord en de hoofdleiding vervangen kost 500 euro. Twee nieuwe groepen doortrekken naar de keuken en de badkamer kost 350 euro. Het meetrapport en de groepenkaart zitten er voor 100 euro bij.
Optellen geeft 2.250 euro inclusief btw, plus de 250 euro van de keuring die je al betaalde: 2.500 euro in totaal. Daar staat tegenover dat de installatie voor het eerst aardlekbeveiliging heeft en dat je bij een schademelding een rapport kunt overleggen. Vier van de acht groepen blijven voorlopig licht belast, wat ruimte laat voor een laadpaal zonder dat de kast opnieuw open moet.
Naar drie fasen voor een warmtepomp en een laadpaal van 11 kilowatt
Stel, je woont in een tweekapper met een aansluiting van 1x25 ampère, dus 5.750 watt. Er komt een lucht-waterwarmtepomp bij en een laadpaal van 11 kilowatt. Alleen de laadpaal past al niet op één fase, dus verzwaren naar 3x25 ampère is geen keuze maar een voorwaarde.
De netbeheerder rekent voor de verzwaring 350 euro eenmalig in 2026. De installateur bouwt de groepenkast om naar tien groepen op drie fasen voor 1.200 euro, verdeelt de zware verbruikers over de fasen en legt een aparte groep met kabel naar de laadpaal aan voor 450 euro. De warmtepomp krijgt een eigen groep voor 200 euro.
Het eindbedrag komt op 2.200 euro inclusief btw. Jaarlijks verandert er weinig: 1x25 ampère en 3x25 ampère vallen bij de meeste netbeheerders in dezelfde tariefcategorie, dus de vaste netbeheerkosten blijven gelijk. Had je meteen 3x35 ampère besteld, dan was de eenmalige rekening iets hoger geweest én was de periodieke aansluitvergoeding elk jaar opnieuw gestegen, terwijl 17.250 watt voor deze woning ruimschoots volstaat.
Veelgemaakte fouten
Een zwaardere automaat plaatsen om een storing te laten verdwijnen
De automaat beveiligt de kabel, niet het apparaat. Een 16 ampère automaat vervangen door een van 20 of 25 ampère laat de kabel warm worden zonder dat er nog iets afschakelt. Dit is de meest voorkomende oorzaak van smeulbrand in meterkasten en het kost je bij schade je uitkering.
Een nieuwe kast bestellen zonder naar de aansluiting te kijken
Twaalf groepen achter een aansluiting van 1x25 ampère geeft nog steeds maar 5.750 watt. Wie de kast vervangt maar de aansluiting vergeet, betaalt honderden euro's en loopt drie maanden later alsnog tegen dezelfde grens aan bij het aanzetten van de laadpaal.
De kast tot de laatste module volhangen
Een kast zonder vrije ruimte is bij de eerstvolgende wens meteen weer aan vervanging toe. Twee tot vier lege modules kosten bij aanschaf een paar tientjes en besparen je later een complete vervanging van zevenhonderd euro of meer.
Offertes vergelijken op het eindbedrag
Twee offertes van 900 en 1.400 euro voor acht groepen kunnen allebei kloppen: de één levert twee aardlekschakelaars, de ander een aardlekautomaat per groep. Zonder specificatie vergelijk je verschillende kasten, en kies je op prijs de minst veilige.
Zelf uitbreiden en het werk niet laten doormeten
Zelf een groep bijmaken mag in je eigen woning, maar zonder meetrapport kun je na een brand niet aantonen dat het werk volgens NEN 1010 is uitgevoerd. Een doormeting achteraf kost 150 tot 350 euro in 2026 en is het verschil tussen wel en niet uitgekeerd krijgen.
De installateur inplannen voordat de netbeheerder een datum heeft
Bij een verzwaring moet de monteur van de netbeheerder als eerste komen. Wie de installateur eerder laat komen, betaalt voorrijkosten voor werk dat niet afgemaakt kan worden en moet de hele dag opnieuw plannen.
De groepenkaart niet bijwerken na de verbouwing
Een kaart die verwijst naar de oude indeling is erger dan geen kaart. Bij een storing schakel je de verkeerde groep uit en bij spoed weet een monteur niet waar hij moet zijn. Bijwerken kost een halfuur en gebeurt het beste op de dag zelf.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een meterkast en een groepenkast?
De meterkast is de hele kast of ruimte met daarin de elektriciteitsmeter, de hoofdzekering, de gas- en wateraansluiting en de kabels voor internet. De groepenkast is het elektrische verdeelgedeelte daarbinnen: de hoofdschakelaar, de aardlekschakelaars en de rij automaten die de stroom over de groepen in huis verdeelt. Alleen de groepenkast vervangen is beduidend goedkoper dan de hele meterkast vernieuwen.
Wat kost een nieuwe groepenkast in 2026?
Een groepenkast van acht groepen vervangen kost in 2026 doorgaans 700 tot 1.400 euro inclusief btw en montage. Een kast van twaalf groepen met een aardlekautomaat per groep ligt tussen de 1.200 en 2.000 euro. Moeten het meterbord en de bekabeling er ook uit, dan loopt het geheel op naar 1.500 tot 2.500 euro. Dit zijn marktprijzen die per regio en installateur verschillen.
Wat kost een groepenkast uitbreiden met een extra groep?
Is er nog een module vrij op de rail, dan kost een extra groep in 2026 doorgaans 150 tot 300 euro inclusief btw, inclusief de automaat, de kabel en één aansluitpunt. De kabellengte bepaalt waar je in die reeks uitkomt. Zit de kast vol, dan verandert de vraag: dan betaal je in feite voor een grotere kast of voor een tweede verdeler, en dat begint bij ongeveer vierhonderd euro.
Mag je zelf een groepenkast vervangen?
Aan je eigen woning is het niet verboden, want Nederland kent geen wettelijke installatiebevoegdheid voor particulieren. Het werk moet wel voldoen aan NEN 1010 en het verzegelde deel bij de meter mag je niet openen. Blijkt na een brand dat een zelf uitgevoerde aanpassing ondeugdelijk was, dan kan de verzekeraar de uitkering korten of weigeren. Laat zelf uitgevoerd werk daarom achteraf doormeten en bewaar het rapport.
Wanneer moet je een groepenkast vervangen?
Er is geen wettelijke termijn. Vervangen wordt aan de orde zodra er geen aardlekschakelaar in hangt, er nog smeltveiligheden in zitten, de kast vol is, de bedrading van stof of rubber is, of de automaten er bij normaal gebruik uitvliegen. Ook een verbouwing met inductie, een laadpaal of een warmtepomp maakt vervangen vaak nodig, simpelweg omdat de nieuwe groepen er niet meer bij passen.
Kun je een stoppenkast laten vervangen door een groepenkast?
Ja, en dat is de meest voorkomende vernieuwing in oudere woningen. De smeltveiligheden maken plaats voor installatieautomaten die je terugschakelt, en er komt aardlekbeveiliging bij die er in een oude kast meestal ontbrak. Reken op de prijs van een complete vervanging, waarbij het meterbord en de hoofdleiding vaak meteen meegaan omdat ze uit dezelfde periode stammen.
Hoeveel groepen heeft een gemiddeld huis nodig?
Een appartement zonder zware apparatuur komt uit met vier tot zes groepen. Een rijtjeshuis met gasfornuis heeft er zes tot acht. Met inductie en zonnepanelen loopt dat op naar acht tot tien, en een all-electric woning met warmtepomp en laadpaal zit tussen de tien en veertien groepen. Het aantal kamers speelt geen rol; het aantal zware verbruikers wel.
Hoe breid je een groepenkast uit voor inductie?
Een inductiekookplaat trekt op vol vermogen 7.000 tot 7.400 watt en past niet op één groep van 3.680 watt. Op één fase leg je twee groepen van 16 ampère aan met een perilexaansluiting in de keuken. Op drie fasen volstaat één perilexgroep van 400 volt. Heeft de plaat een vermogensbegrenzer, dan kan hij op één groep, maar dan kun je niet meer alle zones tegelijk op vol vermogen gebruiken.
Kun je een extra groepenkast aansluiten op een bestaande groepenkast?
Dat kan met een onderverdeler: een tweede kast die gevoed wordt vanaf een zwaardere automaat in de hoofdkast, met eigen aardlekbeveiliging en eigen groepen. Zo'n tweede groepenkast plaatsen kost 400 tot 900 euro inclusief plaatsing in 2026, plus de voedingskabel ernaartoe. Het is vooral logisch als de nieuwe groepen in een garage, op zolder of in een tuinhuis zitten en niet in de meterkast zelf.
Hoe bouw je een 1 fase groepenkast om naar 3 fase?
Je vraagt eerst bij de netbeheerder een verzwaring van de aansluiting aan naar 3x25 ampère, waarvoor in 2026 doorgaans 250 tot 400 euro eenmalig wordt gerekend. Daarna bouwt een installateur de kast om met een driefasen hoofdschakelaar en verdeelt hij de groepen over de drie fasen, wat 500 tot 1.500 euro kost. De volgorde is bindend: de monteur van de netbeheerder komt als eerste.
Hoe lang duurt het vervangen van een groepenkast en hoe lang zit je zonder stroom?
Een standaardvervanging is werk van drie tot zes uur, waarvan de stroom er twee tot vier uur af is. Komt er ook een nieuw meterbord of nieuwe bekabeling in, dan is het een volle werkdag. Zet de vriezer een dag eerder op de koudste stand, en houd er rekening mee dat de router, het alarm en de cv-ketel opnieuw opstarten en soms handmatig ingesteld moeten worden.
Verandert een nieuwe groepenkast iets aan mijn meter of mijn energiecontract?
Nee. De groepenkast zit achter de meter en heeft geen invloed op wat er geregistreerd wordt of op je tarieven. Wel geldt dat een verzwaring van de aansluiting de vaste netbeheerkosten kan veranderen: 1x25 en 3x25 ampère vallen meestal in dezelfde tariefcategorie, zwaarder dan dat niet. Wat je meter precies bijhoudt en welke standen je terugziet, staat in de gids over de energiemeter.
Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt
Een groep bijplaatsen in een moderne kast is werk waar een handige doe-het-zelver met kennis van NEN 1010 uit komt, mits hij het daarna laat doormeten. Zodra je aan de hoofdleiding tussen de meter en de kast komt, aan het verzegelde deel bij de meter, of aan de verdeling over drie fasen, hoort er een installateur bij. Reken op een uurtarief van 60 tot 90 euro inclusief btw in 2026 plus voorrijkosten van 25 tot 50 euro, en op 150 tot 350 euro voor een keuring met meetrapport. Bij een woning van vóór 1975 zonder aardlekschakelaar, bij zichtbare warmteschade rond een automaat of na waterschade in de kast is die keuring de goedkoopste manier om te weten waar je staat. Voor de aansluiting zelf is de netbeheerder het enige loket: die bepaalt wat er mogelijk is en op welke termijn, en bij drukte op het net kan die termijn oplopen. Wil je eerst het grotere plaatje van je installatie, dan geeft de gids over meterkast en aansluiting het overzicht, en op de hub energie en besparen staat hoe verbruik, contract en installatie samenhangen.