Meterkast vervangen: wanneer het moet, wat het kost en wie het doet

Wanneer een meterkast vervangen moet worden

Je meterkast laten vervangen is zelden een vrije keuze. Meestal is er een aanleiding: de kast zit vol en er moet een groep bij, er hangt geen aardlekschakelaar in, of een keuring heeft de installatie afgekeurd. Er bestaat geen wettelijke leeftijd waarop een kast eruit moet, maar zodra je iets aan de installatie wijzigt, moet het resultaat voldoen aan de installatienorm NEN 1010. Welke onderdelen er achter dat deurtje zitten en waar de grens met het openbare net ligt, staat in de gids over de meterkast en je aansluiting.

Het bouwjaar van de woning zegt veel. In huizen van vóór ongeveer 1975 zitten vaak nog draadzekeringen en ontbreekt aardlekbeveiliging volledig. Tussen 1975 en 1995 kwam er meestal één aardlekschakelaar boven alle groepen, terwijl NEN 1010 er tegenwoordig maximaal vier groepen achter toestaat. Wie een oude meterkast vervangen wil omdat de kast er verouderd uitziet, heeft geen haast; wie verkleuring rond een automaat ziet of een brandlucht ruikt, heeft die wel.

Bij verkoop en bij schade wordt de kast opeens belangrijk. Een bouwkundige keuring noemt een installatie zonder aardlek standaard een gebrek, en verzekeraars kijken na een brand naar de vraag of het werk volgens NEN 1010 is uitgevoerd en of daar een meetrapport van is. Dat rapport is de reden dat een keuring van 150 tot 350 euro (2026) vooraf zelden weggegooid geld is.

Wat je aantreft	Wat het betekent	Vervangen of niet
Draadzekeringen of stoppen in plaats van automaten	Installatie van vóór circa 1975, vrijwel altijd zonder aardlek	Vervangen bij de eerstvolgende verbouwing
Geen aardlekschakelaar boven de groepen	Geen bescherming tegen stroom die via een mens weglekt	Direct laten aanpassen
Eén aardlekschakelaar boven zes of meer groepen	Bij één storing valt het hele huis uit, en NEN 1010 staat er vier toe	Meenemen zodra de kast toch open gaat
Stoffen of rubberen mantel om de bedrading	De isolatie verhardt en scheurt, met kans op kortsluiting	Vervangen binnen afzienbare tijd, inclusief bedrading
Bruine plekken of een schroeilucht rond een automaat	Warmteontwikkeling door een losse of overbelaste verbinding	Dezelfde dag laten nakijken
Alle modules bezet, geen vrije plek op de rail	Uitbreiden kan alleen met een grotere of een tweede kast	Vervangen zodra je een extra groep nodig hebt
De kast ziet er oud uit maar meet goed door	Cosmetisch, geen technisch gebrek	Geen reden om te vervangen

Gecontroleerd op augustus 2026

Wat er precies vervangen wordt en wie de rekening krijgt

Het woord meterkast dekt twee werelden die elk hun eigen eigenaar hebben. De aansluitkabel, de hoofdzekering en de meters zijn van de netbeheerder. Die vervangt ze wanneer dat nodig is en rekent daar niets voor, ook niet bij de wissel naar een digitale of slimme meter. Vanaf de klemmenstrook onder de meter begint jouw installatie, en daar hoort de rekening van de elektricien bij.

Wat een installateur bij het vervangen van de meterkast onder handen neemt, is dus het deel dat van jou is: het meterbord waar alles op geschroefd zit, de hoofdleiding van de klemmenstrook naar de verdeler, en de groepenkast met de automaten en de aardlekbeveiliging. Vaak komt de aarding erbij, want in oude woningen zit die nog op de waterleiding in plaats van op een aardelektrode.

Die verdeling bepaalt de volgorde van je planning. Moet de meter er ook uit, bijvoorbeeld omdat je van één naar drie fasen gaat, dan komt de netbeheerder eerst en de installateur daarna. Draai je dat om, dan staat je nieuwe kast klaar op een meter die er nog niet past. Wie de meter en het telwerk beter wil begrijpen voordat de monteur langskomt, leest daar eerst over.

Onderdeel	Wie vervangt het	Wat het jou kost
Aansluitkabel en hoofdzekering	Netbeheerder	Niets bij vervanging, wel een tarief bij verzwaring
Elektriciteitsmeter en gasmeter	Netbeheerder	Niets, ook niet bij de verplichte meterwissel
Meterbord en de bevestiging daarvan	Installateur	Onderdeel van de offerte, meestal met de bedrading
Hoofdleiding van klemmenstrook naar verdeler	Installateur	Onderdeel van de offerte
Groepenkast, automaten en aardlekbeveiliging	Installateur	De grootste post in de rekening
Aarding en potentiaalvereffening	Installateur	Meerwerk als er nog geen aardelektrode ligt
Bekabeling door het huis naar de stopcontacten	Installateur	Alleen als je die laat vernieuwen, per groep gerekend

Gecontroleerd op augustus 2026

Wat een meterkast vervangen kost, inclusief montage

Wat kost het om een meterkast te vervangen? Die vraag heeft geen enkel antwoord, want er gaan drie verschillende klussen achter schuil. Wie de prijs van een meterkast vervangen wil inschatten, moet dus eerst weten welke van de drie het is. Alleen de groepenkast vernieuwen in een verder gezonde meterkast is de goedkoopste: voor acht groepen ligt de prijs in 2026 doorgaans tussen de 700 en 1.400 euro inclusief montage en btw. Wil je aardlekautomaten per groep en een ruimere kast van twaalf groepen, dan loopt dat op naar 1.200 tot 2.000 euro.

Gaat het meterbord en de bedrading erachter ook mee, dan praat je over 1.500 tot 2.500 euro. Dat is de variant die je tegenkomt bij woningen van vóór 1975, waar de oude kast op een houten plank hangt en de hoofdleiding niet meer voldoet. De kosten van het vervangen van een meterkast lopen daarboven vooral op door meerwerk: nieuwe groepen doortrekken naar de keuken of de badkamer, een aardelektrode slaan, of de kast verplaatsen omdat de indeling van het huis is veranderd.

Vrijwel elke installateur rekent een uurtarief van 60 tot 90 euro inclusief btw in 2026, plus voorrijkosten van 25 tot 50 euro. In een prijs inclusief montage zit dat verwerkt, maar bij meerwerk komt het weer los tevoorschijn. Materiaal en arbeid zijn ruwweg een derde om twee derde van de rekening.

Klus	Wat je ervoor krijgt	Prijs inclusief montage en btw
Groepenkast vervangen, 8 groepen	Nieuwe verdeler, hoofdschakelaar en aardlekbeveiliging	€ 700 tot € 1.400
Groepenkast vervangen, 12 groepen met aardlekautomaten	Ruimere kast met beveiliging per groep	€ 1.200 tot € 2.000
Meterbord, hoofdleiding en verdeler vernieuwen	De hele meterkast op één na: de meters blijven van de netbeheerder	€ 1.500 tot € 2.500
Groep bijplaatsen in een kast met vrije ruimte	Automaat, kabel en één aansluitpunt	€ 150 tot € 300
Aparte groep voor een laadpaal	Groep, kabel en aansluitpunt, laadpaal niet inbegrepen	€ 300 tot € 600
Ombouw naar drie fasen door de installateur	De groepen verdeeld over drie fasen achter de nieuwe kast	€ 500 tot € 1.500
Meterkast verplaatsen	Nieuwe positie, nieuwe hoofdleiding en vaak graafwerk	Vanaf circa € 1.000
Keuring met meetrapport vooraf	Doormeting volgens NEN 1010 en een schriftelijk rapport	€ 150 tot € 350

Gecontroleerd op marktprijzen augustus 2026

Een offerte voor het vervangen van je meterkast lezen

Een offerte voor het vervangen van je meterkast is pas vergelijkbaar als er staat wát je krijgt. Vraag om het aantal groepen, het type beveiliging per groep, het merk en het aantal modules van de kast, en of het meterbord en de hoofdleiding in de prijs zitten. Een regel als "meterkast vervangen inclusief montage" met één bedrag erachter zegt niets: de ene installateur hangt er acht automaten achter twee aardlekschakelaars in, de ander twaalf aardlekautomaten.

Drie offertes opvragen is gebruikelijk, en het verschil tussen de hoogste en de laagste is bij dit werk vaak enkele honderden euro's. Let daarbij op vier posten die er soms wel en soms niet in zitten: het meetrapport na afloop, de nieuwe groepenkaart, het afvoeren van het oude materiaal en het herstel van het stucwerk rond de kast. Zonder meetrapport heb je na een schade niets in handen.

Vraag ook naar het uurtarief voor meerwerk en naar de garantie op het werk. Installateurs die zijn aangesloten bij een branchevereniging werken met een geschillenregeling; dat is geen keurmerk voor kwaliteit, maar het geeft je een adres als er iets misgaat. Zet de afspraken op papier voordat de kast opengaat.

Wat in de offerte staat	Waarom het uitmaakt
Aantal groepen en aantal vrije modules	Vrije ruimte bepaalt of de volgende uitbreiding 200 of 1.200 euro kost
Aardlekschakelaars of aardlekautomaten per groep	Per groep beveiligen is duurder, maar dan valt niet het halve huis uit
Meterbord en hoofdleiding inbegrepen of niet	Dit is het verschil tussen een offerte van 900 en een van 2.200 euro
Meetrapport volgens NEN 1010	Je bewijs richting verzekeraar en koper van de woning
Afvoer van oud materiaal en herstel van het stucwerk	Anders staat er na afloop een gat naast je kast
Uurtarief voor meerwerk en de voorrijkosten	Meerwerk is bij dit werk eerder regel dan uitzondering
Garantie op materiaal en op arbeid	Bepaalt wie betaalt als een automaat na een half jaar hapert

Gecontroleerd op marktprijzen, augustus 2026

Hoe lang het duurt en hoe zo'n dag verloopt

Een standaardvervanging van de groepenkast is werk van drie tot zes uur, waarvan de stroom er twee tot vier uur af is. Gaat het meterbord en de bedrading mee, reken dan op een hele werkdag. Moet de netbeheerder eerst langskomen voor de meter of de aansluiting, dan wordt het een klus over twee afspraken, met soms weken tussen de twee.

De volgorde op de dag zelf is bijna altijd dezelfde. De installateur meet eerst de bestaande installatie door en noteert welke kabel bij welke ruimte hoort. Daarna gaat de hoofdschakelaar eruit, komt het oude bord van de wand en wordt de nieuwe kast gemonteerd en bedraad. Als laatste volgt het doormeten van elke groep, het testen van de aardlekbeveiliging en het invullen van de groepenkaart.

Praktisch betekent dat: haal de vriezer niet leeg maar houd hem dicht, plan geen videovergaderingen, en zorg dat de kast vrij toegankelijk is. Staat er een kast of een wasmachine voor, dan betaal je uren voor sjouwwerk. Bewaar na afloop het meetrapport bij je woningdossier, samen met de papieren van je vervangen cv-ketel en andere installaties; bij verkoop scheelt dat een discussie.

Mag je zelf je meterkast vervangen?

Op de vraag of je zelf je meterkast mag vervangen, luidt het eerlijke antwoord: gedeeltelijk, en het onverstandige deel is precies het deel dat mensen bedoelen. Er is in Nederland geen installatiebevoegdheid voor particulieren aan hun eigen woning, dus een verbod om zelf aan de groepenkast te werken bestaat niet. Wat wel geldt: het werk moet voldoen aan NEN 1010, en de meter met de hoofdzekering is verzegeld eigendom van de netbeheerder. Dat zegel verbreken mag je niet, en daar staat een boete op plus de kosten van het herstel.

De hoofdleiding van de klemmenstrook naar de verdeler zit achter dat zegel. Je meterkast zelf vervangen betekent dus in de praktijk dat je de spanning er niet netjes af kunt halen zonder de netbeheerder, en dat je aan een kabel werkt die niet beveiligd is door een automaat die jij kunt uitschakelen. Daar komt bij dat je na afloop niets in handen hebt: geen meetrapport, geen aantoonbare aardlektest, geen garantie.

Bij schade telt dat mee. Een verzekeraar mag uitkering weigeren of korten als de brand is ontstaan door werk dat niet aan de norm voldoet, en de bewijslast dat het wel goed zat ligt bij jou. Voor het bijhouden van de groepenkaart, het terugschakelen van een automaat en het vervangen van een smeltveiligheid in een oude stoppenkast heb je niemand nodig; voor de kast zelf wel.

Handeling	Zelf doen	Waarom
Groepenkaart bijwerken en groepen labelen	Prima zelf	Geen ingreep aan de installatie
Automaat terugschakelen na een storing	Prima zelf	Daar zit de automaat voor
Zekering vervangen in een oude stoppenkast	Prima zelf, met dezelfde waarde	Wel de oorzaak zoeken, anders springt hij opnieuw
Eén automaat vervangen in een moderne kast	Kan, met kennis van NEN 1010	Werk achter de hoofdschakelaar, achteraf doormeten
Aardlekschakelaar toevoegen aan een oude kast	Liever niet	Vraagt herindeling van de groepen over de aardlek
De hele meterkast of het meterbord vervangen	Uitbesteden	Werk aan de hoofdleiding achter het zegel van de netbeheerder
Meter of hoofdzekering aanraken	Nooit	Verzegeld eigendom van de netbeheerder, boete bij verbreking

Gecontroleerd op augustus 2026

Meteen naar drie fasen als de kast toch opengaat

De meeste woningen hangen op één fase van 25 ampère, goed voor 5.750 watt. Een warmtepomp, een inductiekookplaat en een laadpaal van 11 kilowatt passen daar samen niet op. Een meterkast vervangen naar 3 fasen brengt je op 3x25 ampère en 17.250 watt, en dat is het moment om die stap te zetten: de kast gaat toch al open en de groepen moeten toch al opnieuw worden verdeeld.

De rekening valt in twee delen uiteen. De netbeheerder past de aansluiting aan en rekent daarvoor in 2026 bij de meeste netbeheerders een eenmalig bedrag tussen de 250 en 400 euro; het exacte tarief staat op de site van je eigen netbeheerder. De installateur verdeelt daarna jouw groepen over de drie fasen, wat bij een nieuwe kast 500 tot 1.500 euro kost. De kosten van een meterkast vervangen met 3-fase komen daarmee doorgaans uit tussen de 1.500 en 3.500 euro in totaal, afhankelijk van de omvang van de kast.

Er zit één rem op die planning. In gebieden met netcongestie kan de netbeheerder de verzwaring maanden of langer uitstellen, en sinds 1 juli 2026 komen ook huishoudens in de wachtrij voor transportcapaciteit. Vraag de verzwaring daarom aan vóórdat je de installateur inplant. Hoe die aanvraag verloopt, staat in de gids over het aanvragen van een 3-fase aansluiting.

Aansluitwaarde	Vermogen bij 230 volt	Waar het voor volstaat
1x25 A	5.750 watt	Huishouden zonder laadpaal en zonder warmtepomp
1x35 A	8.050 watt	Iets meer ruimte op één fase, niet overal leverbaar
3x25 A	17.250 watt	Warmtepomp, inductie en een laadpaal van 11 kW samen
3x35 A	24.150 watt	Groot huis of twee laadpunten, hogere vaste kosten per jaar

Gecontroleerd op augustus 2026

Eén groep vervangen of toch de hele kast

Niet elk probleem in de meterkast vraagt om een nieuwe kast. Een groep vervangen in de meterkast, dus één automaat eruit en een nieuwe erin, is werk van een half uur en kost je vooral het voorrijtarief. Dat is de goede route bij een automaat die niet meer schakelt of bij een groep die te licht is voor wat eraan hangt. Zit er nog ruimte op de rail en werkt de aardlekbeveiliging, dan houd je de kast gewoon.

Het kantelpunt ligt bij drie situaties. De kast is vol, er hangt geen of te weinig aardlekbeveiliging, of de bedrading achter het bord is aan het einde van zijn leven. In elk van die gevallen is los repareren duurder dan vervangen, omdat je twee keer een installateur laat komen voor werk dat één keer gedaan had kunnen worden. Wat er komt kijken bij een compleet nieuwe verdeler, staat in de gids over de nieuwe meterkast.

Weet je niet hoe zwaar je installatie belast wordt, kijk dan eerst naar je verbruik. Met de verbruikscheck zie je hoeveel kilowattuur een huishouden als het jouwe per dag en per jaar gebruikt, en dat geeft een eerste indruk of je aansluiting nog past bij wat je van plan bent. Voor de piekbelasting telt niet het jaarverbruik maar het aantal zware apparaten dat tegelijk aanstaat.

Situatie	Groep of onderdeel vervangen	Hele kast vervangen
Eén automaat schakelt niet meer	De logische keuze, werk van een half uur	Onnodig
Er is nog ruimte op de rail en er hangt aardlek in	Groep bijplaatsen of vervangen	Onnodig
Alle modules bezet en je hebt twee groepen nodig	Kan alleen met een tweede kast ernaast	Meestal voordeliger en netter
Geen aardlekbeveiliging aanwezig	Bijplaatsen kan, maar vraagt herindeling	Vaak de betere route
Stoffen bedrading achter het meterbord	Niet zinvol, het probleem zit in de kabels	Vervangen inclusief bord en hoofdleiding
Je gaat van één naar drie fasen	Zelden mogelijk in de oude kast	Vervangen of laten ombouwen

Zo laat je je meterkast vervangen

Van eerste vermoeden tot meetrapport duurt het meestal twee tot zes weken, langer als de netbeheerder eraan te pas komt.

1. Laat de installatie eerst doormeten

   Een keuring met meetrapport kost 150 tot 350 euro (2026) en vertelt je wat er echt mis is: de aarding, de isolatieweerstand per groep en de werking van de aardlekschakelaar. Zonder dat rapport koop je een offerte op gevoel, en je gebruikt het later als bewijs richting je verzekeraar.

2. Bepaal hoeveel groepen je over vijf jaar nodig hebt

   Tel de zware verbruikers die er nog bij komen: inductie, een droger, een laadpaal, een omvormer. Kies daarna een kast met minstens twee vrije modules. Hoeveel groepen bij welk type woning horen, staat in de gids over de groepenkast.

3. Vraag de verzwaring aan als je naar drie fasen wilt

   De netbeheerder gaat vóór de installateur. Dien de aanvraag in zodra je weet dat je meer vermogen nodig hebt, want in gebieden met een vol net kan het wachten worden. Pas als de datum van de netbeheerder vaststaat, plan je de elektricien.

4. Vraag drie offertes op met dezelfde uitgangspunten

   Geef elke installateur hetzelfde lijstje: aantal groepen, type beveiliging, wel of niet het meterbord, meetrapport erbij. Alleen dan vergelijk je prijzen en niet appels met peren. Vraag ook wat het uurtarief voor meerwerk is.

5. Plan de dag en tref voorbereidingen

   Reken op drie tot zes uur, waarvan twee tot vier uur zonder stroom. Maak de kast vrij toegankelijk, laad je laptop op en zet de vriezer op de koudste stand. Werk je thuis, neem dan die dag vrij of ga elders zitten.

6. Loop de oplevering na en bewaar de papieren

   Controleer of elke groep op de groepenkaart staat, test met de installateur elke aardlekschakelaar met de testknop en vraag het meetrapport op papier of digitaal. Bewaar dat bij de rest van je woningdossier, samen met de factuur en de garantie.

Verbruikscheck

Vergelijk je gas- en stroomverbruik met huishoudens van dezelfde grootte en hetzelfde woningtype. Open de volledige verbruikscheck

Check dit voordat de meterkast eruit gaat

• Ligt er een meetrapport van de bestaande installatie
• Weet je of het meterbord en de hoofdleiding meemoeten of niet
• Heeft de nieuwe kast minstens twee vrije modules voor later
• Staat in de offerte hoeveel groepen en welke beveiliging je krijgt
• Is duidelijk of het meetrapport, de afvoer en het stucwerkherstel in de prijs zitten
• Is de verzwaring bij de netbeheerder aangevraagd als je naar drie fasen gaat
• Weet je hoeveel uur de stroom eraf is en heb je die dag vrijgehouden
• Zijn de kabels die je later nog nodig hebt meteen meegenomen

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

De installateur inplannen voordat de netbeheerder een datum heeft

Wie naar drie fasen gaat, heeft eerst de netbeheerder nodig. Staat de elektricien er terwijl de aansluiting nog niet is aangepast, dan betaal je voorrijkosten voor werk dat niet afgemaakt kan worden en moet je een hele dag opnieuw plannen. In een gebied met een vol net kan die tweede datum maanden verderop liggen.

Een kast bestellen die precies past

Een kast zonder vrije modules is over drie jaar weer te klein, en dan betaal je opnieuw de volle prijs in plaats van 150 tot 300 euro voor een extra groep. Twee lege plekken op de rail kosten bij aanschaf hooguit enkele tientjes en besparen je later een vervanging van meer dan duizend euro.

Offertes vergelijken op het eindbedrag

De ene offerte bevat acht groepen achter twee aardlekschakelaars, de andere twaalf aardlekautomaten plus het meterbord. Dan zegt het verschil van 800 euro niets over de prijs en alles over de inhoud. Zonder gelijke uitgangspunten kies je de goedkoopste offerte en krijg je de kleinste kast.

Geen meetrapport vragen

Zonder rapport heb je na een brand of bij verkoop geen enkel bewijs dat de installatie volgens NEN 1010 is aangelegd en doorgemeten. Verzekeraars mogen dan korten op de uitkering, en de bewijslast ligt bij jou. Achteraf laten doormeten kost opnieuw 150 tot 350 euro (2026).

Zelf aan het verzegelde deel beginnen

De meter en de hoofdzekering zijn eigendom van de netbeheerder en verzegeld. Wie dat zegel verbreekt om de spanning eraf te halen, betaalt het herstel en krijgt een fraudeonderzoek achter zich aan. De netbeheerder haalt de spanning er op afspraak kosteloos af.

De kabels door het huis vergeten

Een nieuwe kast verandert niets aan wat erachter zit. Zitten er nog oude leidingen zonder aarde in de muren, dan heb je een moderne verdeler op een verouderde installatie. Vraag bij de keuring expliciet naar de staat van de bekabeling per groep, anders komt die rekening los achteraan.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Voor het vervangen van een meterkast heb je geen adviseur nodig maar een erkend installateur, en het verschil zit in wat je vraagt. Een elektricien die is aangesloten bij een branchevereniging werkt volgens NEN 1010, levert een meetrapport en valt onder een geschillenregeling; dat is het adres voor de kast, de bedrading en de aarding. Reken op een uurtarief van 60 tot 90 euro inclusief btw in 2026 plus voorrijkosten van 25 tot 50 euro, en op 150 tot 350 euro voor een keuring met meetrapport. Voor alles wat achter het zegel zit, de meter en de hoofdzekering, ga je naar je netbeheerder; die is ook het loket voor een verzwaring en voor de vraag of er in jouw wijk ruimte op het net is. Twijfel je of je installatie wel toe is aan vervanging, laat dan eerst doormeten en beslis daarna: dat rapport kost een fractie van een nieuwe kast en voorkomt dat je een gezonde installatie vervangt. Wie een grotere verduurzaming plant, bijvoorbeeld de overstap van een cv-ketel naar een warmtepomp in combinatie met zonnepanelen, laat de installateur het hele plaatje in één keer doorrekenen. Voor de bredere samenhang tussen aansluiting, verbruik en besparen is de hub over energie en besparen het startpunt.