Naar de inhoud
Rekenhulpen

Hypotheek niet meer kunnen betalen: wat je nu kunt doen

10 minuten lezen Betalingsproblemen Bijgewerkt 22 augustus 2026
dehuisgids.nl HYPOTHEEK Hypotheek niet meer kunnen betalen

Wie zijn hypotheek niet meer kan betalen, heeft meer ruimte dan het voelt, mits hij die ruimte op tijd pakt. Bel je geldverstrekker bij de eerste gemiste termijn: tot drie maanden achterstand op je eigen woning volgt er nog geen BKR-melding, en de afdeling bijzonder beheer kan de looptijd verlengen, een deel aflossingsvrij maken of een betaalregeling treffen. Heb je NHG, dan garandeert die achterstanden tot 9 procent van je oorspronkelijke lening en kan een restschuld na gedwongen verkoop worden kwijtgescholden.

10 minuten
  • 3 maanden 2026 achterstand voordat je eigen woning bij het BKR wordt gemeld
  • 9% 2026 van je oorspronkelijke NHG-lening die de woonlastenfaciliteit garandeert
  • 4 weken wettelijk termijn waarbinnen de gemeente je eerste gesprek over schuldhulp voert
  • 18 maanden 2026 duur van de wettelijke schuldsanering
  • 5 jaar 2026 hoe lang een ingelopen achterstand bij het BKR zichtbaar blijft

Gecontroleerd op augustus 2026

Wat er gebeurt als je een hypotheektermijn mist

Eén gemiste termijn maakt van je hypotheek nog geen probleemdossier, maar de klok gaat wel lopen. Je geldverstrekker stuurt een herinnering, daarna een aanmaning met incassokosten, en ergens tussen de tweede en de derde maand verhuist je dossier naar de afdeling bijzonder beheer. Die afdeling is er om te onderzoeken of je lasten weer draagbaar te maken zijn, niet om je huis te verkopen. Welke routes daarbij open staan, staat bij elkaar op de pagina over betalingsproblemen met je hypotheek.

Bij drie maanden achterstand op de hypotheek van je eigen woning meldt de geldverstrekker dat bij het BKR. Voor een tweede woning gebeurt dat al na twee maanden. Je krijgt vooraf bericht dat de melding eraan komt, en die brief is in de praktijk je laatste rustige moment om de achterstand nog in te lopen.

Zo'n achterstandsmelding verdwijnt niet zodra je hebt bijbetaald. Ook na herstel blijft de registratie nog vijf jaar zichtbaar voor kredietverstrekkers, met gevolgen voor elke lening die je daarna wilt afsluiten. Wat die codering precies inhoudt en hoe je hem laat corrigeren als hij onterecht is, lees je in de gids over de negatieve BKR-registratie bij een hypotheek.

Blijft betalen structureel onmogelijk, dan kan de geldverstrekker de hele lening opeisen en het recht van hypotheek gebruiken: verkoop van de woning zonder dat jij hoeft in te stemmen. Dat is het einde van een lange weg, geen eerste stap, en tussen de eerste gemiste termijn en die veiling zit vrijwel altijd een jaar of meer waarin je zelf aan het stuur zit.

MomentWat er dan gebeurtWat jij nog kunt doen
Eerste gemiste termijnHerinnering, meestal zonder kostenZelf bellen en de oorzaak melden
Twee termijnen achterAanmaning met incassokosten, dossier naar bijzonder beheerOm een beheergesprek en een betaalregeling vragen
Drie maanden achter, eigen woningVooraankondiging en daarna melding bij het BKRAchterstand inlopen vóór de meldingsdatum
Twee maanden achter, tweede woningMelding bij het BKR volgt eerderZelfde route, alleen met minder tijd
Achterstand ingelopenHerstelmelding, registratie blijft nog 5 jaar zichtbaarKopie van je kredietoverzicht opvragen en controleren
Achterstand loopt doorLening wordt opgeëist, verkoop of executieveiling volgtOnderhandse verkoop voorstellen zolang het nog kan

Gecontroleerd op augustus 2026

De vooraankondiging van de BKR-melding is geen standaardpost die je kunt laten liggen. Wie de achterstand in de genoemde termijn inloopt, houdt zijn kredietoverzicht schoon; wie hem laat passeren, zit er vijf jaar aan vast.

Bel je geldverstrekker voordat de achterstand oploopt

De meeste mensen bellen pas als er al drie brieven op tafel liggen, en dat is precies het moment waarop de opties het smalst zijn. Een geldverstrekker heeft er geen enkel belang bij om jouw huis te verkopen: een gedwongen verkoop levert minder op dan de lening waard is en kost hem geld. Zolang er zicht is op herstel, is meedenken voor beide kanten de goedkoopste route.

Bereid het gesprek voor met harde cijfers in plaats van een gevoel. Zet je netto inkomen van de komende twaalf maanden op een rij, je vaste lasten, je spaargeld en de reden van de terugval. Reken erbij uit wat je wél kunt betalen, bijvoorbeeld met de rekenhulp voor maandlasten, zodat je met een concreet bedrag komt in plaats van met de vraag wat zij voorstellen.

Vertel er ook bij of de terugval tijdelijk of blijvend is. Bij een tijdelijke oorzaak, zoals ziekte of een contract dat afloopt, ligt een betaalpauze of een regeling voor de hand waarin je de achterstand later inhaalt. Bij een blijvende inkomensdaling heeft uitstel weinig zin en is een structurele verlaging van de last of een verkoop op je eigen voorwaarden eerlijker. Beide gesprekken voer je met dezelfde afdeling, maar ze lopen heel anders af.

Zet afspraken altijd schriftelijk vast, inclusief de looptijd van de regeling, wat er met de opgelopen achterstand gebeurt en of er wel of geen melding bij het BKR volgt. Een mondelinge toezegging van een medewerker houdt geen stand als je dossier drie maanden later bij een collega ligt.

Vraag expliciet naar de afdeling bijzonder beheer of preventief beheer en niet naar de klantenservice. Die afdeling heeft de bevoegdheid om van de standaardvoorwaarden af te wijken; de eerste lijn heeft die niet.

Oplossingen die je maandlast structureel verlagen

Een geldverstrekker heeft meer knoppen dan alleen uitstel. De looptijd verlengen spreidt dezelfde schuld over meer jaren en verlaagt de annuïteit direct, al betaal je over het geheel wel meer rente. Een deel van de lening omzetten naar aflossingsvrij schrapt het aflossingsdeel uit je maandlast en levert vaak de grootste sprong op, maar laat de schuld staan tot de einddatum.

Aan de rentekant kan rentemiddeling helpen als je vastzit in een oude, hoge rente. Je huidige rente wordt dan met de actuele rente verrekend tot een nieuw gemiddelde, waarbij de boeterente in een opslag wordt verwerkt. Of dat gunstig uitpakt hangt af van je resterende rentevaste periode en het verschil met de dagkoers; hoe die weging werkt staat in de gids over hypotheekrente.

Verder telt alles mee wat de maandlast raakt zonder aan de lening te komen. Een lagere voorlopige teruggaaf aanpassen naar boven levert direct geld op, want de hypotheekrenteaftrek hoeft niet tot de aangifte te wachten. Een dure persoonlijke lening of doorlopend krediet naast de hypotheek weegt in je begroting vaak zwaarder dan de hypotheek zelf, en juist daar zit ruimte.

Een familiehypotheek waarmee een deel van de bankschuld wordt overgenomen, komt in de praktijk voor, maar vraagt om een schriftelijke leningsovereenkomst met een zakelijke rente en een aflosschema. Zonder papier ontstaat er later ruzie of een fiscale discussie, en de geldverstrekker moet er hoe dan ook mee instemmen omdat het recht van hypotheek bij hem ligt.

OplossingEffect op de maandlastWat het je kost
Betaalpauze van enkele maandenTijdelijk nul of sterk verlaagdDe achterstand komt bij de schuld en je betaalt er rente over
Looptijd verlengenStructureel lager, vaak enkele honderden euro'sMeer rente over het geheel en geen aftrek na dertig jaar
Deel omzetten naar aflossingsvrijDirect lager, aflossing valt wegDe schuld blijft staan tot de einddatum, geen aftrek op dat deel
RentemiddelingLager als je oude rente hoog isDe boeterente zit verwerkt in de nieuwe rente
Betaalregeling voor de achterstandTijdelijk hoger dan normaalJe betaalt naast de termijn ook een stuk inhaal
Consumptieve leningen herfinancierenLager totaal aan vaste lastenLangere looptijd op die leningen

Gecontroleerd op augustus 2026

Extra hulp als je hypotheek onder NHG valt

Met Nationale Hypotheek Garantie zit er een vangnet onder je lening dat verder gaat dan de garantie bij verkoop. Bij een terugval doet je geldverstrekker eerst de beheertoets: die rekent uit welke maandlast bij jouw nieuwe inkomen nog verantwoord is. Komt daar een lager bedrag uit dan je nu betaalt, dan mag de geldverstrekker de lening aanpassen zonder dat de garantie vervalt.

Blijft er ook dan een tekort, dan is er de woonlastenfaciliteit. NHG staat dan garant voor een oplopende achterstand tot maximaal 9 procent van je oorspronkelijke NHG-lening (2026). Bij een lening van 300.000 euro is dat 27.000 euro aan ruimte. Het onbetaalde deel van je woonlasten wordt bij de hypotheek geteld en betaal je later terug, dus het is uitstel met een prijskaartje, geen kwijtschelding.

De faciliteit is bedoeld voor een terugval buiten je schuld: werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, het einde van een relatie of het overlijden van je partner. Wie zijn lasten niet meer kan dragen omdat hij er zelf leningen bij is gaan nemen, valt erbuiten. Dat onderscheid keert terug bij de kwijtschelding van een restschuld, en het is de reden waarom je vroeg contact opnemen zwaarder weegt dan mensen denken.

Of jouw hypotheek NHG heeft, staat in je hypotheekakte en op je jaaroverzicht. De borgtochtprovisie bedroeg 0,4 procent van de lening in 2026, en de kostengrens waarbinnen je NHG kunt krijgen lag in 2026 op 470.000 euro. Wie destijds boven die grens leende, heeft dit vangnet niet en is volledig aangewezen op wat de geldverstrekker van zijn hypotheek zelf aan regelingen biedt.

Oorzaak van de terugvalWoonlastenfaciliteit mogelijkKwijtschelding restschuld mogelijk
Onvrijwillig werkloos gewordenJaJa, bij volledige medewerking aan de verkoop
Arbeidsongeschikt gewordenJaJa, bij volledige medewerking aan de verkoop
Relatie beëindigdJaJa, als de beheertoets uitwijst dat je alleen niet kunt dragen
Partner overledenJaJa, bij volledige medewerking aan de verkoop
Verwijtbaar ontslagNeeNee
Zelf extra leningen aangegaanNeeNee
Verhuiswens of te klein huisNeeNee

Gecontroleerd op NHG-voorwaarden 2026

Kwijtschelding is geen automatisme na een verkoop met verlies. NHG toetst of je alles hebt gedaan om de restschuld te beperken: hypotheeklasten en VvE-bijdragen zoveel mogelijk doorbetalen, de woning onderhouden, een makelaar inschakelen en elk bod aan je geldverstrekker voorleggen.

Als je inkomen wegvalt: uitkering, toeslagen en de gemeente

De hoogte van je vangnet bepaalt hoeveel tijd je hebt. Een WW-uitkering bedraagt de eerste twee maanden 75 procent van je WW-maandloon en daarna 70 procent, met een maximum dat aan het maximumdagloon hangt. Wie boven dat maximum verdiende, valt harder terug dan de percentages doen vermoeden, en juist die groep heeft vaak de hoogste hypotheeklast.

Naast een uitkering loopt de inkomensafhankelijke kant van de toeslagen door. Zakt je inkomen, geef dat dan meteen door aan de Belastingdienst: zorgtoeslag en kindgebonden budget worden op je actuele schatting berekend en niet met terugwerkende kracht over het hele jaar uitgekeerd als je het te laat meldt. Pas ook je voorlopige aanslag aan, want een lager inkomen verandert het bedrag dat je maandelijks terugkrijgt aan hypotheekrenteaftrek.

Voor bijstand hoef je je huis niet altijd te verkopen. In 2026 geldt een vrijstelling van 67.500 euro aan overwaarde: zit je daaronder, dan kan de gemeente bijstand als gift verstrekken. Zit je erboven, dan wordt het meestal een lening, waarvoor de gemeente een krediethypotheek op je woning kan vestigen. Hoeveel overwaarde er in jouw huis zit, reken je zelf na met de overwaarde-rekenhulp.

Gemeentelijke schuldhulpverlening is gratis en toegankelijk voor huiseigenaren, ook al denken veel mensen van niet. Na je hulpvraag moet de gemeente je binnen vier weken voor een eerste gesprek uitnodigen; bij een bedreigende situatie zoals een aangekondigde executieveiling of afsluiting van energie is dat binnen drie werkdagen. Lukt een minnelijke regeling met alle schuldeisers niet, dan kan de rechter je toelaten tot de wettelijke schuldsanering, die sinds juli 2023 achttien maanden duurt.

VangnetWat je krijgtWaar je op moet letten
WW-uitkering75% van je WW-maandloon in maand 1 en 2, daarna 70% (2026)Gemaximeerd op het maximumdagloon
WIA of ziektewetPercentage van je dagloon, afhankelijk van de mate van arbeidsongeschiktheidBeoordeling duurt maanden, meld je vroeg
Bijstand met eigen woningGift onder 67.500 euro overwaarde, daarboven een lening (2026)Gemeente kan een krediethypotheek vestigen
ToeslagenHerberekening op je actuele inkomensschattingZelf doorgeven, gebeurt niet automatisch
Gemeentelijke schuldhulpGratis, eerste gesprek binnen 4 wekenBinnen 3 werkdagen bij een bedreigende situatie
Wettelijke schuldsanering18 maanden aflossen, daarna een schone leiAlleen na een mislukt minnelijk traject

Gecontroleerd op augustus 2026

Verkopen op je eigen voorwaarden of wachten op de veiling

Komt uit alle sommen dat de last blijvend te hoog is, dan is verkopen geen nederlaag maar de goedkoopste uitkomst. Een onderhandse verkoop met toestemming van je geldverstrekker levert de normale marktprijs op, met normale verkoopkosten. Een executieveiling levert volgens marktonderzoek gemiddeld ongeveer een derde minder op, en daar komen de veilingkosten bovenop die van de opbrengst worden afgetrokken.

Dat verschil van tienduizenden euro's is jouw verschil, want wat er tekortkomt blijft als restschuld op jouw naam staan. Om die reden werkt vrijwel elke geldverstrekker mee aan een onderhandse verkoop zolang je zelf het initiatief neemt en de opbrengst redelijk is. Bij een NHG-hypotheek is de toestemming van zowel de geldverstrekker als NHG nodig voordat je tekent.

Wie kleiner en goedkoper wil gaan wonen zonder het gat tussen twee huizen zelf te overbruggen, loopt tegen de financiering aan. Een overbruggingshypotheek is bij een lopende achterstand vrijwel nooit haalbaar, dus in de praktijk verkoop je eerst en zoek je daarna. Reken van tevoren uit wat je op je nieuwe inkomen nog kunt lenen met de rekenhulp voor je maximale hypotheek, zodat je weet of huren of kopen aan de orde is.

Verhuren van je woning om de lasten te dekken klinkt logisch, maar mag bijna nooit zonder schriftelijke toestemming. In vrijwel elke hypotheekakte staat een verbod op verhuur, en verhuur zonder toestemming is op zichzelf al grond om de lening op te eisen. Vraag het gewoon: sommige geldverstrekkers staan tijdelijke verhuur toe, zeker als het alternatief een gedwongen verkoop is.

Onderhandse verkoop met toestemmingExecutieveiling
Wie bepaalt de vraagprijsJij, in overleg met de geldverstrekkerDe executant, met een minimum
Verwachte opbrengstMarktwaardeGemiddeld ongeveer een derde lager
KostenMakelaarscourtage en doorhaling van de hypotheekVeiling-, notaris- en deurwaarderskosten van de opbrengst af
DoorlooptijdEnkele maanden, met ruimte om te onderhandelenVaste veilingdatum, geen uitstel
Gevolg voor de restschuldZo klein mogelijkFors groter
Positie bij NHGVereist voor kwijtschelding dat je meewerktKwijtschelding blijft mogelijk, maar over een hoger bedrag

Wat er overblijft: de restschuld en de belasting

Brengt de verkoop minder op dan je hypotheek, dan houd je een restschuld. Die schuld is gewoon opeisbaar en verdwijnt niet met de sleutels. Met NHG en een oorzaak die kwalificeert wordt hij in veel gevallen kwijtgescholden, en dan betaalt NHG de geldverstrekker en vervalt jouw verplichting. Kom je niet in aanmerking, dan neemt NHG de vordering over en maakt hij een terugbetalingsafspraak die past bij je inkomen.

Fiscaal is de restschuld sinds 2018 een gewone schuld. Voor woningen die tussen 28 oktober 2012 en 1 januari 2018 werden verkocht, mocht je de rente over de restschuld nog vijftien jaar aftrekken; voor restschulden die na 31 december 2017 zijn ontstaan, bestaat die aftrek niet meer. De schuld verhuist naar box 3 en verlaagt daar je vermogensgrondslag, wat bij een klein vermogen weinig oplevert.

Zonder NHG is de restschuld onderhandelbaar, al is dat een taai traject. Geldverstrekkers accepteren regelmatig een lager bedrag ineens of een aflossing naar draagkracht, en via de gemeentelijke schuldhulp of de wettelijke schuldsanering kan de schuld na afloop van het traject vervallen. Reken erop dat je in de tussentijd op een sociaal minimum leeft en dat je vermogen wordt ingezet.

Een restschuld financieren met een persoonlijke lening kan, maar bekijk eerst wat dat maandelijks kost. Rente op consumptief krediet ligt fors boven de hypotheekrente en is niet aftrekbaar, dus wat je aan maandlast wint bij het verlaten van je woning, kan er via de achterdeur weer uitgaan.

Een nieuwe hypotheek na een achterstand

De vijf jaar dat de achterstandsmelding zichtbaar blijft, zijn geen vijf verloren jaren, maar wel jaren waarin je iets uit te leggen hebt. Reguliere geldverstrekkers wijzen een aanvraag met een lopende achterstand vrijwel altijd af. Is de achterstand hersteld en staat er alleen nog een herstelmelding, dan wordt maatwerk mogelijk, zeker bij een stabiel inkomen en een verklaring van de oude geldverstrekker.

Welke geldverstrekkers ruimte laten en welke onderbouwing ze willen zien, staat in de gids over een huis kopen met een negatieve BKR-registratie. De hoofdlijn: hoe verder de achterstand achter je ligt, hoe kleiner het bedrag was en hoe duidelijker de eenmalige oorzaak, hoe meer er kan.

Bereid je aanvraag voor met dezelfde cijfers waarmee je destijds het beheergesprek voerde. Reken je leenruimte na op basis van je huidige inkomen via hypotheek berekenen en houd er rekening mee dat een restschuld die nog loopt, gewoon als last meetelt en je maximum verlaagt. Wat er verder bij een nieuwe aanvraag komt kijken, staat in de gids over een hypotheek afsluiten.

Vraag je kredietoverzicht bij het BKR altijd zelf op voordat je een adviseur inschakelt. Onjuiste of te lang doorlopende meldingen komen voor, en een correctie kost je alleen tijd en een brief, terwijl een afwijzing je maanden kost.

Zelfs met een schone herstelmelding is het verstandig om drie tot zes maanden bankafschriften zonder rood staan te kunnen laten zien. Acceptanten kijken naar het patroon van de laatste maanden, niet alleen naar de registratie.

Zo pak je een dreigende betalingsachterstand aan

Elke stap die je vroeg zet, houdt een route open die later dicht zit.

  1. Zet je werkelijke maandbegroting op papier

    Noteer je netto inkomen van de komende twaalf maanden, je vaste lasten en je spaargeld. Reken uit hoeveel je maandelijks tekortkomt en of dat tekort tijdelijk of blijvend is. Zonder dat getal kan niemand je helpen.

  2. Bel je geldverstrekker binnen een maand

    Vraag naar bijzonder beheer en meld de terugval voordat de eerste termijn onbetaald blijft. Bij een melding vooraf is de kans op een betaalregeling zonder BKR-melding het grootst, en je hebt dan nog de volle drie maanden speling.

  3. Laat de beheertoets doen als je NHG hebt

    Je geldverstrekker rekent met de beheertoets uit welke maandlast bij je nieuwe inkomen past. Die uitkomst is de basis voor een aanpassing van de lening of voor de woonlastenfaciliteit, en NHG accepteert de aanpassing dan zonder dat de garantie vervalt.

  4. Reken de aanpassingen door voordat je tekent

    Vergelijk verlengen van de looptijd, deels omzetten naar aflossingsvrij en een betaalregeling op netto maandlast én op eindschuld. De maandlasten-rekenhulp laat het verschil per variant zien, zodat je niet alleen op de laagste maandlast kiest.

  5. Meld je bij de gemeente als er meer schulden zijn

    Loopt er naast de hypotheek een achterstand op energie, zorgpremie of belasting, dan hoort dat in één traject. De gemeente moet je binnen vier weken uitnodigen voor een gesprek, en binnen drie werkdagen als er een veiling of afsluiting is aangekondigd.

  6. Kies binnen zes maanden voor blijven of verkopen

    Blijkt na een half jaar dat de last structureel te hoog blijft, neem dan zelf het besluit om te verkopen. Onderhands verkopen levert de marktprijs op, terwijl een executieveiling gemiddeld ongeveer een derde minder opbrengt en jouw restschuld dus fors vergroot.

  7. Leg de afspraken schriftelijk vast en controleer ze

    Vraag om een bevestiging met de looptijd van de regeling, de behandeling van de achterstand en of er een BKR-melding volgt. Controleer daarna op je jaaroverzicht en je kredietoverzicht of alles is verwerkt zoals afgesproken.

Maximale hypotheek

Vul je bruto inkomen in en zie een eerlijke indicatie van je maximale hypotheek, met de knoppen waaraan je kunt draaien. Open de volledige maximale hypotheek

Check dit zodra betalen krap wordt

Doorgerekend: zo pakt het uit

Rekenvoorbeeld

Werkloos met een NHG-hypotheek van 280.000 euro

Stel, je oorspronkelijke NHG-lening was 300.000 euro en er staat nu 280.000 euro open, annuïtair tegen 4 procent met nog dertig jaar te gaan. De bruto maandlast is dan 1.337 euro. In het eerste jaar betaal je ongeveer 11.200 euro rente; tegen het maximale aftrektarief van 37,56 procent in 2026 levert dat 4.207 euro terug, ofwel 351 euro per maand. Netto kost de hypotheek je dus ongeveer 986 euro.

Je bruto maandloon van 4.000 euro wordt een WW-uitkering: de eerste twee maanden 75 procent, dus 3.000 euro, daarna 70 procent, dus 2.800 euro. Dat scheelt 1.200 euro bruto per maand. Na de beheertoets blijkt dat een netto woonlast van ongeveer 700 euro past bij het nieuwe inkomen, dus er is een tekort van 286 euro per maand.

De woonlastenfaciliteit garandeert een oplopende achterstand tot 9 procent van de oorspronkelijke lening: 9% × 300.000 = 27.000 euro. Bij een tekort van 286 euro per maand is dat op papier ruim zeven jaar aan ruimte, en in de praktijk stelt de geldverstrekker samen met NHG een kortere periode vast die past bij het uitzicht op nieuw werk. Wat je in die periode niet betaalt, komt bij de schuld en betaal je later alsnog terug.

Rekenvoorbeeld

Verkopen met verlies: onderhands naast de veiling

Stel, je hypotheek is 320.000 euro en je woning is 300.000 euro waard. Bij een onderhandse verkoop met toestemming haal je die 300.000 euro, min ongeveer 1,5 procent makelaarscourtage (4.500 euro) en 200 euro voor de doorhaling van de hypotheek bij de notaris. Er blijft 295.300 euro over en je houdt een restschuld van 320.000 - 295.300 = 24.700 euro.

Loopt dezelfde woning naar de executieveiling, dan is een opbrengst rond een derde lager reëel: ongeveer 200.000 euro, waarvan de veiling- en deurwaarderskosten nog afgaan. Je restschuld wordt dan 320.000 - 200.000 = 120.000 euro, plus die kosten. Het verschil tussen zelf verkopen en laten veilen is in dit voorbeeld dus bijna 100.000 euro, en dat verschil draag jij.

Met NHG en een kwalificerende oorzaak wordt die restschuld kwijtgescholden, mits je hebt meegewerkt. Zonder NHG blijft de 24.700 euro een schuld: financier je die met een persoonlijke lening tegen 6 procent over tien jaar, dan kost dat 274 euro per maand, tien jaar lang, en die rente is niet aftrekbaar.

Rekenvoorbeeld

Looptijd verlengen bij 240.000 euro restschuld

Stel, er staat nog 240.000 euro open met twintig jaar te gaan, annuïtair tegen 4 procent. De maandlast is dan 1.455 euro. Zet de geldverstrekker de resterende looptijd terug op dertig jaar, dan daalt de last naar 1.146 euro: 309 euro per maand lucht, zonder dat je iets verkoopt.

Die lucht kost wel geld. Over twintig jaar betaal je 1.455 × 240 = 349.200 euro, waarvan 109.200 euro rente. Over dertig jaar betaal je 1.146 × 360 = 412.560 euro, waarvan 172.560 euro rente. De verlenging kost dus 63.360 euro extra rente over de hele rit.

Er zit nog een addertje in de aftrek. De hypotheekrenteaftrek loopt maximaal dertig jaar per lening, gerekend vanaf het moment dat je de lening aanging. Verleng je een lening die al tien jaar loopt naar dertig jaar, dan zijn de laatste tien jaar rente volledig voor eigen rekening. Bij 4 procent over een dan nog resterende schuld van ruwweg 100.000 euro loopt dat op tot enkele duizenden euro's netto per jaar extra.

Veelgemaakte fouten

Wachten tot de derde aanmaning binnen is

Wie pas belt als de achterstand drie maanden oud is, belt op de dag dat de BKR-melding wordt gedaan. Diezelfde melding blijft vijf jaar zichtbaar en maakt oversluiten, herfinancieren en een volgende hypotheek jarenlang lastig, terwijl één telefoontje in maand één dat had voorkomen.

De hypotheektermijn betalen met een creditcard of flitskrediet

Consumptief krediet kost al gauw het dubbele of drievoudige van je hypotheekrente en is niet aftrekbaar. Je verplaatst het probleem naar een duurdere schuld, en bij NHG is 'zelf extra financiële verplichtingen aangaan' precies de reden waarom kwijtschelding van een restschuld wordt geweigerd.

Een bod op de woning afwijzen zonder overleg

Bij een verkoop met verlies moet elk bod aan de geldverstrekker en bij NHG ook aan NHG worden voorgelegd. Wie op eigen houtje een redelijk bod laat lopen, verspeelt de medewerking die voor kwijtschelding van de restschuld nodig is, en dat kan tienduizenden euro's kosten.

De woning laten verslonzen zodra verkoop dichtbij komt

Achterstallig onderhoud drukt de verkoopprijs en daarmee direct de hoogte van je restschuld. NHG toetst bovendien of je de woning in redelijke staat hebt gehouden. Doorgaan met kleine reparaties en de VvE-bijdrage betalen is in deze fase geen luxe maar schadebeperking.

Alleen op de laagste maandlast sturen

Omzetten naar aflossingsvrij en verlengen van de looptijd verlagen allebei de maandlast, maar ze verplaatsen de schuld naar de toekomst en kosten samen tienduizenden euro's aan extra rente. Reken altijd de eindschuld en de totale rente mee voordat je een aanpassing tekent.

Denken dat je met een eigen huis geen recht hebt op hulp

Gemeentelijke schuldhulpverlening staat ook open voor huiseigenaren en is gratis. Bijstand blijft mogelijk zolang je overwaarde onder de vrijstelling van 67.500 euro (2026) blijft, en daarboven als lening met een krediethypotheek. Wie dat niet weet, verkoopt soms een huis dat had kunnen blijven staan.

Verhuren zonder toestemming van de geldverstrekker

Vrijwel elke hypotheekakte verbiedt verhuur zonder schriftelijke toestemming. Wordt het ontdekt, dan is dat zelfstandige grond om de hele lening op te eisen, ook als je keurig betaalt. Vragen kost niets en tijdelijke verhuur wordt vaker toegestaan dan mensen denken.

Veelgestelde vragen

Wat als je hypotheek niet meer kan betalen?

Neem binnen een maand contact op met je geldverstrekker en vraag naar bijzonder beheer. Zolang de achterstand onder de drie maanden blijft, volgt er nog geen BKR-melding en zijn er meerdere routes: een betaalregeling, verlenging van de looptijd, een deel omzetten naar aflossingsvrij of, bij NHG, de woonlastenfaciliteit. Wachten kost opties, geen tijd.

Ik kan mijn hypotheek niet meer betalen, wat moet ik als eerste doen?

Zet eerst je maandbegroting op papier: netto inkomen voor de komende twaalf maanden, vaste lasten, spaargeld en het bedrag dat je tekortkomt. Bel daarna je geldverstrekker met dat getal in de hand en vertel of de terugval tijdelijk of blijvend is. Meld je bij de gemeente als er ook achterstanden op energie, zorgpremie of belasting lopen, want die horen in één traject thuis.

Na hoeveel maanden achterstand meldt de bank mij bij het BKR?

Bij de hypotheek van je eigen woning gebeurt dat na drie maanden achterstand, bij een tweede woning al na twee maanden. Je ontvangt vooraf een aankondiging van de melding, en dat is het moment om de achterstand alsnog in te lopen. Loop je hem later in, dan komt er een herstelmelding, maar de registratie blijft daarna nog vijf jaar zichtbaar voor kredietverstrekkers.

Kan de bank mijn huis zomaar verkopen als ik de hypotheek niet betaal?

Zomaar niet, maar uiteindelijk wel. De geldverstrekker moet je eerst in gebreke stellen en de lening opeisen; pas daarna kan hij het recht van hypotheek gebruiken en de woning executoriaal laten verkopen zonder jouw instemming. In de praktijk zit er ruim een jaar tussen de eerste gemiste termijn en een veiling, en in die periode werkt vrijwel elke geldverstrekker mee aan een onderhandse verkoop.

Wat is bijzonder beheer en is dat erg?

Bijzonder beheer is de afdeling die dossiers overneemt zodra er een achterstand is of dreigt. Het is geen incassobureau maar de plek waar wél van de standaardvoorwaarden mag worden afgeweken, bijvoorbeeld voor een betaalregeling of een aanpassing van de lening. Je zit er tijdelijk, en zodra de betalingen weer lopen gaat het dossier terug naar het gewone beheer.

Kun je een betaalpauze op je hypotheek krijgen?

Dat kan, maar het is altijd maatwerk en nooit een recht. Een geldverstrekker kan je een aantal maanden uitstel van aflossing of van de hele termijn geven, waarbij het onbetaalde bedrag bij je schuld wordt geteld en je er rente over betaalt. Met NHG gaat dit via de woonlastenfaciliteit, die achterstanden tot 9 procent van je oorspronkelijke lening garandeert (2026).

Wat doet NHG als ik mijn hypotheek niet meer kan betalen?

NHG laat je geldverstrekker eerst de beheertoets doen, die uitrekent welke maandlast bij je nieuwe inkomen past. Op basis daarvan mag de lening worden aangepast zonder dat de garantie vervalt. Blijft er een tekort, dan kan de woonlastenfaciliteit een oplopende achterstand tot 9 procent van de oorspronkelijke lening opvangen (2026). Bij een onvermijdelijke verkoop met verlies beoordeelt NHG daarna de kwijtschelding van de restschuld.

Wordt mijn restschuld met NHG altijd kwijtgescholden?

Nee. NHG scheldt kwijt als de oorzaak buiten je schuld ligt, dus bij onvrijwillige werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, het einde van een relatie of het overlijden van je partner, én als je volledig hebt meegewerkt aan het beperken van de restschuld. Verwijtbaar ontslag, zelf aangegane extra leningen of een verhuizing uit eigen wens vallen erbuiten. Kom je niet in aanmerking, dan neemt NHG de vordering over en maakt hij een afspraak naar draagkracht.

Is de rente over een restschuld nog aftrekbaar?

Alleen bij oude gevallen. Verkocht je je woning tussen 28 oktober 2012 en 1 januari 2018 met verlies, dan mag je de rente over die restschuld nog maximaal vijftien jaar na de verkoopdatum aftrekken. Is de restschuld na 31 december 2017 ontstaan, dan is er geen aftrek: de schuld valt in box 3 en verlaagt daar alleen je vermogensgrondslag.

Mag ik mijn huis verhuren om de hypotheek te kunnen betalen?

Niet zonder schriftelijke toestemming van je geldverstrekker. Vrijwel elke hypotheekakte bevat een verhuurverbod, en verhuur zonder toestemming is op zichzelf al reden om de lening op te eisen. Vraag het wel, want tijdelijke verhuur of kamerverhuur wordt regelmatig toegestaan als het alternatief een gedwongen verkoop is. De gemeente kan daarnaast een vergunning eisen voor kamerverhuur.

Krijg ik bijstand als ik een eigen huis heb?

Dat kan. In 2026 geldt een vrijstelling van 67.500 euro aan overwaarde: blijf je daaronder, dan kan de gemeente bijstand als gift verstrekken zonder dat je hoeft te verkopen. Zit je erboven, dan wordt het meestal een lening en kan de gemeente daarvoor een krediethypotheek op je woning vestigen. De gemeente bepaalt de waarde via een taxatie of de WOZ-waarde.

Hoe lang duurt de wettelijke schuldsanering en houd ik mijn huis?

Sinds 1 juli 2023 duurt de wettelijke schuldsanering achttien maanden; wie eerder werd toegelaten, zat op drie jaar. In bijzondere gevallen kan de rechter verlengen. Je huis behouden is mogelijk maar niet vanzelfsprekend: de bewindvoerder kijkt of de woonlasten binnen het vrij te laten bedrag passen en of er overwaarde is die aan de schuldeisers toekomt. Toelating kan pas nadat een minnelijke regeling via de gemeente is mislukt.

Kan ik na een betalingsachterstand nog een hypotheek krijgen?

Met een lopende achterstand vrijwel zeker niet. Is de achterstand hersteld, dan wordt maatwerk mogelijk, zeker als het om een klein bedrag ging, de oorzaak eenmalig was en je inkomen inmiddels stabiel is. Vraag eerst je eigen kredietoverzicht op bij het BKR en controleer of de melding klopt en niet te lang doorloopt, voordat je een aanvraag doet.

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Voor het eerste gesprek met bijzonder beheer heb je geen adviseur nodig: je geldverstrekker moet je situatie hoe dan ook in behandeling nemen, en de beheertoets bij NHG doet hij zelf. Een onafhankelijk hypotheekadviseur verdient zijn kosten, meestal tussen de 1.500 en 3.000 euro, terug zodra er een structurele wijziging op tafel ligt: rentemiddeling, een leningdeel omzetten of oversluiten naar een andere geldverstrekker. Hij rekent door wat de aanpassing over de hele looptijd kost en niet alleen wat hij deze maand scheelt.

Spelen er meer schulden dan alleen de hypotheek, ga dan eerst naar de gemeente. Gemeentelijke schuldhulpverlening is gratis, staat ook open voor huiseigenaren en moet je binnen vier weken voor een gesprek uitnodigen, of binnen drie werkdagen als er een veiling of afsluiting is aangekondigd. Voor juridische vragen over een opeising of een aangekondigde executieveiling is het Juridisch Loket het gratis eerste loket; een advocaat is pas nodig als je de veiling wilt aanvechten.

Bij een scheiding waarbij één van beiden in de woning blijft, gaan een notaris en een adviseur samen op. De toedeling van de woning en het ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid moeten allebei kloppen, anders blijf je jaren later nog aansprakelijk voor een lening die je niet meer betaalt. Zelf voorbereiden kan prima met de maandlasten-rekenhulp, maar de uiteindelijke toets op je inkomen, je pensioendatum en de acceptatievoorwaarden ligt bij de geldverstrekker.

Bronnen en controle

  1. Kwijtschelding van een restschuld NHG geraadpleegd 22 augustus 2026
  2. Zit er een maximum aan de aanvullende borgtocht van de woonlastenfaciliteit? NHG geraadpleegd 22 augustus 2026
  3. Je klant helpen bij dreigende financiële problemen NHG geraadpleegd 22 augustus 2026
  4. Kredietregistratie bij je hypotheek Stichting BKR geraadpleegd 22 augustus 2026
  5. Restschuld bij verkoop van uw eigen woning Belastingdienst geraadpleegd 22 augustus 2026
  6. Wanneer heb ik met een eigen huis recht op bijstand? Rijksoverheid geraadpleegd 22 augustus 2026

Verder lezen over dit onderwerp

dehuisgids.nl HYPOTHEEK Hypotheek berekenen: wat kun je lenen en wat ga je betalen