Kruipruimte isoleren: welke methode past en wat het kost
Een kruipruimte isoleren kan op twee plekken: tegen de onderkant van de vloer, of los op de bodem van de ruimte. De vrije hoogte en de hoeveelheid vocht bepalen welke van de twee overblijft, en die meet je met een rolmaat en een zaklamp voordat je een bedrijf belt. Reken op 25 tot 55 euro per m² inclusief montage in 2026, waarvan de ISDE 5,50 euro per m² vergoedt voor isolatie tegen de vloer en 3,00 euro voor isolatie op de bodem. Bij twee isolatiemaatregelen binnen 24 maanden verdubbelen die bedragen.
- € 25 tot € 55 per m² 2026 marktprijs inclusief montage, afhankelijk van de methode
- € 5,50 per m² 2026 ISDE op isolatie tegen de vloer, € 11,00 bij twee maatregelen
- € 3,00 per m² 2026 ISDE op isolatie op de bodem, € 6,00 bij twee maatregelen
- Rd 3,5 2026 minimale isolatiewaarde die de ISDE eist
- 80 tot 250 m³ 2026 gasbesparing per jaar, van tussenwoning tot vrijstaand huis
Gecontroleerd op augustus 2026
Wat een kruipruimte is en waarom hij onder je huis ligt
Een kruipruimte is de lage, onverwarmde ruimte tussen de bodem en de begane grondvloer. Hij is meestal 30 tot 60 centimeter hoog, je komt er via een luik in de hal of de meterkast, en er lopen water-, gas- en rioolleidingen doorheen. De ruimte is er niet voor de isolatie, maar voor de bouw: hij houdt de houten vloer van de vochtige grond af, laat de ondergrond ademen en geeft een loodgieter toegang tot de leidingen zonder de vloer open te breken. Bij huizen op palen zit er sowieso ruimte tussen de fundering en het maaiveld.
Voor de warmte in huis is die ruimte een probleem. Kruipruimtes staan via roosters in de gevel in open verbinding met de buitenlucht, dus je vloer grenst in de praktijk aan buiten. Wie de kruipruimte isoleert, legt een deken tussen die koude lucht en de woonkamer. Hoe die maatregel zich verhoudt tot de andere manieren om de onderkant van je huis aan te pakken, staat op de pagina over vloer- en kruipruimte-isolatie.
Niet elk huis heeft er een. Woningen met een vloer op zand, een kelder onder de woonkamer of een betonvloer die direct op de ondergrond ligt missen de kruipruimte, en dan gelden andere regels. Wat er dan overblijft, komt verderop aan bod.
Eerst meten: hoogte, vocht en toegang
Voordat je een bedrijf belt, kun je in tien minuten zelf bepalen wat er kan. Open het kruipluik, laat de lucht even wegtrekken en schijn met een zaklamp naar binnen. Meet de vrije hoogte tussen de bodem en de onderkant van de vloer of de balken, kijk of er water op de bodem staat en let op de geur. Die drie waarnemingen bepalen samen welke methode overblijft.
De vuistregel voor de hoogte is 35 centimeter. Zit er meer ruimte onder de balken, dan kan een monteur op zijn buik naar binnen en gaat de isolatie tegen de onderkant van de vloer, wat de hoogste isolatiewaarde geeft. Bij 20 tot 35 centimeter blijft de bodem over: korrels die vanaf het luik worden ingeblazen. Een ondiepe kruipruimte van minder dan 20 centimeter, of een kruipruimte zonder luik, laat alleen isoleren van bovenaf toe.
Vocht is de tweede zeef. Een vochtige bodem hoeft geen probleem te zijn, permanent water op de bodem wel. Ruikt het muf of zie je witte uitslag op de muren, noteer dat dan en bespreek het met elk bedrijf dat een offerte maakt.
| Wat je meet in de kruipruimte | Wat er dan meestal past | Waarom |
|---|---|---|
| Hoger dan 35 cm, droge bodem | Platen, dekens of purschuim tegen de vloer | De monteur kan eronder werken en haalt Rd 3,5 tot 5 |
| 20 tot 35 cm hoog | EPS-parels of isolatiechips op de bodem | Er is geen werkruimte onder de vloer; inblazen kan via het luik |
| Lager dan 20 cm of geen luik | Isoleren van bovenaf, of eerst een extra opening maken | Zonder toegang valt werken onder de vloer af |
| Vochtige bodem, geen plassen | Bodemfolie of korrels op de bodem, daarna eventueel de vloer | De folie remt het vocht dat uit de grond omhoogkomt |
| Water op de bodem of drijvende leidingen | Eerst de oorzaak, pas daarna isolatie | Opgesloten vocht geeft houtrot in de balkkoppen |
| Losse grond met puin en bouwafval | Bodem laten opruimen en vlak maken | Korrels verdwijnen anders in de holtes en de laagdikte klopt niet |
Plak een stuk plastic van een halve meter strak op de vloer en kijk er na een nacht onder. Condens aan de onderkant betekent dat er vocht door de vloer omhoogkomt en dat de bodem eerst aandacht vraagt.
De manieren om een kruipruimte te isoleren
Kruipruimte-isolatie komt op een van drie plekken: tegen de onderkant van de vloer, los op de bodem, of aan de bovenkant op de bestaande vloer. Isolatie tegen de vloer werkt het beste, want dan hoef je de lucht in de kruipruimte niet mee te verwarmen. Isolatie op de bodem sluit de ruimte samen met die lucht af en levert daardoor iets minder op, maar hij past waar niemand meer onder de vloer kan werken.
Onder de vloer werken monteurs met isolatieplaten van EPS, PIR, kurk of houtvezel die tegen een betonvloer worden geschroefd of geplakt, met isolatiedekens die tussen de balken worden geklemd, of met gespoten purschuim dat ook de randen en de leidingdoorvoeren dichtzet. Op de bodem gaan losse korrels: EPS-parels, isolatieparels van ander kunststof, isolatiechips of schelpen, ingeblazen door een slang via het luik. Die laatste route heet bodemisolatie en vraagt geen enkele ingreep in de woning zelf.
Kijk bij het vergelijken naar de Rd-waarde in m²K/W, want die zegt wat de laag tegenhoudt. De ISDE eist in 2026 minimaal Rd 3,5 en onder vloerverwarming is Rd 5 gangbaar. Welke materialen die waarde halen en waarin ze van elkaar verschillen, staat bij isolatiemateriaal en aanpak.
| Methode | Waar het materiaal komt | Rd in de praktijk | Prijs per m² inclusief montage | Past bij |
|---|---|---|---|---|
| Isolatieplaten (EPS, PIR, kurk, houtvezel) | Tegen de onderkant van de vloer | 3,5 tot 5 | € 35 tot € 55 | Betonvloer, kruipruimte hoger dan 35 cm |
| Isolatiedekens of thermoskussens | Tussen de vloerbalken geklemd | 3,5 tot 4,5 | € 35 tot € 55 | Houten vloer met bereikbare balklaag |
| Gespoten purschuim | Tegen de vloer, randen en doorvoeren | 3,5 tot 5 | € 30 tot € 50 | Grillige onderkant, veel leidingen |
| EPS-parels of isolatiechips | Los op de bodem, laag van 25 cm | 3,5 bij voldoende laagdikte | € 25 tot € 40 | Lage kruipruimte, alleen toegang via het luik |
| Schelpen | Los op de bodem, laag van 20 cm | 1 tot 1,5 | € 20 tot € 35 | Vochtige bodem, komt niet in aanmerking voor ISDE |
| Bodemfolie | Uitgerold over de bodem | Nauwelijks isolerend | € 5 tot € 15 | Vochtremming, meestal onder korrels |
| Isolatie van bovenaf | Op de bestaande vloer, onder de afwerking | 2 tot 4 | € 30 tot € 70 | Geen of onbereikbare kruipruimte |
Gecontroleerd op indicatieve marktprijzen inclusief montage en btw, augustus 2026
Een houten vloer boven de kruipruimte
Een houten vloer op balken haalt zonder isolatie nauwelijks een Rd van 0,3, en de naden tussen de vloerdelen laten daarbovenop lucht door. Het isoleren van een houten vloer met kruipruimte gaat daarom bijna altijd tussen de balken: dekens van minerale wol, glaswol of natuurlijk materiaal worden vanuit de kruipruimte omhooggeduwd en met latten of pinnen op hun plek gehouden. Purschuim kan ook, en dat sluit meteen de naden en de balkkoppen af.
De dampremmende laag hoort aan de warme kant, dus aan de bovenzijde van het isolatiepakket. Zit hij er verkeerd om in, dan condenseert de warme binnenlucht in de isolatie en blijft het vocht in het hout hangen. Laat daarom altijd een luchtspleet tussen de isolatie en de kruipruimtelucht en dicht de ruimte tussen vloer en gevel netjes af, want juist daar zit vaak de grootste kier.
Zit er geen kruipruimte onder de houten vloer, dan blijft alleen de bovenkant over: de vloerdelen tijdelijk losnemen, isolatie ertussen leggen en de delen terugleggen. Dat is een klus van een dag of meer per kamer. De volledige aanpak van beide routes staat in de gids over het isoleren van een houten vloer; ligt er beton, dan lees je bij het isoleren van een betonvloer hoe platen en schuim daarop worden bevestigd.
Sluit nooit de ventilatie van de kruipruimte af om tocht langs de plinten te stoppen. Het hout van de balken en de vloerdelen droogt dan niet meer, en houtrot in de balkkoppen kost al snel duizenden euro's aan herstel.
Purschuim en isolatiechips: de twee waar de meeste vragen over gaan
Bij een kruipruimte isoleren met pur mengt de monteur ter plekke twee vloeistoffen die als schuim tegen de onderkant van de vloer worden gespoten. Het schuim zet uit en hecht overal, dus randen, balkkoppen en leidingdoorvoeren gaan in één beweging dicht.
De keerzijde: het resultaat hangt volledig aan het vakwerk van de spuiter, en verwijderen is later vrijwel onmogelijk zonder de vloer te beschadigen. De rijksoverheid adviseert om tijdens het spuiten en tot twee uur erna met alle huisgenoten uit huis te blijven, het kruipluik daarna twee weken dicht te houden en de woning in die periode extra te ventileren. De Gezondheidsraad kwam in 2020 tot de slotsom dat gezondheidsklachten bij een correct aangebrachte vloerisolatie onwaarschijnlijk zijn, waarbij die correcte uitvoering wel de voorwaarde is.
Isolatiechips zijn brokjes van gerecycled kunststof die vanaf het luik op de bodem worden geblazen, meestal in een laag van ongeveer 25 centimeter. Het gaat snel, er hoeft niemand de kruipruimte in en de laag laat vocht door in plaats van het op te sluiten.
De nadelen van chips zitten in de details. De laag zakt in de eerste jaren wat in, waardoor de werkelijke isolatiewaarde lager uitvalt dan de offerte belooft. Leidingen die op de bodem liggen verdwijnen eronder, dus een loodgieter moet later graven. En omdat de warme vloer erboven blijft hangen, is het rendement lager dan bij isolatie die direct tegen de vloer zit.
Een natte of vochtige kruipruimte isoleren
Vocht is de reden dat kruipruimte-isolatie misgaat. Een vochtige kruipruimte isoleren kan prima, een natte niet zonder eerst de oorzaak aan te pakken. Het onderscheid zit in het water: een klamme bodem en wat condens tegen de vloer horen bij een gemiddeld Nederlands huis, plassen op de bodem of leidingen die in het water liggen niet.
Bij een natte kruipruimte zoek je eerst waar het water vandaan komt. Een hoge grondwaterstand vraagt om bodemafdekking en soms om een pompput; een lekkende waterleiding of een gebarsten rioolbuis vraagt om reparatie; regenwater dat via een verzakt terras naar binnen loopt, vraagt om herstel buiten. Pas als de bodem stabiel droog is, gaat de isolatie erin.
Blijft de bodem klam, kies dan materiaal dat daar tegen kan. Een laag bodemfolie of isolatiechips dekt de bodem af en remt de verdamping, terwijl de ruimte kan blijven ventileren. Plaatmateriaal en purschuim tegen de vloer vragen daarentegen een droge ondergrond, en in een natte ruimte roesten de bevestigingsmiddelen los. Wat er ook gebeurt: de ventilatieroosters in de gevel blijven open, want zonder luchtstroom stijgt de luchtvochtigheid en groeit er schimmel op het hout.
Laat een kruipruimte met permanent water nooit dichtzetten met platen of schuim. Het vocht blijft dan onder de isolatie hangen, de balkkoppen rotten door en de schade valt pas jaren later op.
Wat kruipruimte isoleren kost en oplevert
De prijs hangt aan het vloeroppervlak, de gekozen methode en de bereikbaarheid van de ruimte. Voor werk door een bedrijf reken je in 2026 op 25 tot 40 euro per m² voor korrels op de bodem en op 30 tot 55 euro per m² voor isolatie tegen de vloer, inclusief montage en btw.
Milieu Centraal komt in 2026 uit op ongeveer 2.150 euro voor een tussenwoning en 4.200 euro voor een vrijstaand huis, subsidie nog niet meegerekend. Een lage kruipruimte, veel leidingen of een luik in een kast maken het duurder, omdat de monteur langer bezig is. De opbouw van die bedragen per methode en per woningtype staat in de gids over wat vloerisolatie per m2 kost.
De opbrengst druk je het zuiverst uit in kubieke meters gas, want de gasprijs verschilt per contract en per jaar. In de tabel is gerekend met 1,30 euro per m³ als aanname, zodat je je eigen tarief kunt invullen. Bij een terugverdientijd van ruwweg tien tot vijftien jaar is dit geen maatregel die zichzelf in twee winters terugbetaalt. Een deel van het rendement staat ook niet op de rekening: een vloer die geen kou meer uitstraalt, minder tocht langs de plinten en een thermostaat die een stand lager kan.
| Woningtype | Vloeroppervlak | Kosten door een bedrijf | Gasbesparing per jaar | Besparing bij € 1,30 per m³ |
|---|---|---|---|---|
| Tussenwoning | circa 45 m² | € 1.400 tot € 2.400 | circa 80 m³ | circa € 105 |
| Hoekwoning | circa 55 m² | € 1.700 tot € 3.000 | circa 130 m³ | circa € 170 |
| Twee-onder-een-kap | circa 65 m² | € 2.000 tot € 3.500 | circa 170 m³ | circa € 220 |
| Vrijstaand huis | circa 90 m² | € 2.800 tot € 4.900 | circa 250 m³ | circa € 325 |
Gecontroleerd op indicatie augustus 2026, gasprijs als rekenaanname
Subsidie op kruipruimte-isolatie in 2026
De ISDE vergoedt in 2026 een vast bedrag per vierkante meter: 5,50 euro voor isolatie tegen de vloer en 3,00 euro voor isolatie op de bodem. Laat je binnen 24 maanden twee of meer isolatiemaatregelen uitvoeren, dan verdubbelen die bedragen naar 11,00 en 6,00 euro per m². Verdubbelen gebeurt ook als je één isolatiemaatregel combineert met een warmtepomp, een zonneboiler of een aansluiting op een warmtenet; met alleen een ventilatiemaatregel erbij niet. Vloer en spouw in hetzelfde jaar aanpakken levert daarom meer op dan twee losse klussen; wat er bij de muur komt kijken, lees je bij het isoleren van een spouwmuur.
De voorwaarden zijn strak. Het materiaal moet minimaal Rd 3,5 halen, je isoleert minstens 20 m² en krijgt subsidie over maximaal 130 m². Liggen isolatie tegen de vloer en isolatie op de bodem boven elkaar in dezelfde kruipruimte, dan betaalt de RVO er maar één uit.
Het werk moet door een bouw- of installatiebedrijf zijn uitgevoerd, en je vraagt de subsidie aan binnen 24 maanden nadat het werk is uitgevoerd. Biobased materiaal zoals kurk, vlas of houtvezel geeft een bonus bovenop het reguliere bedrag: 2,00 euro per m² bij isolatie tegen de vloer en 1,00 euro per m² bij isolatie op de bodem. Die bonus verdubbelt niet.
Zelf aangebrachte isolatie komt niet voor de ISDE in aanmerking; dat is geen nieuwe regel voor 2026 maar een vaste voorwaarde van de regeling. Het budget is per jaar begrensd, in 2026 op 500 miljoen euro voor alle ISDE-maatregelen samen, en de regeling loopt door tot 2031. Naast de landelijke regeling bestaan er gemeentelijke potjes en warmtefondsleningen, en die verschillen per postcode. Welke regelingen op jouw plannen van toepassing zijn, zoek je op met de subsidiewijzer.
| Maatregel | Bij één maatregel | Bij twee of meer binnen 24 maanden | Voorwaarden |
|---|---|---|---|
| Vloerisolatie tegen de vloer | € 5,50 per m² | € 11,00 per m² | Minimaal 20 m², maximaal 130 m², Rd 3,5 of hoger |
| Bodemisolatie op de bodem | € 3,00 per m² | € 6,00 per m² | Minimaal 20 m², maximaal 130 m²; vloer óf bodem als ze boven elkaar liggen |
| Spouwmuurisolatie | € 5,25 per m² | € 10,50 per m² | Minimaal 10 m², maximaal 170 m² |
| Dakisolatie | € 16,25 per m² | € 32,50 per m² | Minimaal 20 m², maximaal 200 m² |
| Bonus biobased materiaal | € 2 per m² bij vloerisolatie, € 1 bij bodemisolatie | Wordt niet verdubbeld | Bovenop het reguliere bedrag; per maatregel € 1 tot € 6 |
Gecontroleerd op ISDE-bedragen 2026, RVO
Vraag de ISDE pas aan nadat het werk klaar en betaald is, maar wel binnen 24 maanden nadat het is uitgevoerd. Wie die termijn laat verlopen, krijgt niets meer uitbetaald.
Zelf isoleren of laten doen
Zelf de kruipruimte isoleren kan, en het scheelt ruwweg de helft van de prijs omdat je alleen materiaal betaalt. Het is wel werk waar je fysiek tegen moet kunnen: liggend op je rug in een ruimte van veertig centimeter hoog, met stofbril, overall, handschoenen en een stofmasker, plaat voor plaat vooruitschuiven. Ga nooit alleen naar binnen, laat het luik open en zorg voor iemand die je hoort.
Voor doe-het-zelvers zijn dekens tussen de balken en platen tegen een houten vloer de haalbare klussen. Purschuim spuiten is dat niet: dat vraagt om apparatuur, de juiste mengverhouding en ervaring met de ondergrondtemperatuur. Korrels inblazen evenmin, want daar hoort een slang en een blaasmachine bij. Wie de vloer zelf isoleert, laat leidingen bereikbaar in plaats van ze in te pakken, en houdt de ventilatieroosters open.
Er is één financieel argument dat de rekensom kantelt. De ISDE vergoedt alleen isolatie die een bouw- of installatiebedrijf heeft aangebracht, dus bij 50 m² loop je 275 euro mis bij één maatregel en 550 euro bij twee. Bij een offerte van rond de 2.000 euro is de helft zelf doen nog steeds goedkoper, maar het gat wordt kleiner. Zet die som naast je eigen tijd en de rest van je plannen voor het isoleren van je huis.
Laat een bedrijf dat een offerte maakt altijd zelf de kruipruimte in gaan. Wie op basis van foto's of een blik door het luik offreert, komt tijdens het werk met meerkosten voor een lagere ruimte, een natte bodem of leidingen die in de weg liggen.
Vloerisolatie zonder kruipruimte of met een onbereikbare ruimte
Bij een vloer op zand, een betonvloer die direct op de ondergrond ligt of een kruipruimte van tien centimeter hoog valt werken onder de vloer af. Vloerisolatie zonder kruipruimte gaat dan van bovenaf: op de bestaande vloer komt een dampremmende folie, daarop isolatieplaten van PIR of EPS, en daarop een dekvloer of plaatvloer waar tegels, laminaat of parket op kunnen. Bij een houten vloer zonder kruipruimte kun je in plaats daarvan de vloerdelen losnemen en de isolatie tussen de balken leggen.
Vloeren isoleren boven een onverwarmde kelder, een berging of een portiek gaat op dezelfde manier, alleen bevestig je de isolatie dan tegen het plafond van de ruimte eronder. Verwar het isoleren van bovenaf niet met een isolerende ondervloer onder laminaat: die haalt een paar tienden Rd en is bedoeld tegen contactgeluid, niet tegen warmteverlies.
Wat je bij isoleren van bovenaf betaalt is hoogte. Een laag met Rd 3 kost al gauw acht tot tien centimeter, en die centimeters gaan af van je deuren, drempels, trapopgang en radiatoraansluitingen. Wie de vloer toch al vernieuwt, doet renoveren en isoleren in één keer; in een bewoond huis waar verder niets verbouwd wordt, is dit meestal het moment waarop mensen alsnog naar de kruipruimte kijken.
Er is nog een tussenweg. Een kruipruimte van buitenaf isoleren betekent dat een bedrijf de korrels via een ventilatierooster of een nieuw geboord gat in de gevel naar binnen blaast, zonder dat er iemand het huis in hoeft. Dat werkt alleen bij bodemisolatie en alleen als de ruimte onder de hele woning doorloopt.
Zo pak je het isoleren van de kruipruimte aan
Van het luik openen tot de subsidieaanvraag duurt het geheel meestal twee tot vier maanden.
-
Open het luik en meet de ruimte op
Meet de vrije hoogte onder de balken, schat het vloeroppervlak en kijk waar de leidingen lopen. Noteer ook hoeveel ventilatieroosters er in de gevel zitten en of ze open zijn. Met die gegevens kun je offertes vergelijken zonder afhankelijk te zijn van wat een verkoper vertelt.
-
Stel vast hoe nat de bodem is
Staat er water, dan zoek je eerst de oorzaak: grondwater, een lekkende leiding of regenwater dat naar binnen loopt. Reparatie gaat altijd voor isolatie, want vocht onder een dichte vloer geeft houtrot dat je pas jaren later ziet.
-
Kies de methode die bij de ruimte past
Boven 35 centimeter kies je isolatie tegen de vloer, daaronder korrels op de bodem. Leg de keuze naast je plannen voor de rest van de schil, want twee maatregelen binnen 24 maanden verdubbelen de subsidie. Ook het isoleren van een schuin dak telt daarvoor mee.
-
Vraag drie offertes op basis van een echte inspectie
Laat elk bedrijf de ruimte zelf in gaan en vraag om de Rd-waarde, het materiaal, de laagdikte en de manier waarop randen en leidingdoorvoeren worden afgewerkt. Prijzen per m² zijn pas vergelijkbaar als die vier punten gelijk zijn.
-
Ruim de kruipruimte op voor de uitvoering
Bouwafval, oud puin en losse leidingen kosten de monteur tijd en dus geld. Een vlakke, opgeruimde bodem zorgt bovendien dat een laag korrels overal even dik ligt en de beloofde isolatiewaarde ook echt haalt.
-
Controleer het werk voordat het luik dichtgaat
Kijk of de isolatie tot tegen de gevel doorloopt, of de leidingdoorvoeren dicht zijn en of het kruipluik zelf ook is geïsoleerd. Fotografeer het resultaat: na het dichtgaan zie je er nooit meer iets van.
-
Vraag de ISDE aan binnen 24 maanden
Verzamel de factuur met het aantal vierkante meters, de Rd-waarde en de meldcode van het materiaal, en dien de aanvraag in via mijn.rvo.nl binnen 24 maanden nadat het werk is uitgevoerd. Voor het dubbele bedrag telt de uitvoeringsdatum en niet de aanvraag: ligt de tweede maatregel binnen 24 maanden na de eerste, dan geldt het hogere bedrag ook als je de aanvragen los indient.
Subsidiewijzer
Kies je maatregel en zie het actuele ISDE-bedrag, de voorwaarden en hoe je aanvraagt. Bekijk alle gegevens
| Categorie | Maatregel | Subsidie 2026 | Belangrijkste voorwaarde |
|---|---|---|---|
| Verwarming | Hybride warmtepomp (lucht-water) | ± € 1.500 tot € 3.000 | Bedrag per apparaat via de RVO-meldcodelijst; aanvragen binnen 24 maanden na installatie |
| Verwarming | Volledige lucht-waterwarmtepomp | ± € 2.000 tot € 4.500 | Afhankelijk van vermogen en efficiëntie; per 2026 lager bedrag voor een tweede lucht-waterwarmtepomp |
| Warm water | Zonneboiler | € 300 tot € 1.750 | Afhankelijk van collectoroppervlak en inhoud van het voorraadvat |
| Isolatie | Spouwmuurisolatie | € 5,25 per m² (1 maatregel), € 10,50 (2 of meer) | Minimaal 10 m², maximaal 170 m² |
| Isolatie | Dakisolatie | € 16,25 per m² (1 maatregel), € 32,50 (2 of meer) | Minimaal 20 m², maximaal 200 m² |
| Isolatie | Zolder- of vlieringvloerisolatie | € 4,00 per m² (1 maatregel), € 8,00 (2 of meer) | Minimaal 20 m²; niet samen met dakisolatie direct erboven |
| Isolatie | Gevelisolatie (buitenkant) | € 20,25 per m² (1 maatregel), € 40,50 (2 of meer) | Minimaal 10 m², maximaal 170 m² |
| Isolatie | Vloerisolatie | € 5,50 per m² (1 maatregel), € 11,00 (2 of meer) | Minimaal 20 m², maximaal 130 m² |
| Isolatie | Bodemisolatie | € 3,00 per m² (1 maatregel), € 6,00 (2 of meer) | Minimaal 20 m², maximaal 130 m²; vloer- óf bodemisolatie als ze boven elkaar liggen |
| Isolatie | HR++ glas (bestaande kozijnen) | € 25 per m² (1 maatregel), € 50 (2 of meer) | Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas |
| Isolatie | Triple glas in nieuwe isolerende kozijnen | € 111 per m² (1 maatregel), € 222 (2 of meer) | Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas |
| Isolatie | Bonus biobased isolatiemateriaal | € 1 tot € 6 per m² extra, per maatregel | Bovenop het reguliere bedrag; de bonus wordt niet verdubbeld |
| Opslag | Thuisbatterij | Geen landelijke subsidie in 2026 | Alleen enkele lokale en provinciale regelingen; check je eigen gemeente en provincie |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Loop dit na voordat de eerste plaat de kruipruimte in gaat
Doorgerekend: zo pakt het uit
Hoekwoning met 55 m² vloer en een droge kruipruimte
Stel, je hebt een hoekwoning met 55 m² begane grondvloer en een kruipruimte van 45 centimeter hoog met een droge bodem. Isolatieplaten tegen de betonvloer kosten bij een marktprijs van 45 euro per m² in 2026 in totaal 2.475 euro inclusief montage en btw. De ISDE vergoedt 55 × 5,50 = 302,50 euro, dus je legt netto 2.172,50 euro neer.
De besparing bedraagt ongeveer 130 m³ gas per jaar. Reken je met 1,30 euro per m³, dan is dat 169 euro per jaar en duurt het bijna dertien jaar voordat de investering eruit is. Pak je binnen 24 maanden ook de spouwmuur aan, dan verdubbelt de subsidie op de vloer naar 55 × 11,00 = 605 euro. De netto investering zakt dan naar 1.870 euro en de terugverdientijd naar ruim elf jaar, nog los van wat de spouw zelf oplevert.
Lage kruipruimte: korrels op de bodem in plaats van isolatie tegen de vloer
Stel, de kruipruimte onder je tussenwoning is 28 centimeter hoog. Werken onder de vloer kan niet, dus blijven EPS-parels op de bodem over. Bij 45 m² vloeroppervlak en 30 euro per m² in 2026 kost het inblazen 1.350 euro. De ISDE geeft hier het bodemtarief: 45 × 3,00 = 135 euro, waarmee je netto op 1.215 euro uitkomt.
Bodemisolatie levert wat minder op dan isolatie tegen de vloer, want de lucht in de kruipruimte warmt mee. Reken op ongeveer 70 m³ gas per jaar in plaats van 80. Bij 1,30 euro per m³ is dat 91 euro per jaar en dus ruim dertien jaar terugverdientijd. De klus is wel in een halve dag klaar, er hoeft niemand het huis in en de bodem is meteen afgedekt tegen optrekkend vocht.
Vrijstaand huis dat vloer en dak in hetzelfde jaar aanpakt
Stel, een vrijstaand huis met 90 m² vloer laat de kruipruimte isoleren met dekens tussen de balken voor 45 euro per m² in 2026, samen 4.050 euro. In hetzelfde jaar gaat er 80 m² dakisolatie op, tegen 90 euro per m², dus 7.200 euro. Samen 11.250 euro aan werk.
Omdat het twee maatregelen binnen 24 maanden zijn, verdubbelen beide subsidiebedragen. De vloer levert 90 × 11,00 = 990 euro op en het dak 80 × 32,50 = 2.600 euro, samen 3.590 euro. Netto blijft er 7.660 euro over.
Alleen al de vloer bespaart ongeveer 250 m³ gas per jaar, bij 1,30 euro per m³ zo'n 325 euro; het dak komt daar met een veelvoud overheen. Had het huis de twee klussen drie jaar uit elkaar gezet, dan was de subsidie 1.795 euro geweest en had dezelfde ingreep 1.795 euro meer gekost.
Veelgemaakte fouten
De ventilatieroosters dichtzetten tegen de tocht
Een kruipruimte moet luchten om het vocht uit de bodem af te voeren. Roosters die zijn dichtgekit of achter een terras verdwenen zijn, geven een vochtige ruimte, schimmel op het hout en een muffe geur die via kieren de woonkamer in trekt. Herstel van aangetaste balkkoppen loopt al snel in de duizenden euro's.
Isoleren over een natte bodem heen
Platen of purschuim tegen de vloer sluiten het vocht op tussen de bodem en de isolatie. Het hout blijft nat, de bevestiging roest los en de schade valt pas na jaren op. Eerst het water aanpakken kost een paar honderd euro, herstel achteraf een veelvoud daarvan.
De randen en het kruipluik overslaan
Isolatie die een halve meter voor de gevel stopt, laat precies daar de kou binnen waar de vloer op de muur rust. Een ongeïsoleerd kruipluik werkt net zo: dat is een koud vlak van bijna een vierkante meter midden in je hal. Beide punten horen in de offerte te staan.
Alleen op de prijs per vierkante meter vergelijken
Een offerte van 28 euro per m² met Rd 2,5 is duurder dan een offerte van 38 euro met Rd 4, want de eerste haalt de subsidiegrens van Rd 3,5 niet en levert minder besparing. Vergelijk pas als materiaal, laagdikte en isolatiewaarde in beide offertes staan.
Zelf isoleren en daarna de subsidie willen aanvragen
De ISDE vergoedt alleen isolatie die door een bouw- of installatiebedrijf is aangebracht, inclusief het voorwerk en de afwerking. Wie de klus zelf klaart en achteraf een aanvraag indient, krijgt niets. Bij 50 m² gaat dat om 275 euro bij één maatregel en 550 euro bij twee.
Leidingen in de isolatie laten verdwijnen
Waterleidingen die onder een laag korrels of tegen de isolatie aan liggen, zijn later niet meer bereikbaar en kunnen in een strenge winter bevriezen omdat de warmte van boven wegvalt. Laat leidingen aan de vloer ophangen of houd er ruimte omheen vrij.
Een isolerende ondervloer verwarren met vloerisolatie
De laag onder laminaat haalt een paar tienden Rd en is bedoeld tegen contactgeluid en oneffenheden. Wie daarop rekent, betaalt voor een product dat het warmteverlies naar de kruipruimte nauwelijks vermindert en de koude vloer blijft houden.
Veelgestelde vragen
Wat is een kruipruimte en waarom heeft mijn huis er een?
De kruipruimte is de lage, onverwarmde ruimte tussen de bodem en de begane grondvloer, meestal 30 tot 60 centimeter hoog. Hij houdt de vloer van de vochtige grond af, laat de ondergrond ventileren en geeft toegang tot de water-, gas- en rioolleidingen. Bij huizen op palen ontstaat die ruimte vanzelf tussen de fundering en het maaiveld. Voor de warmte in huis is het een nadeel, want via de gevelroosters staat de ruimte in verbinding met buiten.
Wat kost kruipruimte isoleren per m²?
In 2026 betaal je door een bedrijf ruwweg 25 tot 40 euro per m² voor korrels op de bodem en 30 tot 55 euro per m² voor isolatie tegen de vloer, inclusief montage en btw. Voor een tussenwoning komt dat neer op 1.400 tot 2.400 euro. Een lage ruimte, een luik in een kast of veel leidingen maken het duurder. De ISDE haalt daar 5,50 euro per m² af bij één maatregel en 11,00 euro bij twee of meer binnen 24 maanden.
Wat is de beste isolatie voor een kruipruimte?
De ruimte kiest mee, dus er is geen materiaal dat altijd wint. Is er meer dan 35 centimeter vrije hoogte en is de bodem droog, dan isoleren platen, dekens of purschuim tegen de onderkant van de vloer het beste: die halen Rd 3,5 tot 5 en verwarmen de kruipruimtelucht niet mee. Bij een lagere ruimte zijn EPS-parels of isolatiechips op de bodem de enige realistische keuze, en bij een klamme bodem doen korrels op folie het beter dan een dichte plaat.
Kun je een kruipruimte zelf isoleren?
Dekens tussen de balken klemmen of platen tegen een houten vloer schroeven is werk dat een handige doe-het-zelver aankan, mits de ruimte hoog en droog genoeg is om in te liggen. Purschuim spuiten en korrels inblazen niet: daar horen apparatuur en ervaring bij. Werk nooit alleen, houd het luik open en draag een stofmasker. Houd er rekening mee dat de ISDE geen zelf aangebrachte isolatie vergoedt: het werk moet door een bouw- of installatiebedrijf zijn gedaan.
Hoe isoleer je een houten vloer met kruipruimte?
Vanuit de kruipruimte duw je isolatiedekens tussen de balken en zet je ze vast met latten, pinnen of gaas. De dampremmende laag hoort aan de bovenkant, dus aan de warme kant, anders condenseert er vocht in het pakket. Sluit de naad tussen vloer en gevel af, want daar zit vaak de grootste kier. Purschuim tegen de onderkant is het alternatief en dicht randen en balkkoppen in één keer.
Kun je een natte of vochtige kruipruimte isoleren?
Een klamme bodem is normaal en vormt geen bezwaar, mits je materiaal kiest dat vocht doorlaat: bodemfolie met korrels erop dekt de bodem af terwijl de ruimte blijft ventileren. Staat er water op de bodem, dan pak je eerst de oorzaak aan, of dat nu grondwater, een lekkende leiding of instromend regenwater is. Isolatie over water heen sluit het vocht op en geeft houtrot in de balkkoppen.
Wat zijn de nadelen van kruipruimte isoleren met chips?
Isolatiechips zakken in de eerste jaren wat in, waardoor de werkelijke laagdikte en dus de isolatiewaarde lager uitvalt dan de offerte belooft. Leidingen op de bodem verdwijnen eronder en zijn later alleen met graafwerk bereikbaar. Omdat de isolatie op de bodem ligt in plaats van tegen de vloer, blijft de vloer zelf kouder dan bij isolatie direct onder de vloerplaat. Daar staat tegenover dat het snel gaat en er niemand naar binnen hoeft.
Is kruipruimte isoleren met pur veilig?
De Gezondheidsraad kwam in 2020 tot de slotsom dat gezondheidsklachten bij correct aangebrachte vloerisolatie onwaarschijnlijk zijn. De uitvoering is daarbij de voorwaarde: een verkeerde mengverhouding of een te koude ondergrond geeft schuim dat niet goed uithardt. Het rijksadvies is om tijdens het spuiten en tot twee uur erna met iedereen uit huis te blijven, het kruipluik daarna twee weken dicht te houden en de woning extra te ventileren. Ruik je daarna nog een chemische lucht, meld dat dan bij het bedrijf en de GGD.
Hoe isoleer je een vloer zonder kruipruimte?
Bij een vloer op zand of een kruipruimte die te laag is, gaat de isolatie van bovenaf: dampremmende folie op de bestaande vloer, daarop isolatieplaten van PIR of EPS, en daar weer bovenop een dekvloer of plaatvloer met de afwerking. Reken bij Rd 3 op acht tot tien centimeter hoogteverlies, wat gevolgen heeft voor deuren, drempels en de trapopgang. Bij een houten vloer zonder kruipruimte kun je de vloerdelen ook losnemen en tussen de balken isoleren.
Hoe laag mag een kruipruimte zijn om nog te kunnen isoleren?
Voor isolatie tegen de vloer heeft een monteur ongeveer 35 centimeter vrije hoogte onder de balken nodig. Tussen de 20 en 35 centimeter kan alleen de bodem worden geïsoleerd met korrels die vanaf het luik worden ingeblazen. Is een ondiepe kruipruimte lager dan 20 centimeter, dan blijft isoleren van bovenaf over, of het maken van een extra opening in de gevel zodat er toch geblazen kan worden.
Hoeveel subsidie krijg je in 2026 op het isoleren van een kruipruimte?
De ISDE geeft in 2026 5,50 euro per m² voor isolatie tegen de vloer en 3,00 euro per m² voor isolatie op de bodem, met een minimum van 20 m² en een maximum van 130 m². Bij twee of meer isolatiemaatregelen binnen 24 maanden worden die bedragen 11,00 en 6,00 euro. Liggen vloer- en bodemisolatie boven elkaar, dan betaalt de RVO er maar één uit. Het materiaal moet Rd 3,5 halen en een bedrijf moet het werk hebben gedaan.
Krijg ik na het isoleren van de vloer vocht of een muffe geur in de kruipruimte?
Dat gebeurt alleen als er iets anders misgaat. De gebruikelijke oorzaken zijn roosters die zijn dichtgezet, een lekkende leiding of een bodem die permanent nat is. Isolatie zelf maakt de ruimte niet vochtiger, maar hij wordt er wel kouder in, waardoor bestaand vocht minder snel verdampt. Houd de roosters open en dek een klamme bodem af met folie of korrels; blijft het muf ruiken, laat dan de leidingen en het riool nakijken.
Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt
Voor een gewone kruipruimte met een droge bodem heb je geen adviseur nodig: drie offertes van bedrijven die zelf naar binnen zijn geweest geven je alle informatie die je nodig hebt. Anders wordt het bij water op de bodem, een verzakte vloer, aangetaste balkkoppen of een houten fundering. Dan is een bouwkundig inspecteur of een gespecialiseerd funderingsbedrijf de eerste stap; zo'n inspectie van de kruipruimte kost in 2026 meestal tussen de 250 en 500 euro en levert een rapport op waarmee je weet of er eerst gerepareerd moet worden.
Bij een monument of een beschermd stadsgezicht gaat de gemeente over wat er in de kruipruimte mag, en bij een appartement beslist de vereniging van eigenaren mee over werk aan de begane grondvloer. Twijfel je over de volgorde van je plannen, dan helpt een energieadviseur met een maatwerkadvies je verder: die zet vloer, gevel, dak en glas op volgorde van rendement. Wat de rest van de schil vraagt, staat bij isolatie en ventilatie en bij het isoleren van het dak van binnenuit.
Bronnen en controle
- ISDE: Isolatiemaatregelen woningeigenaren aanvragen Rijksdienst voor Ondernemend Nederland geraadpleegd 22 augustus 2026
- ISDE: wat is er gewijzigd vanaf 2026? Rijksdienst voor Ondernemend Nederland geraadpleegd 22 augustus 2026
- ISDE: veelgestelde vragen woningeigenaren Rijksdienst voor Ondernemend Nederland geraadpleegd 22 augustus 2026
- ISDE: stand van zaken budget Rijksdienst voor Ondernemend Nederland geraadpleegd 22 augustus 2026
- Vloerisolatie: kosten, besparing en isolatiewaarde Milieu Centraal geraadpleegd 22 augustus 2026
- Kan ik gezondheidsklachten krijgen van gespoten purschuim? Rijksoverheid geraadpleegd 22 augustus 2026
Installatietechnisch gecontroleerd 22 augustus 2026
- ISDE-bedragen 2026 nagerekend bij RVO: 5,50 euro per m² voor vloerisolatie en 3,00 euro voor bodemisolatie, verdubbeld naar 11,00 en 6,00 euro, met de eisen Rd 3,5, minimaal 20 m² en maximaal 130 m² en de regel dat vloer en bodem boven elkaar maar één keer worden uitbetaald
- Verdubbelingsregel getoetst: die geldt ook bij combinatie met een warmtepomp, zonneboiler of warmtenetaansluiting, niet bij alleen ventilatie, en hangt aan de uitvoeringsdatum binnen 24 maanden in plaats van aan één gezamenlijke aanvraag
- Voorwaarde dat een bouw- of installatiebedrijf het volledige werk uitvoert gecontroleerd; de onjuiste bewering dat zelf isoleren pas sinds 2026 buiten de ISDE valt is hersteld, net als de aanvraagtermijn van 24 maanden na uitvoering in plaats van na de laatste factuur
- Kosten per woningtype, gasbesparing van 80 tot 250 m³ per jaar en de biobased bonus van 2,00 euro per m² bij vloerisolatie en 1,00 euro bij bodemisolatie vergeleken met Milieu Centraal en RVO
- Rijksadvies bij gespoten purschuim nagelopen (tot twee uur na het aanbrengen uit huis, kruipluik twee weken dicht, twee weken extra ventileren) plus de conclusie van de Gezondheidsraad uit 2020, en alle drie de rekenvoorbeelden doorgerekend tot het eindbedrag en de terugverdientijd
Uitgevoerd door de redactie van dehuisgids.nl aan de hand van de bronnen hierboven. Wij geven algemene informatie en geen persoonlijk advies.
Ons redactionele beleid: hoe we schrijven, controleren en bijwerken