Water afsluiten voor een nieuwe woning: aanmelden, kosten en de hoofdkraan

Wat water afsluiten bij een nieuwe woning betekent

Water afsluiten betekent rond een verhuizing twee verschillende dingen, en die lopen makkelijk door elkaar. Meestal bedoelen mensen: een contract afsluiten voor het nieuwe adres, zodat er water uit de kraan komt en de rekening op jouw naam staat. Soms is het letterlijk bedoeld: de hoofdkraan dichtdraaien in de woning die je achterlaat, of in een huis dat eerst nog verbouwd wordt.

Voor de eerste betekenis geldt iets wat veel verhuizers verrast. Je kiest je waterbedrijf niet. Elk gebied in Nederland heeft precies één drinkwaterbedrijf en dat levert aan alle woningen binnen die regio, tegen een tarief dat de toezichthouder toetst. Overstappen naar een goedkoper waterbedrijf bestaat dus niet. Je meldt je aan bij het bedrijf dat bij je postcode hoort en daarmee is het klaar, wat het simpelste onderdeel maakt van je hele verhuizing regelen.

De tweede betekenis is een klus van twee minuten. Naast de watermeter zit een hoofdkraan, en met een kwartslag daaraan staat het hele huis droog. Het waterbedrijf komt daar niet aan te pas. Alleen als je de aansluiting definitief wilt laten verwijderen, bijvoorbeeld bij sloop, komt er een monteur aan te pas en betaal je daarvoor.

Wat wel misgaat: mensen regelen de energieleverancier weken van tevoren en vergeten het water, omdat er toch water uit de kraan komt. Dat klopt ook, want de levering stopt niet automatisch bij een bewonerswissel. De rekening loopt dan alleen nog op naam van de vorige bewoner, en dat wordt later rechtgezet met een correctie over een periode die niemand meer kan nalopen.

Bij welk waterbedrijf hoort je nieuwe adres

Nederland heeft tien drinkwaterbedrijven en samen dekken die het hele land. Welk bedrijf jouw nieuwe woning bedient hangt aan het adres, niet aan een keuze. De grenzen volgen niet altijd de provinciegrenzen, dus zoek het na op postcode en huisnummer voordat je je ergens aanmeldt.

Aanmelden gaat online en duurt een paar minuten. Je hebt vier dingen nodig: het adres, de ingangsdatum, de stand van de watermeter op die datum en een rekeningnummer voor de automatische incasso. De ingangsdatum is bij een koopwoning de dag van de akte bij de notaris en bij een huurwoning de ingangsdatum van het huurcontract. Neem je een woning over waar de sleutels eerder overgaan dan de akte, houd dan de datum aan waarop jij verantwoordelijk wordt voor de lasten; hoe dat rond de overdracht loopt staat in de gids over wat je regelt als je een huis gekocht hebt.

Het waterbedrijf vraagt ook naar het aantal bewoners. Dat is geen nieuwsgierigheid maar de basis voor je voorschot: op één persoon schat het bedrijf een ander jaarverbruik dan op vier. Klopt die opgave niet, dan krijg je na twaalf maanden een naheffing of een teruggave die je had kunnen voorkomen.

Waterbedrijf	Leveringsgebied
Vitens	Gelderland, Overijssel, Flevoland, Friesland en een deel van Utrecht
PWN	Noord-Holland, behalve Amsterdam en omgeving
Waternet	Amsterdam en omliggende gemeenten
Dunea	De kuststrook van Zuid-Holland, met Den Haag en Leiden
Oasen	Het oosten van Zuid-Holland, met Gouda en Alphen aan den Rijn
Evides	Zeeland, de Zuid-Hollandse eilanden, Rotterdam en de Brabantse Wal
Brabant Water	Noord-Brabant
WML	Limburg
Waterbedrijf Groningen	Groningen
WMD	Drenthe

Gecontroleerd op augustus 2026

Wat water kost en hoe je rekening is opgebouwd

De waterrekening bestaat uit twee helften: het tarief van het waterbedrijf en de belastingen die daar bovenop komen. Het bedrijfstarief valt zelf ook weer uiteen in een vastrecht, dat de leidingen, de meter en de administratie dekt, en een variabel bedrag per kubieke meter voor winning, zuivering en transport. Dat vastrecht betaal je ook als je een maand op vakantie bent.

Gemiddeld rekenden de Nederlandse waterbedrijven in 2026 zo'n 2,05 euro per kubieke meter zonder belastingen. Daar komt de belasting op leidingwater bij, in 2026 vastgesteld op 0,437 euro per kubieke meter, en over dat hele bedrag heft de fiscus vervolgens 9 procent btw. Samen levert dat een gemiddelde prijs van 2,71 euro per kubieke meter op. Van elke euro op je waterrekening gaat daarmee bijna een kwart naar belastingen: 24,9 procent in 2026.

Tussen de waterbedrijven zit verschil, want elke regio heeft zijn eigen winningskosten en leidingnet. Het tarief van jouw bedrijf staat op zijn tarievenpagina en op je jaarafrekening. Wat er niet in zit zijn de rioolheffing en de waterschapsbelasting: die komen van de gemeente en het waterschap en staan op een heel andere aanslag. Wat een huis aan vaste lasten kost naast de hypotheek reken je door bij de kosten van een nieuwe woning.

Onderdeel van de rekening	Waar het voor is	Bedrag in 2026
Vastrecht	Leidingnet, watermeter en administratie	Vast bedrag per jaar, verschilt per waterbedrijf
Variabel tarief per kubieke meter	Winning, zuivering en transport	Gemiddeld € 2,05 zonder belastingen
Belasting op leidingwater	Rijksbelasting op drinkwater	€ 0,437 per kubieke meter
Provinciale grondwaterheffing	Beheer en bescherming van grondwater	1 tot 2 cent per kubieke meter, niet in elke provincie
Btw	Over het tarief en de leidingwaterbelasting samen	9%
Gemiddelde prijs per kubieke meter	Alles bij elkaar	€ 2,71 inclusief belastingen

Gecontroleerd op 2026, landelijke gemiddelden van Vewin

Gas, water en licht afsluiten voor je nieuwe woning

Gas, water en licht afsluiten voor een nieuwe woning is één zin waarin drie heel verschillende taken schuilgaan. Bij gas en stroom kies je zelf een leverancier en teken je een contract, met een prijs en een looptijd die je zelf uitzoekt. Bij water is er geen keuze en dus ook geen prijsvergelijking, alleen een aanmelding. Zit je nieuwe woning aan een warmtenet, dan geldt hetzelfde als bij water: het warmtebedrijf van de wijk levert en de tarieven zijn gereguleerd.

De volgorde is wat telt. Het energiecontract wil je twee tot vier weken voor de overdracht rond hebben, want leveranciers hanteren een aanmeldtermijn en de netbeheerder moet de wisseling verwerken. Water kan later, maar niet veel later: meld je uiterlijk een paar dagen na de sleuteloverdracht aan. Internet heeft de langste aanloop, omdat een monteursafspraak weken vooruit gepland wordt. De hele reeks staat op volgorde in de gids over wat je moet regelen bij een verhuizing, en de verhuischecklist zet er data bij zodat je niets op de dag zelf hoeft te bedenken.

Meld je je nergens aan, dan gebeurt er niet meteen iets zichtbaars. Water en stroom blijven stromen, want de aansluiting wordt niet dichtgezet omdat er een nieuwe bewoner in huis zit. De rekening komt achteraf, tegen het tarief van een leverancier die jij niet hebt uitgekozen, en over een verbruiksperiode die je niet meer met meterstanden kunt weerleggen.

Wat je regelt	Hoe het werkt	Wanneer
Stroom en gas	Vrije keuze, je sluit zelf een contract af	2 tot 4 weken voor de overdracht
Water	Aanmelden bij het waterbedrijf van de regio, geen keuze	Vanaf 2 weken vooraf tot enkele dagen erna
Warmte van een warmtenet	Het warmtebedrijf van de wijk levert, tarieven zijn gereguleerd	2 tot 4 weken vooraf
Internet en televisie	Vrije keuze, monteursafspraak nodig	4 tot 6 weken vooraf
Meterstanden gas, stroom en water	Zelf opnemen in beide woningen, met foto	Op de dag van de sleuteloverdracht
Rioolheffing en waterschapsbelasting	Volgen uit je inschrijving bij de gemeente	Inschrijven binnen 5 dagen na de verhuizing

Gecontroleerd op augustus 2026

Meterstanden opnemen en de eindafrekening controleren

De watermeter telt in kubieke meters. Op de meeste meters staan zwarte cijfers voor hele kubieke meters en rode cijfers voor liters; het waterbedrijf wil alleen de zwarte weten. Bij een moderne meter met een digitaal display lees je gewoon het hele getal af. Neem de stand op in de woning die je verlaat én in de woning die je betrekt, op dezelfde dag, en maak van allebei een foto waarop het meternummer leesbaar is.

Die foto is de goedkoopste verzekering van je hele verhuizing. Een eindafrekening die over de verkeerde periode loopt, kost al snel tientallen tot honderden euro's, en zonder bewijs sta je tegenover een administratie die van een geschat verbruik uitgaat. Met een gedateerde foto is het in één telefoontje rechtgezet.

Na je afmelding stuurt het waterbedrijf een eindafrekening over de periode tot je vertrekdatum, meestal binnen enkele weken. Daarin verrekent het de voorschotten die je al betaald hebt met je werkelijke verbruik en het vastrecht tot die datum. Controleer drie dingen: staat de einddatum goed, klopt de eindstand met je foto en is het vastrecht naar rato berekend. Bij energie geldt dezelfde controle, met een eindafrekening die je binnen zes weken hoort te hebben.

Zoek de hoofdkraan op je eerste dag in huis

De hoofdkraan zit vlak voor of vlak na de watermeter en sluit in één beweging het hele huis af. Waar die meter hangt verschilt per woning. In naoorlogse rijtjeshuizen zit hij vaak in de meterkast bij de voordeur, in oudere panden onder de trap of in de kelder, in appartementen soms in een gemeenschappelijke ruimte, en bij vrijstaande woningen af en toe in een meterput in de tuin.

Zoek hem op de dag dat je de sleutel krijgt, niet op de avond dat er water door je plafond loopt. Draai de kraan één keer helemaal dicht en weer open om te controleren dat hij werkt en niet vastgekoekt zit, en zet er een label bij zodat een ander in huis hem ook vindt. Een kraan die jaren niet bewogen heeft, breekt soms af of gaat lekken; dat is vervelend op een rustige zaterdag en een ramp tijdens een lekkage.

Na het dichtdraaien en weer openzetten kan de waterdruk in je cv-installatie zakken en kan er lucht in de leidingen komen. Controleer daarom de drukmeter van de ketel en vul bij als hij onder de 1 bar staat. Wat een installatie aankan en wanneer vervangen verstandiger is dan bijvullen, staat in de gids over een nieuwe cv-ketel.

Water afsluiten bij leegstand, verbouwing of vorst

Staat je nieuwe huis nog een paar weken leeg omdat er eerst geschilderd of verbouwd wordt, dan is de hoofdkraan dichtdraaien de goedkoopste voorzorg die er is. Een losgetrokken koppeling in een leeg huis loopt dagen door voordat iemand het merkt, en dat water betaal jij. Draai de kraan dicht en zet daarna het laagste tappunt open, zodat de leidingen leeglopen.

Voor de winter komt daar de buitenkraan bij. Sluit de aparte kraan naar buiten af, laat de buitenkraan openstaan en tap hem af, want water dat in de leiding bevriest zet uit en scheurt de buis. Laat de verwarming in een leegstaand huis op een vorstvrije stand staan in plaats van helemaal uit; de schade van bevroren leidingen kost een veelvoud van de gasrekening die je ermee bespaart. Wat een verhuizing met zulke tussenperiodes in totaal kost, staat in de gids over wat verhuizen kost.

Heeft het water twee weken of langer stilgestaan, spoel dan alles goed door voordat je gaat douchen. Zet elke kraan een paar minuten open op de heetste stand en houd de douchekop daarbij in de badkuip of laag bij de vloer, zodat er geen nevel ontstaat. In stilstaand lauw water kan de legionellabacterie groeien, en die krijg je binnen via ingeademde waterdruppels, niet via drinken.

Definitief laten afsluiten door het waterbedrijf is iets anders en zelden nodig. Dat gebeurt bij sloop of bij langdurige wanbetaling, kost geld en heraansluiten kost opnieuw geld. Voor leegstand van weken of maanden volstaat je eigen hoofdkraan.

Nieuwbouw: een wateraansluiting aanvragen

Bij een bestaande woning ligt de aansluiting er al en meld je je alleen aan. Bij nieuwbouw of een woning zonder aansluiting moet die er eerst komen, en dat is een aanvraag met een doorlooptijd van maanden. Water, elektriciteit, gas, warmte en glasvezel vraag je in één keer aan via het gezamenlijke loket van de netbeheerders, zodat er één keer gegraven wordt in plaats van vijf keer.

Dien de aanvraag in zodra de omgevingsvergunning binnen is, niet als de fundering er ligt. Je krijgt vooraf een offerte met de eenmalige aansluitbijdrage, en de netbeheerder plant het graafwerk in overleg met de aannemer. Tijdens de bouw heb je vaak een tijdelijke bouwwateraansluiting nodig; die vraag je apart aan bij hetzelfde loket. Bij een prefab woning staat het casco er soms binnen een week, maar de aansluitingen volgen hun eigen kalender en bepalen daarmee wanneer je er echt in kunt.

Verbouw je een bestaande woning grondig, combineer het leidingwerk dan met de rest van de ingreep. Als de vloer er toch uit gaat of de badkamer wordt gestript, is nieuwe waterleiding leggen een fractie van de kosten die het later apart zou vragen. Dat geldt ook voor isolatie en installatiewerk waarvoor je later een beroep wilt doen op subsidie voor het verduurzamen van je woning.

Zo regel je het water bij je nieuwe woning

Begin twee tot vier weken voor de sleuteloverdracht, dan is alles rond voordat de dozen binnenkomen.

1. Zoek op welk waterbedrijf jouw nieuwe adres levert

   Vul je postcode en huisnummer in bij het waterbedrijf van de regio. De grenzen volgen niet altijd de provinciegrens, dus ga niet af op wat je bij je oude huis gewend was. Twee weken voor de overdracht is ruim op tijd.

2. Meld je aan met de datum van de sleuteloverdracht

   Geef het adres, de ingangsdatum, het aantal bewoners en je rekeningnummer door. Bij een koopwoning is de ingangsdatum de dag van de akte bij de notaris, bij een huurwoning de ingangsdatum van het huurcontract.

3. Meld je af op je oude adres

   Verhuis je binnen hetzelfde leveringsgebied, dan is één verhuismelding genoeg. Ga je naar een andere regio, dan zijn het twee handelingen: afmelden bij het oude bedrijf en aanmelden bij het nieuwe. Doe dit dezelfde week, anders betaal je twee vastrechten.

4. Neem op de overdrachtsdag de meterstanden op

   Noteer in beide woningen gas, elektriciteit en water en fotografeer elke meter met het meternummer erbij. Deze stap kost vijf minuten en voorkomt de meest voorkomende ruzie na een verhuizing over een eindafrekening die de verkeerde periode dekt.

5. Geef de standen door en check je voorschot

   Voer de beginstand in bij je nieuwe waterbedrijf en de eindstand bij het oude. Kijk meteen naar het maandvoorschot: dat is een schatting op basis van het aantal bewoners en houdt geen rekening met een bad, een tuin of een zwembadje.

6. Zoek de hoofdkraan en test hem

   Draai de kraan naast de watermeter één keer dicht en weer open, en controleer daarna de waterdruk van de cv-ketel. Zo weet je zeker dat de kraan werkt op het moment dat je hem echt nodig hebt.

7. Controleer de eindafrekening en de eerste jaarnota

   De eindafrekening van je oude adres komt binnen enkele weken; bij energie geldt een termijn van zes weken. Leg de eindstand naast je foto en controleer of het vastrecht naar rato is berekend. Meer over de volgorde van al deze taken staat in de gids over wat je moet regelen bij een verhuizing.

Verhuischecklist

Een afvinklijst van acht weken voor de verhuizing tot een maand erna, gesorteerd op wat eerst moet. Open de volledige verhuischecklist

Afvinken voordat je in je nieuwe woning slaapt

• Weet je welk waterbedrijf jouw nieuwe postcode bedient
• Ben je aangemeld met de juiste ingangsdatum en het juiste aantal bewoners
• Ben je afgemeld op je oude adres, of is de verhuizing daar doorgegeven
• Heb je van beide watermeters een foto met een leesbaar meternummer
• Is het energiecontract voor het nieuwe adres al ingegaan
• Weet iedereen in huis waar de hoofdkraan zit en werkt die kraan
• Staat de waterdruk van de cv-ketel boven 1 bar na het afsluiten en openen
• Past het maandvoorschot bij je werkelijke huishouden en niet bij een gemiddelde

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

Zoeken naar de goedkoopste waterleverancier

Vergelijkingssites voor water bestaan niet, want er valt niets te vergelijken. Elk gebied heeft één drinkwaterbedrijf en dat tarief geldt voor iedereen in die regio. Wie hier tijd in steekt, verliest die tijd; besparen doe je bij water alleen op je verbruik, niet op je contract.

Wel het energiecontract regelen en het water vergeten

Er komt gewoon water uit de kraan, dus niets herinnert je eraan. Maanden later blijkt de aansluiting nog op naam van de vorige bewoner te staan en volgt een correctie over een periode waarvan niemand de meterstanden nog kent. Het waterbedrijf gaat dan uit van een geschat verbruik, en dat pakt zelden in jouw voordeel uit.

De meterstanden niet fotograferen op de overdrachtsdag

Zonder foto van gas, stroom en water op de dag van de sleuteloverdracht krijg je een eindafrekening over een geschatte periode. Terugdraaien kost weken correspondentie, en bij een fout van een paar honderd euro is dat zonde van een handeling die vijf minuten kost.

Het standaardvoorschot laten staan

Het voorschot is een schatting op het aantal bewoners en kent jouw ligbad, tuin of thuiswerkende huishouden niet. Wie een jaar wacht, krijgt een naheffing van soms meer dan honderd euro in één keer. Pas het voorschot aan zodra je na twee of drie maanden ziet hoe de meter loopt.

De hoofdkraan pas zoeken tijdens een lekkage

Op het moment dat er water door een plafond komt, wil je binnen een minuut bij de kraan zijn. Wie dan nog met een zaklamp de kruipruimte in moet, verliest de tijd waarin de schade zich verdubbelt. Zoek de kraan op je eerste dag en test of hij nog draait.

Bij vorst of leegstand de leidingen niet aftappen

De hoofdkraan dichtdraaien is niet genoeg als er water in de leidingen blijft staan. Bevriezend water zet uit en scheurt de buis, en bij het weer opendraaien loopt het huis onder. Zet na het afsluiten het laagste tappunt open en tap de buitenkraan af.

Na weken leegstand meteen gaan douchen

In lauw stilstaand water kan de legionellabacterie groeien, en die adem je in via de nevel van een douche. Spoel na twee weken stilstand elke kraan een paar minuten door op de heetste stand en houd de douchekop daarbij laag, zodat er zo min mogelijk nevel ontstaat.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Water aanmelden bij een nieuwe woning is een taak die je zelf in tien minuten afhandelt; er is geen adviseur, geen contractkeuze en geen kleine lettertjes. Een vakman heb je pas nodig als er iets met de installatie zelf is: een hoofdkraan die niet meer sluit, een watermeterput die volloopt, leidingwerk dat vervangen moet worden of een onverklaarbaar hoge afrekening waarbij een verborgen lekkage meespeelt. Een loodgieter rekent doorgaans een uurtarief in de orde van 60 tot 100 euro plus voorrijkosten; vraag dat tarief vooraf, want het verschilt sterk per regio en per moment van de dag. Voor werk aan de aansluiting vóór de meter bel je niet de loodgieter maar het waterbedrijf, dat dat deel in eigendom heeft en kosteloos herstelt.

Bij nieuwbouw is de aannemer of de installateur je eerste aanspreekpunt voor de aansluitaanvraag, omdat die de bouwplanning en de netbeheerders kent. Loopt de aansluiting vertraging op, dan raakt dat je opleverdatum en soms je financiering, en dan is het gesprek met de aannemer belangrijker dan het gesprek met het waterbedrijf. De rest van de verhuizing, van meterstanden tot inschrijving bij de gemeente, loop je zelf af met de stappen voor het regelen van je verhuizing en de verhuischecklist ernaast.