Je energierekening: opbouw, energiebelasting en de jaarafrekening
Je energierekening bestaat uit leveringskosten, energiebelasting, netbeheerkosten en 21 procent btw over het geheel, en alleen over dat eerste deel concurreren leveranciers met elkaar. In 2026 betaal je 0,72680 euro energiebelasting per m³ gas en 0,11085 euro per kWh stroom, inclusief btw, met daartegenover een vaste vermindering van 628,96 euro per aansluiting met verblijfsfunctie. Je maandbedrag is een schatting; pas op de jaarafrekening wordt met je echte meterstanden afgerekend en zie je of je geld terugkrijgt of moet bijbetalen.
- € 0,72680 2026 energiebelasting per m³ gas, inclusief btw
- € 0,11085 2026 energiebelasting per kWh stroom, inclusief btw
- € 628,96 2026 vermindering energiebelasting per aansluiting met verblijfsfunctie
- 21% 2026 btw over levering, belasting en netbeheerkosten
Gecontroleerd op augustus 2026
Alle gidsen over energierekening & belasting
Vermindering energiebelasting
De vermindering energiebelasting is een vaste korting van 628,96 euro inclusief btw per elektriciteitsaansluiting met verblijfsfunctie in 2026, bedoeld om…
Energie contract
Je energie contract bepaalt alleen het leveringstarief per kWh en per m³ en de vaste leveringskosten; de energiebelasting, de netbeheerkosten…
Vastrecht gas
Vastrecht gas is het vaste deel van je gasrekening: je betaalt het elke maand voor het hebben van een aansluiting,…
Hoe je energierekening is opgebouwd
Je energierekening bestaat uit vier onderdelen. De leveringskosten zijn je verbruik maal het tarief per kWh en per m³, plus een vast bedrag per maand voor de levering zelf. Daar komen de energiebelasting, de netbeheerkosten en 21 procent btw over het geheel bovenop. Alleen over dat eerste onderdeel concurreren leveranciers met elkaar; de rest is voor iedereen gelijk en hangt samen met de bredere keuzes rond energie in en om het huis.
Dat verklaart waarom vergelijken maar tot op zekere hoogte helpt. Van een jaarnota van pakweg tweeduizend euro bestaat een flink deel uit belasting en netbeheer, bedragen waar geen enkele leverancier iets aan verandert. Het verschil tussen een duur en een scherp contract zit in de prijs per eenheid en in de vaste leveringskosten per maand.
De netbeheerkosten betaal je aan de regionale netbeheerder die bij je postcode hoort, en die kun je niet kiezen. Voor gas bestaat dat bedrag vooral uit een vast tarief per aansluiting, het vastrecht voor je gasaansluiting, plus de meterhuur. Wie helemaal van het gas af gaat, is die post kwijt, al kost het afsluiten van de aansluiting eenmalig een paar honderd euro.
| Onderdeel van je rekening | Wie bepaalt het | Kun je eraan sleutelen? |
|---|---|---|
| Leveringstarief per kWh en per m³ | Je leverancier, binnen je contract | Ja, door te vergelijken en over te stappen |
| Vaste leveringskosten per maand | Je leverancier | Ja, dit bedrag verschilt per aanbieder |
| Energiebelasting op gas en stroom | De overheid, tarief wijzigt per 1 januari | Nee, alleen door minder te verbruiken |
| Vermindering energiebelasting | De overheid | Nee, je leverancier verrekent hem automatisch |
| Netbeheerkosten en vastrecht | Je regionale netbeheerder | Nee, tenzij je een aansluiting opgeeft |
| Btw van 21 procent | De overheid | Nee, komt over alle onderdelen |
Energiebelasting in 2026: wat je per kuub en per kilowattuur betaalt
De energiebelasting is een verbruiksbelasting die je leverancier int en afdraagt aan de Belastingdienst. In 2026 betaal je 0,72680 euro per m³ gas en 0,11085 euro per kWh stroom, inclusief btw. Op je jaarnota staan die bedragen meestal exclusief btw, dus als 0,60066 euro per m³ en 0,09161 euro per kWh, met de btw als aparte regel onderaan. Beide manieren van opschrijven leiden tot hetzelfde eindbedrag.
De belasting kent schijven waarin het tarief daalt naarmate je meer verbruikt. De eerste schijf, in de wet ook wel zone 1 genoemd, loopt tot 10.000 kWh stroom en 170.000 m³ gas per jaar. Die grenzen liggen zo hoog dat een huishouden er in de praktijk nooit overheen gaat, dus over je hele verbruik geldt hetzelfde tarief. De lagere tarieven in de hogere schijven zijn bedoeld voor industrie en glastuinbouw.
Hoe de energiebelasting wordt berekend is daarmee simpel: verbruik maal tarief, en daar gaat de vaste vermindering in één keer vanaf. Aangifte energiebelasting doe je als particulier niet, want je leverancier draagt de belasting af en verwerkt haar in je voorschot en je jaarnota. Aftrekken kan evenmin: energiekosten voor je eigen woning tellen niet mee in de aangifte inkomstenbelasting, anders dan de hypotheekrente.
| Onderdeel | Tarief exclusief btw | Tarief inclusief btw |
|---|---|---|
| Aardgas, eerste schijf tot 170.000 m³ | € 0,60066 per m³ | € 0,72680 per m³ |
| Elektriciteit, eerste schijf tot 10.000 kWh | € 0,09161 per kWh | € 0,11085 per kWh |
| Vermindering energiebelasting per aansluiting | € 519,80 per jaar | € 628,96 per jaar |
De vermindering energiebelasting: de korting die iedere woning krijgt
Tegenover de energiebelasting staat één vaste korting per woning: de vermindering energiebelasting, die in 2026 628,96 euro inclusief btw bedraagt. Je komt hem ook tegen als heffingskorting energiebelasting of als belastingvermindering; het gaat om hetzelfde bedrag. Aanvragen hoeft niet, want je leverancier verrekent hem: een twaalfde deel per maand in je voorschot en het definitieve bedrag op je jaarafrekening.
De korting hangt aan de elektriciteitsaansluiting, niet aan het aantal bewoners. Een alleenstaande en een gezin van vijf krijgen dus precies hetzelfde bedrag. Voorwaarde is dat de aansluiting een verblijfsfunctie heeft, dus dat er gewoond of gewerkt wordt. Een losse garagebox, een schuur of een volkstuinhuisje met een eigen aansluiting krijgt de vermindering daarom niet, ook niet als je daar een koelkast hebt staan. Welke aansluitingen wel en niet meetellen en wat er gebeurt als je verhuist, staat in het deel over de vermindering energiebelasting.
Verbruik je heel weinig, bijvoorbeeld door zonnepanelen en een goed geïsoleerd huis, dan kan de vermindering hoger uitvallen dan de energiebelasting die je verschuldigd bent. Je leverancier verrekent het verschil dan met de rest van je nota, zodat het je alsnog geld oplevert. Dat is voor veel huishoudens met panelen de reden dat de jaarnota op een teruggave uitkomt.
Teruggaaf energiebelasting: wat je kunt terugvragen en wat niet
Wie zoekt naar teruggaaf energiebelasting voor particulieren, bedoelt bijna altijd de vermindering. Die krijg je automatisch via je leverancier, dus een verzoek bij de Belastingdienst heeft geen zin en levert niets extra's op. Er is één controle die wel de moeite waard is: kijk op je jaarnota of de regel met de vermindering er echt staat. Ontbreekt hij, dan corrigeert je leverancier dat met terugwerkende kracht.
Een echte teruggaafregeling bestaat wel, maar voor bijzondere situaties. Zitten er meerdere zelfstandige woningen of WOZ-objecten achter één aansluiting, dan kan per verblijfsobject een vermindering worden teruggevraagd. Bij blokverwarming loopt de teruggaaf via de eigenaar of de vereniging van eigenaren die de aansluiting op naam heeft, niet via de individuele bewoner. Ook sportverenigingen, kerken en dorpshuizen kunnen een deel van de energiebelasting terugkrijgen.
Voor die verzoeken geldt een termijn die kort na afloop van de verbruiksperiode verstrijkt, en de Belastingdienst noemt die termijn bij het aanvraagformulier. Terugvragen over 2022 of 2023 heeft voor een gewoon huishouden dus geen zin: de vermindering over die jaren is destijds al op je jaarnota verrekend en de teruggaafregelingen zijn voor die jaren gesloten.
| Situatie | Krijg je energiebelasting terug? | Via wie loopt het |
|---|---|---|
| Gewone woning met een eigen aansluiting | Ja, de vermindering energiebelasting | Automatisch via je leverancier |
| Meerdere woningen achter één aansluiting | Mogelijk een vermindering per verblijfsobject | Verzoek bij de Belastingdienst |
| Blokverwarming in een appartementencomplex | Ja, maar niet op jouw naam | De eigenaar, de VvE of de verhuurder |
| Sportvereniging, kerk of dorpshuis | Een deel van de betaalde energiebelasting | Verzoek bij de Belastingdienst |
| Garagebox of schuur zonder verblijfsfunctie | Nee, geen vermindering op die aansluiting | Niet van toepassing |
| Zonnepanelen en een heel lage rekening | De vermindering blijft volledig staan | Automatisch op de jaarnota |
Je voorschot: hoe het maandbedrag tot stand komt
Het voorschotbedrag, ook wel termijnbedrag genoemd, is niets meer dan een schatting: je verwachte jaarkosten gedeeld door twaalf. Ben je nieuw op een adres, dan rekent de leverancier met een standaardprofiel of met wat er over het adres bekend is. Woon je er langer, dan is je eigen verbruik van de afgelopen twaalf maanden het uitgangspunt.
Een voorschot dat te hoog staat, is een renteloze lening aan je leverancier; een voorschot dat te laag staat, levert een naheffing op de jaarnota op. Je mag het bedrag zelf aanpassen, meestal met een schuifje in de app, al mag de leverancier een onrealistisch laag bedrag weigeren. De logische momenten om het bij te stellen zijn vlak na je jaarafrekening en na een echte verandering: zonnepanelen op het dak, een warmtepomp, een elektrische auto, een kind erbij of iemand die thuis gaat werken.
Je maandbedrag zelf berekenen gaat zo: verbruik maal je all-in tarief, plus de vaste leveringskosten en de netbeheerkosten, min de vermindering energiebelasting, gedeeld door twaalf. Je verbruik vind je op je vorige jaarnota of in de app van je leverancier. Met de verbruikscheck zet je die kilowatturen en kuubs naast het gemiddelde voor jouw woningtype en gezinsgrootte, zodat je meteen ziet of een hoge rekening in het tarief of in het verbruik zit.
| Situatie | Gemiddeld verbruik per jaar | Energiebelasting daarover in 2026 |
|---|---|---|
| Appartement | 630 m³ gas | € 457,88 |
| Tussenwoning | 880 m³ gas | € 639,58 |
| Hoekwoning | 1.010 m³ gas | € 734,07 |
| Twee-onder-een-kapwoning | 1.150 m³ gas | € 835,82 |
| Vrijstaande woning | 1.440 m³ gas | € 1.046,59 |
| Huishouden van 1 persoon | 1.650 kWh stroom | € 182,90 |
| Huishouden van 2 personen | 2.610 kWh stroom | € 289,32 |
| Huishouden van 3 personen | 3.170 kWh stroom | € 351,39 |
| Huishouden van 4 personen | 3.710 kWh stroom | € 411,25 |
| Huishouden van 5 personen | 4.070 kWh stroom | € 451,16 |
De jaarafrekening: wanneer hij komt en hoe je hem controleert
Eén keer per jaar krijg je een jaarafrekening, ook wel jaarnota of jaarrekening energie. Wanneer die komt, verschilt per klant: leveranciers werken met een vaste jaarnotadatum, vaak de maand waarin je klant werd of de maand waarin de netbeheerder jouw meterstanden opneemt. Januari is dus lang niet voor iedereen het moment, en dat is geen fout.
Op de nota staan je begin- en eindstanden per meter, het verbruik dat daaruit volgt, de tarieven, de vaste kosten, de energiebelasting min de vermindering en de btw. Daaronder staan alle voorschotten die je hebt betaald. Het verschil tussen die twee is je teruggave of je bijbetaling. Controleer altijd eerst de meterstanden: geschatte standen zijn veruit de grootste bron van foute jaarnota's, en met een foto van je meter herstel je dat in één telefoontje.
Krijg je geld terug, dan storten de meeste leveranciers dat binnen twee tot vier weken op de rekening waarvan je betaalt. Moet je bijbetalen en is het bedrag fors, vraag dan om een betalingsregeling voordat de betaaltermijn verloopt; achteraf is dat een stuk lastiger. Klopt de nota niet, dan heb je in elk geval je meterstanden nodig om dat aan te tonen.
| Soort nota | Wanneer je hem krijgt | Wat erop staat |
|---|---|---|
| Voorschot of termijnbedrag | Elke maand | Een twaalfde van je geschatte jaarkosten |
| Jaarafrekening of jaarnota | Eén keer per jaar, op je vaste jaarnotadatum | Werkelijk verbruik min de betaalde voorschotten |
| Eindafrekening | Na overstappen, verhuizen of overlijden | Verbruik tot de einddatum, vermindering naar rato |
| Tussentijdse afrekening | Bij een tariefwijziging of contractwissel | Verbruik tot het moment van de wissel |
De eindafrekening bij verhuizen, overstappen of een faillissement
Stop je met een contract, dan volgt een eindafrekening over de periode tot je vertrek. Geef je meterstanden door op de dag zelf en maak er een foto bij. Zonder standen schat de leverancier het verbruik, en zo'n schatting valt zelden in je voordeel uit. Bij een verhuizing geldt hetzelfde voor de nieuwe bewoner, dus noteer de standen samen bij de sleuteloverdracht.
Leveranciers hanteren in de praktijk zes weken na het einde van de levering voor de eindafrekening. Is die termijn ruim verstreken, herinner de leverancier dan schriftelijk en leg vast wanneer je de meterstanden hebt doorgegeven; komt er daarna nog niets, dan kun je terecht bij de Geschillencommissie Energie. Voorschot betalen voor een adres waar je niet meer woont, hoef je niet: zeg de incasso in overleg stop op de einddatum.
De vermindering energiebelasting wordt bij een verhuizing per dag verdeeld, dus je krijgt op het oude adres het deel over de dagen dat je er woonde en op het nieuwe adres de rest. Verhuis je naar een koophuis, dan komt de energienota tussen een stapel andere posten terecht, waaronder de overdrachtsbelasting die je bij de notaris afrekent.
Gaat je energiebedrijf failliet, dan sta je niet in het donker. De Autoriteit Consument en Markt trekt de leveringsvergunning in en de klanten worden onder andere leveranciers verdeeld, zodat de levering doorloopt. Een voorschot dat je te veel had betaald, is wel een vordering in het faillissement en zie je meestal niet terug. Dat is nog een reden om je termijnbedrag niet onnodig hoog te laten staan.
Vast, variabel of dynamisch: het tarief bepaalt je risico
De betekenis van variabel is bij energie eenvoudig: het tarief kan veranderen. De leverancier past de prijs per kWh en per m³ meestal per kwartaal of per half jaar aan en moet dat vooraf aankondigen. Wat de variabele kosten op je rekening zijn, is dus geen vast gegeven: het is het deel dat met je verbruik én met de markt meebeweegt. De vaste kosten, zoals het vastrecht en de netbeheerkosten, staan daar los van en lopen door ook als je niets verbruikt.
Een vast tarief zet de prijs per eenheid stil voor één tot vijf jaar. Of het verstandig is om je energie vast te zetten, hangt niet af van een voorspelling maar van hoeveel prijsrisico je wilt dragen. Wie een vast contract neemt, koopt zekerheid over zijn maandlasten en betaalt daar soms iets voor; achteraf blijkt pas of dat gunstig uitpakte. Een variabel contract is maandelijks opzegbaar met een opzegtermijn van dertig dagen, maar elke prijsstijging komt direct bij jou terecht.
Daartussen zit het dynamische contract, dat de beursprijs volgt per uur voor stroom en per dag voor gas. Welke vorm bij jouw verbruik past, wat een opzegvergoeding kost en waar je op let bij het vergelijken, staat in het deel over je energiecontract.
| Contractvorm | Hoe het tarief beweegt | Opzeggen | Wie draagt het prijsrisico |
|---|---|---|---|
| Vast, 1 tot 5 jaar | Staat de hele looptijd stil | Tussentijds tegen een opzegvergoeding | De leverancier |
| Variabel | Wijzigt meestal per kwartaal of half jaar | Maandelijks, opzegtermijn dertig dagen | Jij |
| Dynamisch | Volgt de beurs, per uur voor stroom | Meestal maandelijks | Jij, per uur |
| Modelcontract | Variabel, standaardvoorwaarden | Maandelijks | Jij |
Waarom je energierekening omhoog kan gaan
Er zijn drie oorzaken en het loont om ze uit elkaar te houden. De eerste is je verbruik: een koude winter, een verbouwing, een extra bewoner of een elektrische auto tikt harder aan dan de meeste mensen denken. De tweede is het leveringstarief, dat de groothandelsmarkt volgt. De derde zijn de vaste posten die per 1 januari worden bijgesteld, zoals de energiebelasting en de tarieven van je netbeheerder.
Nieuws over gasprijzen die omhooggaan, gaat vrijwel altijd over die groothandelsmarkt. Die prijs werkt met vertraging door in je contract, en bij een vast tarief helemaal niet zolang je contract loopt. Wat de gasprijs gaat doen, weet niemand vooraf; gasvoorraden, het weer en de vraag uit Azië bepalen het samen. Beloftes over een zekere daling of stijging zijn verkoopargumenten, geen feiten.
Zoek daarom eerst uit waar jouw stijging vandaan komt door twee jaarnota's naast elkaar te leggen. Vergelijk het verbruik in kWh en m³ apart van de tarieven per eenheid. Is het verbruik gelijk gebleven en zijn de tarieven gestegen, dan is een ander contract de oplossing. Zijn de kilowatturen en kuubs opgelopen, dan zit het in je huis of in je gewoontes en helpt overstappen maar een beetje.
Groene energie, terugleveren en energie delen met de buren
Groene energie is stroom uit wind, zon, water of biomassa, en de herkomst wordt aangetoond met garanties van oorsprong. Uit je stopcontact komt fysiek dezelfde stroom als bij je buren; het verschil zit in die certificaten en in de vraag waar ze vandaan komen. Groene stroom uit Nederlandse wind- of zonneparken zegt meer over de werkelijke opwek dan een contract dat draait op ingekochte buitenlandse certificaten. Groen gas werkt volgens hetzelfde principe.
Wek je zelf op, dan verreken je je teruglevering met je verbruik zolang de salderingsregeling loopt, en die stopt na 31 december 2026. Daarna krijg je voor de stroom die je aan het net levert alleen de terugleververgoeding van je leverancier, waar veel leveranciers terugleverkosten tegenover zetten. Stroom verkopen aan het net doe je als particulier altijd via je eigen leverancier en niet rechtstreeks.
Stroom delen met je buren of familie spreekt tot de verbeelding, en de Energiewet maakt energiedelen mogelijk: opgewekte stroom administratief toedelen aan huisgenoten, buren of leden van een energiecoöperatie. De uitwerking loopt via leveranciers en netbeheerders en is nog in ontwikkeling, dus vraag je leverancier wat er op dit moment kan. Zelf een kabel naar de buren trekken en energie leveren aan derden mag niet: daar is een leveringsvergunning voor nodig.
Als de rekening te hoog wordt: compensatie, hulp en de eerste besparingen
Een landelijke compensatie op de energierekening is er in 2026 niet. Het prijsplafond gold alleen in 2023, en de tegemoetkoming van 190 euro per maand werd in november en december 2022 uitgekeerd via de leveranciers. De energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen liep via de gemeente en bedroeg 800 euro in 2022 en 1.300 euro in 2023. Die regelingen zijn afgelopen; er komt niets automatisch op je rekening bij.
Wat wel kan: heb je een laag inkomen, vraag dan bij je gemeente naar bijzondere bijstand of een eigen gemeentelijke regeling, want die verschillen per gemeente. Bij betalingsproblemen bel je je leverancier vóór de vervaldatum en vraag je om een betalingsregeling. Afsluiten mag pas na een vast traject van herinneringen en een aanbod voor schuldhulpverlening, en tussen 1 oktober en 1 april gelden extra beperkingen op afsluiten wegens wanbetaling.
Springt een familielid bij met een vergoeding voor de energiekosten, dan is dat fiscaal gewoon een gift. Tot de jaarlijkse vrijstelling van 6.908 euro in 2026 blijft zo'n bijdrage van een ouder buiten de schenkbelasting. Besparen zelf begint bij de grootste post, en dat is in vrijwel elk huis de verwarming: de thermostaat, de cv-instelling en de douchetijd doen meer dan alle stekkers uit het stopcontact halen.
Verbruikscheck
Vergelijk je gas- en stroomverbruik met huishoudens van dezelfde grootte en hetzelfde woningtype. Open de volledige verbruikscheck
Doorgerekend: zo pakt het uit
De jaarnota van een tussenwoning met twee bewoners
Stel, je woont met zijn tweeën in een tussenwoning en verbruikt het gemiddelde over 2024: 880 m³ gas en 2.610 kWh stroom. Neem als aanname een all-in leveringstarief van 1,30 euro per m³ en 0,29 euro per kWh, inclusief energiebelasting en btw. Dan kost het gas 880 × 1,30 = 1.144 euro en de stroom 2.610 × 0,29 = 756,90 euro.
Daar komen de vaste posten bij: stel 12 euro per maand aan vaste leveringskosten voor beide aansluitingen samen, dus 144 euro, en 480 euro netbeheerkosten per jaar. Het subtotaal is dan 2.524,90 euro. Daar gaat de vermindering energiebelasting van 628,96 euro in 2026 vanaf, zodat de jaarnota op 1.895,94 euro uitkomt. Gedeeld door twaalf is dat een voorschot van 158 euro per maand.
Van dat totaal is 928,90 euro pure energiebelasting: 880 × 0,72680 = 639,58 euro over het gas en 2.610 × 0,11085 = 289,32 euro over de stroom. Na de vermindering houd je daar 299,94 euro netto energiebelasting van over. Ongeveer een kwart van de rekening bestaat uit netbeheer en vaste kosten waar geen leverancier iets aan verandert.
Geld terug op de jaarafrekening, of juist bijbetalen
Neem dezelfde tussenwoning met een jaarnota van 1.895,94 euro. Stond je voorschot op 185 euro per maand, dan heb je 12 × 185 = 2.220 euro betaald en krijg je 324,06 euro terug. Je leverancier verlaagt het voorschot daarna doorgaans naar ongeveer 158 euro, en dat scheelt je 27 euro per maand aan geld dat eerder onnodig vaststond.
Was het een koud jaar en verbruikte je 10 procent meer gas, dus 968 m³, dan kost het gas 968 × 1,30 = 1.258,40 euro. De jaarnota komt dan uit op 2.010,34 euro en je krijgt nog 209,66 euro terug. Had je voorschot op 150 euro gestaan, dus 1.800 euro over het jaar, dan had je in datzelfde koude jaar 210,34 euro moeten bijbetalen.
Het patroon is steeds hetzelfde: één koude winter verschuift je rekening met een paar honderd euro, en of dat als teruggave of als naheffing binnenkomt hangt alleen af van waar je voorschot stond.
Eindafrekening bij een verhuizing op 1 juli
Stel, je verhuist op 1 juli en woonde dat jaar 181 dagen op je oude adres. De vermindering energiebelasting wordt per dag verdeeld: 628,96 euro gedeeld door 365 is 1,72 euro per dag, maal 181 dagen is 311,90 euro voor het oude adres. De resterende 317,06 euro krijg je op je nieuwe adres verrekend, dus je loopt niets mis.
In die eerste helft van het jaar zit het stookseizoen, dus je verbruikte 600 m³ gas en 1.300 kWh stroom. Bij dezelfde aannames kost dat 600 × 1,30 = 780 euro en 1.300 × 0,29 = 377 euro. De vaste leverings- en netbeheerkosten van 624 euro per jaar tellen naar rato mee: 624 × 181 / 365 = 309,44 euro.
Het subtotaal is 1.466,44 euro, min de vermindering van 311,90 euro blijft er 1.154,54 euro over. Betaalde je zes maanden lang 185 euro voorschot, dus 1.110 euro, dan moet je 44,54 euro bijbetalen. Had je de meterstanden niet doorgegeven en schatte de leverancier het verbruik op een heel jaar naar rato, dan was de nota hoger uitgevallen, want de wintermaanden wegen zwaarder dan de zomermaanden.
Veelgemaakte fouten
Het voorschot laag zetten om de maandlast te drukken
Een laag termijnbedrag verandert niets aan wat je verbruikt. Je schuift de rekening naar de jaarnota, en een naheffing van vierhonderd euro in één keer is voor veel huishoudens lastiger op te vangen dan twintig euro per maand extra.
Bij een verhuizing of overstap geen meterstanden doorgeven
Zonder standen schat de leverancier het verbruik naar rato over het jaar, terwijl je gasverbruik in de winter veel hoger ligt dan in de zomer. Wie in het voorjaar verhuist, betaalt door zo'n schatting al snel tientallen tot honderden euro's te veel.
All-in tarieven vergelijken met kale leveringstarieven
Een all-in prijs bevat de energiebelasting en de btw, een kaal leveringstarief niet. Het verschil is in 2026 alleen al 0,72680 euro per m³ gas. Vergelijk daarom altijd het geschatte jaarbedrag bij jouw eigen verbruik, niet de prijs per eenheid.
Denken dat je de vermindering energiebelasting moet aanvragen
De korting van 628,96 euro in 2026 wordt automatisch verrekend. Wie er een formulier voor invult bij de Belastingdienst, verliest tijd; wie ervan uitgaat dat hij hem niet krijgt, rekent zijn jaarkosten ruim zeshonderd euro te hoog uit.
De jaarnota alleen op het eindbedrag bekijken
Het bedrag onderaan zegt niets zolang je de meterstanden niet hebt gecontroleerd. Een geschatte beginstand of een verwisselde meter werkt jarenlang door, want de eindstand van dit jaar is de beginstand van volgend jaar.
Wachten met bellen tot de betaaltermijn is verlopen
Een betalingsregeling regel je makkelijker vóór de vervaldatum dan erna. Zodra de vordering bij een incassobureau ligt, komen er kosten bij en wordt de ruimte om iets af te spreken kleiner.
Een stijging automatisch aan de leverancier toeschrijven
Overstappen helpt niet als je verbruik is opgelopen. Leg eerst twee jaarnota's naast elkaar en vergelijk de kilowatturen en kuubs apart van de tarieven, anders los je het verkeerde probleem op.
Veelgestelde vragen
Wanneer krijg je de jaarafrekening van je energie?
Eén keer per jaar, op de jaarnotadatum die je leverancier voor jouw contract aanhoudt. Dat is meestal de maand waarin je klant werd of de maand waarin de netbeheerder de meterstanden van jouw regio opneemt. Januari is dus lang niet voor iedereen het moment. Je vindt de datum in je vorige jaarnota of in de app van je leverancier.
Wanneer krijg je de eindafrekening energie en wat als die te laat is?
Na een overstap, verhuizing of opzegging hanteren leveranciers in de praktijk zes weken na het einde van de levering. Duurt het langer, stuur dan een schriftelijke herinnering met de datum waarop je de meterstanden hebt doorgegeven. Blijft het uit, dan kun je de zaak voorleggen aan de Geschillencommissie Energie. Stop in de tussentijd de incasso voor het adres waar je niet meer woont.
Hoeveel energiebelasting betaal je in 2026 per kWh en per m³?
In 2026 is de energiebelasting 0,11085 euro per kWh stroom en 0,72680 euro per m³ gas, inclusief btw. Exclusief btw is dat 0,09161 euro per kWh en 0,60066 euro per m³. Huishoudens vallen volledig in de eerste schijf, dus die tarieven gelden over je hele verbruik. Daartegenover staat de vermindering energiebelasting van 628,96 euro per jaar.
Wat is de vermindering energiebelasting en hoe krijg je die?
Het is een vaste korting op de energiebelasting van 628,96 euro inclusief btw in 2026, per elektriciteitsaansluiting met verblijfsfunctie. Je hoeft er niets voor te doen: je leverancier verrekent een twaalfde per maand in je voorschot en het volledige bedrag op de jaarnota. Meer over de voorwaarden en de verdeling bij verhuizing lees je bij de vermindering energiebelasting.
Kun je als particulier energiebelasting terugvragen?
In een gewone woonsituatie niet, want de korting waar je recht op hebt loopt automatisch via je jaarnota. Terugvragen bij de Belastingdienst speelt alleen bij bijzondere situaties, zoals meerdere verblijfsobjecten achter één aansluiting, blokverwarming of een vereniging of kerk. Voor die verzoeken geldt een termijn die kort na de verbruiksperiode verstrijkt, dus oude jaren als 2022 en 2023 zijn gesloten.
Hoe wordt de energiebelasting berekend?
Je verbruik in kuubs en kilowatturen maal het tarief van dat jaar, en daar gaat de vermindering energiebelasting in één keer vanaf. De btw van 21 procent komt over het geheel, dus ook over de energiebelasting zelf. Je leverancier doet de aangifte en draagt het bedrag af; als particulier hoef je daar niets voor te regelen.
Waarom is de energiebelasting zo hoog?
De belasting is er niet alleen om geld op te halen maar ook om zuinig verbruik te stimuleren, en daarom ligt het tarief op gas verhoudingsgewijs hoog. Bij een gemiddelde tussenwoning gaat het in 2026 om ongeveer 640 euro over het gas en 290 euro over de stroom. De vermindering van 628,96 euro haalt daar een groot deel weer vanaf.
Wat betekent een variabel energietarief?
Variabel wil zeggen dat de prijs per kWh en per m³ kan wijzigen, meestal per kwartaal of per half jaar en altijd met een aankondiging vooraf. Je zit nergens aan vast en kunt maandelijks opzeggen met een opzegtermijn van dertig dagen. Het prijsrisico ligt wel bij jou: stijgt de markt, dan stijgt je tarief mee.
Is het verstandig om je energie vast te zetten?
Dat hangt af van hoeveel zekerheid je wilt, niet van een voorspelling. Een vast contract legt je tarief voor één tot vijf jaar vast en haalt het prijsrisico bij je weg; of dat achteraf goedkoper was, weet je pas als de looptijd voorbij is. Wie een krappe begroting heeft, koopt met een vast tarief vooral rust. Weeg de opzegvergoeding mee voordat je een lange looptijd kiest.
Mijn termijnbedrag is te hoog, kan ik het verlagen?
Ja, meestal met een schuifje in de app of via de klantenservice. Reken eerst uit wat je op basis van je verbruik van vorig jaar werkelijk nodig hebt, want een te laag voorschot komt als naheffing terug op de jaarnota. Je leverancier mag een bedrag weigeren dat duidelijk niet bij je verbruik past.
Hoe bereken je zelf je jaarafrekening?
Neem je verbruik in kWh en m³ over de afgelopen twaalf maanden en vermenigvuldig dat met je all-in tarieven. Tel de vaste leveringskosten en de netbeheerkosten erbij op en trek de vermindering energiebelasting van 628,96 euro in 2026 eraf. Het verschil met de voorschotten die je hebt betaald, is je teruggave of bijbetaling. Met de verbruikscheck controleer je eerst of je verbruik normaal is.
Wanneer krijg je geld terug van je energieleverancier?
Als je voorschotten samen hoger waren dan je werkelijke kosten over het afrekenjaar. Het bedrag staat onderaan de jaarnota en wordt meestal binnen twee tot vier weken teruggestort op de rekening waarvan je betaalt. Verhuis je tussentijds, dan volgt de teruggave op de eindafrekening, inclusief het deel van de vermindering energiebelasting over de dagen dat je er woonde.
Wat is groene energie precies?
Stroom die is opgewekt uit wind, zon, water of biomassa, met garanties van oorsprong als bewijs. Fysiek komt uit elk stopcontact dezelfde stroom; de certificaten bepalen op papier de herkomst. Groene stroom uit Nederlandse wind- of zonneparken zegt meer over de werkelijke opwek dan een contract dat draait op goedkoop ingekochte buitenlandse certificaten. Groen gas werkt op dezelfde manier.
Kun je stroom delen met je buren of met familie?
De Energiewet maakt energiedelen mogelijk, waarbij je zelf opgewekte stroom administratief toedeelt aan huisgenoten, buren of leden van een energiecoöperatie. Dat loopt via je leverancier en netbeheerder en de praktische uitwerking is nog volop in beweging, dus vraag na wat er op dit moment kan. Zelf een kabel trekken en energie leveren aan derden mag niet zonder leveringsvergunning.
Wat gebeurt er als je energiebedrijf failliet gaat?
De Autoriteit Consument en Markt trekt de leveringsvergunning in en verdeelt de klanten over andere leveranciers, zodat je gas en stroom gewoon doorlopen. Je krijgt bericht van je nieuwe leverancier en een eindafrekening van de curator. Een voorschot dat je te veel had betaald, is een vordering in het faillissement en komt zelden nog terug bij de klant.
Krijg je in 2026 nog compensatie voor je energierekening?
Er is geen landelijke regeling meer. Het prijsplafond gold alleen in 2023 en de tegemoetkoming van 190 euro per maand liep in november en december 2022. De energietoeslag voor lage inkomens ging via de gemeente, 800 euro in 2022 en 1.300 euro in 2023. Vraag bij betalingsproblemen je gemeente naar bijzondere bijstand en je leverancier om een betalingsregeling.
Wat is het vastrecht op je gasrekening?
Het vaste bedrag dat je per jaar betaalt voor het hebben van een gasaansluiting, los van je verbruik. Het bestaat uit het netbeheertarief en de meterhuur, en je betaalt het ook in een zomer waarin de cv uit staat. Wat het kost en wanneer afsluiten van de aansluiting zich terugverdient, lees je bij het vastrecht voor gas.
Gaat de gasprijs weer omhoog?
Dat weet niemand vooraf. De prijs die je in het nieuws ziet, is de groothandelsprijs, en die beweegt met gasvoorraden, het weer en de vraag uit andere werelddelen. Bij een vast contract merk je een stijging pas als je contract afloopt; bij een variabel of dynamisch tarief komt die veel sneller bij je terecht. Beloftes over een zekere daling zijn verkoopargumenten.
Zijn energiekosten aftrekbaar bij je belastingaangifte?
Nee, gas en stroom voor je eigen woning zijn privé-uitgaven en die zijn niet aftrekbaar. In de aangifte inkomstenbelasting zijn alleen de hypotheekrente en enkele financieringskosten aftrekbaar, en daar staat het eigenwoningforfait tegenover. Werk je thuis in loondienst, dan verandert dat niets aan je aangifte.
Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt
Je energierekening controleren, je voorschot bijstellen en contracten vergelijken doe je prima zelf; daar is geen adviseur voor nodig en telefonische verkopers op provisie hebben een ander belang dan jij. Klopt je jaarnota naar jouw idee niet, begin dan bij de klantenservice met je meterstanden in de hand, en leg de zaak daarna voor aan de Geschillencommissie Energie. Wordt betalen een probleem, dan is het loket je gemeente of een schuldhulpverlener, en die hulp is gratis.
Er zijn wel momenten waarop een vakman of specialist zijn geld opbrengt. Voor een maatwerkadvies over je woning kost een energieadviseur meestal enkele honderden euro's en voorkomt hij dat je maatregelen in de verkeerde volgorde neemt. Werk aan de meterkast of de aansluiting laat je aan een erkend installateur over. Bij blokverwarming of meerdere woningen achter één aansluiting is de vraag wie de energiebelasting mag terugvragen een zaak voor de VvE-beheerder of een fiscalist, want daar gaan de bedragen over meerdere jaren en meerdere huishoudens. Vergelijk je situatie met de rest van de keuzes rond energie en besparen voordat je iemand inschakelt.