Funderingsproblemen herkennen, opzoeken en aanpakken

Waar funderingsproblemen vandaan komen

Een fundering draagt het hele huis, en zolang die stabiel ligt merk je er niets van. Problemen ontstaan zodra een deel van de woning anders zakt dan de rest, want dat verschil moet ergens worden opgevangen door metselwerk dat niet kan rekken. Wat je uiteindelijk ziet, zijn scheuren, klemmende deuren en aflopende vloeren, en dat hoort thuis in de bredere vraag hoe je scheuren en funderingsschade beoordeelt.

De bekendste oorzaak is paalrot. Huizen van voor ongeveer 1925 in het westen en noorden staan meestal op houten palen, en die blijven alleen goed zolang ze onder water staan. Zakt de grondwaterstand structureel onder de paalkoppen, dan komt het hout droog en tasten schimmels het aan. Bij grenen palen die wel onder water staan speelt bacteriële aantasting, een trager proces dat het hout van binnenuit zacht maakt.

De tweede oorzaak zit in de bodem zelf. Veen klinkt in zodra het wordt belast of ontwaterd, en opgehoogde grond zakt jarenlang na. De zakkende grond hangt daarbij aan de palen en drukt ze verder omlaag, wat funderingsonderzoekers negatieve kleef noemen.

Bij oudere huizen zonder palen ligt de fundering direct op de draagkrachtige laag, een fundering op staal. Die is gevoelig voor droogte: klei krimpt in een droge zomer, boomwortels onttrekken water vlak langs de gevel en graafwerk voor een aanbouw of kabelsleuf haalt steun weg. Het gevolg is vaak plaatselijk, precies onder de hoek waar de scheur zit.

Betonpalen zijn een stuk ongevoeliger, maar niet immuun. Bij naoorlogse woningen komen te korte palen voor, en soms tast betonrot paalkoppen of funderingsbalken aan doordat wapening gaat roesten en het beton opdrukt. Woningen van na 1970 op geheide of geschroefde palen hebben zelden funderingsschade; daar heeft een scheur bijna altijd een andere oorzaak.

Funderingsproblemen herkennen: waar je op let

Hoe herken je funderingsproblemen? Niet aan één scheur, maar aan een aantal signalen dat samenvalt. Een verzakking beweegt het hele huis een klein beetje, en die beweging laat op meerdere plekken tegelijk sporen na: in de gevel, in de vloer, in de kozijnen en soms in het riool.

Loop je huis daarom in één ronde na, van kruipruimte tot zolder, en noteer alles wat je ziet met een datum erbij. Een enkele scheur zonder verdere signalen wijst meestal op krimp, op werking van materialen of op een ontbrekende dilatatievoeg in een lange gevel. Wat de breedte en de richting van zo'n scheur betekenen, staat in de gids over scheuren in een muur.

Kijk ook naar het bouwblok. Rijtjeswoningen uit dezelfde periode delen vaak één doorlopende fundering, dus als de buren scheuren op vergelijkbare plekken hebben, zegt dat meer dan je eigen gevel alleen.

Signaal	Waar het meestal op wijst	Hoe dringend
Scheur die dwars door bakstenen loopt en schuin omhoog wijst naar een raamhoek	Zetting: een deel van de fundering zakt sneller dan de rest	Binnen enkele weken laten beoordelen
Scheur die bovenaan duidelijk breder is dan onderaan	De gevel verdraait of kantelt	Laten beoordelen en elke maand de breedte noteren
Gevel staat zichtbaar uit het lood, kozijnen staan scheluw	Zakking die al langer loopt	Loodmeting laten doen, niet dringend als het stabiel is
Deuren en ramen klemmen of zwaaien vanzelf open	Kozijnen staan niet meer haaks door beweging in de constructie	Zelf natrekken met een waterpas
De vloer loopt merkbaar af naar een muur of naar het midden	De begane grondvloer of de fundering eronder zakt	Waterpassen en het verschil vastleggen
Kieren tussen vloer en plint, plinten die loslaten	De vloer zakt sneller dan de muren	Volgen, pas alarmerend samen met andere signalen
Houten paalkoppen in de kruipruimte steken boven het water uit	Droogstand: het begin van paalrot	Grondwaterstand navragen en laten inspecteren
Riool dat verzakt, afvoer die niet meer doorloopt	Verzakking trekt leidingen uit elkaar	Snel laten nakijken, ook om lekkage te voorkomen
Metselwerk dat golft, een lintvoeg die zichtbaar verspringt	Ongelijke zakking over de breedte van de gevel	Lintvoegmeting laten doen

Zelf meten voordat je iemand laat komen

Een onderzoeker wil weten of de beweging nog loopt, en dat kun je zelf goedkoper vaststellen dan welk bureau dan ook. Vier metingen volstaan, en samen kosten ze een middag plus een scheurmeter van tien tot veertig euro (2026).

Meet eerst de scheuren. Zet een potloodstreepje aan het uiteinde van elke scheur met de datum erbij, plak er een scheurmeter overheen en noteer de breedte in millimeters. Herhaal dat elk kwartaal, twaalf maanden lang. Een scheur die niet verandert is uitgewerkt; een scheur die elk kwartaal een stukje groeit hoort bij een probleem dat nog draait.

Leg daarna een lange waterpas of een laser langs een horizontale voeg in de gevel en noteer het hoogteverschil over de gevelbreedte. Doe hetzelfde met een schietlood langs de bovenkant van de gevel voor de scheefstand, en leg de waterpas op de vloer in twee richtingen. Verhoudingen en normen laat je aan de onderzoeker; jij noteert millimeters en of ze groeien.

Sluit af met de kruipruimte. Noteer hoe hoog het water staat, of je paalkoppen ziet, of het naar schimmel ruikt en of er verzakte leidingen liggen. Scheuren in het stucwerk binnen zeggen op zichzelf weinig, want scheuren in stucwerk horen vaak gewoon bij de afwerklaag.

De kaart van funderingsproblemen in Nederland

Er bestaat geen kaart die vertelt of jouw fundering goed is. Wel zijn er landelijke kaarten die per gebied of per pand een risico-inschatting geven, op basis van bouwjaar, bodemopbouw, grondwaterstand en de ervaring uit eerder onderzoek in de buurt. Voor een eerste indruk is dat precies genoeg.

Begin bij een landelijke kaart, kijk daarna of je gemeente eigen gegevens heeft en leg er tenslotte het bouwjaar van je woning naast. Een pand uit 1905 in veengebied betekent bijna zeker houten palen; een pand uit 1985 op dezelfde plek staat op beton. Die combinatie van kaart en bouwjaar brengt je verder dan elke kaart afzonderlijk.

Lees de uitkomst wel als wat hij is. Een rood gebied betekent dat de kans op problemen daar hoger ligt, niet dat jouw huis schade heeft. Groen is omgekeerd geen garantie, want binnen één straat kan het funderingstype per bouwblok verschillen. Sinds 1 april 2026 staat er bij een taxatie een risico-inschatting voor het specifieke pand in het rapport; hoe die score tot stand komt lees je bij het funderingslabel.

Waar je kijkt	Wat je ziet	Waarvoor het bruikbaar is
Landelijke funderingsdatabase van het kenniscentrum funderingsproblematiek	Vermoedelijk funderingstype en risico per pand, plus panden waar al hersteld is	Eerste indruk van je adres en je bouwblok
Landelijke klimaateffectatlas	Kaarten over bodemdaling, droogte en funderingsrisico per gebied	Zien of je adres in een risicogebied ligt
Bodemdalingskaart op basis van satellietmetingen	Hoeveel de bodem en de gebouwen per jaar zakken	Het verloop over meerdere jaren volgen
Funderingskaart of funderingsloket van je gemeente	Lokale onderzoeksresultaten, soms per straat of per blok	Het meest specifiek, als je gemeente ermee werkt
Peilbuisgegevens van gemeente of waterschap	Verloop van de grondwaterstand in je buurt	Beoordelen of houten paalkoppen droog kunnen komen
Taxatierapport met funderingsrisicolabel	Risico-inschatting voor dit ene pand	Bij aankoop, verkoop of het oversluiten van je hypotheek
Bouwjaar uit de landelijke gebouwenregistratie	Het bouwjaar en daarmee het waarschijnlijke funderingstype	Combineren met de bodemkaart

Gecontroleerd op augustus 2026

Risicogebied of niet: waar de problemen zich concentreren

Funderingsproblemen in Nederland volgen de bodem. In het westen en noorden ligt veen en klei, daar staan oude huizen op houten palen en daalt de bodem doorlopend. Op de hoge zandgronden in het oosten en zuiden staan huizen vaker zonder palen, en daar is droogte de boosdoener in plaats van paalrot.

Het Rijk gaat ervan uit dat ongeveer 425.000 gebouwen binnen tien jaar te maken krijgen met funderingsschade (raming uit 2025). Dat klinkt als een landelijke ramp, maar het zijn vooral vooroorlogse panden in een aantal duidelijk aanwijsbare gebieden. Woningen van na 1970 komen in die cijfers nauwelijks voor.

Ligt je adres in een risicogebied, dan is dat een reden om te kijken, niet om te schrikken. De kans zegt iets over de groep waartoe je huis behoort; alleen een meting aan jouw gevel en desnoods een put naast jouw fundering zegt iets over jouw huis.

Gebied	Bodem	Gebruikelijke fundering bij oude woningen	Typisch risico
Westelijk veenweidegebied in Zuid-Holland, Utrecht en Noord-Holland	Veen met klei erop	Houten palen bij bouw voor ongeveer 1925	Paalrot bij een lage grondwaterstand en doorgaande bodemdaling
Oude binnensteden aan het water, zoals Amsterdam, Haarlem, Leiden, Delft en Gouda	Veen op een diep zandpakket	Lange houten palen	Droogstand, negatieve kleef en trillingen door verkeer en bouw
Zaanstreek en Waterland	Dik veenpakket	Houten palen, soms kort	Zakking van de hele omgeving, inclusief straten en tuinen
Rotterdam, Schiedam, Dordrecht en omgeving	Veen en klei	Houten palen in de vooroorlogse wijken	Paalrot en bacteriële aantasting, vaak blokgewijs hersteld
Utrecht en de vooroorlogse schil rond de binnenstad	Klei op veen	Houten palen tot ongeveer 1925	Wisselende grondwaterstand rond bouwputten en straatwerk
Veenweide in Friesland, Groningen en Noordwest-Overijssel	Veen	Houten palen of fundering zonder palen	Bodemdaling en droogteschade, per dorp sterk verschillend
Rivierengebied	Klei	Fundering zonder palen, direct op de draagkrachtige laag	Krimp van klei in droge zomers, vooral bij aanbouwen
Hoge zandgronden in Brabant, Gelderland, Twente en Limburg	Zand	Fundering zonder palen	Uitdroging, boomwortels en graafwerk vlak langs de gevel
Woningen gebouwd na 1970, door heel Nederland	Wisselend	Geheide of geschroefde betonpalen met een betonnen balk	Zelden funderingsschade; scheuren hebben meestal een andere oorzaak

Gecontroleerd op augustus 2026

Funderingsproblemen in Utrecht en andere steden met veel oude bouw

Utrecht is een schoolvoorbeeld van hoe bouwjaar en bodem samenvallen. De binnenstad en de vooroorlogse schil eromheen, met wijken als Lombok, Pijlsweerd en Ondiep, zijn grotendeels gebouwd tussen 1880 en 1930 op klei met veen eronder. Woningen uit die periode staan daar vrijwel altijd op houten palen, en hun conditie hangt aan de grondwaterstand van de afgelopen decennia.

Wat de situatie in zulke steden lastig maakt, is dat de grondwaterstand niet alleen door droge zomers verandert. Bouwputten, kelders, gescheiden rioolstelsels en drainage bij straatwerk beïnvloeden het peil in een hele buurt. Vraag bij je gemeente na of er peilbuisgegevens van jouw straat zijn en of er al funderingsonderzoek in het blok is gedaan; steden met veel vooroorlogse bouw houden dat vaak bij en sommige hebben er een apart loket voor.

Rotterdam, Schiedam, Zaanstad, Dordrecht, Gouda, Haarlem en Amsterdam kennen dezelfde combinatie en hebben ervaring met herstel per bouwblok. Dat blokgewijs werken is geen formaliteit: een rijtje deelt de fundering, dus je kunt zelden alleen jouw pand aanpakken zonder de buren mee te krijgen. Het maakt het traject trager, maar per woning meestal goedkoper.

Woon je in een appartement, dan is de fundering gemeenschappelijk en loopt alles via de vereniging van eigenaars. Onderzoek en herstel horen dan in het meerjarenonderhoudsplan en worden uit de gezamenlijke reserve betaald.

Van vermoeden naar zekerheid: welk onderzoek past bij jouw situatie

Onderzoek loopt van goedkoop en globaal naar duur en definitief, en die volgorde is er niet voor niets. Een quickscan bestaat uit archiefonderzoek naar de oorspronkelijke bouwtekeningen, een visuele opname en metingen aan de gevel: de lintvoegmeting voor zakkingsverschillen en een loodmeting voor scheefstand. Daarmee weet je binnen enkele dagen of er reden is om verder te kijken.

Het volledige funderingsonderzoek graaft een inspectieput naast de fundering, legt een paalkop bloot en neemt houtmonsters. Het rapport beschrijft de staat van het hout of het beton en geeft een indicatie van de resterende levensduur, meestal uitgedrukt in een aantal jaren tot herstel nodig is. Reken op ongeveer twee maanden doorlooptijd, inclusief het herstellen van de put.

De uitkomst is de basis voor alles wat daarna komt: het herstelplan, de vergunning, de financiering en het funderingslabel dat bij verkoop meetelt. Heeft een buurman het onderzoek al laten doen, vraag dan het rapport op voordat je opdracht geeft, want binnen één bouwblok is de uitkomst zelden heel anders.

Wat je hebt vastgesteld	Volgende stap	Kosten in 2026
Eén scheur, geen andere signalen	Zelf twaalf maanden meten voordat je iemand belt	€ 0 tot € 40 voor een scheurmeter
Meerdere signalen tegelijk in een huis van voor 1925 op slappe bodem	Quickscan van de fundering	€ 350 tot € 650
Quickscan geeft een verhoogd risico	Volledig funderingsonderzoek met inspectieput	€ 7.000 tot € 9.000 per pand
Scheur die verspringt of van binnen naar buiten doorloopt	Constructeur laten beoordelen	Enkele honderden euro's
Je wilt een woning kopen in een risicogebied	Bouwkundige keuring, aangevuld met een quickscan	Keuring gemiddeld € 350, quickscan daar bovenop
Buren hebben al onderzoek laten doen	Rapport opvragen en aansluiten bij hun traject	Vaak alleen een deel van de kosten

Gecontroleerd op marktprijzen, augustus 2026

Wat funderingsherstel kost en hoe huiseigenaren het betalen

Volledig funderingsherstel kost in 2026 gangbaar 54.000 tot 100.000 euro per woning. Dat bedrag schrikt af, maar het is opgebouwd uit posten die je stuk voor stuk kunt navragen. Het funderingswerk zelf rekent men per strekkende meter fundering, en daar komen onderzoek, constructeur, vergunning, een nieuwe begane grondvloer, leidingen, binnenafwerking en tijdelijke huisvesting bij.

Voor de financiering zijn er drie routes. De eerste is je hypotheek verhogen, waarbij de geldverstrekker kijkt naar de waarde van de woning na herstel en het geld in een bouwdepot zet. De tweede is een lening uit het landelijke fonds voor funderingsherstel, dat leningen verstrekt vanaf 2.500 euro (2026) voor eigenaren die bij een bank moeilijk terechtkunnen. De derde is een gemeentelijke regeling voor onderzoek of herstel, die per gemeente verschilt en soms alleen in aangewezen buurten geldt.

Fiscaal geldt de gewone regel voor de eigen woning: rente over een lening die je gebruikt voor onderhoud of verbetering van je eigen huis is aftrekbaar zolang je die lening in maximaal dertig jaar annuïtair of lineair aflost en je de kosten met facturen kunt aantonen. Bewaar dus alle rekeningen, ook die van het onderzoek. Funderingsherstel is verder de zwaarste post uit de lijst met onderhoud en gebreken die een oud huis kan opleveren, dus reken hem apart door en niet mee in een algemene onderhoudsreserve.

Post	Wat het inhoudt	Indicatie in 2026
Quickscan	Archiefonderzoek, visuele opname, lintvoeg- en loodmeting	€ 350 tot € 650
Volledig funderingsonderzoek	Inspectieput, paalkop blootleggen, houtonderzoek, restlevensduur	€ 7.000 tot € 9.000 per pand
Funderingswerk zelf	Nieuwe palen met tafelconstructie, of herstel van buitenaf	€ 800 tot € 1.500 per strekkende meter fundering
Constructeur, vergunning en begeleiding	Berekening, tekeningen, omgevingsvergunning, toezicht	Enkele duizenden euro's
Begane grondvloer en leidingen	Vloer eruit en terug, riool en waterleiding opnieuw aansluiten	Sterk afhankelijk van de woning, vaak ruim tienduizend euro
Binnenafwerking herstellen	Stucwerk, tegels, plinten, soms een keuken of badkamer	Enkele duizenden euro's
Tijdelijke huisvesting	Twee tot vier maanden elders wonen bij herstel van binnenuit	De huur van een vervangende woning

Gecontroleerd op marktindicaties, augustus 2026

Kopen of verkopen in een gebied met funderingsrisico

Bij verkoop geldt een mededelingsplicht: gebreken die je kent en die het normale gebruik van de woning in de weg staan, moet je melden. Een funderingsonderzoek dat in een la ligt, hoort daarbij. De koper heeft tegelijk een onderzoeksplicht, en juist bij een oude woning in een risicogebied wordt van hem verwacht dat hij verder kijkt dan de gevel.

Die twee plichten ontmoeten elkaar in de koopakte. Bij oudere woningen nemen verkopers vaak een ouderdomsclausule op, waarmee een deel van het risico op verborgen gebreken naar de koper verschuift. Die clausule is geen vrijbrief voor de verkoper: gebreken die hij echt kende en verzweeg, blijven voor zijn rekening.

Als koper heb je twee instrumenten. Neem een ontbindende voorwaarde voor bouwkundig onderzoek op, met genoeg tijd erin om ook een quickscan te laten doen, en gebruik het taxatierapport, waarin sinds 1 april 2026 een funderingsrisicolabel staat. Blijkt herstel binnen tien jaar nodig, dan is dat een reëel bedrag om over te onderhandelen of om in de financiering mee te nemen.

Voor naoorlogse woningen ligt de aandacht ergens anders. Daar gaat het zelden om paalrot maar vaker om betonschade in vloeren en balken, en dat vraagt een ander onderzoek. Vraag de bouwkundig keurder daarom vooraf welk type schade hij bij dit bouwjaar verwacht na te lopen.

Van eerste signaal naar een beslissing over herstel

Werk de stappen in deze volgorde af, want elke stap bepaalt of de volgende nog nodig is.

1. Leg vast wat je ziet

   Fotografeer elke scheur met de datum en een maatlat erbij, en teken op een simpel plattegrondje waar ze zitten. Noteer ook de klemmende deuren en de plek waar de vloer afloopt. Dit dossier kost een uur en bepaalt straks hoe serieus een onderzoeker je verhaal kan nemen.

2. Zoek je bouwjaar en je funderingsrisico op

   Kijk het bouwjaar van je woning na en leg dat naast een landelijke risicokaart en de gegevens van je gemeente. Bouwjaar plus bodem geeft binnen een kwartier het waarschijnlijke funderingstype, en daarmee weet je of paalrot überhaupt kan spelen.

3. Meet zelf, twaalf maanden lang

   Meet scheurbreedtes, de scheefstand van de gevel en het afschot van de vloer, en herhaal dat elk kwartaal. Een jaar meten voelt lang, maar het onderscheidt een uitgewerkte scheur in de muur van een lopend probleem. Alleen bij scheuren die verspringen of snel groeien sla je deze wachttijd over.

4. Praat met je buren

   Vraag of zij dezelfde scheuren hebben en of er al onderzoek is gedaan in het blok. Rijtjeswoningen delen vaak één fundering, dus gedeelde informatie en later een gedeeld onderzoek schelen allebei geld. Bij een appartement loopt dit gesprek via de vereniging van eigenaars.

5. Laat een quickscan doen

   Vallen meerdere signalen samen en groeien de scheuren, laat dan voor 350 tot 650 euro (2026) een quickscan uitvoeren. Je krijgt binnen enkele dagen een oordeel over het vermoedelijke funderingstype en de mate van vervorming, en daarmee een onderbouwd besluit over vervolgonderzoek.

6. Volledig onderzoek en herstelplan

   Wijst de quickscan op verhoogd risico, dan volgt het volledige onderzoek met inspectieput, voor 7.000 tot 9.000 euro per pand (2026) en ongeveer twee maanden doorlooptijd. Het rapport geeft de resterende levensduur en is de basis voor het herstelplan van de constructeur en voor de vergunning.

7. Regel de financiering voordat je opdracht geeft

   Vraag offertes bij minstens twee gespecialiseerde herstelbedrijven en leg die naast de financiering: hypotheekverhoging met bouwdepot, een lening uit het landelijke fonds vanaf 2.500 euro (2026) of een gemeentelijke regeling. Teken pas als het hele bedrag rond is, inclusief de post voor tegenvallers.

Nalopen bij een vermoeden van funderingsproblemen

• Je weet uit welk bouwjaar je huis komt en welk funderingstype daarbij hoort
• Je hebt je adres opgezocht op een landelijke risicokaart en bij je gemeente
• Alle scheuren zijn gefotografeerd met datum, plek en breedte
• Je hebt gemeten of de vloer afloopt en of de gevel uit het lood staat
• Je weet hoe hoog het grondwater in je straat staat en of de paalkoppen eronder blijven
• Je hebt bij buren en gemeente gevraagd of er al funderingsonderzoek is gedaan
• Je kent de kosten van een quickscan en een volledig onderzoek in jouw situatie
• Je hebt nagelezen wat je opstalpolis over verzakking en bodemdaling zegt

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

Scheuren dichtsmeren voordat de beweging is gestopt

Een gevulde scheur ziet er netjes uit en komt binnen een jaar terug, meestal iets naast de oude lijn. Erger is dat je je enige meetinstrument weggooit: zonder scheurverloop kan niemand vaststellen of de fundering nog beweegt. Het onderzoek begint dan opnieuw bij nul.

De risicokaart lezen als een diagnose

Een rood vlak op de kaart zegt iets over de kans in dat gebied, niet over jouw pand. Wie op grond van een kleur meteen een volledig onderzoek van 7.000 tot 9.000 euro (2026) bestelt, betaalt vaak voor een bevestiging die een quickscan van een paar honderd euro ook had gegeven.

Groen op de kaart aanzien voor een garantie

Binnen één straat kan het funderingstype per bouwblok verschillen, en droogte langs een fundering zonder palen speelt overal. Wie signalen negeert omdat de kaart gunstig oogt, ontdekt de schade pas als het riool breekt of de vloer merkbaar afloopt.

In je eentje herstellen terwijl het blok blijft staan

Een rijtje deelt de fundering en de bouwmuren. Alleen jouw pand op nieuwe palen zetten geeft een hoogteverschil met de buren en kan de scheuren juist verergeren. Herstel per blok is trager te organiseren, maar per woning meestal goedkoper en constructief de enige verstandige route.

De grondwaterstand verlagen bij je eigen verbouwing

Een kelder uitgraven, een bouwput bemalen of de tuin drainen kan de paalkoppen van je eigen huis en dat van de buren droog zetten. Paalrot begint dan binnen enkele jaren. Laat bij zulke plannen eerst een constructeur naar de grondwaterstand kijken, en leg vast hoe hoog die stond voordat je begon.

Rekenen op de verzekering of op een subsidie

Vrijwel elke opstalpolis sluit verzakking, bodemdaling en paalrot uit, en er is geen landelijke subsidie die het herstel betaalt. Wat er wel is, zijn leningen: via je hypotheek, via het landelijke fonds vanaf 2.500 euro (2026) of via een gemeentelijke regeling. Reken dus met lenen, niet met vergoeden.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Het meeste voorwerk doe je zelf: meten, fotograferen, kaarten raadplegen en met de buren praten kost alleen tijd. Bij de eerste beoordeling van een verdachte scheur is een bouwkundig adviseur of constructeur aan zet, voor enkele honderden euro's, en hij zegt binnen een bezoek of het om de constructie of om de afwerking gaat. Vermoedt hij de fundering, dan gaat het naar een gespecialiseerd onderzoeksbureau: eerst een quickscan van 350 tot 650 euro, daarna eventueel een volledig onderzoek van 7.000 tot 9.000 euro per pand (2026). Voor het herstelplan en de vergunning heb je een constructeur nodig, en voor de financiering een hypotheekadviseur die weet hoe geldverstrekkers met de waarde na herstel omgaan. Loopt de schade mogelijk door werkzaamheden van een aannemer, de gemeente of een netbeheerder, dan is een jurist het juiste adres, en dan telt vooral of je een nulmeting hebt. Je gemeente is een gratis eerste loket: veel steden met vooroorlogse bouw houden gegevens per buurt bij en kunnen je vertellen of er in jouw blok al onderzoek ligt. Wat je zelf blijft doen, is het verloop volgen; hoe je scheuren beoordeelt en herstelt staat in de gids over scheuren en fundering.