Naar de inhoud
Rekenhulpen

Kleine energiebesparende maatregelen: wat ze kosten en opleveren

11 minuten lezen Maatregelen op een rij Bijgewerkt 22 augustus 2026
dehuisgids.nl VERDUURZAMEN: SUBSIDIES & AANPAK Kleine energiebesparende maatregelen

Kleine energiebesparende maatregelen zijn ingrepen die je zelf plaatst voor een paar tientjes: tochtstrips, radiatorfolie, leidingisolatie, ledlampen en een waterbesparende douchekop. Een compleet pakket kost in 2026 rond de 200 euro en verdient zichzelf meestal binnen twee stookseizoenen terug, maar haalt bij elkaar zelden meer dan tien procent van je gasverbruik weg. De instellingen van je cv kosten helemaal niets en leveren vaak meer op dan het hele pakket: een graad lager op de thermostaat scheelt ongeveer 7 procent van je stookgas.

11 minuten
  • ± € 200 2026 wat een compleet pakket kleine maatregelen kost
  • ± 10% vuistregel aandeel van je gasverbruik dat je er samen mee wegneemt
  • ± 7% vuistregel minder stookgas per graad lager op de thermostaat
  • € 0 2026 ISDE-subsidie op kleine maatregelen

Gecontroleerd op augustus 2026

Wat een kleine energiebesparende maatregel is

Een kleine energiebesparende maatregel is een ingreep die je zelf plaatst, die niets aan de constructie van je huis verandert en die in 2026 zelden meer dan een paar tientjes kost. Tochtstrips, radiatorfolie, leidingisolatie, ledlampen en een waterbesparende douchekop vallen eronder, net als de instellingen van je cv. Binnen de maatregelen om je huis zuiniger te maken vormen ze de onderste laag: het minste geld, het snelste rendement, de kleinste winst.

Het verschil met een grote maatregel zit niet alleen in het bedrag. Bij isolatie, glas of een warmtepomp komt een installateur langs, hoort er een offerte bij, gelden er eisen aan de Rd-waarde of een meldcode, en loopt er subsidie mee. Een kleine maatregel koop je bij de bouwmarkt, breng je in een middag aan en hoef je aan niemand te verantwoorden.

De grens ligt ergens rond de tweehonderd euro en rond de vraag of er vakwerk aan te pas komt. Een klok- of slimme thermostaat van 150 euro is nog klein. Zolder- of vlieringvloerisolatie is dat niet, ook al leg je die zelf: die telt mee voor de ISDE en hoort bij de grotere aanpak van verduurzamen met subsidie en aanvraagtermijnen.

Voor huurders is deze categorie vaak de enige route. Alles wat je zonder toestemming mag aanbrengen en bij vertrek weer kunt weghalen, valt eronder. De verhuurder gaat over de schil en de ketel, jij over de kieren, de lampen en de thermostaat.

Wat elke kleine maatregel kost en oplevert

De cijfers hieronder gelden voor een tussenwoning die in 2024 gemiddeld 880 kubieke meter gas gebruikte, waarvan ongeveer 72 procent naar de verwarming gaat en de rest naar warm water en koken. Voor stroom is gerekend met 2.610 kilowattuur voor twee personen. De bedragen komen uit een aangenomen gasprijs van 1,40 euro per kubieke meter en een stroomprijs van 0,30 euro per kilowattuur in 2026; vul je eigen tarief van de jaarafrekening in en de uitkomsten schuiven mee.

Tel de laatste kolom niet op tot één jaarbedrag. Elke besparing is berekend alsof je die maatregel als enige neemt, en de maatregelen overlappen: heb je de kieren gedicht, dan levert radiatorfolie minder op, en na een graad lager op de thermostaat valt de winst van de nachtverlaging kleiner uit. In de praktijk komt een compleet pakket uit rond de tien procent van je gasverbruik.

Wat opvalt is dat de goedkoopste regels bovenaan staan. Verlichting en sluipverbruik zijn stroomposten, en stroom is per kilowattuur duurder warmte dan gas. Voor de gaskant geldt de rangorde van het huis zelf: eerst de kieren, dan de leidingen, dan de radiatoren. Hoe deze bedragen zich verhouden tot een geïsoleerd dak of een gevulde spouw staat in het overzicht van maatregelen per woning.

Opbrengst per jaar van kleine energiebesparende maatregelen
0 50 100 150 200 Tienlampennaar led Sluipverbruikuit Thermostaateen graadlager Kierendichten Aanvoertemperatuur60 graden Waterbesparendedouchekop Leidingisolatie Radiatorfolie Zolderluikisoleren

euro besparing per jaar bron: eigen berekening op basis van CBS-verbruikscijfers 2024 en vuistregels van Milieu Centraal augustus 2026

Kleine maatregelWat het kost in 2026Besparing per jaarOpbrengst per jaarTerugverdiend na
Tien gloeilampen van 60 watt vervangen door led€ 40580 kWh€ 174Ongeveer drie maanden
Sluipverbruik van 30 watt uitschakelen€ 0 tot € 25263 kWh€ 79Binnen een half jaar
Thermostaat één graad lagerNiets44 m³ gas€ 62Direct
Kieren en naden dichten, inclusief brievenbus en valdorpel€ 100 tot € 20040 m³ gas€ 56Twee tot vier stookseizoenen
Aanvoertemperatuur van de ketel naar 60 gradenNiets32 m³ gas€ 45Direct
Waterbesparende douchekop, twee personen€ 25 tot € 6030 m³ gas€ 42Ongeveer één jaar
Leidingisolatie op tien meter cv-buis€ 20 tot € 6025 m³ gas€ 35Eén tot twee stookseizoenen
Radiatorfolie achter vier radiatoren aan een buitenmuur€ 20 tot € 5020 m³ gas€ 28Eén tot twee stookseizoenen
Isolatieplaat en tochtband op het zolderluik€ 3515 m³ gas€ 21Eén tot twee stookseizoenen

Gecontroleerd op vuistregels voor een tussenwoning met 880 m³ gas en 2.610 kWh stroom, gerekend met een aangenomen prijs van € 1,40 per m³ gas en € 0,30 per kWh stroom, augustus 2026

Begin met de twee regels die niets kosten. Een graad lager en de aanvoertemperatuur naar 60 graden leveren samen ongeveer 107 euro per jaar op in een tussenwoning, meer dan het hele pakket materialen bij elkaar.

De maatregelen die niets kosten: instellingen en gewoontes

De cv-ketel staat bij de meeste mensen nog op de fabrieksinstelling, en die is afgesteld op het koudste uur van het jaar. Een moderne HR-ketel haalt zijn hoogste rendement juist bij een lage aanvoertemperatuur, omdat de waterdamp in de rookgassen dan condenseert en die warmte in huis blijft. Zet de aanvoertemperatuur op 60 graden en kijk of het huis nog warm wordt; lukt dat, ga dan verder omlaag naar 55 of 50.

De thermostaat zelf is de sterkste knop die je hebt. Als vuistregel scheelt elke graad lager ongeveer 7 procent van je stookgas, in een tussenwoning zo'n 44 kubieke meter per jaar. Dat is meer dan radiatorfolie en leidingisolatie samen, en het kost geen cent.

Een nachtverlaging werkt in een redelijk geïsoleerd huis, maar niet overal even goed. Staat de thermostaat 's nachts naar 15 graden en koelt het huis snel af, dan moet de ketel 's ochtends hard stoken om weer op temperatuur te komen. Bij vloerverwarming en bij slecht geïsoleerde woningen kun je de verlaging beter beperken tot een graad of twee.

Buiten het stookseizoen zet je de ketel op de zomerstand. De ketel maakt dan alleen nog warm water en houdt het cv-water niet op temperatuur, wat ongeveer 15 kubieke meter gas per jaar scheelt.

Instelling of gewoonteEffect op het stookgasMinder gas per jaarBij € 1,40 per m³ (2026)
Thermostaat één graad lager± 7%44 m³€ 62
Aanvoertemperatuur naar 60 graden of lager± 5%32 m³€ 45
Nachtverlaging naar ongeveer 15 graden3 tot 5%19 tot 32 m³€ 27 tot € 45
Twee ongebruikte kamers niet meestoken2 tot 5%13 tot 32 m³€ 18 tot € 45
Ketel op de zomerstand buiten het stookseizoenvaste besparing± 15 m³€ 21
Radiatoren ontluchten aan het begin van het seizoen1 tot 3%6 tot 19 m³€ 8 tot € 27
Gordijnen dicht zodra het buiten donker wordt1 tot 2%6 tot 13 m³€ 8 tot € 18

Gecontroleerd op berekend op 630 m³ stookgas in een tussenwoning en een aangenomen gasprijs van € 1,40 per m³, augustus 2026

De thermostaat hoger zetten dan je wilt hebben maakt het huis niet sneller warm. De ketel stookt op vol vermogen tot de ingestelde temperatuur bereikt is, en schiet er daarna overheen. Je betaalt voor warmte die je vervolgens wegventileert.

Tocht en kieren dichten zonder het huis te verstikken

Alle naden en kieren in een gemiddelde hoek- of tweekapwoning dichten scheelt volgens Milieu Centraal zo'n 50 kubieke meter gas per jaar; in een tussenwoning met minder buitengevel ligt dat rond de 40 kubieke meter. De winst zit vooral in comfort: koude luchtstromen langs je enkels maken dat je de thermostaat een graad hoger zet dan nodig.

Zoek de kieren op een koude, winderige dag met een brandende kaars of een natte hand. Loop de voordeur, de achterdeur, de brievenbus, de kozijnen, het zolderluik, de kruipluik en de leidingdoorvoeren achter de keukenkastjes af. Dat laatste punt wordt bijna altijd vergeten, terwijl er via een gat rond een waterleiding net zoveel koude lucht binnenkomt als via een slecht sluitende deur.

Het materiaal is goedkoop. Vijftien meter zelfklevend tochtband kost ongeveer 75 euro, een valdorpel onder de voordeur 45 euro, een brievenbusborstel 15 euro en een isolatieplaat met tochtband op het zolderluik 35 euro. Samen zit je op ongeveer 170 euro en bespaar je in een tussenwoning rond de 56 euro per jaar, dus je bent na drie stookseizoenen quitte en daarna verdien je eraan.

Kies tochtband op dikte, niet op prijs. Meet de kier eerst met een muntje of een stukje karton: een band die te dik is, laat de deur niet meer sluiten en wordt binnen een seizoen platgedrukt, een band die te dun is doet niets. Zelfklevend rubber gaat langer mee dan schuimband, dat na twee jaar vaak loslaat.

Plak nooit ventilatieroosters, afzuigroosters of de klepraampjes dicht. Een huis dat niet ventileert wordt vochtig, en vochtige lucht kost meer energie om op te warmen dan droge. Schimmel op de koudste muur en beslagen ramen zijn de eerste signalen, en het herstel daarvan kost al snel meer dan alle tochtstrips bij elkaar hebben opgeleverd.

Radiatorfolie, leidingisolatie en radiatorventilatoren

Radiatorfolie is reflecterende folie die je achter een radiator tegen de muur plakt, zodat de warmte die de achterkant uitstraalt de kamer in gaat in plaats van de muur in. Per vierkante meter folie op een ongeïsoleerde buitenmuur levert dat volgens Milieu Centraal ongeveer 11 kubieke meter gas per jaar op. Achter vier radiatoren aan een buitenmuur kom je op zo'n 20 kubieke meter, ongeveer 28 euro per jaar in 2026.

De voorwaarde staat in die zin verstopt en wordt vaak gemist: de muur moet ongeïsoleerd zijn. Zit er een gevulde spouw of buitengevelisolatie achter, dan gaat er nauwelijks warmte verloren en doet de folie vrijwel niets. Radiatoren aan een binnenmuur hoef je helemaal niet te beplakken, want die warmte blijft toch in huis.

Leidingisolatie werkt op dezelfde logica en is nog eenvoudiger. Cv- en warmwaterleidingen die door een onverwarmde ruimte lopen, dus door de kruipruimte, de garage, de meterkast of een koude zolder, geven hun warmte af aan een ruimte waar niemand zit. Voorgevormde isolatieschelpen van dertig euro voor tien meter schuif je er in een halfuur omheen, en dat scheelt ongeveer 25 kubieke meter gas per jaar.

Radiatorventilatoren zijn een ander verhaal. Ze blazen lucht langs de lamellen zodat de radiator meer warmte afgeeft bij dezelfde watertemperatuur. Ze besparen pas gas als je die winst gebruikt om de aanvoertemperatuur te verlagen; laat je de ketel op 70 graden staan, dan verbruik je alleen wat extra stroom. Reken op 15 tot 40 euro per radiator en enkele watts stroom per stuk. Wie warmte bij een lage aanvoertemperatuur juist door de vloer verspreidt, komt bij een grotere ingreep uit; of vloerverwarming zelf energie bespaart hangt af van de isolatie eronder.

Ontlucht je radiatoren voor het begin van het stookseizoen en controleer daarna de waterdruk. Lucht in de radiator kost geen groot bedrag, maar een radiator die halfvol lucht staat wordt bovenaan niet warm en verleidt je om de thermostaat hoger te zetten.

Stroom besparen: verlichting, sluipverbruik en apparaten

Aan de stroomkant zijn de kleine maatregelen het lucratiefst, omdat een kilowattuur bij een aangenomen 0,30 euro duur is en veel verbruik onzichtbaar doorloopt. Tien gloeilampen van 60 watt die drie uur per dag branden kosten 657 kilowattuur per jaar, bijna 197 euro. Dezelfde hoeveelheid licht uit led kost 77 kilowattuur en 23 euro. De ledlampen zelf kosten samen ongeveer veertig euro, dus je bent na drie maanden uit de kosten.

Sluipverbruik is de stroom die apparaten gebruiken terwijl je ze niet gebruikt: de tv in stand-by, de soundbar, de printer, de modem van een oude aansluiting, de laptoplader zonder laptop. Dertig watt continu is een gangbaar niveau in een huishouden met een mediahoek en een werkplek, en dat is 263 kilowattuur en 79 euro per jaar. Twee schakelbare stekkerdozen van in totaal 25 euro halen daar het grootste deel uit.

Bij de grote apparaten is vervangen zelden een kleine maatregel, anders instellen wel. Wassen op 30 in plaats van 60 graden scheelt bij vier wasjes per week ongeveer 104 kilowattuur, en de tweede vriezer in de schuur die halfleeg staat kost 200 tot 350 kilowattuur per jaar zonder dat iemand hem mist.

Zelf stroom opwekken of opslaan valt buiten deze categorie. Een kleine thuisbatterij is geen ingreep van tweehonderd euro maar een investering van enkele duizenden, met een terugverdientijd die afhangt van je terugleververgoeding en je eigen verbruikspatroon.

StroompostVerbruik per jaarKosten bij € 0,30 per kWh (2026)Wat de kleine ingreep doet
Tien gloeilampen van 60 watt, drie uur per dag657 kWh€ 197Led geeft hetzelfde licht voor 77 kWh en € 23
Sluipverbruik van 30 watt continu263 kWh€ 79Schakelbare stekkerdoos achter tv en werkplek
Wassen op 60 in plaats van 30 graden, vier wasjes per week104 kWh extra€ 31Eco-programma op 30 graden
Condensdroger, drie keer per week300 tot 450 kWh€ 90 tot € 135Het grootste deel van de was aan het rek
Losse vriezer in schuur of garage200 tot 350 kWh€ 60 tot € 105Leegeten, uitzetten of samenvoegen
Elektrische boiler van 80 liter1.000 tot 1.500 kWh€ 300 tot € 450Tijdklok en een lagere vattemperatuur

Gecontroleerd op bij een aangenomen stroomprijs van € 0,30 per kWh, augustus 2026

Warm water: de goedkoopste kubieke meters van je huis

Ongeveer 28 procent van het gas in een tussenwoning gaat niet naar de verwarming maar naar warm water, dus rond de 250 kubieke meter per jaar. Douchen is daarvan verreweg de grootste post, en dat maakt de badkamer de plek waar kleine ingrepen het snelst renderen.

Een waterbesparende douchekop gebruikt zes tot acht liter per minuut in plaats van de tien tot twaalf van een gewone kop, zonder dat de straal merkbaar slapper voelt. Bij twee personen scheelt dat ongeveer 30 kubieke meter gas per jaar, in 2026 zo'n 42 euro, plus een kleinere waterrekening. De kop kost 25 tot 60 euro en is na ruim een jaar terugverdiend.

Korter douchen werkt sterker dan de meeste mensen denken. Eén minuut minder per persoon per dag scheelt bij een gemiddelde douchekop ongeveer 11 kubieke meter gas per jaar, dus bij twee personen 22 kubieke meter en 31 euro. Een douchetimer of gewoon een liedje van vier minuten doet daar meer voor dan welk apparaat dan ook.

Kijk ook naar de temperatuur van je warmwatervoorziening. Een combiketel hoeft het tapwater niet warmer dan 60 graden te maken, en een voorraadvat dat op 70 graden staat verliest de hele dag warmte via de wand. Ga niet lager dan 60 graden bij een voorraadvat, want daaronder krijgt legionella ruimte; bij een doorstroomtoestel zonder voorraad speelt dat niet.

Subsidie en hulp bij kleine maatregelen

Op kleine maatregelen bestaat in 2026 geen landelijke subsidie. De ISDE vergoedt vijf soorten isolatie, met minimale oppervlaktes vanaf 3 vierkante meter glas en 10 tot 20 vierkante meter voor de rest, plus warmtepompen en zonneboilers. Tochtstrips, radiatorfolie, leidingisolatie en ledlampen staan daar niet tussen, en ze tellen ook niet mee als tweede maatregel voor de verdubbeling van het ISDE-bedrag. Wat je voor je woning wél kunt krijgen zoek je op met de subsidiewijzer voor energiemaatregelen.

Gemeentelijk ligt het anders. Veel gemeenten geven een energiebespaarbox, een bon voor de bouwmarkt of sturen een energiefixer langs die ledlampen indraait, tochtstrips plakt, radiatorfolie aanbrengt en de cv waterzijdig inregelt. Dat gebeurt meestal gratis en de regelingen verschillen per gemeente, dus kijk op de site van je eigen gemeente onder energie of duurzaamheid.

Het Rijk maakte in juni 2026 300 miljoen euro vrij voor sneller isoleren, waarvan 80 miljoen voor energiecoaches, energiefixers en het Energiehuis, het loket waar bewoners informatie en hulp bij elkaar vinden. Sinds de start van het Nationaal Isolatieprogramma in 2022 kregen ongeveer 62.500 huishoudens zulke ondersteuning. Voor wie meer dan de kleine ingrepen wil doen, zet de gids over subsidies en de aanpak van verduurzamen de regelingen op een rij.

Let bij gemeentelijke acties op de voorwaarden. Sommige regelingen gelden alleen voor huishoudens onder een inkomensgrens of voor woningen met een slecht energielabel, andere voor iedereen in bepaalde postcodegebieden. De aanvraag loopt bijna altijd via een formulier met een beperkt budget dat per jaar opnieuw opengaat.

Ga je binnen twee jaar toch isoleren, bewaar dan je bonnetjes en offertes van de grote maatregelen. De ISDE verdubbelt het bedrag per vierkante meter als je twee isolatiemaatregelen binnen 24 maanden laat uitvoeren, en dat scheelt bij dak en spouw samen al snel meer dan duizend euro.

Waar de kleine maatregelen ophouden

Het plafond van deze categorie ligt rond de tien procent van je gasverbruik. Eén goed geïsoleerd dak haalt in een tussenwoning al ruim veertig procent weg, een gevulde spouw ongeveer twintig procent. Kleine maatregelen vervangen die stap dus niet, ze overbruggen de periode tot je eraan toe bent en ze zorgen ervoor dat je ondertussen niet stookt voor de straat.

Er is nog een reden om de grens te kennen. Kleine maatregelen tellen niet mee in de berekening van je energielabel, want die kijkt naar de isolatiewaarde van dak, gevel, vloer en glas en naar de installatie. Wie zijn label wil verbeteren voor de verkoop of voor extra leenruimte bij de hypotheek, komt met tochtstrips geen stap verder. Welke ingreep in jouw woningtype het meeste oplevert, staat in de gids over energiebesparende maatregelen per woning.

Het moment om over te stappen is meestal een natuurlijk onderhoudsmoment. Gaat het dak eraf, dan is isolatie ertussen relatief goedkoop; komt de vloer open voor leidingwerk, dan ligt vloerisolatie voor de hand. Wie zonder zo'n moment wil beginnen, begint bij de spouw: dat is bijna altijd de snelste terugverdiener van de grotere maatregelen.

Twee dingen blijven ook na de grote stap staan. De instellingen van je cv houden hun waarde, want een lagere aanvoertemperatuur werkt in een goed geïsoleerd huis juist beter. En de stroomposten, verlichting en sluipverbruik, hebben niets met isolatie te maken en blijven jaar in jaar uit hetzelfde opleveren.

Zo pak je een middag kleine maatregelen aan

Doe eerst wat niets kost, meet je uitgangspunt en koop daarna in één keer het hele pakket.

  1. Noteer je meterstanden en pak je jaarafrekening erbij

    Schrijf de standen van gas en stroom op en zoek op je afrekening op wat je per kubieke meter en per kilowattuur betaalt. Zonder dat vertrekpunt kun je over een jaar niet zien wat de ingrepen hebben opgeleverd, en reken je met tarieven uit een tabel in plaats van met die van jezelf.

  2. Zet de cv-instellingen goed

    Aanvoertemperatuur naar 60 graden, thermostaat een graad omlaag, nachtverlaging op een niveau dat bij je woning past en de ketel op de zomerstand zodra het stookseizoen voorbij is. Dit kost een kwartier en levert in een tussenwoning ongeveer 107 euro per jaar op.

  3. Loop het huis af op tocht

    Doe dit op een koude, winderige dag met een brandende kaars of een natte hand langs kozijnen, deuren, de brievenbus, het zolderluik, het kruipluik en de leidingdoorvoeren. Noteer per plek wat je nodig hebt en meet de kierbreedte, want de dikte van het tochtband bepaalt of het werkt.

  4. Koop het pakket in één keer

    Tochtband, valdorpel, brievenbusborstel, isolatieplaat voor het zolderluik, radiatorfolie, leidingisolatie, een waterbesparende douchekop en ledlampen kosten samen rond de 200 tot 250 euro in 2026. In één keer kopen scheelt ritten en zorgt dat de klus in een middag af is.

  5. Dicht de kieren van boven naar beneden

    Begin bij het zolderluik en werk omlaag naar de brievenbus en de deuren, want warme lucht ontsnapt bovenin en trekt koude lucht onderin naar binnen. Laat ventilatieroosters en klepraampjes open staan, ook als het daar tocht.

  6. Doe de cv-klussen

    Plak radiatorfolie alleen achter radiatoren aan een ongeïsoleerde buitenmuur, schuif isolatieschelpen om de leidingen in kruipruimte, garage en meterkast, en ontlucht daarna alle radiatoren. Controleer daarna de waterdruk en vul bij als die onder de één bar staat.

  7. Pak de stroomkant

    Vervang de lampen die het meeste branden door led, dus keuken, woonkamer en hal voor de slaapkamers. Zet daarna twee schakelbare stekkerdozen achter de televisiehoek en de werkplek en schakel die uit als je naar bed gaat.

  8. Meet na één stookseizoen en bepaal de volgende stap

    Vergelijk je jaarverbruik met het vertrekpunt en corrigeer ruwweg voor een koude of zachte winter. Blijft het verbruik hoog, dan zit het verlies in de schil en is de volgende stap isolatie; welk bedrag daarvoor beschikbaar is, zie je in de subsidiewijzer.

Subsidiewijzer

Kies je maatregel en zie het actuele ISDE-bedrag, de voorwaarden en hoe je aanvraagt. Bekijk alle gegevens

CategorieMaatregelSubsidie 2026Belangrijkste voorwaarde
VerwarmingHybride warmtepomp (lucht-water)± € 1.500 tot € 3.000Bedrag per apparaat via de RVO-meldcodelijst; aanvragen binnen 24 maanden na installatie
VerwarmingVolledige lucht-waterwarmtepomp± € 2.000 tot € 4.500Afhankelijk van vermogen en efficiëntie; per 2026 lager bedrag voor een tweede lucht-waterwarmtepomp
Warm waterZonneboiler€ 300 tot € 1.750Afhankelijk van collectoroppervlak en inhoud van het voorraadvat
IsolatieSpouwmuurisolatie€ 5,25 per m² (1 maatregel), € 10,50 (2 of meer)Minimaal 10 m², maximaal 170 m²
IsolatieDakisolatie€ 16,25 per m² (1 maatregel), € 32,50 (2 of meer)Minimaal 20 m², maximaal 200 m²
IsolatieZolder- of vlieringvloerisolatie€ 4,00 per m² (1 maatregel), € 8,00 (2 of meer)Minimaal 20 m²; niet samen met dakisolatie direct erboven
IsolatieGevelisolatie (buitenkant)€ 20,25 per m² (1 maatregel), € 40,50 (2 of meer)Minimaal 10 m², maximaal 170 m²
IsolatieVloerisolatie€ 5,50 per m² (1 maatregel), € 11,00 (2 of meer)Minimaal 20 m², maximaal 130 m²
IsolatieBodemisolatie€ 3,00 per m² (1 maatregel), € 6,00 (2 of meer)Minimaal 20 m², maximaal 130 m²; vloer- óf bodemisolatie als ze boven elkaar liggen
IsolatieHR++ glas (bestaande kozijnen)€ 25 per m² (1 maatregel), € 50 (2 of meer)Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas
IsolatieTriple glas in nieuwe isolerende kozijnen€ 111 per m² (1 maatregel), € 222 (2 of meer)Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas
IsolatieBonus biobased isolatiemateriaal€ 1 tot € 6 per m² extra, per maatregelBovenop het reguliere bedrag; de bonus wordt niet verdubbeld
OpslagThuisbatterijGeen landelijke subsidie in 2026Alleen enkele lokale en provinciale regelingen; check je eigen gemeente en provincie

ISDE-bedragen 2026 van RVO, gecontroleerd in augustus 2026. Bedragen wijzigen per jaar; de aanvraag loopt via rvo.nl.

Afvinklijst voor de kleine maatregelen

Doorgerekend: zo pakt het uit

Rekenvoorbeeld

Een pakket van 205 euro in een tussenwoning

Stel, je koopt vijftien meter tochtband voor 75 euro, een valdorpel voor 45 euro, een brievenbusborstel voor 15 euro, radiatorfolie achter vier radiatoren voor 40 euro en tien meter leidingisolatie voor 30 euro. Samen 205 euro in 2026.

De opbrengst per post: het tochtwerk 40 kubieke meter gas, de radiatorfolie 20 kubieke meter en de leidingisolatie 25 kubieke meter, samen 85 kubieke meter. Bij een aangenomen 1,40 euro per kubieke meter is dat 119 euro per jaar.

Die 119 euro is de optelsom van losse vuistregels en de maatregelen overlappen, dus reken in de praktijk op ongeveer 100 euro. Daarmee heb je de 205 euro na twee stookseizoenen terugverdiend en houd je daarna ongeveer 100 euro per jaar over, zolang het materiaal heel blijft. Tochtband vervang je gemiddeld elke vijf jaar, dus reken op zo'n 15 euro per jaar aan onderhoud.

Rekenvoorbeeld

Een avond instellen zonder één euro uit te geven

Stel, je zet in dezelfde tussenwoning de thermostaat een graad lager, de aanvoertemperatuur van de ketel op 60 graden, de nachtverlaging op 16 graden en de ketel in de zomer op de zomerstand. Vier handelingen, samen een halfuur werk.

De vuistregels: een graad lager 44 kubieke meter, de aanvoertemperatuur 32 kubieke meter, de nachtverlaging 19 tot 32 kubieke meter en de zomerstand 15 kubieke meter. Bij elkaar 110 tot 123 kubieke meter, bij 1,40 euro per kubieke meter goed voor 154 tot 172 euro per jaar.

Ook hier overlappen de effecten, want een huis dat overdag al een graad kouder is koelt 's nachts minder ver af. Reken op 120 tot 150 euro per jaar. Dat is meer dan het complete materiaalpakket oplevert, en de investering is nul.

Rekenvoorbeeld

Tien jaar kleine maatregelen naast één keer de spouw vullen

Stel, je zet het pakket van 205 euro naast spouwmuurisolatie van 70 vierkante meter voor 1.800 euro. Op de spouw krijg je in 2026 ISDE-subsidie van 5,25 euro per vierkante meter bij één maatregel, dus 368 euro, of 10,50 euro bij twee of meer maatregelen binnen 24 maanden, dus 735 euro. Bij één maatregel betaal je zelf 1.432 euro.

Het kleine pakket levert ongeveer 100 euro per jaar op, dus 1.000 euro over tien jaar, min ongeveer 150 euro aan vervangen tochtband: netto 850 euro winst op een uitgave van 205 euro.

De spouw bespaart ongeveer 180 kubieke meter gas per jaar, bij 1,40 euro goed voor 252 euro. Over tien jaar is dat 2.520 euro tegenover 1.432 euro eigen kosten: netto 1.088 euro winst, en na jaar zes loopt die alleen maar op. De volgorde is dus geen keuze tussen twee routes: het kleine pakket verdient zich het snelst terug, de spouw verdient het meeste.

Veelgemaakte fouten

Ventilatieroosters dichtplakken bij het tochtdichten

Tocht en ventilatie voelen hetzelfde maar zijn het niet. Een dichtgeplakt rooster levert een paar kubieke meter gas op en kost je vochtige lucht, beslagen ramen en op termijn schimmel op de koudste muur. Het schoonmaken en behandelen van een schimmelplek kost al gauw honderden euro's.

Radiatorfolie achter een geïsoleerde muur plakken

De folie werkt alleen tegen een ongeïsoleerde buitenmuur. Zit de spouw gevuld of hangt de radiator aan een binnenmuur, dan is de warmte die je terugkaatst warmte die toch al in huis bleef. Je bent dan twintig tot vijftig euro kwijt aan iets wat meetbaar niets doet.

De besparingen bij elkaar optellen

Elke vuistregel gaat ervan uit dat je die maatregel als enige neemt. Wie negen bedragen optelt komt op meer dan vijfhonderd euro per jaar en is teleurgesteld bij de jaarafrekening. Reken op ongeveer tien procent van je gasverbruik voor het hele pakket, en op de volle opbrengst alleen voor de stroomposten, want die overlappen niet.

ISDE aanvragen voor tochtstrips of radiatorfolie

De ISDE kent vijf isolatiecategorieën met minimale oppervlaktes, en kleine maatregelen vallen daar buiten. De aanvraag wordt afgewezen, en erger: hij telt ook niet mee als tweede maatregel voor de verdubbeling van het bedrag per vierkante meter. Wie daarop rekende, mist bij dak en spouw samen al snel meer dan duizend euro.

De thermostaat hoger zetten om sneller warm te worden

De ketel stookt op vol vermogen tot de ingestelde temperatuur is bereikt, ongeacht waar de knop staat. Op 23 graden zetten om sneller 20 te halen levert alleen een huis van 23 graden op, en dat verschil van drie graden kost bij de vuistregel van 7 procent per graad zo'n 130 kubieke meter gas per jaar als je het laat staan.

Een nachtverlaging instellen in een slecht geïsoleerd huis met vloerverwarming

Vloerverwarming reageert traag en een ongeïsoleerd huis koelt snel af. De ketel moet dan 's ochtends uren op hoog vermogen draaien om de vloer weer op temperatuur te krijgen, precies in het bereik waarin een HR-ketel zijn slechtste rendement haalt. Houd de verlaging in dat geval op één of twee graden.

Veelgestelde vragen

Wat zijn kleine energiebesparende maatregelen?

Kleine energiebesparende maatregelen zijn ingrepen die je zelf uitvoert, die niets aan de constructie van je huis veranderen en die per stuk hooguit een paar tientjes kosten. Denk aan tochtstrips, een brievenbusborstel, radiatorfolie, leidingisolatie, ledlampen, schakelbare stekkerdozen en een waterbesparende douchekop. De instellingen van je cv horen er ook bij, en die kosten helemaal niets.

Welke kleine energiebesparende maatregelen leveren het meeste op?

Aan de stroomkant is verlichting de grootste: tien gloeilampen vervangen door led scheelt in een gemiddeld huishouden 580 kilowattuur en ongeveer 174 euro per jaar bij 0,30 euro per kilowattuur in 2026. Aan de gaskant wint de thermostaat, want een graad lager scheelt ongeveer 7 procent van je stookgas, in een tussenwoning zo'n 44 kubieke meter en 62 euro. Van de materialen levert het dichten van kieren met ongeveer 56 euro per jaar het meeste op.

Krijg ik subsidie op kleine energiebesparende maatregelen?

Landelijk niet. De ISDE vergoedt in 2026 vijf soorten isolatie, warmtepompen en zonneboilers, met minimale oppervlaktes vanaf 3 vierkante meter glas en 10 tot 20 vierkante meter voor de overige isolatie. Tochtstrips, radiatorfolie en ledlampen vallen daarbuiten. Gemeenten hebben wel eigen acties, van een bespaarbox tot een energiefixer die de klussen gratis komt doen, en die regelingen verschillen per gemeente.

Kan ik kleine energiebesparende maatregelen zelf uitvoeren?

Dat is precies wat ze klein maakt. Tochtband, valdorpels, radiatorfolie, leidingisolatie en ledlampen vragen geen gereedschap dat verder gaat dan een schaar, een schroevendraaier en een rolmaat. Een compleet pakket breng je in een middag aan. Alleen het waterzijdig inregelen van de cv-installatie laat je meestal doen, en dat kost 250 tot 500 euro in 2026.

Wat mag ik als huurder zelf aanpassen?

Alles wat je zonder schade kunt weghalen bij vertrek mag je in de regel zelf aanbrengen: tochtband, een brievenbusborstel, radiatorfolie, leidingisolatie, ledlampen en een andere douchekop. Bewaar de originele douchekop. Voor ingrepen aan de ketel, de radiatoren zelf of de ventilatie vraag je toestemming aan de verhuurder, en voor isolatie van dak, gevel of vloer is de verhuurder aan zet.

Hoeveel bespaar ik met een graad lager op de thermostaat?

De vuistregel is ongeveer 7 procent van je stookgas per graad. Een tussenwoning gebruikte in 2024 gemiddeld 880 kubieke meter gas, waarvan zo'n 630 kubieke meter naar de verwarming gaat; een graad lager scheelt dan ongeveer 44 kubieke meter. Bij een aangenomen 1,40 euro per kubieke meter is dat 62 euro per jaar. In een vrijstaand huis met 1.440 kubieke meter ligt de winst ruim anderhalf keer zo hoog.

Werkt radiatorfolie echt?

Ja, maar alleen achter een radiator aan een ongeïsoleerde buitenmuur. Per vierkante meter folie op zo'n muur gaat het volgens Milieu Centraal om ongeveer 11 kubieke meter gas per jaar. Achter vier radiatoren kom je op zo'n 20 kubieke meter, ongeveer 28 euro in 2026. Zit er een gevulde spouw of buitengevelisolatie achter, of hangt de radiator aan een binnenmuur, dan levert de folie vrijwel niets op.

Is een slimme thermostaat een kleine energiebesparende maatregel?

Op het randje. Hij kost 100 tot 250 euro in 2026, je plaatst hem zelf en hij verandert niets aan je huis, dus qua vorm hoort hij erbij. De besparing van 3 tot 10 procent van het stookgas komt vooral doordat het apparaat je verwarming beter laat aansluiten op je aanwezigheid. Wie zijn handmatige thermostaat al scherp bedient, houdt daar weinig van over.

Hoe voorkom ik vocht als ik alle kieren dicht?

Door het verschil te bewaken tussen tocht en ventilatie. Kieren rond kozijnen, deuren, de brievenbus en leidingdoorvoeren mogen dicht; ventilatieroosters, klepraampjes en mechanische afzuiging blijven open en aan. Zet na het douchen en koken de afzuiging op de hoogste stand en houd de badkamerdeur dicht. Beslagen ramen die na een uur nog niet droog zijn, zijn het signaal dat je te weinig ventileert.

Wat kost een compleet pakket kleine maatregelen?

Voor een gemiddelde tussenwoning kom je in 2026 uit op 200 tot 250 euro: vijftien meter tochtband ongeveer 75 euro, een valdorpel 45 euro, een brievenbusborstel 15 euro, een isolatieplaat op het zolderluik 35 euro, radiatorfolie 40 euro, tien meter leidingisolatie 30 euro en een waterbesparende douchekop 25 tot 60 euro. Ledlampen en schakelbare stekkerdozen kosten samen nog eens 65 euro.

Wanneer stap ik over van kleine naar grote maatregelen?

Zodra je het pakket hebt gedaan en je verbruik na een stookseizoen nog steeds hoog is, zit het verlies in de schil en niet in de kieren. Het natuurlijke moment is groot onderhoud: gaat het dak eraf of komt de vloer open, dan is isolatie ertussen het goedkoopst. Zonder zo'n moment is de spouw meestal de snelste terugverdiener, met een terugverdientijd van drie tot zes jaar na subsidie.

Verbeteren kleine maatregelen mijn energielabel?

Nee. Het energielabel wordt berekend uit de isolatiewaarde van dak, gevel, vloer en glas, de kierdichting volgens een standaardaanname en de installatie voor verwarming, warm water en ventilatie. Tochtstrips, radiatorfolie en ledlampen komen daar niet in voor. Wie zijn label wil verbeteren voor de verkoop of voor extra leenruimte, moet bij de isolatie zelf zijn.

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Voor deze categorie heb je geen adviseur nodig: dit is werk dat je met een rolmaat en een middag tijd zelf doet, en niemand hoeft het te controleren. Twee dingen zijn een uitzondering. Het waterzijdig inregelen van je cv-installatie laat je door een installateur doen, meestal voor 250 tot 500 euro in 2026, en dat verdient zich terug bij 5 tot 10 procent minder stookgas. Bij vocht- of schimmelklachten na het tochtdichten schakel je een ventilatiespecialist of bouwkundig adviseur in voordat je verder afdicht; een vochtprobleem los je niet op met nog meer kierdichting.

Zodra je aan isolatie, glas of een warmtepomp denkt, verandert het beeld. Daar gelden eisen aan de Rd-waarde, moet het werk door een erkend bedrijf worden uitgevoerd om voor de ISDE in aanmerking te komen, en loopt de aanvraag binnen 24 maanden na plaatsing via RVO. Een energieadviseur die een woningopname doet kost meestal 300 tot 600 euro en levert een maatwerkadvies met een volgorde en een terugverdientijd per maatregel. Welke bedragen daarbij horen zie je vooraf in de subsidiewijzer, en welke ingreep in jouw woningtype het meeste oplevert staat in het overzicht van maatregelen per woning. Gemeenten bieden daarnaast vaak een gratis energiecoach aan, en dat is voor de meeste huiseigenaren een prima eerste gesprek.

Bronnen en controle

  1. Naden en kieren dicht voor minder tocht Milieu Centraal geraadpleegd 22 augustus 2026
  2. Besparen op gas: check de tips Milieu Centraal geraadpleegd 22 augustus 2026
  3. ISDE: isolatiemaatregelen voor woningeigenaren RVO geraadpleegd 22 augustus 2026
  4. Meer vaart in isoleren woningen via Nationaal Isolatieoffensief en Energiehuis Rijksoverheid geraadpleegd 22 augustus 2026
  5. Bespaartest: 12 makkelijke tips Milieu Centraal geraadpleegd 22 augustus 2026

Verder lezen over dit onderwerp

dehuisgids.nl THUISBATTERIJ & OPSLAG Kleine thuisbatterij
Thuisbatterij & opslag

Kleine thuisbatterij