Overstappen van energieleverancier: wanneer het mag, wat het kost en wat het oplevert
Overstappen van energieleverancier mag altijd, de vraag is alleen wat het kost. Met een variabel, dynamisch of afgelopen contract stap je kosteloos over met een opzegtermijn van maximaal een maand; met een lopend vast contract betaal je een opzegvergoeding die het verlies van je leverancier dekt. Die vergoeding is het restverbruik maal het verschil tussen jouw tarief en het huidige tarief van diezelfde leverancier, en de opgave blijft twee maanden geldig. Reken altijd op het jaarbedrag voor je eigen verbruik, want alleen het leveringstarief en de vaste leveringskosten verschillen per leverancier.
- 15,1% 2026 huishoudens dat in twaalf maanden van leverancier wisselde
- 14 dagen wettelijk bedenktijd na online of telefonisch afsluiten
- 1 maand wettelijk maximale opzegtermijn van een energiecontract
- 2 maanden 2026 geldigheid van de berekende opzegvergoeding
- 6 weken wettelijk termijn waarbinnen je de eindafrekening krijgt
Gecontroleerd op augustus 2026
Wanneer je mag overstappen en wanneer dat niets kost
Je mag op elk moment van energieleverancier wisselen. Geen enkele leverancier kan je vasthouden, ook niet met een vast contract: de vraag is nooit of je weg mag, maar wat het vertrek kost. Welke contractvorm je hebt bepaalt dat volledig, en welke vormen er zijn staat in de gids over het kiezen van een energiecontract.
Heb je een variabel contract, een dynamisch contract of het modelcontract, dan stap je kosteloos over. Je zit aan geen einddatum vast en de opzegtermijn is wettelijk hooguit een maand; veel leveranciers hanteren inmiddels vijf dagen of dertig dagen. Hetzelfde geldt als je vaste contract afloopt of al is afgelopen: vanaf de einddatum ben je vrij.
Bij een lopend vast contract ligt het anders. Beëindig je dat voortijdig, dan mag de leverancier een opzegvergoeding rekenen, maar alleen als die mogelijkheid in je contract staat en de berekening erbij is uitgelegd. Twee andere momenten zijn altijd kosteloos: binnen veertien dagen na het online of telefonisch afsluiten van een nieuw contract, en op het moment dat je leverancier de tarieven of voorwaarden van een lopend contract eenzijdig in je nadeel verandert. Dan mag je zonder vergoeding weg, ook uit een vast contract.
| Jouw situatie | Mag je overstappen? | Kost het wat? |
|---|---|---|
| Variabel contract | Ja, altijd | Nee, opzegtermijn van maximaal een maand |
| Dynamisch contract | Ja, altijd | Nee, opzegtermijn van maximaal een maand |
| Modelcontract voor onbepaalde tijd | Ja, altijd | Nee, opzegtermijn van maximaal een maand |
| Vast contract, einddatum bereikt | Ja | Nee |
| Vast contract, nog lopend, markttarief lager dan jouw tarief | Ja | Ja, een opzegvergoeding voor het verlies van de leverancier |
| Vast contract, nog lopend, markttarief hoger dan jouw tarief | Ja | Nee, de leverancier lijdt geen verlies |
| Binnen 14 dagen na het afsluiten | Ja, annuleren zonder reden | Nee |
| Leverancier wijzigt eenzijdig tarief of voorwaarden | Ja | Nee |
| Leverancier zegt zelf op wegens wanbetaling | Niet vrijwillig | Geen opzegvergoeding, wel de openstaande rekening |
Gecontroleerd op regels zoals die golden in augustus 2026
Zeg je oude contract nooit zelf op. De nieuwe leverancier regelt de opzegging, en wie zelf opzegt riskeert een gat tussen de twee contracten waarin je op een duur tussentarief terechtkomt.
De opzegvergoeding bij een vast contract, en hoe die wordt berekend
Sinds 1 juni 2023 bestaat de vaste boete van vijftig of honderd euro niet meer. De opzegvergoeding dekt sindsdien het werkelijke nadeel van de leverancier: hij heeft energie voor jou ingekocht die je niet meer afneemt, en dat verlies mag hij in rekening brengen. Meer dan dat verlies mag hij niet vragen.
De formule die de toezichthouder voorschrijft is één regel. De vergoeding is het verbruik dat je tot de einddatum nog zou hebben gehad, maal het verschil tussen het tarief dat je nu betaalt en het tarief dat diezelfde leverancier vandaag vraagt voor een contract met een looptijd die gelijk is aan jouw resterende termijn. Voor stroom en gas wordt dat apart gerekend en daarna opgeteld.
Daar zit meteen de reden waarom voortijdig vertrek zo weinig oplevert. De vergoeding neutraliseert precies het voordeel dat je bij je eigen leverancier zou halen; wat je overhoudt is alleen het stukje waarmee een andere leverancier het aanbod van je eigen leverancier verslaat. Is de energieprijs sinds het afsluiten juist gestegen, dan lijdt de leverancier geen verlies en betaal je niets.
Je kunt de opgave op elk moment opvragen en je leverancier moet hem direct geven, met uitleg van de berekening. Het genoemde bedrag blijft daarna twee maanden geldig, dus je hebt rustig de tijd om aanbiedingen te vergelijken. Ontbreekt in je contract de uitleg van de berekening, dan mag er helemaal geen vergoeding worden gerekend.
Vraag de opzegvergoeding op vóórdat je ergens anders tekent. Met dat bedrag op papier kun je het aanbod van een andere leverancier eerlijk naast het verlengingsvoorstel van je eigen leverancier leggen.
Nu overstappen of wachten tot je contract afloopt
De vraag of je nu moet overstappen of beter kunt wachten, hangt aan één ding: heb je een einddatum of niet. Zonder einddatum, dus met een variabel of dynamisch contract, is er geen reden om te wachten. Vind je vandaag een lager jaarbedrag, dan begint het voordeel op de dag dat de overstap rond is.
Met een lopend vast contract is wachten meestal de rekenkundig betere keuze, omdat de opzegvergoeding je voorsprong opeet. Het juiste moment ligt dan in de laatste twee maanden van je looptijd. Vanaf ongeveer zestig dagen voor de einddatum sturen de meeste leveranciers hun verlengingsaanbod, en in diezelfde periode kun je elders een contract vastleggen dat pas op je einddatum ingaat. Eerder dan zestig dagen van tevoren nemen veel leveranciers een aanmelding niet in behandeling.
Bij een variabel contract loont het om rond de vaste wijzigingsmomenten te kijken. Leveranciers passen variabele tarieven meestal per 1 januari en per 1 juli aan en kondigen dat ongeveer dertig dagen van tevoren aan. Krijg je zo'n aankondiging, dan weet je wat je vanaf die datum betaalt en kun je die nieuwe tarieven naast de markt leggen met de gids over energie vergelijken op het jaarbedrag.
Doe je niets bij het aflopen van een vast contract, dan rol je stilzwijgend door in een contract voor onbepaalde tijd met een variabel tarief. Je zit dan nergens aan vast, maar dat doorrolltarief is zelden het scherpste aanbod van diezelfde leverancier.
| Wanneer je kijkt | Wat je dan doet |
|---|---|
| 60 tot 30 dagen voor de einddatum van je vaste contract | Verlengingsaanbod naast de markt leggen en vastleggen per einddatum |
| Direct na een aankondiging van nieuwe variabele tarieven | Nieuwe tarieven vergelijken, overstappen kan kosteloos |
| Zodra je twee jaar niets aan je contract deed | Jaarbedrag opnieuw doorrekenen, doorrollers betalen structureel meer |
| Na een verhuizing of een verbouwing die je verbruik verandert | Opnieuw rekenen met je nieuwe verbruik, niet met het oude |
| Midden in een vast contract zonder aanleiding | Eerst de opzegvergoeding opvragen, meestal levert vertrek dan weinig op |
Hoe lang overstappen duurt en wat er stap voor stap gebeurt
Van aanmelding tot de eerste factuur van je nieuwe leverancier zit in de praktijk vier tot acht weken. Die tijd is geen traagheid van de administratie maar een optelsom van termijnen: veertien dagen wettelijke bedenktijd op het nieuwe contract, plus de opzegtermijn van je oude contract van maximaal een maand. Leveranciers met een opzegtermijn van vijf dagen zijn sneller klaar.
Het werk ligt niet bij jou. Je meldt je aan bij de nieuwe leverancier, geeft je adres, je meternummer en je bankgegevens door, en die leverancier informeert je oude leverancier over de overstap. Sinds de Energiewet op 1 januari 2026 in werking trad, moet je oude leverancier je daarna meteen laten weten of er een opzegvergoeding volgt en hoe hoog die is.
Je levering wordt geen moment onderbroken. Stroom en gas komen fysiek uit hetzelfde net, en je netbeheerder verandert niet: die hangt aan je adres, niet aan je contract. Wat wel verandert is wie je factureert en tegen welk tarief.
Op de wisseldatum lees je je meterstanden af en geeft ze door, ook met een slimme meter, zodat je kunt controleren of beide leveranciers dezelfde standen gebruiken. Je oude leverancier stuurt daarna de eindafrekening, en die hoort binnen zes weken na het einde van de levering bij je te liggen. Staat er een teveel betaald voorschot op, dan krijg je dat met diezelfde afrekening terug.
Overstappen naar een vast contract, of juist naar variabel of dynamisch
De contractvorm waar je heen gaat bepaalt meer dan de leverancier waar je heen gaat. In 2026 heeft 55 procent van de huishoudens een vast contract, 37 procent een variabel contract en 8 procent een dynamisch contract, volgens de energiemonitor van de toezichthouder.
Overstappen naar een vast energiecontract koop je prijszekerheid mee voor één, drie of vijf jaar. Het tarief staat de hele looptijd stil, ook als de markt stijgt. De keerzijde staat hierboven al: wil je er tussentijds uit terwijl de prijs is gedaald, dan betaal je de opzegvergoeding. Hoe langer je vastzet, hoe langer die deur op slot zit. Wat een vast contract precies vastlegt en wat niet, staat apart beschreven.
Overstappen met een variabel contract is de vrijste route. Je tarief beweegt mee met de markt op de wijzigingsmomenten van je leverancier, en je kunt elk moment weg. Dat is prettig in een dalende markt en oncomfortabel in een stijgende. De werking van een variabel energiecontract verschilt daarin wezenlijk van een dynamisch tarief, waarbij de prijs per uur verandert. Wie verbruik kan verschuiven naar goedkope uren, kan met een dynamisch energiecontract lager uitkomen, wie dat niet kan houdt vooral het prijsrisico.
| Contractvorm | Prijszekerheid | Tussentijds weg | Past bij |
|---|---|---|---|
| Vast, 1 jaar | Tarief staat 12 maanden stil | Opzegvergoeding bij gedaalde prijzen | Wie rust wil zonder zich lang te binden |
| Vast, 3 of 5 jaar | Tarief staat de hele looptijd stil | Opzegvergoeding, en langer risico daarop | Wie een stijgende markt verwacht en zekerheid zwaarder weegt |
| Variabel | Tarief wijzigt meestal per 1 januari en 1 juli | Altijd kosteloos, opzegtermijn maximaal een maand | Wie flexibel wil blijven en schommelingen kan dragen |
| Dynamisch | Uurprijzen voor stroom, dagprijzen voor gas | Altijd kosteloos, opzegtermijn maximaal een maand | Wie verbruik kan verschuiven en de prijs volgt |
| Modelcontract | Wettelijk voorgeschreven vorm, variabel tarief | Altijd kosteloos | Wie een kale vergelijkingsbasis zoekt |
Gecontroleerd op augustus 2026
Loont overstappen, en hoeveel scheelt het echt
Of overstappen loont, hangt af van hoeveel van je rekening je met een ander contract kunt raken. Dat is minder dan mensen denken. Alleen het leveringstarief per kilowattuur en per kubieke meter, de vaste leveringskosten en eventuele terugleverkosten verschillen per leverancier. De energiebelasting van 0,11085 euro per kWh stroom en 0,72680 euro per m³ gas in 2026 is voor iedereen gelijk, net als de netbeheerkosten en de vermindering energiebelasting van 628,96 euro per aansluiting in 2026.
Rekenen doe je daarom op het jaarbedrag voor je eigen verbruik, niet op de prijs per kilowattuur. Een leverancier met een laag tarief en hoge vaste leveringskosten wint bij een groot verbruik en verliest bij een klein verbruik. Weet je je verbruik niet uit je hoofd, pak dan je laatste jaarafrekening of schat het met de verbruikscheck.
De orde van grootte in 2026: tussen het scherpste en het duurste aanbod voor hetzelfde verbruik zit doorgaans meer dan honderd euro per jaar, en tussen een stilzwijgend doorgerold tarief en een vers aanbod loopt dat verschil bij een groot huishouden op naar een paar honderd euro. Dat verklaart waarom in 2026 zo'n 15,1 procent van de huishoudens binnen twaalf maanden van leverancier wisselde.
Een overstap die veertig euro per jaar oplevert is de moeite waard als hij vijf minuten kost, en zinloos als je er een vast contract met een lange looptijd voor openbreekt. Wat welke energieleveranciers voor jouw verbruik vragen, zet je het snelst op een rij met een energievergelijker.
De kosten van overstappen: wat je wel en niet betaalt
Voor de overstap zelf betaal je niets. Een leverancier mag geen administratiekosten, aansluitkosten of overstapkosten in rekening brengen voor het wisselen; je aansluiting blijft immers dezelfde en er komt geen monteur aan te pas. De enige rekening die uit een overstap kan voortvloeien is de opzegvergoeding bij een lopend vast contract.
Twee posten zorgen toch geregeld voor een tegenvaller. De eerste is de welkomstbonus die je bij het afsluiten kreeg: zeg je het contract binnen zes maanden op, dan mag de leverancier een bonus in geld terugvorderen. Na zes maanden mag dat niet meer, en een bonus in natura hoef je nooit terug te betalen. De tweede is de ingangsdatum. Sluit je nieuwe contract niet aan op je oude einddatum, dan betaal je in het gat de vaste leveringskosten aan twee partijen tegelijk.
Let ook op wat een aanbod echt waard is over de hele looptijd. Een eenmalige bonus van honderd euro verlaagt alleen het eerste jaar, terwijl een tarief dat een cent per kilowattuur lager ligt elk jaar meetelt. Reken de bonus daarom apart van het tarief en vergelijk daarna pas. Wat er bij het afsluiten van een energiecontract verder aan voorwaarden meekomt, van betaalwijze tot voorschotbepaling, verdient dezelfde aandacht als de prijs.
Vooruitbetalen tegen een korting is geen gratis geld. Gaat je leverancier failliet, dan is je tegoed een vordering in dat faillissement en zie je er zelden veel van terug.
Overstappen met zonnepanelen, een warmtepomp of een verhuizing
Met zonnepanelen vergelijk je op teruglevering en niet alleen op verbruik. Salderen mag nog tot en met 31 december 2026; daarna reken je met wat je zelf verbruikt, de terugleververgoeding en de terugleverkosten die leveranciers apart in rekening brengen. Die terugleverkosten verschillen sterk per leverancier en per opgewekte hoeveelheid, dus voor een dak vol panelen kan de goedkoopste leverancier op verbruik de duurste zijn op het geheel. Hoe opwek en verbruik zich tot elkaar verhouden, staat in de uitleg over zonne-energie in huis.
Een warmtepomp of een elektrische auto draait de verhouding tussen stroom en gas om. Je stroomverbruik verdubbelt soms, je gasverbruik verdwijnt bijna, en een contract dat vorig jaar het gunstigst was kan daarmee zijn voordeel verliezen. Reken na zo'n installatie opnieuw, met je nieuwe verbruik. Wie stroom kan opslaan en verschuiven met een thuisbatterij, komt bij het opslaan van energie weer bij andere contractvormen uit.
Bij een verhuizing hoef je niet over te stappen. Je contract verhuist bij vrijwel elke leverancier gewoon mee met je tarief en je einddatum; je geeft alleen het nieuwe adres en de datum door. Alleen als het nieuwe adres een warmtenet of blokverwarming heeft, of je leverancier daar niet levert, eindigt het contract. Wil je toch wisselen, dan is de verhuizing wel een natuurlijk moment: je verbruik verandert immers en je kunt de gids over het kiezen van een energieleverancier met je nieuwe cijfers doorlopen.
Zo stap je in zes stappen over naar een andere energieleverancier
Reken eerst, teken daarna: de volgorde bepaalt of je overstap iets oplevert.
-
Zoek je contractvorm en je einddatum op
Op je contract, je jaarafrekening en in de app van je leverancier staat of je vast, variabel of dynamisch zit en tot wanneer. Zonder einddatum ben je vrij; met een einddatum bepaalt die datum je speelruimte en je timing.
-
Vraag de opzegvergoeding op als je vaste contract nog loopt
Je leverancier moet het bedrag direct geven en de berekening uitleggen. De opgave blijft twee maanden geldig, dus je kunt er rustig mee gaan vergelijken. Loopt je contract af of heb je een variabel tarief, dan sla je deze stap over.
-
Pak je werkelijke verbruik erbij
Neem het aantal kilowattuur en kubieke meter van je laatste jaarafrekening, niet een standaardprofiel. Weet je het niet, gebruik dan de verbruikscheck voor een schatting op basis van je woning en je huishouden.
-
Vergelijk op het jaarbedrag en tel de vergoeding erbij
Zet leveringstarieven, vaste leveringskosten en eventuele terugleverkosten om naar één bedrag per jaar. Trek de welkomstbonus apart en tel een eventuele opzegvergoeding op bij het eerste jaar, anders vergelijk je appels met peren.
-
Meld je aan bij de nieuwe leverancier en zeg zelf niets op
De nieuwe leverancier zegt je oude contract op en stemt de datum af. Kies als ingangsdatum de dag na je einddatum, zodat er geen gat valt waarin je bij twee partijen vaste kosten betaalt.
-
Geef je meterstanden door en controleer de eindafrekening
Lees op de wisseldatum je meters af en bewaar een foto. De eindafrekening van je oude leverancier komt binnen zes weken; controleer of de standen kloppen en of een teveel betaald voorschot is terugbetaald.
Verbruikscheck
Vergelijk je gas- en stroomverbruik met huishoudens van dezelfde grootte en hetzelfde woningtype. Open de volledige verbruikscheck
Loop dit na voordat je tekent
Doorgerekend: zo pakt het uit
Variabel contract, tussenwoning met twee bewoners
Stel, je woont met zijn tweeën in een tussenwoning en verbruikt 2.610 kWh stroom en 880 m³ gas per jaar, het gemiddelde voor dat woningtype en huishouden. Je zit in een variabel contract en betaalt als aanname 0,13 euro per kWh en 0,50 euro per m³ aan leveringstarief, plus 7 euro per maand aan vaste leveringskosten. Een ander aanbod komt uit op 0,11 euro per kWh, 0,44 euro per m³ en 6 euro per maand.
Op stroom scheelt dat 2.610 × 0,02 = 52,20 euro per jaar. Op gas 880 × 0,06 = 52,80 euro. De vaste leveringskosten schelen 12 euro. Samen 117 euro per jaar, en die winst loopt door zolang beide tarieven blijven staan. Krijg je er een welkomstbonus van 75 euro bij, dan is het eerste jaar 192 euro goedkoper en jaar twee weer 117 euro. Een opzegvergoeding komt hier niet aan te pas, want een variabel contract heeft geen einddatum.
Vast contract openbreken met nog negen maanden te gaan
Stel, hetzelfde huishouden zit in een vast contract dat nog negen maanden loopt tegen 0,15 euro per kWh en 0,58 euro per m³. Het restverbruik over die negen maanden is ongeveer 1.958 kWh en 660 m³, al rekent de leverancier met een seizoensprofiel waardoor het gasdeel in de winter zwaarder telt. Diezelfde leverancier vraagt vandaag 0,12 euro per kWh en 0,48 euro per m³ voor een contract van negen maanden.
De opzegvergoeding is dan 1.958 × 0,03 = 58,74 euro voor stroom plus 660 × 0,10 = 66,00 euro voor gas, samen bijna 125 euro. Een andere leverancier biedt 0,115 euro per kWh en 0,46 euro per m³. Ten opzichte van je huidige tarief bespaar je daarmee 1.958 × 0,035 = 68,53 euro en 660 × 0,12 = 79,20 euro, samen bijna 148 euro over die negen maanden. Na aftrek van de vergoeding blijft er 23 euro over, ongeveer 2,50 euro per maand. Wachten tot de einddatum en dan pas overstappen kost je in dit voorbeeld niets en levert vanaf die datum hetzelfde tarief op.
Stilzwijgend doorgerold in een vrijstaand huis met vier bewoners
Stel, je vaste contract liep vorig jaar af, je deed niets en rolde door in een variabel tarief. Je verbruikt 3.710 kWh stroom en 1.440 m³ gas, wat past bij een vrijstaande woning met vier bewoners. Het doorrolltarief is als aanname 0,14 euro per kWh en 0,56 euro per m³; een vers jaarcontract op de markt kost 0,115 euro per kWh en 0,46 euro per m³.
Op stroom scheelt dat 3.710 × 0,025 = 92,75 euro. Op gas 1.440 × 0,10 = 144,00 euro. Bij elkaar bijna 237 euro per jaar, zonder dat er een opzegvergoeding tegenover staat: uit een doorgerold contract stap je kosteloos over met een opzegtermijn van hooguit een maand. Twee jaar niets doen kostte in dit voorbeeld dus bijna 475 euro, en dat is precies het bedrag waarmee besparen op je energierekening begint voordat je één maatregel hebt genomen.
Veelgemaakte fouten
Zelf je oude contract opzeggen
De nieuwe leverancier regelt de opzegging en stemt de datum af. Wie zelf opzegt, creëert een gat waarin niemand levert volgens contract en je op een duur tussentarief valt, of erger: een dubbele aanmelding die de wissel vertraagt.
Vergelijken op de prijs per kilowattuur
Een laag tarief met hoge vaste leveringskosten is duur voor een klein huishouden, en andersom. Alleen het jaarbedrag voor je eigen verbruik zegt iets, en het verschil tussen beide rekenwijzen loopt makkelijk op tot tientallen euro's per jaar.
De welkomstbonus als structurele korting tellen
Een bonus van honderd euro verlaagt alleen het eerste jaar. In jaar twee betaal je het volle tarief, en zeg je binnen zes maanden op, dan mag de leverancier een bonus in geld terugvorderen.
Een vast contract openbreken zonder de vergoeding op te vragen
De vergoeding neutraliseert precies het voordeel dat je bij je eigen leverancier zou halen. Wie tekent voordat het bedrag bekend is, ontdekt achteraf dat de besparing over de resterende looptijd grotendeels wegvalt.
Een ingangsdatum kiezen die niet aansluit op de einddatum
Valt er een week tussen, dan betaal je in die week bij twee partijen vaste leveringskosten en soms een duur overbruggingstarief. Een dag verschil kost weinig, een maand verschil kost al gauw het halve overstapvoordeel.
Met een oud verbruik rekenen na zonnepanelen of een warmtepomp
Zonnepanelen verlagen je afname en zetten terugleverkosten op de rekening, een warmtepomp verdubbelt je stroomverbruik. Vergelijken met de cijfers van vóór die ingreep leidt tot een contract dat op papier klopt en in de praktijk duurder uitpakt.
Veelgestelde vragen
Wanneer kan ik overstappen van energieleverancier?
Op elk moment. Met een variabel, dynamisch of modelcontract meld je je gewoon aan bij een andere leverancier en geldt alleen de opzegtermijn van maximaal een maand. Met een vast contract kun je ook altijd weg, maar dan betaal je bij voortijdig vertrek een opzegvergoeding, tenzij de energieprijs sinds je afsluiten is gestegen. Op en na de einddatum van je vaste contract is overstappen altijd kosteloos.
Wanneer overstappen van energie zonder boete?
Er zijn vier momenten waarop het gegarandeerd niets kost. Op of na de einddatum van je vaste contract, op elk moment bij een variabel of dynamisch contract, binnen veertien dagen na het online of telefonisch afsluiten van een nieuw contract, en zodra je leverancier de tarieven of voorwaarden van een lopend contract eenzijdig in je nadeel wijzigt. Buiten die momenten hangt het af van de marktprijs: ligt die hoger dan jouw contracttarief, dan lijdt de leverancier geen verlies en is er niets te betalen.
Hoe lang duurt het overstappen van energie?
In de praktijk vier tot acht weken. Dat is de veertien dagen wettelijke bedenktijd op je nieuwe contract plus de opzegtermijn van je oude contract, die wettelijk hooguit een maand is en bij sommige leveranciers vijf dagen. De bevestiging van je aanmelding krijg je meestal binnen enkele werkdagen. Je levering wordt tijdens de overstap geen moment onderbroken, want je aansluiting en je netbeheerder blijven precies hetzelfde.
Hoe lang van tevoren moet ik overstappen van energie?
Begin zestig dagen voor de einddatum van je contract. Vanaf dat moment sturen de meeste leveranciers hun verlengingsaanbod en accepteren nieuwe leveranciers een aanmelding met een ingangsdatum in de toekomst. Eerder dan zestig dagen van tevoren nemen veel partijen je aanvraag niet in behandeling. Wacht je tot na de einddatum, dan rol je stilzwijgend door in een variabel tarief; overstappen kan dan nog steeds kosteloos, maar je betaalt in de tussentijd meestal te veel.
Tot wanneer kan ik overstappen van energie?
Er is geen uiterste datum. Ook nadat je vaste contract stilzwijgend is verlengd in een contract voor onbepaalde tijd, stap je vrij over met een opzegtermijn van maximaal een maand. Het enige moment waarop uitstel je geld kost is de periode tussen je einddatum en je overstap, want in die weken betaal je het doorrolltarief van je leverancier en dat is zelden zijn scherpste aanbod.
Is overstappen van energie verstandig, of kun je beter blijven?
Dat hangt af van het verschil in jaarbedrag en van wat vertrek kost. Zit je in een variabel of doorgerold contract en scheelt een ander aanbod meer dan honderd euro per jaar, dan is overstappen bijna altijd de moeite waard: het kost je een kwartier en er staat geen vergoeding tegenover. Zit je midden in een vast contract, dan eet de opzegvergoeding het voordeel meestal op en is wachten tot de einddatum de rekenkundig betere keuze.
Nu overstappen van energie of wachten?
Zonder einddatum is er geen reden om te wachten, want elke maand uitstel is een maand te veel betalen. Met een lopend vast contract wacht je in de regel tot de laatste twee maanden van je looptijd. Vraag in dat geval eerst de opzegvergoeding op: valt die laag uit omdat je tarief dicht bij het huidige aanbod ligt, dan kan eerder overstappen alsnog uitkomen. Ligt de marktprijs boven jouw contracttarief, dan zit je goed waar je zit.
Wat kost het overstappen van energie?
De overstap zelf is gratis. Een leverancier mag geen administratie- of overstapkosten rekenen, en er komt geen monteur aan te pas omdat je aansluiting blijft zoals hij is. De enige kosten die kunnen ontstaan zijn de opzegvergoeding bij een lopend vast contract, de terugbetaling van een welkomstbonus in geld als je binnen zes maanden opzegt, en dubbele vaste leveringskosten als je ingangsdatum niet aansluit op je einddatum.
Hoe wordt de opzegvergoeding berekend?
Als het restverbruik tot je einddatum maal het verschil tussen jouw huidige tarief en het tarief dat diezelfde leverancier vandaag vraagt voor een contract met een gelijke resterende looptijd. Stroom en gas worden apart berekend en opgeteld. De leverancier moet het bedrag op verzoek direct geven en de berekening uitleggen; die opgave blijft twee maanden geldig. Staat de berekening niet in je contract, dan mag er geen vergoeding worden gerekend.
Kan ik overstappen naar een vast energiecontract terwijl ik nu variabel zit?
Ja, en dat kan zonder kosten. Vanuit een variabel of dynamisch contract stap je op elk moment over naar een vast contract, met een opzegtermijn van maximaal een maand. Je koopt daarmee prijszekerheid voor één, drie of vijf jaar. Houd er rekening mee dat je vanaf dat moment wel aan een einddatum vastzit: daalt de markt daarna, dan kost tussentijds vertrek een opzegvergoeding.
Wat gebeurt er met mijn meterstanden en mijn voorschot bij een overstap?
Op de wisseldatum lees je je meters af en geef je de standen door aan beide leveranciers, ook met een slimme meter. Je oude leverancier stuurt daarna de eindafrekening, die binnen zes weken na het einde van de levering bij je hoort te liggen. Een teveel betaald voorschot krijg je met die afrekening terug. Je nieuwe leverancier stelt een nieuw voorschot vast op basis van het verbruik dat jij opgeeft, dus corrigeer dat meteen als het te hoog of te laag staat.
Moet ik overstappen als ik zonnepanelen heb of juist niet?
Met zonnepanelen weegt de teruglevering minstens zo zwaar als het verbruik. Salderen mag tot en met 31 december 2026; daarna bepalen de terugleververgoeding en de terugleverkosten wat een contract je werkelijk kost, en die kosten verschillen sterk per leverancier en per hoeveelheid teruggeleverde stroom. De goedkoopste leverancier op verbruik kan voor een groot dak de duurste van allemaal zijn, dus vergelijk op het totale jaarbedrag inclusief teruglevering.
Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt
Voor een gewone overstap heb je niemand nodig. Je verbruik van de laatste jaarafrekening, een uur rekenwerk en de opgave van je opzegvergoeding brengen je verder dan welk advies dan ook, en de gids over energie vergelijken loopt de rekensom met je door. Loopt het vast, dan zijn er wel plekken om aan te kloppen. Klopt de eindafrekening niet, betwist je leverancier je meterstanden of vind je de opzegvergoeding onterecht, begin dan bij de klachtenprocedure van je leverancier en stap daarna naar de geschillencommissie waarbij hij is aangesloten; die routes zijn voor consumenten gratis of goedkoop. Voor uitleg over je rechten bij opzeggen en overstappen is de consumentenvoorlichting van de toezichthouder de betrouwbaarste bron. Woon je in een appartement met blokverwarming of een warmtenet, dan heb je geen vrije leverancierskeuze en gaat het gesprek via de vereniging van eigenaren of de warmteleverancier. En sta je voor een grotere ingreep zoals een warmtepomp of een thuisbatterij, laat dan eerst een erkend installateur je verbruik in kaart brengen, want pas daarna weet je welk contract bij je nieuwe situatie past; wat er dan verandert aan je woning zie je terug in je energielabel en in de rest van het aanbod op energie en besparen.