Schenkbelasting: vrijstellingen, tarieven en aangifte

Wanneer je schenkbelasting betaalt en wanneer niet

Schenkbelasting betaalt de ontvanger over het deel van een schenking dat boven de vrijstelling uitkomt. Blijft het bedrag daaronder, dan is er geen belasting en in de meeste gevallen ook geen aangifte. Een aparte wet schenkbelasting bestaat niet: de regels staan in de Successiewet 1956, waarin ook het erven geregeld is. Hoe schenken en nalaten in elkaar grijpen lees je op de overzichtspagina over schenken en erven.

Drie dingen bepalen wat er te betalen valt: het bedrag, de familieband tussen gever en ontvanger, en of er naast de jaarlijkse vrijstelling nog een bijzondere vrijstelling geldt. Een kind heeft een hogere vrijstelling en een lager tarief dan een neef, een vriendin of een buurman. Veel mensen spreken van schenkingsbelasting; dat is hetzelfde als schenkbelasting, en waar die woorden vandaan komen staat in de gids over schenkingsbelasting. Tot 2010 heette de belasting recht van schenking, dus wie zoekt op schenkingsrecht 2024 komt bij dezelfde heffing uit.

Een schenking is elke overdracht waar niets tegenover staat: geld op de rekening, een auto, een kwijtgescholden lening of een huis dat ver onder de marktwaarde wordt overgedragen. Een gift aan een erkende ANBI is fiscaal ook een schenking, maar die is volledig vrijgesteld. Wat er van een concreet bedrag netto overblijft reken je door met de rekenhulp voor schenkbelasting.

De vrijstellingen van 2024 tot en met 2026

De jaarlijkse vrijstelling geldt per kalenderjaar en per schenker. Ouders tellen daarbij samen als één schenker, ook als ze gescheiden zijn: samen mogen ze in 2026 dus 6.908 euro belastingvrij aan hetzelfde kind geven, niet twee keer dat bedrag. Aan de ontvangende kant tellen een kind en diens partner ook als één ontvanger. Grootouders, ooms en tantes hebben ieder hun eigen vrijstelling van 2.769 euro in 2026.

De bedragen worden elk jaar geïndexeerd, en daarom pakt een schenking in 2024 anders uit dan een schenking in 2025 of 2026. Voor schenkingen uit 2024 en 2025 gelden nog gewoon de bedragen van die jaren: de vrijstelling voor de schenkbelasting lag in 2024 voor een kind op 6.633 euro, en wie in 2025 wilde schenken had 6.713 euro belastingvrij te besteden. Een vrijgestelde schenking was in 2024 dus een kleiner bedrag dan nu. Voor de belasting telt het jaar waarin de schenking is gedaan, niet het jaar waarin je eraan denkt. Wie in december 6.908 euro schenkt en in januari nog eens, gebruikt twee jaarvrijstellingen; wie beide bedragen in hetzelfde jaar overmaakt, gebruikt er één. Hoe ver je binnen een jaar kunt gaan zonder belasting staat in de gids over de maximale schenking, en de opzet van een volledig belastingvrije schenking is apart uitgewerkt.

Vrijstelling	2024	2025	2026
Jaarlijks aan een kind	€ 6.633	€ 6.713	€ 6.908
Jaarlijks aan iedere andere ontvanger	€ 2.658	€ 2.690	€ 2.769
Eenmalig verhoogd aan een kind van 18 tot 40, vrij besteedbaar	€ 31.813	€ 32.195	€ 33.129
Eenmalig verhoogd voor een dure studie van het kind	€ 66.268	€ 67.064	€ 69.009
Eenmalig verhoogd voor de eigen woning (de jubelton)	vervallen	vervallen	vervallen

De tarieven boven de vrijstelling

Over het bedrag dat boven de vrijstelling uitkomt gelden twee schijven, en welk percentage je betaalt hangt af van je relatie tot de schenker. Kinderen en partners vallen in de laagste groep, kleinkinderen in een tussengroep, en iedereen daarbuiten in de hoogste. De schijfgrens ligt in 2026 op 158.669 euro belast bedrag; in 2025 was dat 154.197 euro en in 2024 152.368 euro.

Het percentage geldt alleen over het belaste deel, niet over de hele schenking. Schenkt een ouder 20.000 euro aan een kind in 2026, dan is 6.908 euro vrijgesteld en betaalt het kind 10 procent over de resterende 13.092 euro, dus 1.309 euro. De effectieve druk op de hele schenking is daarmee ruim 6 procent. Bij kleinkinderen ligt het anders: die vallen onder het verhoogde tarief van tariefgroep 1A, terwijl hun vrijstelling gewoon de lage van 2.769 euro is. Zet je eigen bedrag en relatie in de schenkbelastingcalculator om te zien wat dat oplevert.

Ontvanger	Tarief over de eerste € 158.669 belast	Tarief daarboven
Partner of geregistreerd partner	10%	20%
Kind, pleegkind of stiefkind	10%	20%
Kleinkind of achterkleinkind	18%	36%
Broer, zus, ouder, neef, vriend of buurman	30%	40%

De eenmalig verhoogde vrijstelling en de leeftijdsgrens

Naast de jaarlijkse vrijstelling bestaat er een eenmalig verhoogde vrijstelling voor een kind dat op de dag van de schenking 18 jaar of ouder is en nog geen 40. De veertigste verjaardag zelf telt nog mee, de dag erna niet meer. In 2026 gaat het om 33.129 euro die het kind vrij mag besteden; in 2025 was dat 32.195 euro en in 2024 31.813 euro. Je mag dit bedrag per ouderpaar één keer in het leven van het kind gebruiken, en je moet er aangifte voor doen, ook al betaal je niets.

Er bestaat één hogere variant: 69.009 euro in 2026 voor een studie die minstens 20.000 euro per jaar kost, exclusief levensonderhoud. Daarvoor is een notariële akte nodig waarin de studie en de besteding staan omschreven. De derde variant, de eenmalig verhoogde schenking voor een eigen woning die tot 2023 bekendstond als de jubelton, is per 1 januari 2024 helemaal vervallen. Wie zoekt naar een eenmalige verhoogde schenking 2024 voor een huis vindt dus terecht niets meer.

Is het kind ouder dan 40, dan blijft alleen de jaarlijkse vrijstelling over. Eén uitzondering: heeft het kind een partner die zelf nog geen 40 is, dan mag je de eenmalig verhoogde vrijstelling alsnog gebruiken. Wat er verder mogelijk is bij een schenking aan een kind boven de 50 staat apart uitgewerkt.

Schenking en hypotheek: schenken voor de aankoop van een huis

Sinds de jubelton verdween, is een schenking voor de aankoop van een woning fiscaal een gewone schenking. Wie een huis wil kopen met een schenking van ouders, gebruikt dus de eenmalig verhoogde vrijstelling van 33.129 euro in 2026 of de jaarlijkse van 6.908 euro, en betaalt over de rest het normale tarief. De schenkbelasting over een huis werkt niet anders dan die over geld: de besteding maakt sinds 2024 niet meer uit, en het bedrag mag naar de aanbetaling, naar de kosten koper of naar de inrichting.

Een schenking van ouders voor de hypotheek van hun kind telt mee als eigen geld, maar alleen als er geen terugbetalingsverplichting aan hangt. Geldverstrekkers vragen daarom om een schenkingsverklaring waarin staat dat het bedrag definitief is en niet hoeft te worden terugbetaald. Staat er wel een terugbetaling in, dan is het een lening en telt die als schuld mee in de toetsing, waardoor je maximale hypotheek daalt in plaats van stijgt. Bij de aankoop zelf speelt ook de overdrachtsbelasting: koop je tussen je achttiende en je vijfendertigste een woning van maximaal 555.000 euro in 2026, dan geldt de startersvrijstelling van 0 procent.

Ouders die zelf geen spaargeld hebben, verhogen soms hun hypotheek om het kind te helpen. Dat mag, maar de rente over dat extra deel is bij de ouders niet aftrekbaar, want het geld gaat niet naar hun eigen woning; de schuld verhuist naar box 3. Hetzelfde geldt als ze overwaarde opnemen, waarover meer staat in de gids over de belasting over de overwaarde van je huis. Reken vooraf uit wat de hogere maandlast bij de ouders is en zet die naast de belasting die het kind bespaart.

Wat er gebeurt	Gevolg voor de schenkbelasting	Waar je op let
Ouders schenken eigen geld voor de aankoop van een woning	Gewone vrijstellingen, sinds 2024 geen aparte woningvrijstelling	Geldverstrekker wil een schenkingsverklaring zonder terugbetalingsplicht
Ouders schenken om de hypotheek van het kind af te lossen	Zelfde vrijstellingen als bij een schenking in contanten	Blijf binnen de boetevrije aflosruimte van de geldverstrekker
Ouders verhogen hun eigen hypotheek om te kunnen schenken	Bij het kind een gewone schenking	De rente is bij de ouders niet aftrekbaar, de schuld valt in box 3
Ouders lenen het bedrag uit in plaats van het te schenken	Geen schenking, dus geen schenkbelasting	De rente moet zakelijk zijn en daadwerkelijk worden betaald
Ouders dragen hun woning onder de marktwaarde over aan het kind	Het verschil met de waarde is een schenking	Over de koopsom is daarnaast overdrachtsbelasting verschuldigd

Schenking of lening, en wat als je van gedachten verandert

Het verschil tussen een schenking en een lening zit in de terugbetaling. Bij een lening spreek je een rente en een aflossing af en betaalt het kind het bedrag terug; er is dan geen schenking en dus geen schenkbelasting. De fiscus kijkt wel of de afspraak echt is nagekomen: staat er een rente op papier die nooit wordt betaald, dan wordt de niet-betaalde rente alsnog als schenking gezien.

Een schenking omzetten in lening kan alleen zolang de schenking nog niet is uitgevoerd, of via een schenking onder ontbindende voorwaarde die je vooraf vastlegt. Achteraf, nadat het geld al is overgemaakt en de aanslag er ligt, is het geen kwestie van een nieuw papiertje meer. Wordt een herroepelijke schenking daadwerkelijk teruggedraaid, dan kun je de betaalde schenkbelasting terugvragen. Wie zomaar een schenking van ouders wil terugbetalen zonder zo'n voorwaarde, doet fiscaal gewoon een nieuwe schenking, deze keer de andere kant op, en die kan opnieuw belast zijn.

Een tussenvorm is schenken op papier: je erkent schriftelijk een bedrag schuldig aan je kind zonder het over te maken. Dat kan alleen bij notariële akte, en je moet jaarlijks 6 procent rente over het schuldig erkende bedrag daadwerkelijk overmaken. Blijft die rentebetaling achterwege, dan telt het hele bedrag bij overlijden gewoon mee in de nalatenschap en werkt de constructie niet.

Vorm	Wat je afspreekt	Fiscaal gevolg
Schenking	Het geld gaat weg en komt niet terug	Schenkbelasting over het deel boven de vrijstelling
Familielening	Terugbetalen met een zakelijke rente	Geen schenkbelasting; de vordering telt bij de uitlener mee in box 3
Schenken op papier	Schuldigerkenning bij de notaris	Werkt alleen als je jaarlijks 6 procent rente echt betaalt
Kwijtschelding van een bestaande lening	De schuld hoeft niet meer terugbetaald te worden	Het kwijtgescholden bedrag is in dat jaar een schenking
Herroepelijke schenking	Schenking onder een vooraf vastgelegde ontbindende voorwaarde	Bij herroeping kun je de betaalde schenkbelasting terugvragen

Aangifte doen over een schenking

Heb je een schenking ontvangen, dan ben jij degene die aangifte doet, en de termijn is hard: de schenkingsaangifte moet binnen zijn vóór 1 maart van het jaar dat volgt op de schenking. Een schenking uit 2026 geef je dus aan vóór 1 maart 2027. Aangifte doen gaat online met DigiD via Mijn Belastingdienst; ontvang je van meerdere schenkers, dan hoort bij elke schenker een eigen aangifte. Lukt de datum niet, vraag dan vóór 1 maart uitstel aan.

Aangifte schenkbelasting doen is nodig zodra er belasting verschuldigd is, en ook als je een beroep doet op de eenmalig verhoogde vrijstelling. Blijft de schenking binnen de gewone jaarlijkse vrijstelling, dan hoef je niets op te geven. Twijfel je in jouw geval, dan loopt de gids ik doe een schenking, moet ik aangifte doen de situaties langs; het invullen zelf staat stap voor stap in de gids over de aangifte schenkbelasting.

Na de aangifte volgt een aanslag, die je binnen de op het biljet genoemde termijn betaalt. Een ontvangen schenking heeft daarnaast gevolgen voor je vermogen: staat het geld op 1 januari nog op je rekening, dan telt het mee in box 3 van je aangifte inkomstenbelasting. Die twee aangiften staan los van elkaar; een schenking opgeven in de inkomstenbelasting is iets anders dan schenkbelasting aangeven.

Vrij van recht schenken: de schenker betaalt de belasting

Normaal is de ontvanger de belastingplichtige. Wil je dat het kind of de kleinzoon het volle bedrag overhoudt, dan kun je vrij van recht schenken: je neemt de schenkbelasting voor je eigen rekening. Dat moet je bij de aangifte aangeven, want de Belastingdienst legt de aanslag dan bij de schenker neer.

Er zit een rekenkundige adder onder het gras. Doordat jij de belasting betaalt, krijgt de ontvanger een extra voordeel, en dat voordeel is zelf ook een schenking. De belasting wordt daarom berekend over de schenking plus de belasting, wat bruteren heet. Bij het tarief van 10 procent komt de rekensom neer op de gewone belasting gedeeld door 0,9; bij 30 procent deel je door 0,7. Een schenking vrij van recht kost de schenker dus meer dan het bedrag dat de ontvanger op zijn rekening ziet.

De vorm is vooral gebruikelijk bij schenkingen aan kleinkinderen of aan mensen buiten de familie, waar het tarief hoog is en de ontvanger anders een aanslag krijgt waar hij niet op rekende. Reken beide varianten door voordat je kiest: eerst het bedrag dat je wilt overmaken, dan het bedrag dat je in totaal kwijt bent.

Schenken vlak voor een overlijden

Schenkingen die iemand doet binnen 180 dagen voor zijn overlijden, tellen mee voor de erfbelasting alsof ze uit de nalatenschap komen. De al betaalde schenkbelasting wordt daarbij verrekend, dus dubbel betalen gebeurt niet, maar het voordeel van de schenking verdampt wel. De termijn van drie jaar waar veel mensen naar zoeken bij een schenking en overlijden bestaat in de Nederlandse schenkbelasting niet; die kennen ze uit het buitenland.

Op één punt is de regeling scherper. Een schenking op papier telt bij overlijden altijd mee in de nalatenschap, ongeacht hoe lang geleden hij is gedaan, want het geld is nooit weggegaan. Het voordeel zit hem daar in de rente en de waardeaangroei, niet in het bedrag zelf.

Voor de erfgenamen gelden vervolgens de eigen vrijstellingen en tarieven van de erfbelasting, die per relatie flink verschillen van die bij schenken: een kind heeft in 2026 een erfvrijstelling van 26.230 euro, veel hoger dan de jaarlijkse schenkvrijstelling. Wat een nalatenschap kost, zie je met de rekenhulp voor erfbelasting. Jaarlijks schenken tijdens leven blijft over meerdere jaren doorgaans gunstiger dan alles ineens nalaten, omdat je elk jaar opnieuw een vrijstelling gebruikt en de hoogste schijf van de erfbelasting ontloopt.

Wat je wel en niet mag doen om schenkbelasting te beperken

Schenkbelasting ontwijken en schenkbelasting ontduiken worden vaak door elkaar gebruikt, terwijl het verschil precies de grens van de wet is. Spreiden over meerdere jaren, de eenmalig verhoogde vrijstelling gebruiken, kiezen voor een lening in plaats van een schenking of schenken op papier met de vereiste rentebetaling: dat mag allemaal en is niets anders dan de regels toepassen. Een schenking verzwijgen mag niet.

Bij verzwijgen is de bevoegdheid van de Belastingdienst om na te vorderen bovendien niet aan de gebruikelijke termijn gebonden: zolang er geen aangifte is gedaan, kan een niet gemelde schenking ook na tien of twintig jaar nog worden nagevorderd. Dat komt in de praktijk vaak boven water bij het overlijden van de schenker, wanneer de bankafschriften bij de aangifte erfbelasting langs de inspecteur gaan. Bovenop de belasting kan een vergrijpboete komen die kan oplopen tot 100 procent van het verschuldigde bedrag. Wat je kunt doen als er ooit iets is misgegaan, staat in de gids over een schenking die niet is gemeld.

Contant geld is een categorie apart. Een schenking in briefjes van vijftig is fiscaal net zo goed een schenking als een overboeking, alleen ontbreekt het bewijs van de datum, waardoor je later niet kunt aantonen in welk jaar de vrijstelling is gebruikt. Overmaken met een duidelijke omschrijving kost niets extra en scheelt discussie.

Schenkbelasting

Kies de relatie en het bedrag en zie de vrijstelling van dit jaar, het tarief en wat er netto overblijft. Open de volledige schenkbelasting

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

Denken dat vader en moeder ieder een eigen vrijstelling hebben

Ouders gelden voor de schenkbelasting samen als één schenker, ook na een scheiding. Wie ervan uitgaat dat er twee keer 6.908 euro belastingvrij kan in 2026, schenkt het dubbele en krijgt een aanslag over het bedrag boven één vrijstelling.

Geen aangifte doen bij een beroep op de eenmalig verhoogde vrijstelling

Die vrijstelling krijg je alleen als je erom vraagt in de aangifte. Zonder aangifte vóór 1 maart van het volgende jaar geldt alleen de jaarlijkse vrijstelling, en bij een schenking van 33.129 euro in 2026 scheelt dat ruim 2.600 euro belasting.

Nog rekenen op de jubelton

De eenmalig verhoogde vrijstelling voor een eigen woning is per 1 januari 2024 vervallen. Wie een aankoop plant met een ton belastingvrij in gedachten, komt bij de notaris een groot gat tegen in de financiering.

Een schenking voor de hypotheek met een terugbetaalafspraak

Zodra er een terugbetalingsverplichting in staat, is het voor de geldverstrekker een lening. Die telt als schuld mee in de toetsing en verlaagt de maximale hypotheek, precies het tegenovergestelde van wat de schenking moest doen.

Bij schenken op papier de rente vergeten over te maken

De 6 procent rente over het schuldig erkende bedrag moet echt jaarlijks worden betaald. Gebeurt dat niet, dan telt het volledige bedrag bij overlijden gewoon mee in de nalatenschap en is de hele opzet voor niets geweest.

Contant schenken zonder spoor

Een schenking in contanten is fiscaal even belast als een overboeking, maar je kunt het jaar niet aantonen. Bij een controle of bij het overlijden van de schenker is het dan lastig te bewijzen dat de vrijstelling van dat jaar terecht is gebruikt.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Voor een gewone schenking binnen de jaarlijkse vrijstelling heb je niemand nodig: een overboeking, een korte schenkingsovereenkomst en een afschrift in de map volstaan. Een notaris komt eraan te pas zodra er een akte verplicht is, zoals bij schenken op papier en bij de verhoogde vrijstelling voor een dure studie; voor een eenvoudige schenkingsakte rekenen de meeste notarissen enkele honderden euro's, en tarieven verschillen per kantoor. Ingewikkelder wordt het bij een woning die je onder de marktwaarde overdraagt, bij een bedrijfsopvolging of bij schenken vanuit een nalatenschap die nog niet is verdeeld: daar spelen naast de schenkbelasting ook de overdrachtsbelasting en de erfbelasting mee, en loont het om een fiscalist of estate planner de varianten te laten doorrekenen. Ook bij een schenking die deel uitmaakt van een hypotheekaanvraag is een uur met een hypotheekadviseur zinvol, omdat de vorm van de afspraak bepaalt of het bedrag als eigen geld of als schuld wordt gezien. Voor het losse rekenwerk kun je vooruit met de rekenhulp voor schenkbelasting; wij geven algemene informatie en geen persoonlijk fiscaal advies.