Airco verwarmen en koelen: hoe één toestel beide doet
Vrijwel elke split airco kan zijn koudecircuit omdraaien en daarmee ook verwarmen. In de zomer haalt hij warmte uit je kamer, in de winter haalt hij warmte uit de buitenlucht, In beide standen levert één kWh stroom een veelvoud aan warmte of koude: drie tot vier keer bij verwarmen, meestal meer bij koelen. Een unit die koelt en verwarmt kost in 2026 ongeveer 1.500 tot 3.000 euro inclusief montage en krijgt geen ISDE-subsidie. De winst zit in de verwarmingsstand: die vervangt gas of, nog gunstiger, een elektrische kachel.
- 3 tot 4 kWh vuistregel warmte uit 1 kWh stroom over een heel stookseizoen
- € 1.500 tot € 3.000 2026 split airco die koelt en verwarmt, per binnenunit inclusief montage
- ± € 0,09 tegen € 0,16 2026 kosten per kWh warmte uit een airco tegenover een hr-ketel
- € 0 2026 ISDE-subsidie op een lucht-luchtwarmtepomp
- 45 en 40 dB regel sinds 2021 maximaal geluid van de buitenunit op de erfgrens, overdag en 's nachts
Gecontroleerd op augustus 2026
Hoe één toestel kan koelen en verwarmen
Een airco maakt geen koude en geen warmte, hij verplaatst ze. Een koudemiddel verdampt aan de ene kant van het circuit, neemt daar warmte op, en condenseert aan de andere kant, waar het die warmte weer afgeeft. In de koelstand gebeurt het opnemen binnen en het afgeven buiten; een vierwegklep in de buitenunit draait die richting om, en dan gebeurt precies het omgekeerde. Dat is alles wat er technisch aan de verwarmingsstand is.
Een airco die kan verwarmen en koelen is daarmee een warmtepomp, en zo staat hij ook in de folder: de lucht-luchtwarmtepomp. Hij verwarmt alleen de ruimtes waar een binnenunit hangt en maakt geen warm tapwater. Wat een toestel verder aan types, regels en gebruikskosten kent, staat in de overzichtsgids over airco's in en om het huis.
Omdat de warmte uit de buitenlucht komt en niet uit een verwarmingselement, levert één kWh stroom drie tot vier kWh warmte op. Bij koelen ligt de verhouding nog gunstiger, vaak vijf tot acht keer. Dat verschil met een gewone elektrische kachel is de hele reden dat verwarmen met een airco de moeite waard is.
Let bij een offerte op het woord omkeerbaar of heat pump in de typeaanduiding. Modellen die alleen koelen zijn er nog, vooral in de goedkoopste mobiele klasse, en aan de buitenkant zie je het verschil niet.
Welke airco's koelen en verwarmen allebei
Koelen en verwarmen met airco kan met elk toestel dat een buitendeel en een binnendeel heeft, en met een deel van de toestellen zonder buitenunit. Een split airco koelen en verwarmen is de standaardsituatie: binnenunit aan de muur, buitenunit aan de gevel of op de grond, verbonden door twee dunne koperen leidingen. Vrijwel alle split units die in Nederland verkocht worden hebben de verwarmingsstand standaard aan boord.
Een multisplit werkt hetzelfde, maar dan met twee tot vijf binnenunits op één buitenunit. Er zit één beperking aan die veel mensen pas na de montage ontdekken: alle binnenunits moeten dezelfde kant op werken. Koelen in de slaapkamer terwijl de woonkamer verwarmt, gaat bij een gewone multisplit niet.
Zonder buitenunit blijft de vaste monoblock over, met twee ronde doorvoeren in de gevel. Die kan bij een deel van de modellen ook verwarmen, met een lager rendement omdat de warmtewisselaar kleiner is. De mobiele airco met een slang door het raam is voor verwarmen zelden geschikt en verliest bovendien warmte via het kierende raam. Welke variant bij jouw woning past, staat per woningtype bij een airco in huis kiezen en bij de inbouwmodellen die in plafond of kast verdwijnen.
| Type | Koelen | Verwarmen | Richtprijs inclusief montage | Waar hij past |
|---|---|---|---|---|
| Single split, één binnenunit | Ja | Ja, bij vrijwel alle modellen | € 1.500 tot € 3.000 | Woonkamer of slaapkamer die je het hele jaar gebruikt |
| Multisplit, 2 tot 5 binnenunits | Ja | Ja, maar alle units tegelijk in dezelfde stand | € 2.500 tot € 4.500 voor twee units | Meerdere kamers met één buitenunit |
| Kanaal- of cassettemodel | Ja | Ja | € 2.500 tot € 5.000 per unit | Nieuwbouw of verbouwing waar leidingwerk weg kan |
| Vaste monoblock | Ja | Bij een deel van de modellen, lager rendement | € 1.500 tot € 2.500 | Gevel waar geen buitenunit mag hangen |
| Mobiele airco met raamslang | Ja, beperkt | Zelden en inefficiënt | € 250 tot € 700, zonder montage | Tijdelijke koeling van één kamer |
Gecontroleerd op marktprijzen augustus 2026
Een airco voor koelen en verwarmen kopen: waar je op let
Wie een airco voor verwarmen en koelen koopt, kijkt eerst naar twee cijfers op het EU-energielabel. De SEER zegt hoeveel koude het toestel over een heel seizoen per kWh stroom levert, de SCOP doet hetzelfde voor warmte. Wie vooral koelt kijkt naar de SEER, wie ook wil stoken naar de SCOP, en wie airco koeling en verwarming allebei serieus gebruikt weegt de twee tegen elkaar af. Een toestel met SEER 8,5 en SCOP 4,0 koelt zuiniger dan het verwarmt.
Zwaarder dan het label alleen weegt wat het toestel bij kou nog kan. Fabrikanten geven de verwarmingscapaciteit vaak bij 7 graden buiten, terwijl je hem juist nodig hebt bij min 5. Vraag de installateur om de opgave bij min 7 graden en om het minimale vermogen: een unit die te groot is, gaat in het voorjaar aan en uit pendelen en verbruikt daardoor meer dan hij zou moeten.
Verder let je op de laagste geluidsproductie van de binnenunit in decibel, op de aanwezigheid van een carterverwarming voor de compressor bij vorst, en op het koudemiddel. R32 is in 2026 de gangbare keus. Wat er verder bij de aanschaf komt kijken staat bij airconditioning kopen en bij de offertes vergelijken voor een airco.
| Waar je naar vraagt | Wat je zoekt | Waarom het uitmaakt |
|---|---|---|
| SCOP, gematigd klimaat | 4,0 of hoger | Bepaalt je stookkosten over het hele seizoen |
| SEER | 6,0 of hoger | Bepaalt wat de zomer aan stroom kost |
| Verwarmingsvermogen bij min 7 graden | Minstens gelijk aan de warmtevraag van de ruimte | De labelwaarde geldt bij 7 graden, niet bij vorst |
| Minimaal moduleervermogen | Zo laag mogelijk, bijvoorbeeld 0,7 kW | Voorkomt pendelen in het voor- en najaar |
| Geluid binnenunit op de laagste stand | Onder 22 dB voor een slaapkamer | Een unit die je hoort, zet je 's nachts uit |
| Ontdooiwijze en condensafvoer buiten | Afvoer naar een put of grind | In de verwarmingsstand loopt er water uit de buitenunit |
Gecontroleerd op augustus 2026
Airco koelen en verwarmen prijzen: wat je in 2026 betaalt
De prijs van een airco die verwarmt en koelt zit vooral in het montagewerk, niet in de extra functie. Een toestel dat alleen koelt is bij dezelfde fabrikant zelden meer dan honderd euro goedkoper, en soms bestaat die uitvoering niet eens. De verwarmingsstand koop je dus in de praktijk gratis mee.
Wat de rekening laat oplopen zijn de lengte van de koelleiding, de hoogte waarop de buitenunit hangt, een extra groep in de meterkast en de afwerking van de doorvoer. Boven de vijf meter leiding rekenen de meeste bedrijven per meter bij, en werken op hoogte vraagt een steiger of hoogwerker. De opbouw van zo'n offerte staat per post uitgesplitst bij een airco laten installeren.
Reken naast de aanschaf op onderhoud. Een beurt waarbij filters, warmtewisselaar en condensafvoer worden schoongemaakt en de koudemiddeldruk wordt gecontroleerd kost 100 tot 175 euro in 2026, en is elke één tot twee jaar aan de orde. Sla je die over, dan zakt het rendement in beide standen.
| Kostenpost | Bedrag 2026 | Toelichting |
|---|---|---|
| Single split die koelt en verwarmt, inclusief montage | € 1.500 tot € 3.000 | 2,5 tot 5,0 kW, afhankelijk van merk en vermogen |
| Extra binnenunit op dezelfde buitenunit | € 900 tot € 1.800 | Alleen bij een multisplit-buitenunit met vrije aansluiting |
| Koelleiding boven de standaardlengte | € 25 tot € 60 per meter | Standaard is meestal 4 of 5 meter |
| Aparte groep in de meterkast | € 150 tot € 350 | Vaak nodig vanaf ongeveer 3,5 kW |
| Steiger, hoogwerker of hijswerk | € 200 tot € 800 | Bij een unit hoger dan de eerste verdieping |
| Onderhoudsbeurt | € 100 tot € 175 | Elke 1 tot 2 jaar, in beide standen merkbaar |
Gecontroleerd op marktprijzen augustus 2026
Op een lucht-luchtwarmtepomp is in 2026 geen ISDE-subsidie te krijgen. De RVO sluit dit type uit omdat het volgens de Europese regels onder airconditioning valt en vooral voor koelen wordt gebruikt. Offertes die subsidie voorspiegelen, kloppen niet.
Airco verwarmen en koelen kosten in gebruik
Voor de verwarmingskosten reken je met de SCOP. Bij een SCOP van 3,5 en een aanname van 0,30 euro per kWh stroom kost een kWh warmte ongeveer 9 cent, tegenover ongeveer 16 cent uit een hr-ketel bij 1,40 euro per kuub gas. Beide prijzen bewegen mee met de markt, dus de verhouding tussen je stroom- en gastarief bepaalt of het voordeel groot of klein is. Het omslagpunt ligt ruwweg waar de stroomprijs meer dan vier keer de gasprijs per kuub wordt.
Koelen kost minder dan mensen verwachten. Een woonkamerunit die in een normale zomer een paar honderd uur draait, verbruikt 150 tot 250 kWh, ofwel 45 tot 75 euro per seizoen bij dezelfde aanname. Wie de kamer op 21 graden wil houden terwijl het buiten 32 is, komt daar ruim overheen: elke graad lager kost merkbaar meer.
De vergelijking met andere elektrische verwarming valt hard uit in het voordeel van de airco. Een infraroodpaneel of een radiator zet één kWh stroom om in één kWh warmte, de airco in drie tot vier. Wie nu een bijgebouw of uitbouw elektrisch stookt, bespaart met een airco het meest; de afweging tussen die vormen staat bij zuinig elektrisch verwarmen.
| Manier van verwarmen of koelen | Rendement (aanname) | Kosten per kWh warmte of koude |
|---|---|---|
| Airco verwarmen, zuinig model bij milde kou | SCOP 4,5 | ± € 0,07 |
| Airco verwarmen, gemiddeld over het stookseizoen | SCOP 3,5 | ± € 0,09 |
| Airco verwarmen bij strenge vorst | COP 2,0 | ± € 0,15 |
| Hr-ketel op gas | 90% van 9,8 kWh per m³ | ± € 0,16 |
| Elektrische radiator of infraroodpaneel | 100% | ± € 0,30 |
| Airco koelen | SEER 6,0 | ± € 0,05 per kWh koude |
Gecontroleerd op rekenvoorbeeld bij een aanname van € 0,30 per kWh stroom en € 1,40 per m³ gas, augustus 2026
Heb je zonnepanelen, dan valt de koelvraag samen met de opbrengst: je koelt in de uren dat je zelf stroom maakt. Salderen mag tot en met 31 december 2026, daarna telt eigen verbruik op het moment zelf zwaarder mee, en juist koeling past daar goed in.
Verwarmen met een airco in de winter
Verwarmen en koelen met airco vraagt in de winter meer van het toestel dan in de zomer. Tot ongeveer nul graden buiten haalt een moderne split airco moeiteloos zijn opgegeven vermogen. Daaronder gebeuren er twee dingen: het rendement zakt, en de buitenunit moet af en toe ontdooien omdat er rijp op de warmtewisselaar slaat. Tijdens zo'n ontdooicyclus van vijf tot tien minuten blaast de binnenunit even niet, en verbruikt het toestel stroom zonder warmte te leveren. De meeste modellen blijven werken tot min 15 of min 20 graden, met een COP die dan richting 2 zakt.
Praktisch betekent dit dat een airco de basiswarmte prima levert en dat je bij een koudegolf iets anders nodig hebt, of accepteert dat de kamer een graad zakt. Wie de airco naast de bestaande centrale verwarming zet, heeft die reserve automatisch: de radiatoren springen bij als het echt vriest.
Waar gebruikers over vallen is de warme luchtstroom zelf. Warme lucht stijgt, dus onder in de kamer blijft het koeler dan bij radiatoren, en de blaasrichting moet in de winter naar beneden staan in plaats van horizontaal. De lucht voelt ook droger. Die en andere bezwaren staan op een rij bij de nadelen van verwarmen met een airco.
In de verwarmingsstand produceert de buitenunit condenswater, tot enkele liters per dag. Loopt dat op een pad of een oprit, dan ontstaat er bij vorst een ijsplaat. Laat de installateur een afvoer naar een put, grind of tuin maken.
Koelen met een wtw-systeem en andere alternatieven
Koelen met een wtw systeem gaat maar tot op zekere hoogte. Een balansventilatie met warmteterugwinning wisselt warmte uit tussen afgevoerde en aangevoerde lucht, en dat is in de winter nuttig. In de zomer gebruik je de zomerbypass: die schakelt de warmtewisselaar uit, zodat koele nachtlucht ongehinderd naar binnen komt. Dat werkt alleen als het buiten daadwerkelijk kouder is dan binnen en het scheelt hooguit een graad of twee.
Er bestaan wtw-units met een koelmodule of een aangekoppelde warmtepomp die de inblaaslucht actief koelt. Die leveren een beperkt vermogen, meestal één tot twee kW voor de hele woning, en ze ontvochtigen nauwelijks. Voor een woonkamer op het zuiden met veel glas is dat te weinig, voor het gelijkmatig temperen van een goed geïsoleerde nieuwbouwwoning kan het genoeg zijn.
Koelen via vloerverwarming op een lucht-waterwarmtepomp is een derde route: comfortabel en stil, maar traag, zonder ontvochtiging en met condensrisico als de aanvoertemperatuur te laag wordt. Een airco is van deze drie de enige die vocht uit de lucht haalt en binnen een half uur een kamer merkbaar koeler maakt. Zonnewering aan de buitenkant blijft in alle gevallen de goedkoopste maatregel, want warmte die niet binnenkomt hoef je er ook niet uit te halen.
| Manier van koelen | Koelvermogen | Ontvochtigt | Indicatie kosten 2026 |
|---|---|---|---|
| Split airco | 2,5 tot 5,0 kW per unit | Ja | € 1.500 tot € 3.000 per unit |
| Zomerbypass op een bestaande wtw-unit | Alleen koele buitenlucht, 1 tot 2 graden | Nee | Meestal al aanwezig |
| Wtw met actieve koelmodule | 1 tot 2 kW voor de hele woning | Nauwelijks | € 2.000 tot € 4.500 bovenop het ventilatiesysteem |
| Vloerkoeling op een lucht-waterwarmtepomp | 2 tot 3 graden verschil | Nee | Onderdeel van een installatie van € 9.000 tot € 18.000 |
| Buitenzonwering | Houdt de warmte buiten | Nee | € 800 tot € 2.500 per gevelopening |
Gecontroleerd op marktprijzen augustus 2026
Per ruimte kiezen: woonkamer, slaapkamer en zolder
De woonkamer is de plek waar koelen en verwarmen elkaar het meest versterken. De ruimte wordt het hele jaar gebruikt, er is genoeg wandoppervlak voor een unit en de warmtevraag is groot genoeg om de investering terug te verdienen. Voor 25 tot 35 vierkante meter volstaat 2,5 tot 3,5 kW; bij een open keuken of veel glas op het zuiden reken je een halve tot een hele kW extra. De plaatsingskeuzes voor die ruimte staan bij een airco in de woonkamer.
In een slaapkamer telt geluid zwaarder dan vermogen. Een unit van 1,5 tot 2,0 kW is meestal ruim voldoende, en de blaasrichting moet langs het bed en niet erover. Voor alleen wat warmte in de ochtend is een airco vaak overkill; die afweging staat bij verwarming voor de slaapkamer.
Op zolder is de zomer het probleem en de winter de bijvangst. Hitte onder een dak vraagt meer koelvermogen dan het vloeroppervlak doet vermoeden, dus reken op 2,5 tot 4,0 kW voor 20 tot 40 vierkante meter en isoleer eerst het dak. Waar de units en de leidingen precies komen, en welke muur zich daarvoor leent, lees je bij een airco plaatsen.
| Ruimte | Oppervlak | Indicatie vermogen | Wat er in die ruimte telt |
|---|---|---|---|
| Slaapkamer | tot 15 m² | 1,5 tot 2,0 kW | Geluid en blaasrichting langs het bed |
| Studeer- of werkkamer | 15 tot 25 m² | 2,0 tot 2,5 kW | Laag moduleervermogen voor stil deellast draaien |
| Woonkamer | 25 tot 35 m² | 2,5 tot 3,5 kW | Blaasrichting over de lengte, in de winter omlaag |
| Woonkamer met open keuken | 35 tot 50 m² | 3,5 tot 5,0 kW | Bij veel glas twee kleine units boven één grote |
| Zolder of bovenverdieping | 20 tot 40 m² | 2,5 tot 4,0 kW | Eerst dakisolatie, anders draait hij zich stuk in de zomer |
Gecontroleerd op vuistregels bij normale isolatie en 2,60 m plafondhoogte, augustus 2026
Regels voor de buitenunit, het koudemiddel en de installatie
Een buitenunit op eigen grond tot één meter hoog en twee vierkante meter is meestal vergunningvrij; hangt hij aan de gevel of op een plat dak, dan bepaalt het omgevingsplan van de gemeente wat mag. Bij een monument of beschermd stadsgezicht is een omgevingsvergunning altijd nodig. In een appartement vraagt de vve om toestemming, want gevel en dak zijn gemeenschappelijk, en een huurder heeft schriftelijke toestemming van de verhuurder nodig.
Voor geluid geldt sinds 2021 een landelijke norm: op de erfgrens mag de buitenunit overdag maximaal 45 dB en tussen zeven uur 's avonds en zeven uur 's ochtends maximaal 40 dB produceren. In de verwarmingsstand draait de compressor harder dan bij koelen, dus een unit die in de zomer niemand stoort, kan in januari alsnog klachten opleveren. Meet of laat berekenen op de erfgrens, niet bij de unit.
Het koudemiddelwerk is wettelijk voorbehouden aan een gecertificeerd bedrijf. Het vullen, afzuigen en afpersen van het circuit vraagt een F-gassencertificaat, en zonder dat papier vervalt ook de fabrieksgarantie. Zelf de binnenunit ophangen en de doorvoer boren mag, de rest niet. Wat de monteur precies doet en wat je zelf kunt voorbereiden, staat bij het installeren van een airco. Voor de bredere keuze tussen verwarmingssystemen is de hub over verwarming het startpunt.
| Situatie | Wat je moet regelen |
|---|---|
| Buitenunit op eigen grond, tot 1 m hoog en 2 m² | Meestal vergunningvrij, wel het omgevingsplan nakijken |
| Buitenunit aan de gevel of op een plat dak | Afhankelijk van het omgevingsplan van de gemeente |
| Monument of beschermd stadsgezicht | Altijd een omgevingsvergunning aanvragen |
| Erfgrens dicht bij de buren | Maximaal 45 dB overdag en 40 dB 's nachts |
| Appartement met een vve | Toestemming van de vergadering voor gevel, dak en doorvoer |
| Aansluiten van het koudemiddelcircuit | Bedrijf met een F-gassencertificaat |
Gecontroleerd op regels augustus 2026
Van vraag naar werkende installatie
Zes stappen die de volgorde bepalen tussen eerste idee en oplevering.
-
Bepaal of je vooral koelt, vooral verwarmt of allebei
Wie alleen drie hete weken wil overbruggen, heeft een ander toestel nodig dan wie de woonkamer van oktober tot april wil bijstoken. Schrijf op hoeveel maanden per jaar je het toestel verwacht te gebruiken en in welke stand. Dat bepaalt of je op de SEER of op de SCOP stuurt.
-
Kijk eerst naar isolatie en zonwering
Een ongeïsoleerd dak of een onbeschaduwde raampartij op het zuiden maakt het benodigde vermogen groter en de rekening hoger. Maatregelen aan de schil verlagen zowel de koel- als de stookvraag, en anders dan een airco komen ze wel in aanmerking voor ISDE-subsidie.
-
Vraag twee of drie offertes met vermogensberekening
Een serieus bedrijf rekent de warmte- en koellast van de ruimte door en noemt de capaciteit bij min 7 graden. Vergelijk de offertes op leidinglengte, groep in de meterkast, condensafvoer en garantietermijn, niet alleen op de prijs onderaan. Reken op één tot drie weken tussen offerte en montage.
-
Regel toestemming en check het geluid
Vve, verhuurder of gemeente vragen tijd: een vve-vergadering komt soms maar twee keer per jaar bijeen. Laat de installateur tegelijk de geluidswaarde op de erfgrens onderbouwen, zeker als de buren dichtbij zitten. Een gesprek vooraf voorkomt een klacht achteraf.
-
Laat monteren en vraag om een oplevering
De montage van één binnenunit duurt meestal een halve tot een hele dag. Loop bij de oplevering de instellingen door: verwarmingsstand, blaasrichting omlaag voor de winter, weekprogramma en de vraag hoe je de filters schoonmaakt. Vraag om de installatiedatum op papier voor de garantie.
-
Stel in op stabiel draaien en plan onderhoud
Zet de temperatuur vast en laat het toestel continu op deellast lopen in plaats van aan en uit te schakelen; dat is in beide standen zuiniger. Reinig de filters twee keer per jaar zelf en zet elke één tot twee jaar een onderhoudsbeurt in de agenda.
Checklist voor een airco die koelt en verwarmt
Doorgerekend: zo pakt het uit
Woonkamer van 30 m²: koelen in de zomer, bijstoken in de winter
Stel, je laat een split airco van 3,5 kW in de woonkamer plaatsen voor 2.400 euro inclusief montage. In het stookseizoen neemt hij ongeveer 3.000 kWh warmte over van de cv-ketel. Voor die warmte had de ketel 3.000 gedeeld door 8,82 kWh nuttige warmte per kuub nodig, ofwel 340 kuub gas; bij 1,40 euro per kuub is dat 476 euro.
De airco doet het bij een SCOP van 3,5 met 857 kWh stroom, wat bij 0,30 euro per kWh op 257 euro komt. Je bespaart dus 219 euro op de stookkosten. Daar gaat de zomer vanaf: 200 kWh koelen kost 60 euro. Netto houd je ongeveer 159 euro per jaar over, plus een koele woonkamer in juli.
Op de investering van 2.400 euro betekent dat een terugverdientijd van ruim vijftien jaar op geld alleen. Zonder de koeling mee te rekenen zou het elf jaar zijn. Wat je koopt is vooral comfort, en de verwarmingsstand houdt de rekening draaglijk.
Een uitbouw die nu elektrisch wordt gestookt
Stel, je stookt een uitbouw van 18 vierkante meter met een elektrische radiator die per jaar 1.500 kWh warmte levert. Elektrisch verwarmen en koelen op deze manier kost 1.500 kWh stroom, ofwel 450 euro per jaar bij 0,30 euro per kWh.
Een split airco van 2,5 kW voor 2.000 euro levert diezelfde 1.500 kWh warmte bij een SCOP van 3,5 met 429 kWh stroom: 129 euro. De besparing is 321 euro per jaar, waardoor de installatie zich in ruim zes jaar terugverdient. Koel je er in de zomer 100 kWh mee bij, dan komt daar 30 euro bij en wordt het bijna zeven jaar. Dit is het scenario waarin een airco het snelst rendeert.
Multisplit met drie units op de bovenverdieping
Stel, je hangt drie binnenunits op één buitenunit voor 4.800 euro inclusief montage, bedoeld voor drie slaapkamers. Het gebruik is vooral koelen: samen 350 kWh per zomer, dat is 105 euro bij 0,30 euro per kWh.
Verwarmen gebeurt in het voor- en najaar en scheelt ongeveer 1.200 kWh warmte die de ketel niet hoeft te leveren: 136 kuub gas van 190 euro tegenover 343 kWh stroom van 103 euro, dus 87 euro besparing. Per saldo stijgt je energierekening met 18 euro per jaar. Een multisplit boven verdient zichzelf niet terug uit energie; dat is een uitgave voor slaapcomfort in warme nachten.
Veelgemaakte fouten
Het vermogen alleen op koelen berekenen
De koellast van een kamer is in Nederland vaak kleiner dan de warmtevraag in januari. Wie de unit op de zomer maat neemt, houdt in de winter te weinig over en zet alsnog de radiator aan. Vraag altijd beide berekeningen.
Een veel te grote unit kopen voor de zekerheid
Een toestel dat niet ver genoeg terug kan moduleren, schakelt in het voor- en najaar voortdurend aan en uit. Dat kost meer stroom, geeft meer geluid en verkort de levensduur van de compressor. Het minimale vermogen is even relevant als het maximale.
De labelwaarde aanhouden voor een vriesnacht
De opgegeven capaciteit geldt bij 7 graden buiten. Bij min 7 levert hetzelfde toestel vaak twintig tot dertig procent minder, en het rendement zakt richting COP 2. Wie daar geen reserve voor heeft, zit koud tijdens precies de week dat het nodig is.
Geen afvoer voor het condenswater van de buitenunit
In de verwarmingsstand loopt er water uit de buitenunit, soms liters per dag. Op een oprit of stoep bevriest dat tot een ijsplaat, met valgevaar en mogelijk aansprakelijkheid. Een afvoerslang naar grind of een put kost bij de montage vrijwel niets.
Verwachten dat een multisplit kamers los regelt
Alle binnenunits van een gewone multisplit staan in dezelfde stand. Wie in de slaapkamer wil koelen terwijl beneden verwarmd wordt, heeft twee losse systemen nodig of een duurdere driepijpsuitvoering.
De airco als enige verwarming nemen in een tochtig huis
Warme lucht komt niet door dichte deuren en blijft hangen bij het plafond. In een matig geïsoleerd huis met gesloten kamers verwarmt één unit alleen de ruimte waar hij hangt, en stijgen de kosten hard zodra je er losse elektrische kachels bij zet.
Onderhoud overslaan omdat het toestel het nog doet
Vervuilde filters en een dichtgeslibde warmtewisselaar kosten al snel tien tot vijftien procent rendement, in beide standen. Een beurt van 100 tot 175 euro in 2026 verdient zichzelf op een woonkamerunit binnen een paar seizoenen terug.
Veelgestelde vragen
Kan elke airco ook verwarmen?
Nee, maar vrijwel elke split airco die in Nederland verkocht wordt kan het wel. Modellen die alleen koelen kom je vooral tegen in de goedkoopste mobiele klasse en bij een deel van de monoblocks. In de specificaties herken je een toestel dat allebei kan aan het woord omkeerbaar, aan een opgegeven SCOP en aan een verwarmingsvermogen in kW.
Wat kost een airco die kan koelen en verwarmen?
Een single split met verwarmingsstand kost in 2026 ongeveer 1.500 tot 3.000 euro inclusief montage, afhankelijk van vermogen, merk en de lengte van de koelleiding. Een tweede binnenunit op dezelfde buitenunit kost 900 tot 1.800 euro extra. De verwarmingsfunctie zelf maakt nauwelijks verschil in de prijs; het montagewerk bepaalt de rekening.
Is verwarmen met een airco goedkoper dan met de cv-ketel?
Meestal wel, in de ruimtes waar een unit hangt. Bij een SCOP van 3,5 kost een kWh warmte ongeveer 9 cent tegenover ongeveer 16 cent uit een hr-ketel, uitgaande van 0,30 euro per kWh stroom en 1,40 euro per kuub gas in 2026. Wordt stroom relatief duurder dan gas, dan schuift dat voordeel op; bij een stroomprijs van meer dan viermaal de gasprijs per kuub verdwijnt het.
Hoeveel stroom verbruikt airco koeling in een zomer?
Een woonkamerunit die een paar honderd uur per zomer draait, komt uit op 150 tot 250 kWh, ofwel 45 tot 75 euro bij 0,30 euro per kWh in 2026. Wie de kamer op 21 graden houdt tijdens een hittegolf, verbruikt een veelvoud daarvan. Elke graad die je de thermostaat hoger zet, scheelt merkbaar in het verbruik.
Tot welke buitentemperatuur blijft een airco verwarmen?
De meeste split units werken tot min 15 of min 20 graden. Onder nul zakt het rendement en gaat het toestel af en toe ontdooien, waarbij de binnenunit een paar minuten geen warmte levert. Rond min 7 graden levert een toestel vaak twintig tot dertig procent minder vermogen dan het label bij 7 graden aangeeft, met een COP rond de 2.
Wat is beter voor koelen en verwarmen: een split unit of een monoblock?
Een airco split unit koelen en verwarmen levert het hoogste rendement, want de warmtewisselaar buiten is groot en het geluid staat buiten. Een vaste monoblock heeft geen buitenunit en is daarmee de oplossing als de gevel of de vve geen unit toestaat, maar hij verwarmt met een lager rendement en de twee doorvoeren in de gevel blijven zichtbaar. Bij vrije keuze wint de split unit.
Kun je koelen met een wtw systeem?
Een gewone wtw-unit koelt niet. Met de zomerbypass laat je in de nacht koele buitenlucht binnen zonder warmteterugwinning, wat één tot twee graden scheelt zolang het buiten kouder is dan binnen. Er bestaan uitvoeringen met een actieve koelmodule die één tot twee kW leveren voor de hele woning, maar die ontvochtigen nauwelijks en zijn te licht voor een warme woonkamer op het zuiden.
Krijg je subsidie voor een airco die verwarmt en koelt?
Nee. De ISDE sluit lucht-luchtwarmtepompen uit, omdat dit type volgens de Europese regelgeving onder airconditioning valt en overwegend voor koelen wordt gebruikt. Dat geldt in 2026 zowel voor woningeigenaren als voor zakelijke aanvragers. Isolatiemaatregelen en een lucht-waterwarmtepomp komen wel in aanmerking; de actuele bedragen staan bij RVO.
Kun je een airco gebruiken als enige verwarming van je huis?
Dat kan alleen als de woning goed geïsoleerd is, de indeling open is en er in elke ruimte die je warm wilt hebben een unit hangt. Warme lucht gaat niet door dichte deuren en stijgt naar het plafond. Zonder gas moet je bovendien warm water en koken anders regelen, want een airco maakt geen tapwater. Voor de meeste woningen is hij een aanvulling op de cv-ketel of op een lucht-waterwarmtepomp.
Hoeveel binnenunits kunnen er op één buitenunit?
Bij een multisplit zijn dat er meestal twee tot vijf, afhankelijk van het vermogen van de buitenunit. De optelsom van de binnenunits mag de capaciteit van de buitenunit overschrijden zolang ze niet allemaal tegelijk vol vermogen vragen. De beperking blijft dat alle units in dezelfde stand staan: allemaal koelen of allemaal verwarmen.
Mag je zelf een airco met verwarmingsstand ophangen?
De binnenunit ophangen, de doorvoer boren en de leidingen wegwerken mag je zelf. Het aansluiten en vullen van het koudemiddelcircuit mag alleen door een bedrijf met een F-gassencertificaat, en zonder die aansluiting is het toestel onbruikbaar. Doe je het toch zelf, dan vervalt de fabrieksgarantie en riskeer je een boete voor het lozen van koudemiddel.
Hoeveel geluid mag de buitenunit maken?
Op de erfgrens geldt sinds 2021 maximaal 45 dB tussen zeven uur 's ochtends en zeven uur 's avonds en maximaal 40 dB in de nacht. In de verwarmingsstand draait de compressor harder dan bij koelen, dus toets de winterwaarde en niet alleen de zomerwaarde. Een omkasting of een andere plek op de gevel lost een grensgeval meestal op.
Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt
Voor de keuze tussen koelen, verwarmen of allebei heb je geen adviseur nodig, wel een installateur die de warmte- en koellast van de ruimte doorrekent in plaats van een vuistregel per vierkante meter te hanteren. Vraag naar het F-gassencertificaat, want het koudemiddelwerk mag wettelijk alleen door een gecertificeerd bedrijf gebeuren, en laat de capaciteit bij min 7 graden op papier zetten. Een vermogensberekening hoort bij een serieuze offerte te zitten en wordt zelden apart in rekening gebracht; een los installatieadvies aan huis kost meestal 75 tot 150 euro in 2026, vaak verrekend bij opdracht. Wordt de vraag breder, bijvoorbeeld of je van het gas af wilt of hoe een airco zich verhoudt tot elektrisch verwarmen in het algemeen, dan is een energieadviseur of een maatwerkadvies de logische stap: die kijkt naar isolatie, ventilatie en opwekking samen. Bij een appartement of een monument begint het traject bij de vve of de gemeente, want zonder toestemming voor de buitenunit valt de helft van de opties af.