Naar de inhoud
Rekenhulpen

Hypotheek afsluiten: van renteaanbod tot hypotheekakte

13 gidsen 16 minuten lezen
dehuisgids.nl HYPOTHEEK Hypotheek afsluiten: van renteaanbod tot hypotheekakte

Een hypotheek afsluiten begint met een adviesgesprek en eindigt bij de notaris, met daartussen een bindend aanbod dat je minstens veertien dagen mag overdenken. Je mag in 2026 maximaal 100 procent van de marktwaarde lenen, plus 6 procent extra als je dat aan energiebesparende maatregelen besteedt, en binnen de leennorm die het Nibud per inkomen en rente vaststelt. Reken op zes tot twaalf weken tussen het tekenen van de koopovereenkomst en het passeren van de akte, en op zo'n 5.000 euro aan financieringskosten waarvan het grootste deel eenmalig aftrekbaar is.

  • 100% 2026 maximale lening ten opzichte van de marktwaarde van de woning
  • € 470.000 2026 NHG-kostengrens, met energiebesparende maatregelen € 498.200
  • 0,4% 2026 borgtochtprovisie die je eenmalig voor NHG betaalt
  • 14 dagen wettelijk bedenktijd na ontvangst van het bindend aanbod
  • ± € 2.500 2026 gemiddelde kosten van een volledig hypotheekadvies

Gecontroleerd op augustus 2026

Alle gidsen over hypotheek afsluiten

Hypotheekadviseur

Een hypotheekadviseur doet twee dingen: hij adviseert welke hypotheek bij je past en hij regelt de aanvraag bij de geldverstrekker.…

Overbruggingshypotheek

Een overbruggingshypotheek is een tijdelijke lening op de overwaarde van je huidige woning, zodat je het nieuwe huis kunt betalen…

Hypotheek adviseur

Een hypotheek adviseur brengt je situatie in kaart, kiest samen met jou een geldverstrekker en regelt de aanvraag tot en…

Hypotheekadvies

Hypotheekadvies is de wettelijk omschreven dienst waarbij een adviseur je situatie inventariseert, een passende hypotheek aanbeveelt en die keuze schriftelijk…

Overbruggingskrediet

Een overbruggingskrediet is een tijdelijke lening op de overwaarde van je huidige woning, bedoeld om het nieuwe huis te betalen…

Hypotheek rente vergelijken

Hypotheek rente vergelijken heeft alleen zin als je tarieven van dezelfde dag, dezelfde rentevaste periode en dezelfde risicoklasse naast elkaar…

Hypotheek advies

Hypotheek advies is de analyse van je inkomen, vermogen en plannen, vertaald naar een onderbouwd voorstel voor bedrag, vorm en…

Kosten hypotheek

Een hypotheek afsluiten kost in 2026 meestal 3.500 tot 5.000 euro aan eenmalige kosten: advies en bemiddeling rond 2.500 euro,…

Hypotheek gesprek

Een hypotheekgesprek is bijna nooit één afspraak: je begint met een oriënterend gesprek dat bij de meeste adviseurs kosteloos en…

Hypotheek zonder vast contract

Een vast contract is geen wettelijke eis voor een hypotheek. De geldverstrekker moet vaststellen of je inkomen bestendig is, en…

Hypotheken vergelijken

Hypotheken vergelijken lukt alleen als je vijf dingen naast elkaar legt: de rente, de hypotheekvorm, de voorwaarden, de eenmalige kosten…

Vrijblijvend hypotheekgesprek

Een vrijblijvend hypotheekgesprek is een oriënterend gesprek van ongeveer een uur waarin een adviseur uitrekent wat je kunt lenen en…

Wat er tussen je eerste berekening en de sleutel gebeurt

Een hypotheek is geld lenen voor een woning, met die woning als onderpand. De partij die het geld uitleent heet de geldverstrekker: een bank, een verzekeraar of een pensioenuitvoerder die via een hypotheeklabel geld aanbiedt. Hoe lenen, rente en aflossen met elkaar samenhangen staat op de overzichtspagina over hypotheken; hier gaat het om de route van eerste gesprek tot getekende akte.

Bij een bestaande woning zit er meestal zes tot twaalf weken tussen het tekenen van de koopovereenkomst en het passeren van de akte. Die weken zijn niet vrijblijvend, want het financieringsvoorbehoud in je koopcontract loopt ondertussen af. Wie pas na het tekenen van de koop begint met zoeken, verliest de eerste kostbare weken aan papierwerk.

De meeste kopers beginnen daarom eerder, met een berekening van hun leenruimte en een oriënterend gesprek. Dat kan maanden voor de eerste bezichtiging. Wat je op basis van je inkomen kunt lenen reken je vooraf door met de rekenhulp voor je maximale hypotheek, zodat je weet in welke prijsklasse je zoekt.

Nieuwbouw kent een eigen ritme. Daar teken je een koop- en aannemingsovereenkomst, betaal je in termijnen en loopt de bouw soms een jaar door na het passeren van de akte. De geldigheid van je aanbod en de rente over je bouwdepot wegen dan zwaarder dan bij een bestaande woning.

FaseWat er gebeurtDoorlooptijd
OriëntatieJe rekent je leenruimte uit en verkent hypotheekvormenWanneer je wilt, vaak maanden vooraf
OriëntatiegesprekEen adviseur toetst je inkomen globaal en geeft een indicatieEén tot twee uur, meestal gratis
Koopovereenkomst getekendDe termijn van het financieringsvoorbehoud gaat lopenStandaard vier tot zes weken
Adviesgesprek en dossierJe levert stukken aan en kiest vorm, rente en verstrekkerEén tot drie weken
Aanvraag en beoordelingDe geldverstrekker toetst inkomen, onderpand en verplichtingenEén tot drie weken
Bindend aanbod tekenenJe krijgt bedenktijd en stuurt het getekende aanbod terugMinimaal veertien dagen bedenktijd
Passeren bij de notarisLeveringsakte en hypotheekakte worden getekend en ingeschrevenOp de afgesproken datum

Het oriënterend gesprek en het echte adviesgesprek

Vrijwel elke adviseur biedt een gratis oriëntatiegesprek aan, ook wel oriënterend gesprek of kennismaking genoemd. Daarin schat hij je leenruimte, legt hij de route uit en hoor je hoe hij werkt en wat hij rekent. Er volgt geen aanvraag uit en je zit nergens aan vast; wat zo'n vrijblijvend hypotheekgesprek je precies oplevert staat in de aparte gids.

Het hypotheekadviesgesprek daarna is betaald werk. De adviseur brengt je situatie in kaart, vergelijkt verstrekkers en legt zijn keuze vast in een adviesrapport. Dat rapport is bij advies wettelijk verplicht: de adviseur moet schriftelijk onderbouwen waarom deze hypotheek bij jouw inkomen, gezinssituatie en risico's past.

Hoe zo'n hypotheekgesprek verloopt en welke vragen je zelf stelt, staat in de aparte gids. Reken op anderhalf tot twee uur voor het eerste betaalde gesprek.

Een goede voorbereiding van je hypotheekgesprek scheelt vooral tijd, want een incompleet dossier kost al snel een week. Je hypotheekgesprek voorbereiden is vooral papierwerk verzamelen, en dit is de checklist die de meeste adviseurs hanteren:

  • loonstroken van de laatste drie maanden en een werkgeversverklaring van maximaal drie maanden oud
  • de laatste jaaropgave, en bij een eigen zaak drie jaar cijfers of een inkomensverklaring
  • een overzicht van spaargeld, beleggingen en een eventuele schenking
  • alle lopende leningen, je studieschuld, alimentatieverplichtingen en private lease
  • de getekende koopovereenkomst, de verkoopbrochure en het energielabel van de woning
  • legitimatiebewijs, burgerservicenummer en bij vijftigplussers een pensioenoverzicht

Dat pakket heet het hypotheekdossier. De geldverstrekker beoordeelt het in één keer, dus een ontbrekend stuk zet je hele aanvraag stil. Wie zonder adviseur werkt, moet dit dossier zelf compleet aanleveren; wat een adviseur daarin voor je doet staat beschreven bij hypotheekadvies.

Soort gesprekWat je eruit haaltWat het kost
OriëntatiegesprekIndicatie van je leenruimte en uitleg over de routeMeestal gratis
Volledig advies met adviesrapportOnderbouwd advies over vorm, rentevaste periode en verstrekkerOnderdeel van de advies- en bemiddelingskosten
Advies bij je eigen bankAdvies binnen het aanbod van die ene bankVaak een lager tarief, kleiner aanbod
Online afsluiten zonder adviesAlleen een toetsing van je aanvraagLager tarief, alle keuzes zijn van jou

Wat hypotheekadvies kost en welke vorm bij je past

Voor een volledig hypotheekadvies met bemiddeling rekenen adviseurs in 2026 gemiddeld ongeveer 2.500 euro, meestal als vast tarief per aanvraag. Onafhankelijke kantoren zitten doorgaans tussen 2.000 en 3.500 euro, banken en de grote adviesketens vaak iets lager omdat hun aanbod smaller is. Uurtarieven komen ook voor, gebruikelijk tussen 100 en 175 euro per uur, al is een vast bedrag bij een hypotheekaanvraag gangbaarder.

De prijs zegt weinig zonder de dienst erachter. Bij bemiddeling regelt het kantoor ook de aanvraag, de communicatie met de geldverstrekker, de bewaking van de termijnen en de aanlevering bij de notaris. Wat een hypotheekadviseur voor dat bedrag doet en waarop je hem uitkiest, staat in de aparte gids.

Kosten van een hypotheker of adviesketen liggen vast in het dienstverleningsdocument dat je vóór het eerste betaalde gesprek krijgt. Daarin staat ook of het bedrag bij afwijzing deels vervalt. Vraag dat na, want sommige kantoren rekenen bij een niet doorgegane aanvraag alleen de advieskosten en niet de bemiddeling.

Advieskosten zijn eenmalig aftrekbaar als financieringskosten van de eigen woning, ook als de aankoop uiteindelijk niet doorgaat. Dat scheelt bij het maximale aftrektarief van 37,56 procent in 2026 al snel een paar honderd euro. De volledige lijst met wat wel en niet aftrekbaar is staat bij de kosten van een hypotheek.

Waar je adviseur kantoor houdt, in Utrecht, Zwolle, Arnhem, Almere, Amersfoort, Haarlem, Den Bosch of Schiedam, maakt voor de aanvraag zelf niets uit. Geldverstrekkers beoordelen dossiers landelijk en digitaal. Een adviseur in de buurt is prettig als je aan tafel wilt zitten, en een adviseur die jouw regionale woningmarkt kent helpt bij het inschatten van de taxatie.

Vorm van dienstverleningPrijsindicatie 2026Wanneer dit past
Onafhankelijk advies met bemiddeling€ 2.000 tot € 3.500Bijzonder inkomen, meerdere leningdelen, overbrugging
Advies bij je eigen bank€ 1.000 tot € 2.500Eenvoudige situatie en een vast contract
Online afsluiten zonder advies€ 500 tot € 1.500Je kent de regels en weet welk product je wilt
Financieel adviseur op uurbasis€ 100 tot € 175 per uurLosse vragen of een second opinion
OriëntatiegesprekMeestal gratisEerste verkenning van je leenruimte

De regels: hoeveel je mag lenen en waaraan je moet voldoen

De hypotheekregels draaien om twee grenzen die samen je maximum bepalen. De eerste is de woningwaarde: je mag niet meer lenen dan 100 procent van de marktwaarde, dus de kosten koper en de financieringskosten komen uit eigen geld. De tweede is je inkomen, via de hypotheeknormen die het Nibud jaarlijks berekent en die in de Regeling hypothecair krediet worden vastgelegd.

Die inkomensnorm werkt met een woonquote: het percentage van je bruto jaarinkomen dat naar wonen mag gaan, en dat percentage stijgt met je inkomen en met de rente. Bij een gezamenlijk inkomen telt het tweede inkomen in 2026 volledig mee. Hoe een hypotheek wordt berekend en wanneer je een hypotheek kunt krijgen, staat stap voor stap uitgelegd bij hypotheek berekenen.

Op de grens van 100 procent bestaan twee verruimingen. Voor energiebesparende maatregelen mag je tot 106 procent van de woningwaarde lenen, waarbij het meerdere in een bouwdepot komt en alleen aan die maatregelen besteed mag worden. Daarnaast geeft een goed energielabel extra leenruimte bovenop de inkomensnorm: 5.000 euro bij label C of D, 10.000 euro bij A of B, 20.000 euro bij A+ en 25.000 euro bij A+++ of hoger (2026).

Blijft je lening onder de NHG-kostengrens, dan kun je kiezen voor Nationale Hypotheek Garantie. Die grens is 470.000 euro in 2026, tegen 450.000 euro in 2025 en 435.000 euro in 2024; financier je energiebesparende maatregelen mee, dan ligt de grens in 2026 op 498.200 euro. Je betaalt eenmalig 0,4 procent van de lening aan borgtochtprovisie en krijgt daarvoor meestal een lagere rente en een vangnet bij gedwongen verkoop.

Verder tellen al je financiële verplichtingen mee. Een studieschuld, een doorlopend krediet, een persoonlijke lening, alimentatie en private lease verlagen je leenruimte, vaak veel harder dan mensen verwachten. Een credit score check zoals in Angelsaksische landen kent Nederland niet: hypotheekverstrekkers kijken naar je registratie bij het BKR, en dat overzicht kun je zelf gratis opvragen voordat je een aanvraag doet.

RegelNorm in 2026Toelichting
Lening ten opzichte van de woningwaardeMaximaal 100%Kosten koper en advieskosten betaal je zelf
Energiebesparende maatregelen meefinancierenTot 106%Het extra bedrag gaat in een bouwdepot
Extra leenruimte door het energielabel€ 5.000 bij C of D tot € 25.000 bij A+++Bovenop de inkomensnorm
NHG-kostengrens€ 470.000, met verduurzaming € 498.200Borgtochtprovisie 0,4% van de lening
Tweede inkomenTelt voor 100% meeBeide inkomens worden getoetst en beide handtekeningen zijn nodig
RenteaftrekAlleen bij annuïtair of lineair aflossenMaximaal dertig jaar per lening

Je inkomen: vast, tijdelijk, uitzendwerk of eigen baas

Met een vast contract is de toets kort: een werkgeversverklaring van maximaal drie maanden oud, een recente loonstrook en een bankafschrift waarop het salaris binnenkomt. Alle vaste toeslagen die op de verklaring staan tellen mee, dus laat je werkgever ploegentoeslag, dertiende maand en vakantiegeld invullen. Een verklaring die te oud is bij het passeren wordt opnieuw opgevraagd.

Met een tijdelijk contract hangt alles aan de intentieverklaring: de schriftelijke toezegging van je werkgever dat hij je bij gelijkblijvend functioneren een vast contract geeft. Zo'n voorbehoud mag erin staan en maakt de verklaring niet minder waard. Een hypotheek met een jaarcontract en intentieverklaring is daarmee een gewone aanvraag.

Zonder intentieverklaring bestaat er een omweg. Met een arbeidsmarktscan of perspectiefverklaring laat je een onafhankelijke partij je verdiencapaciteit inschatten, en een aantal geldverstrekkers accepteert die als inkomensbewijs. Wat er verder mogelijk is met flexwerk staat in de gids over een hypotheek zonder vast contract.

Uitzendkrachten en oproepkrachten leveren naast de werkgeversverklaring meestal drie jaar inkomenshistorie aan, waarbij het gemiddelde het toetsinkomen bepaalt. In fase A zonder historie is een aanvraag lastig, maar niet onmogelijk als het uitzendbureau een intentieverklaring afgeeft. In je proeftijd wachten de meeste verstrekkers liever tot die voorbij is.

Ben je zelfstandig, dan kijkt de geldverstrekker naar drie jaar cijfers, of naar één jaar in combinatie met een inkomensbepaling door een rekenexpert. Voor gepensioneerden en wie tegen de AOW-leeftijd aan zit geldt dat het inkomen na pensionering leidend wordt zodra dat binnen tien jaar valt.

Voor duurhuurders bestaat een aparte route. Wie aantoonbaar jarenlang een hoge huur betaalt, kan bij sommige partijen een onderbouwde afwijking van de norm krijgen: als duurhuurder lever je dan je huurhistorie en een verhuurdersverklaring aan. Die duurhuurdersregeling is maatwerk, niet elke hypotheekverstrekker doet eraan mee, en zo'n duurhuur-uitzondering vraagt een adviseur die dit soort dossiers vaker doet.

Jouw situatieWat de geldverstrekker vraagtWaar het misgaat
Vast contractWerkgeversverklaring en recente loonstrookVerklaring ouder dan drie maanden of onvolledig ingevuld
Jaarcontract met intentieverklaringIntentieverklaring van de werkgeverWerkgever wil niets op papier zetten
Jaarcontract zonder intentieverklaringArbeidsmarktscan of perspectiefverklaringNiet elke geldverstrekker accepteert die
Uitzendkracht of oproepkrachtWerkgeversverklaring plus meestal drie jaar inkomenshistorieFase A zonder historie past zelden
Nog in proeftijdSchriftelijke bevestiging dat het dienstverband doorlooptDe meeste verstrekkers wachten tot de proeftijd om is
ZelfstandigeDrie jaar cijfers of een inkomensbepaling na één jaarSterk wisselende winst drukt het toetsinkomen
Gepensioneerd of binnen tien jaar met pensioenPensioenoverzicht en AOW-datumHet lagere pensioeninkomen wordt leidend
Huurder met een hoge huurHuurhistorie en verhuurdersverklaringMaatwerk dat niet elke verstrekker aanbiedt

Geldverstrekkers, rente en voorwaarden naast elkaar leggen

Een hypotheekvergelijker rangschikt op rente, en dat is maar één van de knoppen. Hoe rentevaste periodes, risico-opslagen en dagrente werken staat bij hypotheekrente, en de praktische kant van rentes vergelijken hebben we apart uitgewerkt. Let bij elk vergeleken tarief op of het hoort bij jouw verhouding tussen lening en woningwaarde.

Hypotheekverstrekkers vergelijken doe je daarna op de hypotheekvoorwaarden, want die bepalen wat je later nog kunt. Boetevrij aflossen, een verhuisregeling waarmee je je rente meeneemt, rentemiddeling en automatische rentedaling als je schuld in een lagere risicoklasse valt: die afspraken staan in het onderpandreglement en verschillen per partij. Bij hypotheken vergelijken zetten we die punten op een rij.

Een hypotheek aanvragen als starter kan bij vrijwel elke partij, en welke hypotheekverstrekker voor starters het beste uitpakt hangt vooral af van je contractvorm: de acceptatie van tijdelijk inkomen verschilt sterk. Duurzame hypotheekverstrekkers en partijen met een duurzaamheidskorting verstrekken tegen een lagere rente bij label A of beter, wat bij een goed geïsoleerde woning tienden van procenten scheelt.

Een hypotheek zonder bank kan ook. Een particuliere hypotheekverstrekker, een investeerder of een familielid mag geld verstrekken met je woning als onderpand, zolang je het recht van hypotheek via de notaris vestigt. Wat daarbij fiscaal moet kloppen staat bij de familiehypotheek.

De goedkoopste lening voor een huis is vrijwel altijd de hypotheek zelf. Door het onderpand ligt de rente lager dan bij een persoonlijke lening of een doorlopend krediet, en alleen bij een hypotheek is de rente onder voorwaarden aftrekbaar. Een kleine hypotheek afsluiten pakt naar verhouding wel duur uit, omdat de vaste kosten voor advies, taxatie en notaris zwaarder wegen naarmate de lening kleiner is.

VoorwaardeWaarom die telt
Boetevrij aflossen per jaarTien tot twintig procent van de oorspronkelijke hoofdsom is gebruikelijk
VerhuisregelingJe neemt je rente en resterende rentevaste periode mee naar een volgend huis
RentemiddelingJe verlaagt je rente tussentijds tegen een opslag in plaats van een boete ineens
Dagrente of offerterenteBepaalt of een rentedaling tussen aanbod en passeren nog voor jou geldt
Automatische rentedaling bij lager risicoDe opslag verdwijnt als je schuld onder een risicogrens zakt
DuurzaamheidskortingRentekorting bij een woning met label A of beter
Bouwdepot en de rente daaroverBij nieuwbouw of verbouwing scheelt dat honderden euro's per jaar
Acceptatie van tijdelijk inkomenBepaalt of jouw dossier bij deze verstrekker überhaupt past

Van indicatief voorstel naar bindend aanbod

Het eerste papier dat je krijgt is een indicatief voorstel: een doorrekening van maandlast en rente, nog zonder toetsing van je dossier. Daar kun je niets aan ontlenen, maar het is wel het document waarmee je verstrekkers vergelijkt. Reken de maandlast van zo'n voorstel na met de maandlasten-rekenhulp, dan zie je meteen wat de rentevaste periode met je last doet.

Wat vroeger de hypotheekofferte heette, is sinds de invoering van de Europese hypothekenrichtlijn een bindend aanbod. De geldverstrekker mag het gedurende de bedenktijd niet intrekken of wijzigen, en jij hebt wettelijk minstens veertien dagen om te tekenen of af te haken. In die twee weken kun je een ander aanbod opvragen zonder iets te verliezen.

Na ondertekening is het aanbod geldig tot de uiterste passeerdatum die erin staat. Bij een bestaande woning is drie tot zes maanden gebruikelijk, bij nieuwbouw loopt de geldigheid vaak door tot twaalf maanden. Verlengen kan meestal, tegen een verlengingsvergoeding of tegen de dan geldende rente als die hoger is.

De rente die je uiteindelijk betaalt hangt af van de afspraak in je aanbod. Bij dagrente krijg je de laagste rente tussen aanbod en passeren, bij offerterente ligt de rente vast op de dag van het aanbod. Bij een lange periode tot de sleuteloverdracht is dat verschil geld waard.

StadiumBindend voor de geldverstrekker?Wat het voor jou betekent
Indicatief voorstelNeeEen rekenvoorbeeld, nog zonder beoordeling van je dossier
Bindend aanbodJa, gedurende de bedenktijdMinimaal veertien dagen om te vergelijken en te tekenen
Getekend aanbodJaGeldig tot de uiterste passeerdatum, meestal drie tot zes maanden
NieuwbouwaanbodJaGeldigheid loopt vaak tot twaalf maanden na het aanbod
VerlengingOp verzoekTegen een vergoeding of tegen de dan geldende hogere rente

Financieringsvoorbehoud, waarborgsom en bankgarantie

Het financieringsvoorbehoud betekent dat je de koop mag ontbinden als je de hypotheek niet rondkrijgt. In de modelkoopovereenkomst staat er een termijn bij, standaard vier tot zes weken na ondertekening, en die termijn onderhandel je mee. Wat er precies in zo'n clausule hoort staat bij een koop onder voorbehoud van financiering.

Inroepen doe je schriftelijk, vóór het verstrijken van de termijn, en met bewijs. De modelovereenkomst vraagt om afwijzingen van geldverstrekkers waaruit blijkt wat je hebt aangevraagd en waarom het niet kon. Rechters kijken daar streng naar: te laat of te dun onderbouwd betekent dat je vastzit aan de koop en dat de verkoper de boete van 10 procent van de koopsom kan opeisen.

Naast het voorbehoud staat in vrijwel elke koopovereenkomst een waarborgsom of bankgarantie van 10 procent van de koopsom, meestal te stellen binnen vier tot zes weken. Je stort dat bedrag bij de notaris, of je laat je geldverstrekker een bankgarantie afgeven. Zo'n garantie kost gebruikelijk rond 1 procent van het gegarandeerde bedrag, en een losse bankgarantie zonder hypotheek bij dezelfde partij is duurder en niet overal te krijgen.

Bij nieuwbouw duikt het woord bankgarantie in een andere betekenis op. Daar gaat het om de zekerheid dat de aannemer de bouw afmaakt, geregeld via een waarborgcertificaat met afbouwgarantie van een garantie-instituut. Die garantie beschermt jou tegen een failliete aannemer en staat los van de bankgarantie die jij aan de verkoper afgeeft.

Als particuliere koper van een woning heb je bovendien drie dagen wettelijke bedenktijd nadat je de getekende koopovereenkomst hebt ontvangen. In die drie dagen mag je zonder opgaaf van reden en zonder kosten van de koop af. Die termijn staat helemaal los van de veertien dagen bedenktijd bij het hypotheekaanbod.

Het passeren van de akte bij de notaris

Op de passeerdatum teken je bij de notaris twee aktes. De leveringsakte maakt jou eigenaar van de woning, de hypotheekakte geeft de geldverstrekker het recht van hypotheek op dat onderpand. Beide worden dezelfde dag ingeschreven in de openbare registers van het Kadaster, en pas daarna maakt de notaris het geld over.

De laatste controle voor het passeren van je hypotheek doe je op de nota van afrekening, die je een dag of twee vooraf krijgt. Controleer daarop de hypotheeksom, de rente, je eigen inbreng, het honorarium van de notaris voor de hypotheekakte, de overdrachtsbelasting en de verrekening van gemeentelijke belastingen. Klopt er iets niet, meld het dan meteen, want na de passering is een correctie veel omslachtiger.

In de hypotheekakte staat vaak een hoger bedrag dan je leent. Dat is de kan-bepaling of bankhypotheek: de inschrijving geldt tot een hoger bedrag, zodat je later kunt bijlenen zonder opnieuw naar de notaris te hoeven. Het kost je niets extra en het beperkt je niet, maar het betekent wel dat het ingeschreven bedrag niet je schuld is.

Leen je binnen de familie, dan leg je de leningsovereenkomst voor de eigen woning schriftelijk vast met rente, looptijd en aflossingsschema. Voor de renteaftrek is een notariële hypotheekakte niet verplicht, maar wel handig als zekerheid en bij een erfenis. De fiscale spelregels staan bij de familiehypotheek.

Aan het einde van de rit werkt het omgekeerd. Los je je hypotheek helemaal af, dan vraag je bij je geldverstrekker de aflosstand op en laat je de hypotheekakte doorhalen, het royement. Dat gaat opnieuw via de notaris en kost meestal een paar honderd euro plus de inschrijfkosten van het Kadaster.

Wat het afsluiten van een hypotheek kost

De kosten vallen in twee groepen. Financieringskosten horen bij de lening en zijn eenmalig aftrekbaar in je aangifte: advies en bemiddeling, taxatie, de notariskosten voor de hypotheekakte, de inschrijving daarvan bij het Kadaster en de NHG-provisie. Aankoopkosten horen bij de woning en zijn niet aftrekbaar: overdrachtsbelasting, de leveringsakte, de makelaarscourtage en een bouwkundige keuring.

Bij een gemiddelde aankoop tel je ongeveer 5.000 euro aan financieringskosten op. Tegen het maximale aftrektarief van 37,56 procent in 2026 krijg je daar bijna tweeduizend euro van terug, verdeeld over je aangifte of via een voorlopige aanslag. De volledige opsomming per post staat bij de kosten van een hypotheek.

Deze bedragen zijn marktgemiddelden, geen tarieven. Notariskosten verschillen per kantoor en per regio, een taxatie voor een appartement is goedkoper dan voor een vrijstaand huis, en advieskosten hangen samen met de complexiteit van je dossier. Drie offertes opvragen bij notariskantoren scheelt in de praktijk gemakkelijk tweehonderd euro.

Bedenk ook dat je deze kosten niet mag meefinancieren. Omdat de lening op 100 procent van de woningwaarde vastzit, heb je ze contant nodig op de dag van het passeren. Wie de aankoop financieel wil doorrekenen voordat hij begint, vindt bij hypotheekadvies over de kostenkant een compleet overzicht.

KostenpostBedrag in 2026Eenmalig aftrekbaar?
Advies en bemiddeling± € 2.500Ja
Taxatierapport± € 500Ja
Notaris, hypotheekakte± € 600Ja
Inschrijving hypotheekakte bij het Kadaster€ 103,50Ja
NHG-borgtochtprovisie0,4% van de leningJa
Notaris, leveringsakte± € 700Nee
Inschrijving leveringsakte bij het Kadaster€ 103,50Nee
Overdrachtsbelasting2%, of 0% met de startersvrijstelling tot € 555.000Nee
Bouwkundige keuring± € 350Nee

Overbrugging als je huidige huis nog niet verkocht is

Overbrugging betekent dat je de overwaarde van je oude huis alvast leent om het nieuwe te kunnen kopen. Dat geld zit immers in stenen tot de dag dat de oude woning wordt geleverd. Een overbruggingshypotheek lost dat gat tijdelijk op, meestal met een looptijd van één tot twee jaar.

Hoe hoog de overbrugging mag zijn hangt af van de status van je oude woning. Is die verkocht en zijn de ontbindende voorwaarden verstreken, dan rekenen geldverstrekkers met de verkoopprijs min de resterende hypotheek en de verkoopkosten. Staat het huis nog te koop, dan rekenen de meeste met ongeveer 90 procent van de getaxeerde waarde min de hypotheek, als veiligheidsmarge.

Je betaalt over een overbruggingskrediet alleen rente, en die rente ligt hoger dan op een gewone hypotheek. Zolang de lening dient voor je eigen woning is die rente onder de gebruikelijke voorwaarden aftrekbaar. Wat er precies aan voorwaarden en kosten aan zo'n overbruggingskrediet hangt, lees je in de aparte gids.

Het risico zit in de dubbele lasten. Zolang beide woningen van jou zijn, betaal je de oude hypotheek, de nieuwe hypotheek en de overbruggingsrente tegelijk, en de geldverstrekker toetst of je dat een tijd kunt volhouden. Bereken eerst met de overwaarde-rekenhulp hoeveel er in je huidige woning zit, want dat bedrag bepaalt de hele constructie.

Na het passeren: teruggave, aflossen en de looptijd

Je renteaftrek hoef je niet af te wachten tot de aangifte. Met een voorlopige aanslag krijg je de teruggave als maandelijkse teruggave op je rekening, wat de netto maandlast direct verlicht. Wijzigt je inkomen of je rente, geef dat dan door, anders betaal je later terug.

Of het slim is om je hypotheek sneller af te betalen, hangt af van wat je geld elders doet. Levert je spaargeld minder op dan je hypotheekrente kost, dan is aflossen een direct rendement, zeker als je vermogen boven de vrijstelling in box 3 uitkomt. Wanneer versneld aflossen wel en niet uitpakt staat bij extra aflossen op je hypotheek.

Aflossen boven je boetevrije ruimte kan een boete opleveren. De meeste geldverstrekkers staan jaarlijks 10 tot 20 procent van de oorspronkelijke hoofdsom boetevrij toe; daarboven betaal je de contante waarde van de gemiste rente. Bij het einde van een rentevaste periode en bij verkoop van de woning is aflossen altijd boetevrij.

Wie zijn hypotheek in één keer wil afbetalen, vraagt vooraf de aflosstand en de eventuele boeterente op bij zijn geldverstrekker. Dat bedrag geldt maar een beperkt aantal dagen, dus stem het af op de datum waarop het geld binnenkomt.

De looptijd verkorten is een andere route naar hetzelfde doel. Je verhoogt de maandlast en bent eerder van je schuld af, al vervalt de renteaftrek in het laatste deel dan ongebruikt. Bij een annuïteitenhypotheek is dat een kwestie van de nieuwe looptijd laten doorrekenen met de maandlasten-rekenhulp.

Wie een deel niet aflost, houdt aan het einde van de looptijd een schuld over. Dat geldt vooral bij een aflossingsvrije hypotheek: na dertig jaar is het hele bedrag ineens opeisbaar en toetst de geldverstrekker je opnieuw als je wilt verlengen. Bij een annuïtaire of lineaire lening is de schuld op de einddatum vanzelf nul.

Maximale hypotheek

Vul je bruto inkomen in en zie een eerlijke indicatie van je maximale hypotheek, met de knoppen waaraan je kunt draaien. Open de volledige maximale hypotheek

Doorgerekend: zo pakt het uit

Rekenvoorbeeld

Een huis van 350.000 euro: wat je aan eigen geld nodig hebt

Stel, je koopt een bestaande woning van 350.000 euro en je leent het maximum van 100 procent van de waarde, dus 350.000 euro met NHG. Aan financieringskosten betaal je 2.500 euro advies, 500 euro taxatie, 600 euro notaris voor de hypotheekakte, 103,50 euro inschrijving bij het Kadaster en 0,4 procent borgtochtprovisie over de lening: 1.400 euro. Samen is dat 5.103,50 euro, en dat hele bedrag is eenmalig aftrekbaar.

Daar komen de aankoopkosten bij: 700 euro voor de leveringsakte en nog eens 103,50 euro inschrijving, samen 803,50 euro. Ben je onder de 35 en gebruik je de startersvrijstelling, dan betaal je bij deze koopsom geen overdrachtsbelasting, want die geldt in 2026 tot 555.000 euro. Je hebt dan 5.907 euro contant nodig op de dag van het passeren.

Val je buiten de startersvrijstelling, dan komt er 2 procent overdrachtsbelasting bij: 7.000 euro, waarmee je op 12.907 euro uitkomt. Van de aftrekbare 5.103,50 euro krijg je tegen het maximale tarief van 37,56 procent in 2026 ongeveer 1.917 euro terug. De netto kosten van het afsluiten komen daarmee op zo'n 3.990 euro, bovenop de maandlast van 1.671 euro bruto bij 4 procent rente en dertig jaar annuïtair.

Rekenvoorbeeld

Overbruggen met een huis dat nog te koop staat

Stel, je huidige woning is getaxeerd op 400.000 euro en er staat nog 220.000 euro hypotheek op. Het huis staat te koop maar is nog niet verkocht, dus rekent de geldverstrekker met 90 procent van de waarde: 360.000 euro min 220.000 euro geeft een overbrugging van 140.000 euro. Dat bedrag breng je in als eigen geld bij het nieuwe huis van 500.000 euro, waarvoor je dan 360.000 euro hypotheek nodig hebt.

Zolang beide woningen van jou zijn, lopen drie lasten door. De nieuwe hypotheek van 360.000 euro kost annuïtair bij 4 procent rente 1.719 euro per maand, de overbrugging van 140.000 euro bij 5 procent rente 583 euro, en de oude hypotheek bij 3 procent rente nog eens 550 euro aan rente. Samen is dat 2.852 euro per maand.

Wordt de oude woning voor 400.000 euro geleverd, dan gaat daar eerst de hypotheek van 220.000 euro af en daarna de overbrugging van 140.000 euro. Met 1 procent makelaarscourtage van 4.000 euro houd je 36.000 euro over. De maandlast zakt op datzelfde moment terug naar de 1.719 euro van de nieuwe hypotheek.

Rekenvoorbeeld

Zes procent extra lenen voor isolatie en een warmtepomp

Stel, je koopt een tussenwoning van 350.000 euro met energielabel E en je wilt meteen isoleren. Naast de 350.000 euro mag je 6 procent van de woningwaarde extra lenen voor energiebesparende maatregelen: 21.000 euro, waarmee je lening op 371.000 euro komt. Dat extra bedrag gaat in een bouwdepot en mag alleen aan die maatregelen worden besteed, meestal binnen twee jaar.

Annuïtair bij 4 procent rente en dertig jaar kost dat extra deel ongeveer 100 euro bruto per maand. Een tussenwoning verbruikt gemiddeld 880 kubieke meter gas per jaar (2024); zakt dat verbruik met een derde, dan scheelt dat bij een aangenomen gasprijs van 1,40 euro per kuub ongeveer 410 euro per jaar, zo'n 34 euro per maand.

Bruto kost de verduurzaming je in dit voorbeeld dus meer dan ze aan gas oplevert, en dat beeld kantelt pas als je de renteaftrek, een hogere subsidie of een fors hoger verbruik meerekent. Wat er wel bij komt: een beter label geeft in 2026 extra leenruimte, 10.000 euro bij label A of B, en woonruimte die minder tocht. De afweging is dus comfort en waarde tegen een hogere maandlast, niet een som die zichzelf terugbetaalt.

Veelgemaakte fouten

Pas een adviseur zoeken als de koop al getekend is

De termijn van het financieringsvoorbehoud is vier tot zes weken, en daarin moet je dossier compleet, getoetst en goedgekeurd zijn. Wie dan nog moet beginnen met het verzamelen van loonstroken, komt in de knel en moet uitstel vragen aan de verkoper. Dat uitstel is geen recht.

Het financieringsvoorbehoud te laat of te dun inroepen

Ontbinden moet schriftelijk, binnen de termijn en met afwijzingen waaruit blijkt wat je hebt aangevraagd. Mist er iets, dan blijft de koop staan en kan de verkoper 10 procent van de koopsom als boete opeisen: bij 350.000 euro is dat 35.000 euro.

Een studieschuld of lopende lening verzwijgen

Een studieschuld staat niet bij het BKR, maar de geldverstrekker vraagt er wel naar en NHG toetst er ook op. Verzwijgen is fraude: je aanvraag wordt afgewezen, je kunt bij een claim je NHG-dekking verliezen en je registratie loopt jaren mee.

Alleen op de laagste rente vergelijken

Een tarief dat een tiende procent lager ligt, weegt niet op tegen voorwaarden zonder verhuisregeling of met beperkte boetevrije aflossing. Op een lening van 350.000 euro is dat verschil ongeveer 350 euro per jaar, terwijl één gemiste verhuisregeling je veel meer kan kosten.

Vlak voor de aanvraag nog iets financieren

Een private lease, een gespreide betaling voor een telefoon of een doorlopend krediet verlaagt je maximale hypotheek met een veelvoud van het maandbedrag. Sluit in de zes maanden voor je aanvraag niets nieuws af en laat oude kredieten die je niet gebruikt eerst opheffen en uitschrijven.

De nota van afrekening niet nalezen voor het passeren

Op die nota staan de hypotheeksom, de eigen inbreng en alle verrekeningen. Een verkeerd doorgegeven bedrag of een dubbel gerekende post is voor het passeren met één telefoontje opgelost en daarna een kwestie van maanden nawerk.

Veelgestelde vragen

Hoe lang is een hypotheekofferte geldig?

Vanaf het moment dat je het bindend aanbod ontvangt, heb je wettelijk minstens veertien dagen bedenktijd om te tekenen. Heb je getekend, dan geldt het aanbod tot de uiterste passeerdatum die erin staat, bij een bestaande woning meestal drie tot zes maanden. Bij nieuwbouw is een geldigheid tot twaalf maanden gebruikelijk, omdat de bouw langer duurt. De precieze geldigheidsduur staat altijd in het aanbod zelf.

Kun je een hypotheekofferte verlengen als de passeerdatum opschuift?

Meestal wel, maar niet gratis en niet automatisch. Geldverstrekkers rekenen een verlengingsvergoeding, of ze verlengen tegen de rente die op dat moment geldt als die hoger is dan jouw afgesproken rente. Vraag verlenging aan zodra je weet dat de datum niet haalbaar is, want een verlopen aanbod betekent een nieuwe aanvraag en een nieuwe toetsing van je inkomen.

Wat is een bindend aanbod?

Een bindend aanbod is het definitieve hypotheekvoorstel nadat de geldverstrekker je dossier heeft beoordeeld. Sinds de Europese hypothekenrichtlijn mag hij het tijdens je bedenktijd niet intrekken of wijzigen, dus je kunt er rustig een ander voorstel naast leggen. Voor jou is het pas bindend als je het tekent en terugstuurt.

Wat betekent onder voorbehoud van financiering en hoe lang is die termijn?

Het financieringsvoorbehoud geeft je het recht de koop te ontbinden als je de hypotheek niet rond krijgt. In de modelkoopovereenkomst staat een termijn van gewoonlijk vier tot zes weken na ondertekening, die je bij de onderhandeling kunt oprekken. Je moet binnen die termijn schriftelijk ontbinden en afwijzingen van geldverstrekkers meesturen, anders vervalt je recht en blijft de koop overeind.

Wanneer teken je de hypotheekakte?

Op de passeerdatum bij de notaris, direct na of vlak voor de leveringsakte. Beide aktes worden dezelfde dag ingeschreven bij het Kadaster en pas als die inschrijving rond is, betaalt de notaris de koopsom aan de verkoper. Je krijgt een paar dagen vooraf de nota van afrekening en het concept van beide aktes; die controleer je voor je aan tafel gaat.

Wat kost een financieel adviseur per uur?

Uurtarieven liggen in 2026 doorgaans tussen de 100 en 175 euro. Bij een hypotheekaanvraag werken de meeste kantoren liever met een vast tarief van ongeveer 2.500 euro voor advies en bemiddeling samen, zodat je vooraf weet waar je aan toe bent. Het uurtarief zie je vooral bij losse vragen, een second opinion of een advies zonder bemiddeling.

Kun je een hypotheek krijgen zonder werkgeversverklaring?

Dat kan, maar dan moet je je inkomen op een andere manier aantonen. Zelfstandigen leveren jaarcijfers of een inkomensbepaling aan, flexwerkers een arbeidsmarktscan of perspectiefverklaring, en gepensioneerden hun pensioenoverzicht. Zonder enig aantoonbaar en bestendig inkomen verstrekt geen enkele partij een hypotheek, want de toets op je financieringslast is wettelijk verplicht.

Kun je een hypotheek aanvragen in je proeftijd?

Aanvragen mag, maar de meeste geldverstrekkers accepteren een dienstverband in de proeftijd niet, omdat beide partijen dan per direct kunnen opzeggen. Een enkele verstrekker maakt een uitzondering als je werkgever schriftelijk bevestigt dat het dienstverband doorloopt en je eerdere baan aansluit. Wachten tot de proeftijd voorbij is, maakt de aanvraag in de praktijk het eenvoudigst.

Kan een hypotheek met een jaarcontract, met of zonder intentieverklaring?

Met een intentieverklaring van je werkgever is een jaarcontract voor de meeste geldverstrekkers voldoende; de toevoeging dat het vaste contract volgt bij gelijkblijvend functioneren is toegestaan. Zonder intentieverklaring, bijvoorbeeld bij een uitzendbureau dat er niet aan wil, kun je een arbeidsmarktscan of perspectiefverklaring laten opstellen. Die scan rekent met je verdiencapaciteit in plaats van met je huidige contract, en een deel van de verstrekkers accepteert dat als inkomensbewijs.

Wat is een overbruggingslening en wat is overbrugging precies?

Overbrugging is het tijdelijk lenen van de overwaarde die nog vastzit in je huidige woning, zodat je het nieuwe huis kunt kopen voordat het oude is geleverd. Je betaalt alleen rente en lost de lening af zodra de oude woning bij de notaris passeert. De looptijd is meestal één tot twee jaar en de rente ligt hoger dan die van een gewone hypotheek.

Wat is een geldverstrekker?

De geldverstrekker is de partij die het geld daadwerkelijk uitleent en die het recht van hypotheek op je woning krijgt. Dat is een bank, een verzekeraar, een pensioenuitvoerder of een buitenlandse partij die in Nederland via een hypotheeklabel actief is. De adviseur bemiddelt alleen: hij verstrekt zelf geen geld en beslist niet over je aanvraag.

Kun je een hypotheek krijgen zonder inkomen of zonder baan?

Zonder aantoonbaar inkomen krijg je geen reguliere hypotheek, want geldverstrekkers moeten toetsen of je de lasten kunt dragen. Vermogen alleen telt zelden mee, al rekenen sommige partijen een deel van je vermogen om naar fictief inkomen. Wie geen baan heeft maar wel een uitkering, pensioen of alimentatie die lang genoeg doorloopt, kan daarmee soms wel een beperkte lening krijgen.

Kun je op latere leeftijd of als gepensioneerde nog een hypotheek afsluiten?

Er bestaat geen leeftijdsgrens voor een hypotheek. Vanaf ongeveer tien jaar voor je AOW-datum rekent de geldverstrekker wel met je verwachte pensioeninkomen, en dat ligt meestal lager dan je salaris. Een hypotheek na je 40e of na je pensioen is dus gewoon mogelijk, alleen wordt de lening kleiner en loopt de renteaftrek van dertig jaar mogelijk door tot na je pensionering. Je hypotheek verlengen op oudere leeftijd kan eveneens, alleen toetst de geldverstrekker je inkomen op dat moment opnieuw.

Is het verstandig of slim om je hypotheek versneld af te lossen?

Aflossen is gunstig als je hypotheekrente hoger is dan wat je spaargeld netto oplevert, en als je vermogen anders in box 3 wordt belast. Het is minder aantrekkelijk als je nog een lage rente hebt vastgezet, als je buffer klein is of als je duurdere leningen hebt staan. Houd altijd een reserve voor onverwachte uitgaven aan, want afgelost geld haal je niet zomaar terug uit de stenen.

Wat als je hypotheek na 30 jaar niet is afgelost?

Bij een annuïtaire of lineaire lening kan dat niet gebeuren, want die is op de einddatum vanzelf nul. Bij een aflossingsvrij deel staat de schuld er na dertig jaar nog volledig en is die dan opeisbaar. Je lost hem dan af uit vermogen, je verkoopt de woning, of je vraagt verlenging aan, waarbij de geldverstrekker je inkomen opnieuw toetst en de renteaftrek inmiddels kan zijn gestopt.

Kun je een persoonlijke lening naast je hypotheek hebben of erin opnemen?

Een persoonlijke lening naast je hypotheek mag, maar de nadelen zijn duidelijk: hij verlaagt je leenruimte flink, omdat de maandlast volledig meetelt in de toets. Meenemen in de hypotheek kan alleen als het geld aantoonbaar aan de woning is besteed; anders is het een consumptieve schuld waarvan de rente niet aftrekbaar is. Wie kan kiezen, lost de persoonlijke lening af vóór de hypotheekaanvraag en laat de registratie bij het BKR beëindigen.

Moet je een hypotheekadviseur in je eigen stad zoeken?

Voor de aanvraag maakt het niets uit of je adviseur in Haarlem, Amersfoort, Zwolle, Utrecht, Arnhem, Almere, Den Bosch of Schiedam zit, want geldverstrekkers beoordelen dossiers landelijk en digitaal. Een kantoor in de buurt is prettig als je liever aan tafel zit dan videobelt, en kennis van de lokale woningmarkt helpt bij het inschatten van de taxatiewaarde. Vergelijk kantoren daarom op tarief, aanbod van geldverstrekkers en bereikbaarheid, niet op postcode.

Wat is een bankgarantie en wat kost die?

Een bankgarantie vervangt de waarborgsom van 10 procent van de koopsom die je bij de notaris zou storten. Je geldverstrekker staat dan garant voor dat bedrag, en dat kost gebruikelijk ongeveer 1 procent van het gegarandeerde bedrag. Bij een koopsom van 350.000 euro gaat het om een garantie van 35.000 euro en zo'n 350 euro kosten. Een losse bankgarantie zonder hypotheek bij dezelfde partij is duurder en niet overal verkrijgbaar.

Kun je een hypotheek afsluiten zonder bank, bij een particulier?

Dat kan. Een particuliere geldverstrekker, een familielid of een investeerder mag je geld lenen met je woning als onderpand, mits je het recht van hypotheek via de notaris vestigt. Voor de renteaftrek moet de lening voldoen aan dezelfde eisen als bij een bank: annuïtair of lineair aflossen in maximaal dertig jaar, een zakelijke rente en een meldplicht in je aangifte.

Is een adviesrapport bij een hypotheek verplicht?

Zodra een adviseur je adviseert, is hij wettelijk verplicht dat advies schriftelijk vast te leggen en te onderbouwen waarom het bij jouw situatie past. Sluit je zonder advies af, dan krijg je geen adviesrapport en draag je zelf het risico van je keuzes. De geldverstrekker toetst dan alleen of je aanvraag binnen de normen valt, niet of het product bij je past.

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Een eenvoudige aanvraag met twee vaste contracten en een gewone woning kun je met wat leeswerk zelf regelen; online afsluiten zonder advies kost dan 500 tot 1.500 euro in plaats van de ongeveer 2.500 euro voor volledig advies met bemiddeling (2026). Zodra er iets bijzonders speelt, verdient een adviseur dat verschil meestal terug. Dat speelt bij een tijdelijk contract, eigen ondernemerschap, een overbrugging, een schenking, een scheiding waarbij het inkopen van een partner in het huis of juist het uitkopen speelt, en bij een hypotheek die doorloopt tot na je pensioen.

Een adviseur kent het acceptatiebeleid per geldverstrekker en weet welke partij jouw type inkomen accepteert. Dat scheelt afwijzingen, en een afwijzing kost tijd binnen een termijn die toch al krap is. Wat zo iemand voor je doet en waar je op selecteert, staat bij hypotheekadvies.

Voor de fiscale kant van een familielening of een schenking is een fiscalist of notaris het juiste loket, en voor de aktes en het eigendom altijd de notaris. Zelf voorwerk doen loont: je leenruimte doorrekenen met de rekenhulp voor je maximale hypotheek en de maandlast van verschillende rentevaste periodes vergelijken maakt het gesprek korter en je keuzes scherper. Wij informeren hier, wij adviseren niet: welke hypotheek bij jou past hangt af van je inkomen, je plannen en je risicobereidheid, en die weging maak je met iemand die jouw hele dossier ziet.