Airco installeren: wat de monteur doet, wat het kost en wat je zelf mag

Wat er bij het installeren van een airco komt kijken

Een split airco installeren is geen apparaat ophangen maar een kleine bouwkundige en installatietechnische klus. Er komt een binnenunit aan de muur, een buitenunit op de grond of aan de gevel, een gat door de buitenmuur, twee koperen koudemiddelleidingen met isolatie, een stuurkabel, een condensafvoer en een elektrische aansluiting. Wat zo'n toestel doet en wat het per jaar kost, staat in de gids over airco's; op deze pagina gaat het over de installatie zelf.

De volgorde ligt vast. Eerst wordt bepaald waar de units komen en hoe de leiding tussen beide loopt, dan gaat de doorvoer erin, daarna hangen de units aan hun beugels, en pas op het laatst wordt het koudemiddelcircuit gesloten, leeggezogen en opengezet. Die laatste handelingen bepalen of het apparaat tien jaar meegaat of na twee zomers een lege compressor heeft.

De plek van de units is een keuze die je vooraf maakt en niet op de montagedag. Waar de binnenunit hangt bepaalt het comfort, waar de buitenunit staat bepaalt het geluid en de klachten van de buren. De afwegingen per ruimte staan in de gids over een airco plaatsen, en voor de meest gekozen ruimte in de gids over een airco in de woonkamer.

Waarom het koudemiddelwerk bij een gecertificeerd bedrijf hoort

In een split airco zit koudemiddel, tegenwoordig vrijwel altijd R32. Dat is een gefluoreerd broeikasgas, en werken aan een circuit dat zulk gas bevat mag in Nederland alleen door een monteur met een persoonscertificaat volgens beoordelingsrichtlijn BRL 200, in dienst bij een bedrijf met een BRL 100-bedrijfscertificaat. Aansluiten, vullen, aftappen en terugwinnen vallen daar allemaal onder, en je kunt beide certificaten zelf nazoeken in het Centraal Register Techniek. De Inspectie Leefomgeving en Transport controleert hierop en legt een sanctie op aan wie zonder certificaat aan zo'n systeem werkt.

Dat is niet alleen papierwerk. Een monteur die het circuit opent moet het daarna vacuüm trekken en op druk testen, en daar heeft hij een vacuümpomp, een manometerset en een lekdetector voor. Fabrikanten koppelen hun garantie aan die handelingen: kun je niet aantonen dat een gecertificeerd bedrijf het systeem heeft aangesloten, dan vervalt bij de meeste merken de fabrieksgarantie op de compressor.

Er zijn voorgevulde sets met snelkoppelingen die volgens de verkoper zonder vacuümpomp aan te sluiten zijn. Ook daar zit koudemiddel in, en zodra er bij het koppelen gas kan ontsnappen gelden dezelfde regels. Een vaste monoblock valt hier wél buiten: die is in de fabriek dichtgemaakt en heeft alleen twee luchtkanalen door de muur, dus op locatie wordt er geen koudemiddelverbinding gemaakt. Welk type in jouw situatie past, lees je in de gids over airconditioning kopen.

Het koudemiddel zelf verandert de komende jaren. De Europese F-gassenverordening schroeft de toegestane GWP van nieuwe splitsystemen tot twaalf kilowatt stapsgewijs terug, en de GWP is het getal dat zegt hoeveel sterker een gas opwarmt dan dezelfde hoeveelheid CO2. R32 zit hoog op die schaal, dus fabrikanten schuiven op naar koudemiddelen met een lage GWP zoals propaan. Dat raakt vooral wat er over een paar jaar te koop is, niet de airco die je nu laat plaatsen.

Handeling	Zelf doen	Gecertificeerde monteur
Kiezen waar de binnen- en buitenunit komen	Ja, samen met de installateur	Adviseert over lucht en geluid
Muurdoorvoer boren	Technisch mogelijk, met risico op leidingen en constructie	Standaard onderdeel van de montage
Koudemiddelleidingen buigen, flaren en aansluiten	Nee, certificaat verplicht	Ja
Vacuüm trekken en de drukproef uitvoeren	Nee, certificaat verplicht	Ja
Koudemiddel bijvullen bij een lange leiding	Nee, certificaat verplicht	Ja
Buitenunit later verplaatsen	Nee, het circuit gaat open	Ja
Filters uitnemen en schoonmaken	Ja, een paar keer per jaar	Niet nodig
Oude airco laten afvoeren	Nee, het koudemiddel moet worden teruggewonnen	Ja

Gecontroleerd op regels augustus 2026

Wat het installeren van een airco kost

De offerte bestaat uit twee delen: het apparaat en het werk. Een single split met verwarmingsstand kost in 2026 ongeveer 900 tot 2.000 euro aan hardware, en de montage daarvan rekenen de meeste installateurs voor 500 tot 900 euro. Compleet gemonteerd kom je daarmee op de 1.500 tot 3.000 euro per binnenunit die ook op de andere aircopagina's staat. Subsidie is er niet bij: de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) vergoedt in 2026 alleen warmtepompen die water verwarmen, en een split airco is een lucht-luchtwarmtepomp.

De meerkosten zitten in de details. In een standaardmontage zit meestal drie tot vijf meter leiding en één doorvoer; alles daarboven wordt per meter gerekend. Een buitenunit aan de voorgevel op de eerste verdieping vraagt een steiger of hoogwerker, een unit op zolder vraagt vaak een condenspomp, en een meterkast zonder vrije groep vraagt een elektricien. Vraag daarom offertes op waarin de leidinglengte, de doorvoer, de elektrische aansluiting en het eventuele hoogwerk apart staan.

Vergelijk niet op de eindprijs alleen. Een offerte die tweehonderd euro lager uitkomt maar met twee meter minder standaardleiding rekent en de groep buiten beschouwing laat, is uiteindelijk duurder. De volledige kostenopbouw over de levensduur, dus inclusief stroom en onderhoud, staat in de gids over een airco aanschaffen.

Kostenpost	Bedrag	Wanneer je hem tegenkomt
Single split met verwarmingsstand, apparaat	€ 900 tot € 2.000	Altijd
Montage van de eerste binnenunit	€ 500 tot € 900	Altijd, inclusief 3 tot 5 meter leiding
Montage van een extra binnenunit op dezelfde buitenunit	€ 350 tot € 600	Bij een multisplit
Extra leiding boven de standaardlengte	€ 25 tot € 45 per meter	Buitenunit ver van de binnenunit
Aparte groep met aardlekautomaat	€ 150 tot € 300	Meterkast zonder vrije groep
Steiger, hoogwerker of hijswerk	€ 200 tot € 800	Buitenunit hoog aan de gevel
Condenspomp of afvoer op het riool	€ 100 tot € 250	Geen vrije lozing mogelijk
Leidinggoot in gevelkleur of wegwerken in de muur	€ 100 tot € 400	Zichtbaar leidingwerk
Afvoeren van een oude airco	€ 50 tot € 150	Vervanging

Gecontroleerd op marktprijzen augustus 2026

Wat er op de montagedag gebeurt

De monteur begint met opmeten en aftekenen: de beugel van de binnenunit waterpas aan de muur, het punt van de doorvoer erachter, en de plek van de buitenunit op zijn console of trillingsdempers. De doorvoer gaat met een kernboor van zo'n zestig tot tachtig millimeter door de muur, met licht afschot naar buiten zodat er geen water naar binnen loopt. Bij een spouwmuur wordt de spouw doorgevoerd met een huls.

Daarna gaan de twee koperen leidingen, de stuurkabel en de condensslang als één bundel door het gat naar de buitenunit. De uiteinden worden gefeld tot een flare en met een momentsleutel op de aansluitingen gezet, want te vast is net zo lek als te los. Vervolgens komt de drukproef: het systeem wordt onder stikstofdruk gezet om te zien of er ergens gas ontsnapt.

Het vacuümtrekken is de stap die niemand mag overslaan. De pomp zuigt lucht en vocht uit de leidingen, meestal twintig tot dertig minuten, waarna de druk een paar minuten stabiel moet blijven. Pas dan worden de afsluiters op de buitenunit opengezet en stroomt het koudemiddel het hele circuit in. De monteur laat de airco daarna in koelstand en in verwarmingsstand draaien en controleert de temperaturen. Hoe de omschakeling tussen beide standen werkt, staat in de gids over verwarmen en koelen met een airco.

Opstelling	Richttijd	Wat de tijd bepaalt
Single split, buitenunit aan dezelfde muur	3 tot 5 uur	Korte leiding, één doorvoer
Single split, buitenunit in de tuin of aan de andere gevel	4 tot 6 uur	Langer leidingwerk en extra bevestiging
Multisplit met twee of drie binnenunits	Een hele dag	Meer doorvoeren en leidingen door de woning
Kanaal- of cassettemodel in het plafond	1 tot 2 dagen	Bouwkundig voorwerk en luchtkanalen
Vaste monoblock zonder buitenunit	2 tot 4 uur	Twee doorvoeren, geen koudemiddelwerk op locatie

Gecontroleerd op richttijden augustus 2026

Leidingen, doorvoer en de afvoer van condenswater

Tussen binnen- en buitenunit lopen twee koperen leidingen: een dunne voor vloeistof en een dikke voor gas, allebei geïsoleerd. Elke fabrikant geeft een maximale leidinglengte, bij een single split vaak vijftien tot vijfentwintig meter, en een maximaal hoogteverschil van rond de tien tot vijftien meter. Boven een bepaalde lengte moet er koudemiddel bij, wat de monteur exact afweegt en op het installatieformulier noteert.

Lange leidingen kosten geld en rendement, dus de kortste route die er netjes uitziet is bijna altijd de beste. Buiten wordt de bundel weggewerkt in een goot, die je in de kleur van de gevel kunt laten uitvoeren. Binnen door de vloer of een koker werken kan, maar dat is timmerwerk en dat kost meer dan de meter leiding zelf. Bij een ingebouwde airco in een plafond speelt dat nog sterker, omdat daar ook luchtkanalen bij komen.

Condenswater is de post die het vaakst vergeten wordt. Een binnenunit haalt op een warme dag anderhalve liter water per uur uit de lucht, en dat moet ergens heen: met afschot naar buiten, in een regenpijp of via een pompje naar een afvoer. Sta de unit lager dan de afvoer, dan is een condenspompje nodig. In de winter draait het om, want dan produceert de buitenunit dooiwater bij het ontdooien van de verdamper.

De elektrische aansluiting en de groep in de meterkast

Een single split van drie tot vijf kilowatt neemt in bedrijf ongeveer 0,7 tot 1,5 kilowatt op. Dat kan technisch op een bestaande groep, maar de meeste installateurs willen een eigen groep met een aardlekautomaat, omdat het apparaat uren achtereen belast en bij het opstarten een piek trekt. In een meterkast met vrije ruimte is dat een klus van een uur; zit de kast vol, dan gaat er eerst een groepenkast in.

Bij een oudere meterkast met twee of drie groepen en geen aardlekschakelaar loopt dat op. Zo'n kast hoeft niet met terugwerkende kracht aan de huidige NEN 1010 te voldoen, maar de nieuwe groep wel, en een installateur hangt er terecht geen nieuwe verbruiker bij zolang aardlekbeveiliging ontbreekt. Alles vóór de hoofdzekering, dus de verzegelde hoofdaansluiting en de meter, is van de netbeheerder: daar blijven jij en de installateur vanaf, en een verzwaring vraag je bij de netbeheerder aan.

Een zwaardere aansluiting is meestal niet nodig. Uit onderzoek in opdracht van het Rijk, gepubliceerd in juni 2026, blijkt dat een gewone eenfase-aansluiting voor de meeste huishoudens genoeg is voor elektrisch koken, een auto laden en een warmtepomp samen; het knelt vooral in grote woningen die matig of slecht geïsoleerd zijn. Laat de installateur bij de opname naar je aansluitwaarde en je bestaande groepen kijken voordat je een verzwaring aanvraagt.

Ga je in dezelfde periode meer aan je elektra doen, laat de installateurs dan op elkaar wachten in plaats van elkaar opvolgen. Wie ook zonnepanelen laat installeren of een thuisbatterij laat plaatsen, kan de meterkast in één keer op orde laten brengen en betaalt dan één keer voorrijkosten in plaats van drie keer.

Zelf een airco installeren: wat kan en wat het risico is

Een mobiele airco zet je zelf neer en een vaste monoblock kan een handige doe-het-zelver met de juiste boor plaatsen, al blijft het twee gaten van tien tot zestien centimeter door je gevel. Bij een split airco houdt het zelf doen op bij het koudemiddel. Dat is geen advies maar de regel: het circuit aansluiten mag alleen met certificaat.

De sets met voorgevulde snelkoppelingen die online worden aangeboden, veranderen daar weinig aan. Ook als het koppelen zonder pomp lukt, blijft er lucht en vocht in het leidingdeel achter dat niet is leeggezogen. Vocht in een koudemiddelcircuit vormt met de olie in de compressor een zuur dat de wikkelingen aantast, en dat merk je pas na een paar seizoenen als de compressor het begeeft. Reparatie van een compressor kost al snel meer dan het hele apparaat opnieuw.

Wat je zelf wél kunt doen, scheelt geld op de offerte. Ruim de plek van de buitenunit vooraf op, maak de muur waar de binnenunit komt vrij, en zorg dat de meterkast bereikbaar is. Voorbereidend metselwerk, het maken van een fundatieplaatje voor de buitenunit of het schilderen van de leidinggoot achteraf mag je gewoon zelf oppakken. Waarom een airco als warmtebron soms tegenvalt, ongeacht wie hem plaatst, staat bij de nadelen van verwarmen met een airco, en hoe hij zich verhoudt tot de andere manieren om je huis warm te krijgen lees je in het overzicht van verwarmingssystemen.

Toestemming, vergunning en de buren regel je vooraf

Voor het apparaat zelf is geen vergunning nodig zolang de draagconstructie van de woning niet verandert; dat staat in artikel 2.27 van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Het gaat dus om de plek van de buitenunit. Staat die op de grond, niet hoger dan een meter en met een oppervlak tot twee vierkante meter, dan is hij op grond van artikel 2.29 van datzelfde besluit vergunningvrij.

Hangt de unit aan de gevel of staat hij op een plat dak, dan bepaalt het omgevingsplan van je gemeente wat mag. In veel gemeenten geldt daar nog de landelijke overgangsregeling, die een uitstek tot een halve meter uit de gevel of het dak toelaat. Bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht vervalt die vrijstelling en is er altijd een vergunning nodig.

Het geluid is een harde grens. Een buiten opgestelde installatie voor warmte of koude bij een woning mag op de perceelgrens met de buren niet meer dan 40 dB veroorzaken; voor een bestaande woning staat die eis in artikel 5.14 van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Ligt de buurwoning op hetzelfde perceel, zoals bij appartementen, dan geldt die 40 dB niet op de erfgrens maar bij een raam of deur die de buren open kunnen zetten. Een goede installateur rekent dat vooraf door met het geluidsvermogen van het model en de afstand, volgens de rekenregels uit bijlage XVII van de Omgevingsregeling, en stelt zo nodig een omkasting of trillingsdempers voor.

In een appartement komt de vve erbij, want gevel, dak en balkonvloer zijn gemeenschappelijk. Zet het als agendapunt op de vergadering, met een tekening en het geluidsniveau erbij, en reken op de tijd tussen twee vergaderingen. In een huurwoning heb je schriftelijke toestemming van de verhuurder nodig, meestal met de afspraak dat je de unit bij vertrek weghaalt. Wat er per woningtype speelt, staat in de gids over een airco in huis.

De oplevering, de garantie en het onderhoud daarna

Bij de oplevering loop je vier dingen na. De airco draait in koelstand en in verwarmingsstand en blaast het verschil dat je verwacht. Het installatieformulier of werkbon vermeldt het type koudemiddel, de hoeveelheid en de leidinglengte. Je krijgt de garantiepapieren van de fabrikant en van de installateur op de montage. En de monteur laat zien hoe je de filters uitneemt.

Op het apparaat geven fabrikanten meestal twee tot vijf jaar garantie, soms met een langere termijn op de compressor als je het onderhoud laat uitvoeren. Op het montagewerk geeft de installateur doorgaans één tot twee jaar. Zet de bon en het formulier bij je woningdossier, want bij een lek jaren later is dat het bewijs dat het systeem correct is gevuld.

Onderhoud kost in 2026 tussen de 100 en 175 euro per beurt, met een beurt per één tot twee jaar. Verplicht is dat niet: een periodieke lekcontrole schrijft de Europese F-gassenverordening pas voor vanaf vijf ton CO2-equivalent aan koudemiddel, en een split voor een woning zit met ongeveer een kilo koudemiddel daar ver onder. Ook de wettelijke keuringsplicht voor airconditioningsystemen begint pas bij 70 kilowatt, dus die raakt een woning niet. Wat je wel kunt verliezen is garantie, want sommige merken verlengen de compressorgarantie alleen als je het onderhoud laat uitvoeren.

De monteur reinigt de warmtewisselaars, controleert de druk en de condensafvoer en kijkt de elektrische aansluiting na. Filters schoonmaken doe je zelf een paar keer per jaar. Dat is een ander ritme dan bij een nieuwe cv-ketel, waar het onderhoud vaak in een servicecontract zit, en het is een reden om beide afspraken niet door elkaar te laten lopen.

Van eerste offerte tot werkende airco

Reken op twee tot zes weken tussen de eerste offerteaanvraag en de montage, buiten het hoogseizoen.

1. Bepaal welke ruimtes je wilt doen en welk vermogen daarbij hoort

   Een unit die te zwaar is voor de ruimte pendelt en ontvochtigt slecht, een te lichte haalt zijn temperatuur niet. Loop per ruimte de oppervlakte, het glasoppervlak en het aantal buitenmuren langs, en gebruik de vuistregels uit de gids over airco's als vertrekpunt voor het gesprek met de installateur.

2. Kies de plek van de binnen- en buitenunit

   De binnenunit hangt hoog en vrij en blaast niet op een zitplek of een bed. De buitenunit wil vrije lucht rondom, staat uit de wind en niet onder een slaapkamerraam van jezelf of de buren. De afwegingen per opstelling staan bij airco plaatsen.

3. Regel toestemming en controleer het omgevingsplan

   Check via het Omgevingsloket wat je gemeente over buitenunits zegt, en vraag bij een appartement toestemming aan de vve of bij een huurwoning aan de verhuurder. Een vve vergadert vaak maar een paar keer per jaar, dus dit is de stap met de langste doorlooptijd.

4. Vraag twee tot drie offertes op met dezelfde uitgangspunten

   Geef iedere installateur dezelfde ruimtes, dezelfde plek voor de buitenunit en dezelfde leidingroute, anders vergelijk je verschillende klussen. Laat de leidinglengte, de doorvoer, de elektrische groep en het eventuele hoogwerk apart specificeren.

5. Controleer het certificaat en de onderbouwing van het vermogen

   Vraag naar het BRL 100-bedrijfscertificaat, zoek het bedrijf op in het Centraal Register Techniek en vraag naar de berekening achter het geadviseerde vermogen. Een installateur die alleen op vierkante meters rekent, heeft niet naar je glas en je isolatie gekeken.

6. Bereid de montagedag voor

   Maak de muur waar de binnenunit komt vrij, ruim de plek van de buitenunit op en zorg dat de meterkast bereikbaar is. Leg vloerbedekking onder de boorplek klaar, want een kernboring geeft veel stof.

7. Loop de oplevering na en plan het eerste onderhoud

   Test beide standen, controleer het installatieformulier op koudemiddel en leidinglengte, en bewaar de garantiepapieren. Zet de eerste onderhoudsbeurt meteen over één of twee jaar in de agenda, want dat is bij sommige merken een voorwaarde voor de verlengde compressorgarantie.

Check dit voordat de installateur begint

• Staat het installatiebedrijf met een geldig BRL 100-certificaat in het Centraal Register Techniek
• Staat de leidinglengte die in de prijs zit letterlijk in de offerte
• Is de elektrische groep in de begroting meegenomen
• Blijft de buitenunit onder 40 dB op de erfgrens van de buren
• Heb je toestemming van de vve of de verhuurder op papier
• Loopt de condensafvoer niet over een pad of oprit uit
• Weet je hoeveel jaar garantie er op het apparaat en op de montage zit

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

Alleen op de eindprijs van de offerte vergelijken

Twee offertes met tweehonderd euro verschil zijn zelden dezelfde klus. De ene rekent vijf meter leiding mee, de andere drie; de ene neemt de groep mee, de andere schuift die door naar een elektricien. Wie op het totaalbedrag kiest, krijgt de meerkosten alsnog op de eindfactuur.

Pas in juni bellen

Vanaf de eerste warme week zitten installateurs vol en lopen de wachttijden op tot weken. Je betaalt dan niet alleen langer wachten, maar krijgt ook minder ruimte om over de plaatsing mee te denken. Buiten het zomerseizoen plannen levert rust en vaker scherpe prijzen op.

Een voorgevulde set zelf aansluiten

Het lijkt honderden euro's te schelen, maar het circuit is dan niet vacuüm getrokken. Vocht en lucht in het koudemiddel tasten de compressorolie aan, en de fabrieksgarantie vervalt. Een nieuwe compressor kost meer dan het hele apparaat. De Inspectie Leefomgeving en Transport raadt consumenten bovendien af om zelf koudemiddel online te kopen, omdat er veel illegale partijen in omloop zijn.

De buitenunit op de makkelijkste plek zetten

Pal onder een slaapkamerraam of tegen de erfgrens is voor de monteur het snelst en voor jou het duurst. Klachten over geluid eindigen in verplaatsen, en verplaatsen betekent het circuit openen, leegzuigen en opnieuw vullen door een gecertificeerd bedrijf.

De elektrische groep buiten de begroting laten

In een volle of verouderde meterkast is dit geen post van tweehonderd euro maar van een nieuwe groepenkast. Laat de installateur bij de opname de meterkast openmaken, dan staat het bedrag in de offerte in plaats van in een verrassing achteraf.

Toestemming van de vve of de verhuurder achteraf regelen

Een unit die zonder toestemming aan een gemeenschappelijke gevel hangt, moet er in de praktijk weer af, inclusief herstel van het metselwerk en het dichtzetten van de doorvoer. De demontage door een gecertificeerd bedrijf betaal je er bovenop.

Het installatieformulier weggooien

Daarop staat hoeveel koudemiddel erin zit en hoe lang de leiding is. Bij een storing jaren later kan een monteur zonder die gegevens niet zien of het systeem is bijgevuld of leeggelekt, en bij garantie is het je enige bewijs dat de montage volgens de regels is gedaan.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Voor de montage zelf is er maar één partij die het mag doen: een installatiebedrijf met een geldig F-gassencertificaat. Vraag ernaar bij de opname, zoek het bedrijf op in het Centraal Register Techniek en check of het ook het merk mag installeren dat je op het oog hebt, want fabrikanten koppelen hun garantie soms aan een erkenning per merk. Bij een volle of verouderde meterkast komt daar een elektricien bij, en dat werk kun je het beste door hetzelfde bedrijf laten inplannen zodat de aansluiting op de dag van montage klaar is. Wordt de buitenunit op een plat dak of aan een hoge gevel bevestigd, dan is een korte constructieve check verstandig, zeker bij een lichte dakconstructie of een monument. In een appartement is het bestuur van de vve het eerste loket, en bij twijfel over gemeenschappelijke gevels of geluidsklachten van de buren is een jurist met kennis van appartementsrecht goedkoper dan een unit die er weer af moet. Wat je zelf prima afhandelt: het opvragen en vergelijken van offertes, het regelen van toestemming en de voorbereiding van de montagedag.