Nadelen van een zonneboiler: waar je tegenaan loopt

De nadelen van een zonneboiler op een rij

Een zonneboiler doet wat hij belooft: over een heel jaar haalt hij ongeveer 45 procent van de energie voor je warme water van het dak. De nadelen zitten niet in de techniek maar in de randvoorwaarden. Je legt eerst een paar duizend euro neer, je hebt binnen ruimte nodig, en de opbrengst valt precies weg in het seizoen waarin je het langst onder de douche staat. Hoe zwaar dat weegt hangt af van je huishouden en je dak, en dat lees je in de gids over de zonneboiler in zijn geheel.

De meeste teleurstellingen ontstaan niet door een slecht toestel maar door verwachtingen die op de zomer zijn gebaseerd. Wie in juli ziet dat de cv-ketel dagenlang uit blijft, rekent zich rijk voor de rest van het jaar. In december komt de ketel gewoon weer aan.

De tabel hieronder zet de nadelen naast elkaar met de vraag die er echt toe doet: hoe zwaar weegt dit in jouw situatie en wat kun je eraan doen? De rest van deze pagina werkt elk punt uit met bedragen en termijnen.

Nadeel	Hoe zwaar het weegt	Wat je eraan kunt doen
Hoge investering en lange terugverdientijd	Zwaar bij een- en tweepersoonshuishoudens	Kies de maat bij je werkelijke verbruik en vraag de ISDE op tijd aan
Weinig opbrengst van november tot februari	Altijd; je houdt een naverwarmer nodig	Reken op de cv-ketel of een elektrisch element als achtervang
Voorraadvat van 80 tot 200 liter binnen	Zwaar in kleine woningen en appartementen	Meet de opstelplaats en de route erheen voordat je tekent
Gewicht en dakdoorvoeren op het dak	Speelt bij oude daken, platte daken en dakkapellen	Laat de dakconstructie beoordelen en combineer met dakonderhoud
Onderhoud aan glycol, pomp en anode	Doorlopend, enkele tientjes per jaar gemiddeld	Zet de beurt in de agenda; een terugloopsysteem scheelt werk
Weinig meerwaarde naast een volledige warmtepomp	Zwaar als je binnen tien jaar van het gas gaat	Bekijk eerst een warmtepompboiler of een boiler op eigen zonnestroom
Schaduw en een ongunstige oriëntatie	Minder streng dan bij zonnepanelen, maar merkbaar	Zuidoost tot zuidwest en een hellingshoek van 20 tot 60 graden
Je zit vast aan één installateur voor service	Merkbaar zodra er een storing is	Vraag vooraf naar responstijd, onderdelen en onderhoudscontract

Gecontroleerd op augustus 2026

In de winter levert hij bijna niets

Dit is het nadeel dat het vaakst verrast. In de zomer dekt een goed gedimensioneerde zonneboiler bijna je hele warmwatervraag, in de winter zakt dat naar een tiende tot een vijfde. De collector werkt wel, maar er valt te weinig zonne-energie op om 120 liter water van tien naar zestig graden te brengen. Milieu Centraal beschrijft het in 2026 net zo: in de zomer levert de zonneboiler bijna al je warme water, in de winter lukt dat niet.

Het gevolg is dat je je cv-ketel of een elektrisch element houdt. Een zonneboiler vervangt je verwarmingstoestel dus niet, hij zit ervoor. Wie hoopte de ketel te kunnen wegdoen, komt bedrogen uit: de ketel blijft nodig voor de naverwarming en voor de ruimteverwarming. Hoe die koppeling technisch werkt staat bij de zonnecollectoren en de aansluiting op het vat.

De naverwarming kost ook zelf energie. Zodra het vat onder de ingestelde temperatuur zakt, springt de ketel aan en verwarmt hij het hele vat na, niet alleen het deel dat je gebruikt. In een donkere week kan het gasverbruik voor warm water daardoor dicht bij de situatie zonder zonneboiler liggen.

procent van de warmwatervraag bron: indicatief verloop bij een jaargemiddelde van 45 procent (Milieu Centraal, 2026) augustus 2026

Maand	Aandeel van je warme water uit de zon (indicatief)
Januari	10%
Februari	20%
Maart	35%
April	55%
Mei	70%
Juni	80%
Juli	80%
Augustus	75%
September	60%
Oktober	35%
November	15%
December	10%

Gecontroleerd op indicatief jaarverloop bij een jaargemiddelde van 45 procent, augustus 2026

De investering en de terugverdientijd

Een compleet systeem kost in 2026 grofweg 2.000 tot 3.000 euro voor een compact toestel en 4.000 tot 6.000 euro voor een gezinssysteem, inclusief installatie. De ISDE haalt daar 300 tot 1.750 euro af, afhankelijk van het collectoroppervlak en de inhoud van het vat. Wat overblijft verdien je terug in gas dat je niet meer verstookt, en dat gaat langzamer dan bij de meeste andere maatregelen. De volledige opbouw van de prijs staat bij de kosten van een zonneboiler.

De terugverdientijd hangt aan twee dingen die je niet in de hand hebt: je warmwaterverbruik en de gasprijs. Een huishouden van vijf haalt er ruim twee keer zoveel uit als een huishouden van één, terwijl het systeem hooguit anderhalf keer zo duur is. Daarom is een zonneboiler bij weinig warmwaterverbruik zelden rendabel te krijgen.

De tabel rekent met een gasprijs van 1,45 euro per kuub als aanname; de actuele prijs staat op je eigen jaarnota. Onderhoud zit er nog niet in. Reken je die mee, dan komt er bij de meeste huishoudens twee tot drie jaar bij. Welke subsidies er in jouw situatie op tafel liggen zie je in de subsidiewijzer, en de voorwaarden staan bij de subsidie voor een zonneboiler.

Huishouden	Wat je zelf betaalt na ISDE	Gasbesparing per jaar	Besparing bij € 1,45 per m³	Terugverdientijd zonder onderhoud
1 tot 2 personen	± € 2.200	100 m³	± € 145	± 15 jaar
3 personen	± € 2.900	150 m³	± € 218	± 13 jaar
4 personen	± € 3.500	195 m³	± € 283	± 12 jaar
5 personen	± € 4.050	240 m³	± € 348	± 12 jaar

Gecontroleerd op marktprijzen augustus 2026, ISDE-bedragen 2026 van RVO, besparingen volgens Milieu Centraal 2026, gasprijs als aanname

Het voorraadvat kost ruimte, en meer dan je denkt

De collector ligt op het dak, maar het vat staat binnen. Voor drie personen praat je over 120 liter, voor vijf personen over 200 liter. Zo'n vat is ongeveer een halve tot anderhalve meter hoog en heeft rondom werkruimte nodig voor de aansluitingen en de anode. In een rijtjeshuis past dat meestal op zolder of in de meterkastberging; in een appartement zonder berging loop je snel vast.

De opstelplaats moet het vat ook kunnen dragen. Tweehonderd liter water weegt 200 kilo, plus het vat zelf. Op een houten zoldervloer boven een slaapkamer is dat een punt waar de installateur naar hoort te kijken. Reken er ook op dat het vat er ooit weer uit moet: past het niet door het trapgat, dan wordt vervangen een klus met een hijsraam.

Een vat verliest daarnaast warmte, ook als je geen water tapt. Bij een goed geïsoleerd vat is dat beperkt, maar een te ruim gekozen vat verliest elke dag warmte die je in de winter met gas hebt betaald. Groter is bij een zonneboiler dus niet automatisch beter, en dat is precies andersom dan veel offertes suggereren. Hoe je de maat kiest staat bij het kopen van een zonneboiler.

Wat het dak moet kunnen hebben

Een collector van 2,5 tot 5 m² weegt met vulling en beugels tientallen kilo's en wordt aan de dakconstructie bevestigd. Bij een dak dat toch al aan vervanging toe is, is dat een verkeerd moment: haal je het dak er over vijf jaar af, dan betaal je twee keer montage. Combineer het werk liever met een dakrenovatie.

De aansluiting vraagt bovendien twee doorvoeren door de dakbedekking, plus een leidingkoker naar het vat. Elke doorvoer is een plek waar het ooit kan gaan lekken, en de leiding tussen collector en vat moet kort en goed geïsoleerd zijn. Ligt het vat drie verdiepingen onder de collector, dan lekt een deel van de warmte onderweg weg.

Voor de opbrengst zelf geldt: zuidoost tot zuidwest en een hellingshoek tussen 20 en 60 graden werkt het beste. Schaduw drukt de opbrengst minder hard dan bij zonnepanelen, omdat er geen strings zijn die uitvallen, maar een schoorsteen die de hele ochtend over de collector trekt kost gewoon warmte. Bij een appartement of een woning in een VvE heb je toestemming van de vereniging nodig, en in een beschermd stadsgezicht of bij een monument vraagt de gemeente om een omgevingsvergunning voor het zichtbare deel. Dat traject duurt acht weken en kan negatief uitpakken.

Onderhoud, storingen en levensduur

Een zonneboiler is geen apparaat dat je plaatst en vergeet. In een gesloten systeem zit een mengsel van water en glycol dat niet mag bevriezen en dat op den duur verzuurt. Verzuurde glycol tast de pomp en de leidingen aan, en dat is de storing die het vaakst tot een dure rekening leidt. Vervangen kost 150 tot 300 euro (2026) en gebeurt ongeveer eens per acht tot tien jaar.

Verder heeft het vat een opofferingsanode die het staal beschermt tegen corrosie. Die slijt en wordt bij de onderhoudsbeurt gecontroleerd. Een onderhoudsbeurt kost 100 tot 200 euro (2026) en hoort eens per twee tot vijf jaar te gebeuren, afhankelijk van het merk en het systeem. Sla je die over, dan merk je het pas als het vat lekt, en dan ben je 900 tot 2.000 euro verder.

De opbrengst zelf loopt ook terug. Vuil op de collector, een pomp die minder toeren maakt en een vat waarvan de isolatie inklinkt: samen scheelt dat over vijftien jaar merkbaar rendement. Een terugloopsysteem, waarbij het water bij vorst of stilstand terugloopt in een reservoir, heeft geen glycol en dus minder onderhoud, maar vraagt een collector die op afschot ligt.

Post	Kosten (2026)	Hoe vaak
Onderhoudsbeurt	€ 100 tot € 200	Eens per twee tot vijf jaar
Glycolmengsel vervangen	€ 150 tot € 300	Ongeveer eens per acht tot tien jaar
Pomp of regeling vervangen	€ 300 tot € 500	Rond het tiende tot vijftiende jaar
Voorraadvat vervangen	€ 900 tot € 2.000	Na vijftien tot twintig jaar
Stroom voor de circulatiepomp	Enkele euro's per jaar	Doorlopend

Gecontroleerd op marktindicaties augustus 2026

Naast een warmtepomp of in een wijk die van het gas gaat

Dit is het nadeel met de grootste financiële staart. Een volledige elektrische warmtepomp maakt zelf al zuinig warm water, dus de extra winst van een zonneboiler ernaast is klein. Milieu Centraal wijst er in 2026 op dat een bestaand zonneboilervat vaak niet geschikt is voor gebruik met een volledig elektrische warmtepomp, waardoor het bij die overstap alsnog vervangen wordt. Wat een warmtepomp verder van je huis vraagt staat bij de nadelen van een warmtepomp.

Gaat je wijk binnen tien jaar naar een warmtenet, dan geldt hetzelfde: het warme water komt dan uit de warmwisselaar van het net en de collector levert een besparing die je niet meer nodig hebt. Wie in zo'n wijk woont, kijkt eerst in het warmteplan van de gemeente naar de streefdatum voordat hij een systeem koopt dat vijftien jaar nodig heeft om zichzelf terug te betalen.

Er zijn alternatieven met minder dakwerk. Een warmtepompboiler haalt warmte uit de binnenlucht en kost 1.500 tot 3.000 euro (2026), zonder collector en zonder glycol. Ligt je dak al vol met panelen, dan kun je het overschot in een zonnestroomboiler stoppen, wat vanaf 2027 aantrekkelijker wordt omdat salderen dan stopt. Beide vragen geen doorvoeren en geen dakconstructie die extra gewicht draagt.

Jouw situatie	Wegen de nadelen op tegen het voordeel?
Cv-ketel die nog tien jaar meegaat, drie of meer personen, vrij dak op zuid	Ja, dit is de situatie waarvoor een zonneboiler bedoeld is
Een of twee personen, klein warmwaterverbruik	Meestal niet; de terugverdientijd loopt richting de levensduur
Volledige warmtepomp aanwezig of gepland	Meestal niet; de extra winst is klein en het vat past vaak niet
Wijk gaat binnen tien jaar van het gas af	Nee, je verdient de investering niet terug voor de omslag
Dak ligt vol met zonnepanelen en je levert veel terug	Kijk eerst naar een boiler op je eigen zonnestroom
Geen plek binnen voor een vat van meer dan 100 liter	Alleen een compact systeem, en dan met een lange terugverdientijd
Monument of beschermd stadsgezicht	Alleen als de gemeente het zichtbare deel toestaat

Gecontroleerd op augustus 2026

Voordelen en nadelen naast elkaar

Een eerlijke afweging vraagt om beide kanten. Het voordeel van een zonneboiler is dat hij warmte levert die je anders met gas maakt, ongevoelig is voor het einde van de salderingsregeling en jarenlang zonder aandacht doorloopt. Hij is minder schaduwgevoelig dan panelen en levert per vierkante meter dak meer bruikbare energie. Hoe die vergelijking met stroom uitpakt staat bij zonne-energie en op de hub over zonnepanelen.

Het nadeel is dat het rendement zich concentreert in de maanden waarin je het minst nodig hebt, dat de investering hoog is ten opzichte van de jaarlijkse besparing, en dat het systeem meer onderdelen heeft die kunnen slijten dan een set panelen. Zonnepanelen hebben geen pomp, geen glycol en geen vat.

Voor de meeste huishoudens met een cv-ketel en drie of meer bewoners weegt het voordeel op tegen de nadelen, mits het dak geschikt is en de woning de komende vijftien jaar op gas blijft. Buiten die situatie is het antwoord vaker nee dan ja, en dat is geen oordeel over de techniek maar over de som.

Voordelen	Nadelen
Bespaart 100 tot 240 m³ gas per jaar, afhankelijk van je huishouden	Terugverdientijd van tien tot vijftien jaar, langer bij weinig verbruik
Werkt door na het einde van de salderingsregeling op 31 december 2026	Levert van november tot februari nauwelijks iets
ISDE van € 300 tot € 1.750 in 2026	Alleen met een erkende installateur en een toestel van de meldcodelijst
Minder gevoelig voor schaduw dan zonnepanelen	Vraagt een vat van 80 tot 200 liter binnen
Gaat vijftien tot vijfentwintig jaar mee	Pomp, glycol en anode vragen onderweg onderhoud en vervanging
Weinig dakoppervlak nodig, 2,5 tot 5 m²	Twee dakdoorvoeren en extra gewicht op de constructie
Verlaagt je gasrekening, ongeacht de stroomprijs	Weinig meerwaarde naast een volledige warmtepomp of een warmtenet

Gecontroleerd op augustus 2026

Zo test je vooraf of de nadelen voor jouw huis gelden

Zeven controles die je in een middag doet en die achteraf duizenden euro's schelen.

1. Zet je warmwaterverbruik op papier

   Tel het aantal bewoners en het aantal douchebeurten per dag, en kijk op je jaarnota hoeveel gas je in de zomermaanden gebruikt. Dat zomerverbruik is bijna helemaal warm water en koken. Onder de honderd kuub per jaar aan warm water is een zonneboiler zelden rendabel te krijgen.

2. Meet de plek voor het vat en de route erheen

   Meet de vrije hoogte en breedte op de opstelplaats, plus de trap of het luik waar het vat doorheen moet. Reken op werkruimte rondom voor de aansluitingen. Past een vat van 150 liter er niet in, dan is de maat die bij je huishouden hoort meteen van tafel.

3. Beoordeel het dak, ook op leeftijd

   Kijk naar oriëntatie (zuidoost tot zuidwest), hellingshoek (20 tot 60 graden) en schaduw van schoorsteen, dakkapel of bomen. Vraag daarna hoe oud de dakbedekking is. Moet die binnen tien jaar vervangen worden, plan het werk dan samen, want anders betaal je twee keer demontage en montage.

4. Leg je verwarmingsplan voor tien jaar ernaast

   Zoek in het warmteplan van je gemeente op wanneer jouw wijk van het gas moet. Ben je van plan een volledige warmtepomp te nemen, dan is een zonneboiler daar zelden een aanvulling op. Dit is de stap die het vaakst wordt overgeslagen en die het meeste geld kost.

5. Check de meldcode en reken de subsidie uit

   Alleen toestellen op de meldcodelijst van RVO geven recht op de ISDE, en zelf plaatsen sluit de subsidie uit. Laat de installateur de meldcode op de offerte zetten. Welke bedragen er in 2026 op tafel liggen zie je in de subsidiewijzer.

6. Vraag twee of drie offertes met dezelfde uitgangspunten

   Geef elke installateur hetzelfde collectoroppervlak, dezelfde vatinhoud en dezelfde opstelplaats, anders vergelijk je prijzen van verschillende systemen. Vraag ook naar het onderhoudscontract, de responstijd bij storing en de garantie op collector, vat en pomp.

7. Reken de terugverdientijd door met je eigen gasprijs

   Deel wat je zelf betaalt na subsidie door je jaarlijkse besparing in euro's, en tel er twee tot drie jaar bij voor onderhoud. Komt de uitkomst boven de vijftien jaar, dan wordt het krap ten opzichte van de levensduur. Vraag de ISDE na installatie en betaling aan, binnen 24 maanden na de installatiedatum.

Subsidiewijzer

Kies je maatregel en zie het actuele ISDE-bedrag, de voorwaarden en hoe je aanvraagt. Bekijk alle gegevens

Zoeken Categorie Alle Isolatie Verwarming Warm water Opslag

Categorie	Maatregel	Subsidie 2026	Belangrijkste voorwaarde
Verwarming	Hybride warmtepomp (lucht-water)	± € 1.500 tot € 3.000	Bedrag per apparaat via de RVO-meldcodelijst; aanvragen binnen 24 maanden na installatie
Verwarming	Volledige lucht-waterwarmtepomp	± € 2.000 tot € 4.500	Afhankelijk van vermogen en efficiëntie; per 2026 lager bedrag voor een tweede lucht-waterwarmtepomp
Warm water	Zonneboiler	€ 300 tot € 1.750	Afhankelijk van collectoroppervlak en inhoud van het voorraadvat
Isolatie	Spouwmuurisolatie	€ 5,25 per m² (1 maatregel), € 10,50 (2 of meer)	Minimaal 10 m², maximaal 170 m²
Isolatie	Dakisolatie	€ 16,25 per m² (1 maatregel), € 32,50 (2 of meer)	Minimaal 20 m², maximaal 200 m²
Isolatie	Zolder- of vlieringvloerisolatie	€ 4,00 per m² (1 maatregel), € 8,00 (2 of meer)	Minimaal 20 m²; niet samen met dakisolatie direct erboven
Isolatie	Gevelisolatie (buitenkant)	€ 20,25 per m² (1 maatregel), € 40,50 (2 of meer)	Minimaal 10 m², maximaal 170 m²
Isolatie	Vloerisolatie	€ 5,50 per m² (1 maatregel), € 11,00 (2 of meer)	Minimaal 20 m², maximaal 130 m²
Isolatie	Bodemisolatie	€ 3,00 per m² (1 maatregel), € 6,00 (2 of meer)	Minimaal 20 m², maximaal 130 m²; vloer- óf bodemisolatie als ze boven elkaar liggen
Isolatie	HR++ glas (bestaande kozijnen)	€ 25 per m² (1 maatregel), € 50 (2 of meer)	Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas
Isolatie	Triple glas in nieuwe isolerende kozijnen	€ 111 per m² (1 maatregel), € 222 (2 of meer)	Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas
Isolatie	Bonus biobased isolatiemateriaal	€ 1 tot € 6 per m² extra, per maatregel	Bovenop het reguliere bedrag; de bonus wordt niet verdubbeld
Opslag	Thuisbatterij	Geen landelijke subsidie in 2026	Alleen enkele lokale en provinciale regelingen; check je eigen gemeente en provincie

Controleren voordat je tekent

• Zomergasverbruik van je jaarnota afgelezen, zodat je weet hoeveel warm water je echt gebruikt
• Opstelplaats en de route naar boven opgemeten voor het vat dat bij je huishouden hoort
• Dakconstructie en leeftijd van de dakbedekking beoordeeld door de installateur
• Streefdatum van je wijk in het gemeentelijke warmteplan opgezocht
• Meldcode van het toestel gecontroleerd op de RVO-lijst en op de offerte gezet
• VvE-toestemming of omgevingsvergunning geregeld voordat de offerte getekend wordt
• Onderhoudscontract, responstijd bij storing en garantietermijnen op papier
• Terugverdientijd doorgerekend met je eigen gasprijs, inclusief onderhoud

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

Rekenen met de zomeropbrengst in plaats van het jaargemiddelde

In juli dekt de zonneboiler bijna al je warme water, over het jaar ongeveer 45 procent. Wie de zomerprestatie doortrekt, verwacht een halvering van zijn gasrekening en ziet er een kwart tot een derde van de warmwaterpost. De terugverdientijd valt daardoor jaren langer uit dan gedacht.

Zelf plaatsen of een toestel zonder meldcode kopen

De ISDE eist een installatiebedrijf en een nieuw toestel dat op de meldcodelijst van RVO staat. Doe je het zelf of staat het toestel er niet op, dan is de subsidie van 300 tot 1.750 euro (2026) weg. Dat verschil haal je met een goedkopere aanschaf zelden terug.

Een groter vat nemen dan je nodig hebt

Een ruimer vat kost meer, neemt meer plek in en verliest elke dag meer warmte, ook in de winter als de ketel die warmte met gas maakt. De opbrengst stijgt niet mee, want de collector blijft dezelfde hoeveelheid zon vangen. Kies de maat bij je verbruik, niet bij het aanbod.

Denken dat de cv-ketel kan verdwijnen

Een zonneboiler verwarmt water voor, hij verwarmt niet je huis en hij haalt in de winter de vereiste temperatuur niet. De ketel of een elektrisch element blijft dus nodig voor naverwarming. Wie op de vervanging van zijn ketel rekende in de begroting, komt een paar duizend euro tekort.

Kopen vlak voor de overstap naar een warmtepomp of warmtenet

Bij een volledige warmtepomp is de meerwaarde klein en past het vat er vaak niet bij, en bij een warmtenet komt het warme water uit het net. Wie vijf jaar voor die omslag investeert, verdient hooguit een derde van het bedrag terug voordat het systeem overbodig wordt.

Het onderhoud laten versloffen

Verzuurde glycol tast pomp en leidingen aan en een versleten anode leidt tot corrosie in het vat. Een beurt van 100 tot 200 euro (2026) uitstellen kan uitlopen op een vat van 900 tot 2.000 euro of een pomp van 300 tot 500 euro. Bijna alle grote reparaties beginnen bij overgeslagen onderhoud.

De offerte tekenen voordat de VvE of de gemeente ja heeft gezegd

Een appartement of een woning in een beschermd stadsgezicht vraagt om toestemming van de vereniging of een omgevingsvergunning, met een beslistermijn van acht weken. Wie eerst tekent en daarna nee te horen krijgt, betaalt de annuleringskosten van de installateur zonder dat er iets op het dak ligt.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

De keuze om een zonneboiler wel of niet te nemen hangt bijna helemaal aan je eigen huis, en op twee punten loopt algemene informatie vast. Het eerste is de dakconstructie: of jouw dak het gewicht van collector en beugels draagt en of de dakbedekking het traject uitzit, kan alleen iemand beoordelen die op het dak is geweest. Vraag dat aan een erkend installateur of een dakdekker; zo'n beoordeling zit meestal in de offerte en is dan gratis. Het tweede punt is de volgorde van je verduurzaming. Als je twijfelt tussen isolatie, een warmtepomp, panelen en een zonneboiler, kost een maatwerkadvies van een energieadviseur meestal enkele honderden euro's en rekent dat de volgorde voor jouw woning door.

Voor de subsidie zelf heb je geen adviseur nodig. De ISDE vraag je na installatie en betaling zelf aan op mijn.rvo.nl met DigiD, binnen 24 maanden na de installatiedatum, met de factuur, het betaalbewijs en de meldcode van het toestel. Wat je in jouw situatie kunt krijgen zie je in de subsidiewijzer. Woon je in een VvE of in een beschermd stadsgezicht, dan is de gemeente of de VvE-beheerder je eerste loket, en niet de installateur. Bij een warmtepomp of een warmtenet in beeld is het gesprek met de gemeente over het warmteplan de goedkoopste controle die je kunt doen, want die bepaalt of de investering in een zonneboiler zichzelf nog terugverdient.