Bodemisolatie: wanneer het de beste keuze is en wat het kost
Bodemisolatie is een laag isolatiemateriaal los op de bodem van de kruipruimte, meestal EPS-parels of isolatiechips van minstens 25 centimeter dik. Je kiest die vorm als de kruipruimte te laag is om onder de vloer te werken, ongeveer onder de 35 centimeter vrije hoogte. Reken in 2026 op 25 tot 40 euro per m² inclusief aanbrengen, waarvan de ISDE 3,00 euro per m² vergoedt bij één maatregel en 6,00 euro bij twee of meer binnen 24 maanden. Het effect is kleiner dan bij isolatie tegen de vloer, want de vloer zelf blijft onbehandeld.
- € 25 tot € 40 per m² 2026 marktprijs voor bodemisolatie inclusief aanbrengen en btw
- € 3,00 per m² 2026 ISDE bij één maatregel, € 6,00 bij twee of meer binnen 24 maanden
- Rd 3,5 2026 minimale isolatiewaarde voor subsidie, sinds 2026 ook als Rbf op te geven
- 25 cm vuistregel laagdikte EPS-parels die nodig is om die waarde te halen
- 60 tot 190 m³ 2026 gasbesparing per jaar, van tussenwoning tot vrijstaand huis
Gecontroleerd op augustus 2026
Wat bodemisolatie is en wat het met je vloer doet
Bodemisolatie is een laag isolatiemateriaal die los op de bodem van de kruipruimte ligt, niet tegen de vloer aan. Daarmee is het de tweede smaak binnen vloer- en kruipruimte-isolatie: de ene methode plakt of klemt materiaal tegen de onderkant van je vloer, de andere legt het onderin de ruimte. Bodem isoleren kiest bijna niemand uit voorkeur, het is de methode die overblijft als de kruipruimte te laag is om onder de vloer te werken.
Het werkingsprincipe is anders dan mensen verwachten. De laag scheidt de koude, vochtige grond van de lucht in de kruipruimte. Die lucht wordt daardoor droger en minder koud, en de vloer erboven verliest minder warmte naar beneden. De vloer zelf blijft onbehandeld, en dat verklaart waarom het effect kleiner is dan bij isolatie tegen de vloer.
De ruimte onder je huis blijft ook na het isoleren geventileerd met buitenlucht via de roosters in de gevel. Die verse lucht koelt de onderkant van de vloer af, hoe dik de laag op de bodem ook is. Bodemisolatie haalt daarom een deel van het comfortverschil, niet alles: koude voeten verdwijnen zelden helemaal.
Voor de meeste woningen betekent dat een besparing van 60 tot 190 kubieke meter gas per jaar, afhankelijk van het vloeroppervlak. De grootste winst zit vaak niet in de gasrekening maar in de kruipruimte zelf, die merkbaar droger wordt en minder muffe lucht het huis in stuurt.
Bodemisolatie of vloerisolatie: wat past bij jouw kruipruimte
De vraag vloer of bodemisolatie beantwoord je met een rolmaat en een zaklamp, niet met een offerte. Bodem of vloerisolatie is namelijk zelden een smaakkwestie. Meet de vrije hoogte tussen de bodem en de onderkant van de vloerbalken of de betonvloer. Boven de 35 centimeter kan een monteur eronder werken en gaat de isolatie tegen de vloer; daaronder is er geen werkruimte en blijft alleen de bodem over.
Kijk in dezelfde beurt naar vocht en naar de toegang. Losse grond met puin, plassen water of leidingen die over de bodem slingeren veranderen de keuze en de prijs. Hoe je die inspectie aanpakt, staat stap voor stap in de gids over het isoleren van een kruipruimte.
Waar allebei kan, wint isolatie tegen de vloer vrijwel altijd. Die methode haalt een hogere isolatiewaarde, levert meer besparing op en krijgt bijna het dubbele subsidiebedrag. Alleen als de kruipruimte laag is, als er alleen een klein luik in de gang zit of als de onderkant van de vloer onbereikbaar is, is de bodem het enige zinnige alternatief.
Het vloertype speelt daarnaast mee. Bij een houten vloer met een bereikbare balklaag zijn dekens tussen de balken meestal aantrekkelijker, en een betonvloer met een vlakke onderkant leent zich goed voor platen. Blijft de hoogte het probleem, dan is bodemisolatie de uitkomst en niet de tweede keus.
| Wat je in de kruipruimte aantreft | Wat er dan meestal past | Waarom |
|---|---|---|
| Hoger dan 35 cm, droge bodem | Platen, dekens of purschuim tegen de vloer | De monteur kan eronder werken en haalt Rd 3,5 tot 5 |
| 20 tot 35 cm hoog | Bodemisolatie met EPS-parels of isolatiechips | Er is geen werkruimte onder de vloer, blazen kan via het luik |
| Lager dan 20 cm | Bodemisolatie via extra openingen, of isoleren van bovenaf | Ook een blaasslang heeft ruimte nodig om de laag te verdelen |
| Vochtige bodem zonder plassen | Bodemfolie met korrels erop | De folie remt het vocht dat uit de grond omhoogkomt |
| Water op de bodem of drijvende leidingen | Eerst de oorzaak verhelpen, daarna pas isoleren | Opgesloten vocht geeft houtrot in de balkkoppen |
| Losse grond met puin en bouwafval | Bodem laten opruimen en vlak maken | Korrels verdwijnen anders in de holtes en de laagdikte klopt niet |
| Geen kruipruimte, vloer op zand | Isoleren van bovenaf onder een nieuwe vloerafwerking | Er is geen ruimte om materiaal in te brengen |
Meet de hoogte op meerdere plekken. Kruipruimtebodems lopen vaak af, en een ruimte die bij het luik 40 centimeter hoog is, kan verderop op 25 centimeter zitten. De laagste plek bepaalt wat een monteur kan doen.
De materialen voor bodemisolatie op een rij
Het gangbare materiaal is de EPS-parel: kleine bolletjes piepschuim die via een slang door het kruipluik naar binnen worden geblazen en zich over de bodem verdelen. Er bestaat ook een biobased variant op basis van plantaardige grondstoffen. Voor Rd 3,5 heb je een laag van minstens 25 centimeter nodig, en die dikte moet overal gehaald worden, ook in de hoeken en achter de fundering.
Isolatiechips zijn brokjes van hetzelfde soort schuim, vaak restmateriaal, en gedragen zich in de praktijk hetzelfde. Ze verwaaien iets minder dan losse parels en zijn per kuub meestal wat goedkoper. De isolatiewaarde hangt bij beide volledig aan de laagdikte, dus laat vastleggen hoeveel kuub er wordt ingeblazen.
Schelpen zijn de klassieke keuze in natte kruipruimtes. Ze laten vocht door en verdragen water, maar de isolatiewaarde blijft steken rond Rd 1 tot 1,5, zelfs bij een laag van 20 centimeter. Daarmee vallen ze buiten de subsidie: je koopt er droogte en een minder muffe ruimte mee, geen serieuze isolatie.
Bodemfolie is dun plastic dat je over de grond uitrolt tegen optrekkend vocht. Het isoleert nauwelijks en telt niet mee voor de ISDE, maar het ligt vaak als vochtremmende laag onder de korrels. Gespoten purschuim op de bodem komt voor, al is de kwaliteit van de laag lastiger te controleren dan bij schuim tegen de vloer; wat purschuim wel en niet kan, staat in de gids over kruipruimte-isolatie.
| Materiaal | Laagdikte | Rd in de praktijk | Prijs per m² inclusief aanbrengen | ISDE 2026 bij één maatregel |
|---|---|---|---|---|
| EPS-parels | Minstens 25 cm | 3,5 bij voldoende laagdikte | € 25 tot € 40 | € 3,00 per m² |
| Biobased parels | Minstens 25 cm | 3,5 bij voldoende laagdikte | € 30 tot € 45 | € 3,00 per m² plus biobased bonus |
| Isolatiechips | Minstens 25 cm | 3,5 bij voldoende laagdikte | € 25 tot € 40 | € 3,00 per m² |
| Schelpen | 20 cm, plus 10 cm boven het grondwater | 1 tot 1,5 | € 20 tot € 35 | Geen subsidie |
| Bodemfolie | Eén laag, overlappend gelegd | Nauwelijks isolerend | € 5 tot € 15 | Geen subsidie |
| Gespoten purschuim op de bodem | Circa 10 cm | 3,5 bij een gelijkmatige laag | € 30 tot € 50 | € 3,00 per m² |
Gecontroleerd op indicatieve marktprijzen inclusief btw, augustus 2026; ISDE-bedragen 2026
Wat bodemisolatie kost per m2
De kosten van bodemisolatie liggen in 2026 tussen de 25 en 40 euro per vierkante meter, inclusief materiaal, aanbrengen en btw. Dat is een stuk lager dan de 35 tot 55 euro per m² die isolatie tegen de vloer kost, en de reden is simpel: er hoeft niemand onder de vloer te kruipen. Een blaasslang door het luik en een ploeg van twee man doen een gemiddelde woning in een dagdeel.
Wat kost bodemisolatie per m2 in de praktijk? Voor een tussenwoning met ongeveer 45 m² kruipruimte komt de rekening op zo'n 1.150 tot 1.800 euro, met 1.450 euro als redelijk gemiddelde. Bij een vrijstaand huis van 90 m² loopt dat op naar circa 2.850 euro. De prijs per m² daalt licht bij grotere oppervlakken, omdat de voorrijkosten en het opbouwen van de apparatuur vast zijn.
Bijkomende posten bepalen vaak het verschil tussen twee offertes. Een bodem vol puin moet eerst worden opgeruimd en vlak gemaakt, en dat kost 5 tot 15 euro per m². Een nieuw of vergroot kruipluik kost 150 tot 400 euro. Ligt er folie onder de korrels, reken dan nog eens 5 tot 15 euro per m². Hoe die posten zich verhouden tot de andere methodes, staat in de gids over de kosten van vloerisolatie.
Vraag minstens drie offertes op en laat elke aanbieder de laagdikte, het aantal kuub materiaal en de opgegeven Rd- of Rbf-waarde noteren. Zonder die drie getallen vergelijk je alleen totaalbedragen, en dan wint automatisch de dunste laag.
| Woningtype | Oppervlak kruipruimte | Prijsrange | Gemiddeld | ISDE bij één maatregel | Netto na subsidie |
|---|---|---|---|---|---|
| Tussenwoning | circa 45 m² | € 1.150 tot € 1.800 | € 1.450 | € 135 | € 1.315 |
| Hoekwoning | circa 55 m² | € 1.400 tot € 2.200 | € 1.750 | € 165 | € 1.585 |
| Twee-onder-een-kapwoning | circa 65 m² | € 1.650 tot € 2.600 | € 2.050 | € 195 | € 1.855 |
| Vrijstaand huis | circa 90 m² | € 2.250 tot € 3.600 | € 2.850 | € 270 | € 2.580 |
Gecontroleerd op marktindicatie augustus 2026 inclusief btw, ISDE-bedragen 2026 bij één maatregel
Subsidie op bodemisolatie in 2026
De ISDE vergoedt in 2026 3,00 euro per vierkante meter bodemisolatie als je één isolatiemaatregel laat uitvoeren, en 6,00 euro per m² als je binnen 24 maanden twee of meer maatregelen laat doen. Dat verschil is groot genoeg om je planning op aan te passen: wie de bodem laat isoleren en daarna binnen twee jaar de spouwmuur laat vullen, krijgt op allebei het dubbele bedrag.
De voorwaarden zijn concreet. Het materiaal moet op de bodem van de kruipruimte liggen en een isolatiewaarde van minimaal Rd 3,5 halen; sinds 2026 mag je in plaats daarvan de Rbf-waarde opgeven, die de warmteweerstand van de hele kruipruimtevloer beschrijft. Bodem- en vloerisolatie samen moeten minstens 20 m² beslaan, en je krijgt subsidie over maximaal 130 m².
Twee dingen halen mensen door elkaar. Bodemisolatie en vloerisolatie boven elkaar tellen als één maatregel, niet als twee: je kiest bij de aanvraag welke van de twee je opgeeft. En de maatregel moet door een installatiebedrijf zijn uitgevoerd, met een factuur op jouw naam. Zelf aangebrachte isolatie komt niet in aanmerking.
De aanvraag doe je na de uitvoering en binnen 24 maanden daarna, via rvo.nl met DigiD. Je moet eigenaar en bewoner van de woning zijn. Welke bedragen er dit jaar op de andere maatregelen staan, zie je in de subsidiewijzer, en de volledige spelregels staan in de gids over subsidie op isolatie.
| Maatregel | Bij één maatregel | Bij twee of meer binnen 24 maanden | Voorwaarden |
|---|---|---|---|
| Bodemisolatie | € 3,00 per m² | € 6,00 per m² | Rd 3,5 of de Rbf-waarde; samen met vloerisolatie minimaal 20 m², maximaal 130 m² |
| Vloerisolatie | € 5,50 per m² | € 11,00 per m² | Minimaal 20 m², maximaal 130 m², Rd 3,5 of hoger |
| Spouwmuurisolatie | € 5,25 per m² | € 10,50 per m² | Minimaal 10 m², maximaal 170 m² |
| Dakisolatie | € 16,25 per m² | € 32,50 per m² | Minimaal 20 m², maximaal 200 m² |
| Gevelisolatie aan de buitenkant | € 20,25 per m² | € 40,50 per m² | Minimaal 10 m², maximaal 170 m² |
| Bonus biobased isolatiemateriaal | € 1 tot € 6 per m² extra | Wordt niet verdubbeld | Per maatregel, bovenop het reguliere bedrag |
Gecontroleerd op ISDE-bedragen 2026, RVO
De aanvraag moet binnen 24 maanden na de uitvoering binnen zijn en het werk moet door een bedrijf zijn gedaan. Wie de factuur laat liggen tot na die termijn, of zelf parels stort, loopt de hele vergoeding mis.
Wat het oplevert, en wanneer bodemisolatie niet werkt
Een tussenwoning bespaart met bodemisolatie ongeveer 60 kubieke meter gas per jaar, een vrijstaand huis rond de 190 kubieke meter. Bij een rekenaanname van 1,30 euro per m³ komt dat neer op 80 tot 245 euro per jaar. Tegenover de netto investering betekent dat een terugverdientijd van tien tot zestien jaar, waarbij de kleinste woningen er het langst over doen.
De klacht dat bodemisolatie niet werkt komt bijna altijd uit één van vier oorzaken. De laag is te dun, waardoor de opgegeven Rd nergens gehaald wordt. De korrels zijn in puin en holtes weggezakt, met kale plekken tot gevolg. Er zit veel kierverlies in de vloer zelf, langs leidingdoorvoeren en plinten, zodat koude kruipruimtelucht gewoon naar binnen blijft trekken. Of de verwachting klopte niet: mensen rekenden op de warme vloer van isolatie tegen de vloer.
Dat laatste is geen materiaalfout maar een rekenfout. De vloer boven een geïsoleerde bodem blijft in aanraking met geventileerde buitenlucht, dus hij wordt wel minder koud maar niet warm. Wie warme voeten wil en de ruimte ervoor heeft, kiest isolatie tegen de vloer, bijvoorbeeld platen tegen een betonnen begane grondvloer, of bij een verbouwing isolatie van bovenaf onder een nieuwe afwerking.
Laat kierdichting daarom altijd meenemen in de offerte. Doorvoeren van water, gas en elektra dichtzetten kost weinig en haalt in oudere huizen een merkbaar deel van de tocht weg. Dat effect telt niet mee in de subsidie, maar in comfort vaak wel het meest.
| Woningtype | Netto investering na ISDE | Gasbesparing per jaar | Besparing bij € 1,30 per m³ | Terugverdientijd |
|---|---|---|---|---|
| Tussenwoning | € 1.315 | circa 60 m³ | circa € 80 | ruim 16 jaar |
| Hoekwoning | € 1.585 | circa 100 m³ | circa € 130 | ruim 12 jaar |
| Twee-onder-een-kapwoning | € 1.855 | circa 130 m³ | circa € 170 | ruim 11 jaar |
| Vrijstaand huis | € 2.580 | circa 190 m³ | circa € 245 | ruim 10 jaar |
Gecontroleerd op besparingen op basis van Milieu Centraal 2026, gasprijs van € 1,30 per m³ als rekenaanname, ISDE bij één maatregel
Vocht, grondwater en ventilatie onder de vloer
Bodemisolatie en vocht hebben een dubbele relatie. Een gesloten laag korrels met folie eronder remt het vocht dat uit de grond opstijgt, waardoor de kruipruimte droger wordt en de muffe lucht in huis afneemt. Maar dezelfde laag houdt vocht ook vast als er water onder blijft staan, en dan verplaats je het probleem naar de balkkoppen van een houten vloer.
Staat er water op de bodem, dan is isoleren niet de eerste stap. Zoek uit waar het vandaan komt: een lekkende leiding, hemelwater dat langs de fundering naar binnen loopt, of een grondwaterstand die simpelweg hoog is. Bij een hoge stand kiezen aannemers vaak voor schelpen, die minstens tien centimeter boven het water moeten blijven liggen en vocht doorlaten.
De ventilatieroosters in de gevel blijven na het isoleren open. Ze voeren het vocht af dat toch in de ruimte komt, en dichtstoppen levert schimmel, houtrot en op termijn een dure funderingsreparatie op. Zijn er te weinig roosters, dan is er bijplaatsen mogelijk voor 50 tot 100 euro per stuk.
Loopt er warmwaterleiding of cv-leiding door de kruipruimte, laat die dan meteen isoleren voor 5 tot 10 euro per meter. Dat is een kleine post naast de korrels, en het scheelt warmteverlies dat je anders in een geïsoleerde ruimte laat verdwijnen. Wie het hele huis aanpakt, vindt in de gids over isolatie en ventilatie de volgorde waarin de maatregelen elkaar het best versterken.
Laat een aanbieder de ventilatieroosters nooit afsluiten om de isolatiewaarde op papier te verhogen. Een kruipruimte zonder luchtverversing wordt vochtig, en houtrot in de vloerbalken kost al snel duizenden euro's om te herstellen.
Zelf bodemisolatie aanbrengen of laten doen
Zelf bodemisolatie aanbrengen kan technisch, maar het valt in de praktijk tegen. Korrels inblazen vraagt een slang en een blazer die je moet huren, en zonder die apparatuur moet je zakken materiaal door een luik van vijftig bij vijftig centimeter naar binnen sjouwen en op je buik verdelen. In een ruimte van dertig centimeter hoog is dat zwaar en stoffig werk.
Het grootste verschil zit in het geld. Zelf uitgevoerde isolatie komt niet in aanmerking voor de isolatiesubsidie van de ISDE, dus je levert 3,00 of 6,00 euro per m² in. Bij een tussenwoning van 45 m² gaat het om 135 tot 270 euro subsidie, terwijl het verschil tussen materiaalkosten en een complete offerte ongeveer 600 tot 900 euro is. Zelf doen blijft dus goedkoper, maar minder dan het lijkt.
Schelpen of folie zelf leggen is beter te doen dan parels. Beide hoeven niet ingeblazen te worden, en voor folie heb je alleen een stanleymes en tape nodig. De isolatiewaarde blijft dan wel beperkt, dus je koopt vooral droogte.
Wat je ook kiest, leg de laagdikte vast. Vraag bij een bedrijf om het aantal geleverde kuub op de factuur en om foto's van het eindresultaat op meerdere plekken in de ruimte. Die foto's zijn ook je enige bewijs richting garantie, want na afloop kruipt niemand er meer in om te controleren.
| Aanpak bij 45 m² kruipruimte | Kosten | ISDE 2026 | Netto | Waar je op inlevert |
|---|---|---|---|---|
| Parels laten inblazen door een bedrijf | € 1.150 tot € 1.800 | € 135 | € 1.015 tot € 1.665 | Hogere prijs, wel garantie, subsidie en een gecontroleerde laagdikte |
| Parels zelf storten en verdelen | € 550 tot € 900 aan materiaal | Geen | € 550 tot € 900 | Twee dagen zwaar werk, geen subsidie, laagdikte lastig te halen |
| Schelpen zelf aanbrengen | € 450 tot € 700 aan materiaal | Geen | € 450 tot € 700 | Rd blijft rond 1 tot 1,5, dus weinig besparing |
| Alleen bodemfolie zelf leggen | € 100 tot € 300 aan materiaal | Geen | € 100 tot € 300 | Vochtremming zonder isolatiewaarde |
Gecontroleerd op rekenvoorbeeld bij 45 m², marktindicaties en ISDE-bedragen 2026
Plan de bodemisolatie op hetzelfde moment als een loodgieter of elektricien in de kruipruimte moet zijn. Zodra er 25 centimeter korrels ligt, is werken aan leidingen daaronder een stuk vervelender geworden.
Van kruipluik tot subsidie op je rekening
Reken op twee tot vier weken tussen de eerste inspectie en de uitvoering, plus een aanvraag achteraf.
-
Meet de hoogte, het vocht en de toegang
Open het kruipluik, meet de vrije hoogte op meerdere plekken en kijk of de bodem droog is. Onder de 35 centimeter valt isolatie tegen de vloer af en blijft de bodem over; staat er water, dan komt het onderzoek naar de oorzaak eerst.
-
Bepaal het oppervlak en het materiaal
Het te isoleren oppervlak is ongeveer gelijk aan het woonoppervlak van de begane grond. Kies daarna tussen parels, chips en schelpen op basis van de vochtsituatie, want dat bepaalt of je überhaupt Rd 3,5 kunt halen.
-
Vraag drie offertes op met dezelfde uitgangspunten
Laat elke aanbieder de laagdikte, het aantal kuub, de Rd- of Rbf-waarde en het opruimen van de bodem apart benoemen. Zonder die specificatie vergelijk je alleen eindbedragen, en die zeggen niets over de kwaliteit van de laag.
-
Check de subsidievoorwaarden vooraf
Controleer of het materiaal op de RVO-meldcodelijst staat en of je boven de 20 m² uitkomt. Overweeg meteen of een tweede maatregel binnen 24 maanden haalbaar is, bijvoorbeeld dakisolatie, want dan verdubbelt het bedrag op allebei.
-
Laat het werk uitvoeren en leg het vast
Het inblazen zelf duurt bij een gemiddelde woning een dagdeel. Vraag foto's van de laag op verschillende plekken en controleer of de ventilatieroosters open zijn gebleven voordat de ploeg vertrekt.
-
Vraag de ISDE aan binnen 24 maanden
De aanvraag loopt na de uitvoering via rvo.nl met DigiD, met de factuur en de meldcode van het materiaal erbij. Reken op enkele weken tot enkele maanden voordat het bedrag op je rekening staat.
Subsidiewijzer
Kies je maatregel en zie het actuele ISDE-bedrag, de voorwaarden en hoe je aanvraagt. Bekijk alle gegevens
| Categorie | Maatregel | Subsidie 2026 | Belangrijkste voorwaarde |
|---|---|---|---|
| Verwarming | Hybride warmtepomp (lucht-water) | ± € 1.500 tot € 3.000 | Bedrag per apparaat via de RVO-meldcodelijst; aanvragen binnen 24 maanden na installatie |
| Verwarming | Volledige lucht-waterwarmtepomp | ± € 2.000 tot € 4.500 | Afhankelijk van vermogen en efficiëntie; per 2026 lager bedrag voor een tweede lucht-waterwarmtepomp |
| Warm water | Zonneboiler | € 300 tot € 1.750 | Afhankelijk van collectoroppervlak en inhoud van het voorraadvat |
| Isolatie | Spouwmuurisolatie | € 5,25 per m² (1 maatregel), € 10,50 (2 of meer) | Minimaal 10 m², maximaal 170 m² |
| Isolatie | Dakisolatie | € 16,25 per m² (1 maatregel), € 32,50 (2 of meer) | Minimaal 20 m², maximaal 200 m² |
| Isolatie | Zolder- of vlieringvloerisolatie | € 4,00 per m² (1 maatregel), € 8,00 (2 of meer) | Minimaal 20 m²; niet samen met dakisolatie direct erboven |
| Isolatie | Gevelisolatie (buitenkant) | € 20,25 per m² (1 maatregel), € 40,50 (2 of meer) | Minimaal 10 m², maximaal 170 m² |
| Isolatie | Vloerisolatie | € 5,50 per m² (1 maatregel), € 11,00 (2 of meer) | Minimaal 20 m², maximaal 130 m² |
| Isolatie | Bodemisolatie | € 3,00 per m² (1 maatregel), € 6,00 (2 of meer) | Minimaal 20 m², maximaal 130 m²; vloer- óf bodemisolatie als ze boven elkaar liggen |
| Isolatie | HR++ glas (bestaande kozijnen) | € 25 per m² (1 maatregel), € 50 (2 of meer) | Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas |
| Isolatie | Triple glas in nieuwe isolerende kozijnen | € 111 per m² (1 maatregel), € 222 (2 of meer) | Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas |
| Isolatie | Bonus biobased isolatiemateriaal | € 1 tot € 6 per m² extra, per maatregel | Bovenop het reguliere bedrag; de bonus wordt niet verdubbeld |
| Opslag | Thuisbatterij | Geen landelijke subsidie in 2026 | Alleen enkele lokale en provinciale regelingen; check je eigen gemeente en provincie |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Loop dit na voordat je tekent
Doorgerekend: zo pakt het uit
Tussenwoning van 45 m² met alleen bodemisolatie
Stel, je hebt een tussenwoning met 45 m² kruipruimte van 28 centimeter hoog. Isolatie tegen de vloer valt daarmee af. Een bedrijf blaast 25 centimeter EPS-parels in voor 32 euro per m²: 45 × 32 = 1.440 euro. De bodem ligt vol bouwafval, dus opruimen kost 8 euro per m², nog eens 360 euro. Totaal 1.800 euro.
De ISDE geeft bij één maatregel 3,00 euro per m² over 45 m², dus 135 euro. Netto betaal je 1.665 euro. De besparing komt uit op ongeveer 60 kubieke meter gas per jaar; bij een aanname van 1,30 euro per m³ is dat 78 euro. De terugverdientijd ligt daarmee rond de 21 jaar, langer dan bij de meeste isolatiemaatregelen.
Laat je binnen 24 maanden ook de spouwmuur vullen, dan wordt het bodembedrag 6,00 euro per m², oftewel 270 euro. Netto zakt de investering naar 1.530 euro en komt de terugverdientijd rond de 20 jaar. Het echte argument blijft in dit geval het comfort: een drogere kruipruimte en een minder koude vloer.
Vrijstaand huis van 90 m², bodemisolatie naast dakisolatie
Stel, je hebt een vrijstaand huis met 90 m² kruipruimte en je laat in hetzelfde jaar 120 m² dak isoleren. De bodemisolatie kost 30 euro per m²: 90 × 30 = 2.700 euro. Omdat het om twee maatregelen binnen 24 maanden gaat, geldt het dubbele ISDE-tarief van 6,00 euro per m²: 90 × 6 = 540 euro op de bodem.
Het dak levert bij twee maatregelen 32,50 euro per m² op: 120 × 32,50 = 3.900 euro. Samen ontvang je 4.440 euro subsidie. Op de bodemisolatie alleen blijft netto 2.160 euro over.
De besparing van de bodemisolatie ligt rond de 190 kubieke meter gas per jaar, bij 1,30 euro per m³ ongeveer 245 euro. Op de netto investering is dat een terugverdientijd van bijna negen jaar, tegenover bijna tien jaar als je de maatregel los had laten uitvoeren. De combinatie verdient zichzelf dus twee keer terug: via de dubbele subsidie en via het lagere gasverbruik.
Wat het verschil is met isolatie tegen de vloer
Stel, een hoekwoning met 55 m² kruipruimte is 40 centimeter hoog, dus beide methodes kunnen. Bodemisolatie kost 32 euro per m²: 1.760 euro, minus 165 euro ISDE bij één maatregel is 1.595 euro netto, met een besparing van ongeveer 100 kubieke meter gas.
Isolatie tegen de vloer kost 41 euro per m²: 2.255 euro, minus 55 × 5,50 = 303 euro ISDE is 1.952 euro netto, met een besparing van ongeveer 130 kubieke meter gas. Je betaalt dus 357 euro meer voor 30 kubieke meter extra besparing per jaar, bij 1,30 euro per m³ zo'n 39 euro.
Dat extra bedrag heb je in ongeveer negen jaar terug, en daarna loopt het voordeel door zolang je in het huis woont. Waar de hoogte het toelaat, is isolatie tegen de vloer daarom vrijwel altijd de betere investering, ook al is de rekening in één keer hoger.
Veelgemaakte fouten
Een te dunne laag accepteren
Rd 3,5 haal je met parels pas vanaf ongeveer 25 centimeter. Wie een offerte tekent zonder laagdikte, krijgt soms 15 centimeter en daarmee een isolatiewaarde die de helft lager ligt. De subsidie vervalt dan bovendien, want het materiaal haalt de eis niet.
Isoleren over een natte bodem
Korrels op water sluiten het vocht op onder de vloer. Het gevolg is houtrot in de balkkoppen van een houten vloer, en dat herstel kost al snel enkele duizenden euro's. Verhelp eerst de oorzaak, of kies schelpen die boven het water blijven liggen.
De ventilatieroosters dichtmaken
Het klinkt logisch om de tocht af te sluiten, maar zonder luchtverversing loopt het vochtgehalte in de kruipruimte op. Schimmel en houtrot volgen, en in het ergste geval de fundering. De roosters horen open te blijven, ook na het isoleren.
Verwachten dat de vloer warm wordt
Bodemisolatie maakt de vloer minder koud, geen warme vloer. De onderkant blijft in aanraking met geventileerde buitenlucht. Wie op het comfortniveau van isolatie tegen de vloer rekent, is achteraf teleurgesteld en noemt de maatregel mislukt.
De bodem niet laten opruimen
Puin, bouwafval en losse grond slokken korrels op en maken de laag ongelijk. De rekening klopt dan wel, de isolatiewaarde niet. Opruimen kost 5 tot 15 euro per m² en is bij een oude woning bijna altijd nodig.
De subsidie te laat aanvragen of zelf klussen
De ISDE geldt alleen voor werk dat een bedrijf uitvoert, en de aanvraag moet binnen 24 maanden na de uitvoering binnen zijn. Bij een tussenwoning gaat het om 135 tot 270 euro die je anders zelf betaalt.
Veelgestelde vragen
Wat is bodemisolatie precies?
Bodemisolatie is isolatiemateriaal dat los op de bodem van de kruipruimte ligt, meestal EPS-parels of isolatiechips in een laag van minstens 25 centimeter. Het scheidt de koude, vochtige grond van de lucht onder je vloer. De vloer zelf wordt niet behandeld, wat het onderscheidt van isolatie tegen de onderkant van de vloer. Je kiest deze methode als de kruipruimte te laag is om onder de vloer te werken.
Wat kost bodemisolatie per m2?
In 2026 betaal je 25 tot 40 euro per vierkante meter inclusief materiaal, aanbrengen en btw. Voor een tussenwoning van 45 m² komt dat op ongeveer 1.450 euro, voor een vrijstaand huis van 90 m² op zo'n 2.850 euro. Opruimen van de bodem, bodemfolie en een groter kruipluik komen daar eventueel bij. Vergelijk die bedragen met de kosten van isolatie tegen de vloer, die met 35 tot 55 euro per m² hoger liggen.
Bodem of vloerisolatie: wat kun je het beste kiezen?
Waar allebei kan, wint isolatie tegen de vloer. Die haalt een hogere isolatiewaarde, bespaart ongeveer een derde meer gas en levert bijna het dubbele aan subsidie op. Bodemisolatie in de kruipruimte is de keuze als die lager is dan ongeveer 35 centimeter, want dan kan er niemand onder de vloer werken. Meet daarom eerst de vrije hoogte voordat je offertes opvraagt.
Klopt het dat bodemisolatie niet werkt?
De maatregel werkt, maar minder sterk dan isolatie tegen de vloer, en dat verklaart de meeste teleurstellingen. De kruipruimte blijft geventileerd met buitenlucht, dus de vloer wordt minder koud maar niet warm. Gaat het echt mis, dan ligt dat vrijwel altijd aan een te dunne laag, aan korrels die in puin zijn weggezakt of aan kieren rond leidingdoorvoeren in de vloer zelf.
Wat is de beste bodemisolatie voor een kruipruimte?
Voor een droge bodem zijn EPS-parels of isolatiechips in een laag van minstens 25 centimeter de gangbare keuze: ze halen Rd 3,5 en komen in aanmerking voor subsidie. Bij een vochtige bodem legt een bedrijf eerst folie en daarna de korrels. Staat er water, dan blijven schelpen over, die vocht doorlaten maar slechts Rd 1 tot 1,5 halen. De bodemsituatie bepaalt de keuze, niet de folder.
Wat zijn de ervaringen met bodemisolatie met parels?
De terugkerende punten zijn dat het snel gaat, dat de kruipruimte merkbaar droger wordt en dat de vloer minder koud aanvoelt zonder echt warm te worden. Klachten gaan bijna altijd over de laagdikte: parels zakken weg in puin of verdelen zich ongelijk, waardoor er kale plekken ontstaan. Vraag daarom om het aantal geleverde kuub op de factuur en om foto's van de laag op meerdere plekken in de ruimte.
Kun je zelf bodemisolatie aanbrengen?
Technisch kan het, maar je levert de subsidie in: de ISDE geldt alleen voor werk dat een installatiebedrijf uitvoert. Parels inblazen vraagt bovendien een blazer met slang, en zonder die apparatuur moet je zakken door het luik sjouwen en op je buik verdelen. Folie of schelpen zelf leggen is beter te doen, al blijft de isolatiewaarde daarvan beperkt.
Hoeveel subsidie krijg je op bodemisolatie in 2026?
De ISDE vergoedt 3,00 euro per m² bij één isolatiemaatregel en 6,00 euro per m² als je binnen 24 maanden twee of meer maatregelen laat uitvoeren. Bodem- en vloerisolatie samen moeten minstens 20 m² beslaan en je krijgt over maximaal 130 m² subsidie. Het materiaal moet Rd 3,5 halen of een opgegeven Rbf-waarde hebben, en de aanvraag doe je achteraf via rvo.nl.
Hoe dik moet de laag bodemisolatie zijn?
Met EPS-parels of isolatiechips heb je minstens 25 centimeter nodig om Rd 3,5 te halen. Bij schelpen wordt 20 centimeter aangehouden, plus tien centimeter boven de grondwaterstand, maar die komen niet boven Rd 1,5 uit. Laat de laagdikte en het aantal kuub in de offerte zetten, want de isolatiewaarde hangt hier volledig aan de dikte van de laag.
Kun je bodemisolatie en vloerisolatie combineren?
Technisch kan het en het levert wat extra isolatie op, maar voor de subsidie tellen ze samen als één maatregel wanneer ze boven elkaar liggen. Je kiest bij de aanvraag welke van de twee je opgeeft, en dan ligt vloerisolatie met 5,50 euro per m² voor de hand. In de meeste gevallen is het geld beter besteed aan een tweede maatregel elders in huis, zoals het vullen van de spouwmuur.
Kun je een natte kruipruimte isoleren met bodemisolatie?
Niet zonder eerst de oorzaak aan te pakken. Korrels op een natte bodem sluiten het vocht op, en bij een houten vloer eindigt dat in houtrot in de balkkoppen. Bij een structureel hoge grondwaterstand kiezen aannemers schelpen, die vocht doorlaten en boven het water blijven liggen. Bij een lekkage of afwaterend hemelwater los je dat eerst op en isoleer je daarna.
Kun je bodemisolatie later weer verwijderen?
Losse korrels zijn met een zuigwagen weg te halen, al kost dat aanzienlijk meer dan het aanbrengen en blijft er altijd materiaal achter tussen puin en fundering. Gespoten purschuim op de bodem krijg je in de praktijk niet meer weg. Plan werk aan leidingen daarom vóór het isoleren, want daarna is de bodem lastiger bereikbaar.
Verhoogt bodemisolatie je energielabel?
Isolatie op de bodem telt mee in de labelberekening, maar het effect is kleiner dan bij isolatie tegen de vloer of bij gevelisolatie. Of je daadwerkelijk een stap in het label maakt, hangt af van wat er verder al is geïsoleerd. De energieadviseur wil bewijs zien van de uitgevoerde maatregel, dus bewaar de factuur en de gegevens over de laagdikte.
Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt
Voor een normale kruipruimte met een droge bodem heb je geen adviseur nodig: meten, drie offertes vergelijken en op de laagdikte letten doe je zelf. Het wordt anders zodra er water staat, zodra de balkkoppen zacht aanvoelen of zodra je muren van binnen ziet optrekken. Een bouwkundig inspecteur of een gespecialiseerd vochtbedrijf brengt de oorzaak in kaart voor doorgaans 300 tot 600 euro, en dat bedrag is niets vergeleken met een funderingsherstel. Twijfel je tussen de methodes, dan geeft een energieadviseur voor ongeveer 300 tot 500 euro een maatwerkadvies waarin bodemisolatie naast de andere maatregelen in je huis staat. Voor de uitvoering kies je een bedrijf dat met materiaal van de RVO-meldcodelijst werkt, anders vervalt de subsidie ongeacht de kwaliteit van het werk. Welke maatregel in jouw huis het meeste oplevert, hangt af van wat er al geïsoleerd is; de gids over dakisolatie aan de binnenzijde en de subsidiewijzer helpen je die volgorde te bepalen.