Studieschuld en hypotheek: hoeveel je hierdoor minder kunt lenen

Hoe een studieschuld doorwerkt in je maximale hypotheek

Een studieschuld sluit je nergens buiten. Je kunt met een schuld bij DUO een gewone hypotheek krijgen, alleen valt het bedrag dat je mag lenen lager uit. Geldverstrekkers bepalen eerst welk deel van je bruto inkomen aan woonlasten mag opgaan, en halen daar je vaste lasten voor leningen vanaf. Je maandbedrag aan DUO is zo'n vaste last. Welke levensfase je verder in de weg zit of juist meehelpt, staat in de gids over je hypotheek en je persoonlijke situatie.

De rekenregels staan in de Tijdelijke regeling hypothecair krediet en gelden voor elke geldverstrekker in Nederland. Een studieschuld weegt daardoor overal vrijwel even zwaar. Er is geen bank die hem overslaat, en shoppen tot je een partij vindt die er anders mee omgaat heeft weinig zin.

Wat je wel zelf beïnvloedt, is de hoogte van dat maandbedrag. Dat hangt af van je restschuld, je rente en je resterende aflosperiode. Wil je zien hoe de hele som is opgebouwd, dan legt de gids over het berekenen van je hypotheek uit welke stappen de geldverstrekker zet voordat de studieschuld erbij komt.

Waarom je oorspronkelijke studieschuld niet meer meetelt

Tot en met 2023 keken geldverstrekkers naar het bedrag dat je ooit had geleend. Ze namen een vast percentage van je oorspronkelijke studieschuld, de wegingsfactor, en rekenden dat als maandlast. Dat percentage liep op met de rente op je studielening en was hoger bij een aflosperiode van vijftien jaar dan bij vijfendertig jaar. Wie al jaren netjes afloste, merkte daar niets van: de oorspronkelijke schuld bleef het uitgangspunt.

Per 1 januari 2024 is dat veranderd. Sindsdien schrijft artikel 3a van de regeling voor dat de geldverstrekker rekent met het termijnbedrag dat je op dit moment aan rente en aflossing verschuldigd bent. Aflossen heeft daardoor wel effect, want je maandbedrag daalt mee. Wie in 2023 nog eens hoorde dat de oorspronkelijke schuld telde, kreeg destijds correcte informatie die nu niet meer klopt.

Voor de aanvraag betekent het iets praktisch: je hoeft geen oude opgave van je studieschuld op te duiken, maar wel een recent overzicht uit Mijn DUO waarop je actuele maandbedrag staat.

Onderdeel van de toets	Tot en met 2023	Vanaf 2024
Waar de berekening op rust	Een vast percentage van je oorspronkelijke studieschuld	Het maandbedrag dat je nu aan DUO betaalt
Effect van extra aflossen	Geen, de oorspronkelijke schuld bleef staan	Lager maandbedrag en dus meer leenruimte
Verschil tussen oud en nieuw stelsel	Aparte wegingsfactor per aflosperiode	Zit al verwerkt in je maandbedrag
Wat je aanlevert	Opgave van de oorspronkelijk geleende som	Recent overzicht uit Mijn DUO

Gecontroleerd op augustus 2026

Wat je maandbedrag bij DUO precies is

DUO stelt eerst het wettelijk maandbedrag vast: je restschuld, je rente en je resterende aflosperiode gaan in een annuïteitsom. Wie onder de regel SF35 valt betaalt in maximaal vijfendertig jaar terug, wie onder SF15 valt in maximaal vijftien jaar. Dat verschil is groot, want dezelfde schuld levert bij vijftien jaar bijna het dubbele maandbedrag op.

De rente die DUO in 2026 vaststelt is 2,33 procent voor SF35 en 2,29 procent voor SF15. Die percentages staan vijf jaar vast voor wie in 2026 een nieuwe rentevaste periode ingaat. Betaal je al langer terug, dan geldt het percentage dat bij jouw eigen periode hoort, en dat kan lager of hoger liggen.

Verdien je weinig, dan verlaagt DUO je maandbedrag op grond van je draagkracht. Onder SF35 betaal je dan nooit meer dan 4 procent van je inkomen boven de draagkrachtvrije voet, onder SF15 nooit meer dan 12 procent. Wat aan het eind van de aflosfase nog openstaat, scheldt DUO kwijt.

Restschuld	Maandbedrag bij 35 jaar (2,33%)	Maandbedrag bij 15 jaar (2,29%)
€ 10.000	€ 35	€ 66
€ 20.000	€ 70	€ 131
€ 30.000	€ 105	€ 197
€ 40.000	€ 139	€ 263
€ 50.000	€ 174	€ 328

Gecontroleerd op rentepercentages van DUO voor 2026, augustus 2026

Hoeveel hypotheek een studieschuld je kost

Je maandbedrag gaat niet één op één van je leenruimte af. De geldverstrekker verzwaart het eerst met een factor, omdat de woonlastenruimte uit bruto inkomen komt en je DUO-termijn netto is. Die factor hangt aan de toetsrente van je hypotheek: 1,05 bij een toetsrente tot 2 procent, 1,20 rond de 4 procent en 1,40 vanaf ruim 6 procent. Hoe de toetsrente tot stand komt lees je in de gids over hypotheekrente en rentevaste periodes.

Het verzwaarde bedrag gaat van je maximale woonlast per maand af, en wat overblijft wordt teruggerekend naar een hypotheekbedrag over dertig jaar. Bij 4 procent toetsrente hoort bij elke euro maandlast ongeveer 209 euro lening. Met de factor 1,20 erbij kost elke euro DUO-maandbedrag je dus ongeveer 251 euro hypotheek (2026).

Dat is een handzame vuistregel, maar het blijft rekenwerk op één moment. Reken je eigen situatie door met de rekenhulp voor je maximale hypotheek en vul daar je DUO-maandbedrag in bij je overige verplichtingen. Die rekenhulp gebruikt de zwaardere factor die voor gewoon consumptief krediet geldt, dus voor een studieschuld is de uitkomst een voorzichtige ondergrens.

Maandbedrag aan DUO	Meegerekende last bij factor 1,20	Minder maximale hypotheek
€ 25	€ 30	€ 6.300
€ 50	€ 60	€ 12.600
€ 75	€ 90	€ 18.900
€ 100	€ 120	€ 25.100
€ 150	€ 180	€ 37.700
€ 200	€ 240	€ 50.300

Gecontroleerd op rekenvoorbeeld bij 4% toetsrente en 30 jaar looptijd, augustus 2026

Ben je verplicht je studieschuld te melden bij een hypotheek?

Ja. Op het aanvraagformulier vraagt de geldverstrekker naar je leningen en je ondertekent dat je dat naar waarheid invult. De geldverstrekker moet op grond van de Wet op het financieel toezicht je financiële positie kennen voordat hij een lening verstrekt, en een studieschuld hoort daarbij. Verzwijgen is geen slimmigheidje maar het verstrekken van onjuiste gegevens om krediet te krijgen.

Dat een studieschuld niet bij het BKR staat, verandert daar niets aan. Het kredietregister bevat hypotheken, doorlopende kredieten, koop op afbetaling, private lease en roodstand boven 250 euro, en DUO meldt daar niets aan. In de praktijk vragen geldverstrekkers gewoon om een recent overzicht uit Mijn DUO, en de maandelijkse incasso van DUO valt op de bankafschriften die je meestuurt meteen op.

Komt het toch uit, dan mag de geldverstrekker de lening opeisen op grond van zijn algemene voorwaarden en kan hij je opnemen in het incidentenregister en het externe verwijzingsregister van de financiële sector, in beginsel voor maximaal acht jaar. Je krijgt dan bij vrijwel geen enkele bank meer een hypotheek of ander krediet. Bij een lening met Nationale Hypotheek Garantie verspeel je bij fraude ook je aanspraak op kwijtschelding van een restschuld. Het spoor terug naar een schone lei duurt vele jaren en het risico staat in geen verhouding tot de paar tienduizend euro extra hypotheek die het had moeten opleveren.

Studieschuld aflossen voor je hypotheekaanvraag

Sinds de regels van 2024 werkt extra aflossen wel door in je leenruimte, want DUO stelt je maandbedrag opnieuw vast en dat lagere bedrag gaat mee in de toets. Vraag na een extra aflossing een nieuw overzicht op, anders rekent de geldverstrekker nog met je oude termijn.

Of aflossen loont, hangt af van wat je met hetzelfde geld anders zou doen. Duizend euro aflossen op een SF35-schuld verlaagt je maandbedrag met ongeveer 3,50 euro en levert bij 4 procent toetsrente zo'n 880 euro extra hypotheekruimte op. Dezelfde duizend euro als eigen geld inbrengen levert precies duizend euro extra koopkracht op, en dat geld heb je bovendien nodig voor de kosten koper.

Voor de langere termijn telt de rente mee. Op een DUO-schuld betaal je in 2026 2,33 of 2,29 procent, doorgaans minder dan de hypotheekrente, en wat na de aflosfase openstaat wordt kwijtgescholden. Aflossen is daarom vooral rendabel als het je net over een drempel tilt, bijvoorbeeld naar de woning die je wilt of naar de grens waarbinnen je een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie kunt afsluiten.

Wat niet werkt: aflosvrije maanden en een verlaagd maandbedrag

Je mag bij DUO in totaal zestig aflosvrije maanden opnemen, in één keer of verspreid. Tijdens zo'n periode betaal je niets, maar de rente loopt door en je aflosfase schuift met hetzelfde aantal maanden op. Het idee om die maanden vlak voor een hypotheekaanvraag in te zetten en dan nul op te geven, stuit op een expliciete uitzondering in de regeling.

Artikel 3a bepaalt dat de geldverstrekker in drie gevallen zelf een termijnbedrag berekent uit je actuele restschuld, je rente en je resterende looptijd: als je nog geen termijnbedrag verschuldigd bent, als je niets betaalt vanwege een aflosvrije periode, en als je maandbedrag verlaagd is door de draagkrachtmeting. In alle drie de situaties telt dus een berekend bedrag mee, geen nul.

Dat is niet alleen streng, het is ook eerlijk: je zit nog in de aanloopfase na je studie, of je verdient tijdelijk weinig. Zodra je inkomen stijgt, stijgt je DUO-bedrag mee, en de geldverstrekker rekent op die toekomstige last. Wie wel echt profijt wil, moet dus de schuld zelf verkleinen.

Samen kopen, zzp en andere situaties met een studieschuld

Koop je samen, dan tellen beide studieschulden mee en gaan ze allebei van de gezamenlijke woonlastenruimte af. Het tweede inkomen telt in 2026 voor 100 procent mee in de normen, dus een partner zonder schuld compenseert een flink stuk. Heeft één van jullie een SF15-schuld, dan is dat effect het grootst, want die maandbedragen zijn ruim het dubbele van dezelfde schuld onder SF35.

Ben je ondernemer, dan komt de studieschuld boven op een inkomenstoets die toch al lastiger is. De route langs de jaarcijfers staat beschreven in de gids over een hypotheek als zzp'er. Verkoop je een woning en koop je een volgende, dan drukt je studieschuld de nieuwe leenruimte terwijl je overwaarde hem juist verruimt; met de rekenhulp voor je overwaarde zie je hoeveel dat is, en een overbruggingshypotheek vult het gat tot de sleuteloverdracht.

Een levenlanglerenkrediet werkt hetzelfde: het is een studielening bij DUO met een eigen maandbedrag, en dat bedrag telt op dezelfde manier mee. Helpen je ouders mee met een lening in plaats van een schenking, dan gaat ook die maandlast in de toets, zoals de gids over de familiehypotheek laat zien. Wie zijn maandlast op andere manieren wil drukken, komt soms uit bij een aflossingsvrij deel, al vraagt de geldverstrekker daar eigen geld of overwaarde bij.

Zo regel je je hypotheek met een studieschuld

Begin een paar maanden voor je gaat bieden, dan weet je precies wat je ruimte is.

1. Haal je actuele overzicht uit Mijn DUO

   Log in bij Mijn DUO en download het overzicht met je restschuld, je rente, je resterende aflosperiode en je huidige maandbedrag. Dat maandbedrag is het getal waar alles om draait; je oorspronkelijke schuld heb je niet meer nodig.

2. Zoek op welke terugbetalingsregel voor je geldt

   Studeerde je vóór september 2015, dan val je meestal onder de regel van vijftien jaar. Wie daarna leende, betaalt in maximaal vijfendertig jaar terug. Diezelfde schuld levert onder de kortste regel bijna het dubbele maandbedrag op.

3. Reken je leenruimte met en zonder schuld door

   Zet je maandbedrag naast je inkomen en bereken het verschil met de rekenhulp voor je maximale hypotheek. Zo weet je of aflossen je überhaupt over een drempel tilt of dat het om een paar duizend euro gaat.

4. Beslis of je extra aflost, ruim voor de aanvraag

   Los je af, doe dat dan minstens een maand of twee voordat je het dossier indient. DUO stelt je maandbedrag opnieuw vast en je hebt een vers overzicht nodig waarop dat lagere bedrag staat.

5. Meld de schuld op het aanvraagformulier

   Vul je maandbedrag in bij je verplichtingen en stuur het DUO-overzicht mee. Betaal je tijdelijk minder door de draagkrachtmeting, geef dat er dan bij, want de geldverstrekker rekent in dat geval zelf een termijn uit.

6. Controleer de berekening in het bindend aanbod

   Kijk in de toelichting welk bedrag en welke factor de geldverstrekker heeft gebruikt. Staat er nog een oude of te hoge post, laat die dan corrigeren voordat je tekent; daarna ligt je maandlast dertig jaar vast, zoals de gids over een hypotheek afsluiten beschrijft.

Maximale hypotheek

Vul je bruto inkomen in en zie een eerlijke indicatie van je maximale hypotheek, met de knoppen waaraan je kunt draaien. Open de volledige maximale hypotheek

Checklist voor je aanvraag

• Overzicht uit Mijn DUO gedownload, niet ouder dan drie maanden
• Je huidige maandbedrag genoteerd, niet je oorspronkelijke studieschuld
• Gecheckt of je onder de aflosregel van vijftien of vijfendertig jaar valt
• Nagegaan of je maandbedrag verlaagd is door draagkracht of een aflosvrije periode
• Uitgerekend wat extra aflossen aan leenruimte oplevert en wat het aan spaargeld kost
• Genoeg eigen geld overgehouden voor de kosten koper en een buffer
• De studieschuld van je partner net zo goed in beeld gebracht
• De gebruikte last en factor gecontroleerd in het bindend aanbod

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

Aflosvrije maanden inzetten vlak voor de aanvraag

Je maandbedrag staat dan even op nul, maar de geldverstrekker rekent volgens de regeling zelf een termijn uit op basis van je restschuld en resterende looptijd. Je wint geen leenruimte en je betaalt wel extra rente, want je aflosfase schuift zestig maanden op als je alle jokermaanden gebruikt.

Rekenen met de oude wegingsfactor

Op fora en in oudere artikelen staat nog dat een vast percentage van de oorspronkelijke studieschuld meetelt. Dat klopte tot en met 2023. Wie daar nu op rekent, schat zijn ruimte vaak duizenden euro's te laag in en laat woningen liggen die wel haalbaar zijn.

De studieschuld verzwijgen omdat hij niet bij het BKR staat

De DUO-incasso staat op je bankafschriften en het overzicht wordt gewoon opgevraagd. Komt het uit, dan mag de geldverstrekker de hypotheek opeisen en volgt registratie in het externe verwijzingsregister, in beginsel tot acht jaar. Daarna krijg je nergens meer krediet.

Alles aflossen en niets overhouden voor de kosten koper

Een lege spaarrekening levert je een hogere maximale hypotheek op die je niet kunt gebruiken, want notaris, taxatie, advies en overdrachtsbelasting betaal je uit eigen geld. Reken eerst je kosten koper uit en los pas af met wat daarna overblijft.

Vergeten dat het maandbedrag van je partner ook meetelt

Bij een gezamenlijke aanvraag gaan beide DUO-termijnen van dezelfde woonlastenruimte af. Twee schulden van 100 euro per maand kosten samen ongeveer 50.000 euro leenruimte bij 4 procent toetsrente, en dat verschil merk je pas als het bod al ligt.

Een verlaagd draagkrachtbedrag opgeven als je echte last

Betaal je door je inkomen tijdelijk minder aan DUO, dan rekent de geldverstrekker toch met het bedrag dat bij je restschuld en looptijd hoort. Wie zijn budget op het lage bedrag baseert, komt bij de definitieve toets lager uit dan verwacht.

Pas aan je studieschuld denken als het bod is geaccepteerd

Tussen bod en financieringsvoorbehoud zitten vaak maar vier tot zes weken. Blijkt de leenruimte dan tegen te vallen, dan rest ontbinden onder voorbehoud, en heb je de taxatie- en advieskosten al gemaakt.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Voor een eenvoudige situatie met loondienst en één studieschuld kun je de rekensom prima zelf maken: je maandbedrag uit Mijn DUO, de factor die bij de toetsrente hoort en de norm bij jouw inkomen. Een hypotheekadviseur verdient zijn advieskosten, in de markt meestal tussen de 1.500 en 3.000 euro, terug zodra er meer speelt. Denk aan twee inkomens met verschillende aflosregels, een schuld die door de draagkrachtmeting verlaagd is, een tijdelijk contract of inkomsten uit een eigen zaak. De adviseur kent per geldverstrekker het acceptatiebeleid en weet welke partij met een verklaring van DUO genoegen neemt. Ben je ondernemer, dan begint het gesprek eerder bij je jaarcijfers dan bij je studieschuld, zoals de gids over een hypotheek als zzp'er laat zien, en wie tegen zijn pensioendatum aan koopt, loopt tegen de toets uit de gids over een hypotheek als je met pensioen bent aan. Over de studieschuld zelf, je rente, je aflosregel en je aflosvrije maanden, geeft DUO uitsluitsel; over je maandlast na de koop rekent de rekenhulp voor je maandlasten mee, en de overige stappen staan in de gids over hypotheken.