Wtw-unit: werking, capaciteit, prijs en vervangen
Een wtw-unit is de kast van je balansventilatie: hij zuigt gebruikte lucht af uit keuken, badkamer en toilet, blaast tegelijk verse lucht de woon- en slaapkamers in en houdt onderweg 85 tot 95 procent van de warmte binnen. Voor een gemiddelde eengezinswoning volstaat een unit van rond de 250 m³ per uur; vervangen kost 1.500 tot 3.000 euro in 2026, een compleet nieuw systeem 7.000 tot 12.000 euro. Sinds 1 januari 2026 geeft de ISDE eenmalig 400 euro voor een energiezuinig ventilatiesysteem, maar alleen naast een isolatiemaatregel. Het rendement staat of valt bij twee keer per jaar schone filters.
- 85 tot 95% richtwaarde warmte die een wtw-unit terugwint uit de afgevoerde lucht
- € 1.500 tot € 3.000 2026 een wtw-unit laten vervangen, inclusief montage
- € 400 2026 eenmalige ISDE-subsidie voor een energiezuinig ventilatiesysteem
- 15 tot 20 jaar richtlijn levensduur van een wtw-unit
- 2 keer per jaar richtlijn filters vervangen om het rendement op peil te houden
Gecontroleerd op augustus 2026
Wat een wtw-unit is en wat hij doet
Een wtw-unit is de kast die bij balansventilatie de lucht in en uit je huis verplaatst en onderweg de warmte uit de afgevoerde lucht overzet op de verse lucht die binnenkomt. Wtw staat voor warmteterugwinning. Dezelfde machine heet in folders ook wel ventilatie-unit, wtw-toestel of luchtbehandelingskast, en hij hangt meestal op zolder of in een technische ruimte aan vier dikke buizen.
Wat een wtw-unit doet, zijn twee dingen tegelijk. Hij zuigt gebruikte lucht af uit de keuken, de badkamer en het toilet, en hij blaast op hetzelfde moment verse buitenlucht de woonkamer en de slaapkamers in. Daarin verschilt hij van gewone mechanische afzuiging, waar verse lucht via roosters in de gevel naar binnen moet zien te komen.
Omdat de unit beide luchtstromen in handen heeft, kan hij ze langs elkaar leiden. Dat is de hele truc van wtw-ventilatie: de warmte springt over, de lucht zelf blijft gescheiden. In de ventilatietechniek heet zo'n opzet systeem D, in een offerte staat er balansventilatie, ventilatie-wtw of ventilatie-wtw-unit boven. Tegenover systeem C staat het dus, de woning met alleen afzuiging via een ventilatiebox.
Een wtw-unit is dus geen verwarming en geen airco. Hij levert lucht, en hij zorgt ervoor dat je die verse lucht niet elke keer vanaf buitentemperatuur hoeft op te stoken. In een slecht geïsoleerd huis valt die winst weg in de warmte die door muren en kieren verdwijnt, en daarom hoort een unit thuis in een woning die al aan de beurt is geweest voor isolatie van dak, gevel en vloer.
Hoe een wtw-unit werkt, van filter tot bypass
De werking begint bij twee ventilatoren die onafhankelijk van elkaar draaien: één voor de afvoer, één voor de toevoer. Beide luchtstromen gaan eerst door een filter en komen daarna samen in de warmtewisselaar, een blok van honderden dunne platen of kanaaltjes. De stromen kruisen elkaar daar zonder te mengen, waardoor de koude buitenlucht warmte oppikt van de lucht die naar buiten gaat.
Het effect merk je aan het ventiel. Bij 3 graden buiten en 20 graden binnen komt de lucht ergens rond de 17 graden je kamer in, niet als koude straal. Hoeveel er precies overblijft, hangt af van het type wisselaar, de luchthoeveelheid en de staat van de filters; 85 tot 95 procent is de gebruikelijke marge bij een schone, goed ingeregelde unit.
Bij vorst kan het condenswater in de wisselaar bevriezen. Daarom heeft elke unit vorstbeveiliging: hij knijpt de toevoer af of schakelt een klein voorverwarmingselement in. In de zomer werkt de bypass juist andersom, want die leidt de buitenlucht om de wisselaar heen zodat je 's nachts koelere lucht binnenhaalt in plaats van voorverwarmde.
Onder in de kast zit een condensafvoer, want de afgevoerde lucht koelt af en geeft vocht af. Dat slangetje moet op het riool zijn aangesloten met een sifon die niet droogvalt. Verder is het hele verhaal simpeler dan het lijkt: twee ventilatoren, twee filters, een wisselaar, een bypass en een regeling. Wat een warmteterugwinsysteem als geheel doet, staat of valt met de kanalen en ventielen eromheen.
| Onderdeel | Wat het doet | Wat er misgaat | Wat je eraan doet |
|---|---|---|---|
| Toevoer- en afvoerventilator | Verplaatsen de lucht, apart regelbaar | Versleten lager, onbalans, brommen | Laten nakijken; na vijftien jaar meestal de hele unit vervangen |
| Warmtewisselaar | Zet warmte over van afvoer naar toevoer | Dichtslibben met stof, bevriezen bij vorst | Elke twee jaar uitspoelen; vorstbeveiliging laten controleren |
| Filters (toevoer en afvoer) | Houden stof en pollen tegen | Vol raken, waardoor het debiet en het rendement dalen | Twee keer per jaar vervangen, tussendoor uitzuigen |
| Bypassklep | Leidt in de zomer om de wisselaar heen | Klemt of blijft dicht, waardoor het 's zomers warm blijft | Klep laten testen bij de servicebeurt |
| Condensafvoer met sifon | Voert het vocht uit de afvoerlucht af | Sifon valt droog of raakt verstopt, dan lekt de kast | Jaarlijks doorspoelen met een liter water |
| Regeling en sensoren | Bepaalt de stand, soms op CO2 of vocht | Sensor vervuild, unit blijft in de laagste stand hangen | Sensor schoonmaken of laten kalibreren |
Wil je weten of de unit echt lucht verplaatst: houd een velletje toiletpapier tegen een afzuigventiel. Blijft het plakken op de hoogste stand, dan zuigt het systeem. Valt het meteen, dan zit er een filter, een kanaal of de ventilator dicht.
Welke wtw-unit heb je nodig?
De maat van een unit wordt uitgedrukt in het aantal kubieke meter lucht per uur dat hij kan verplaatsen. Gangbare ventilatie-units voor woningen leveren 250, 350 of 400 m³ per uur, met grotere types voor grote of geschakelde woningen. Je kiest niet de grootste maar de kleinste die je piekvraag aankan, want een unit die op halve kracht draait is stiller en zuiniger dan een kleine die zichzelf de hele dag over de kop werkt.
Die piekvraag reken je uit met de eisen per ruimte. Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt in 2026 minima voor de afzuiging in de keuken, de badkamer en het toilet, en voor de toevoer in verblijfsruimtes. Bij balansventilatie moeten toevoer en afvoer aan elkaar gelijk zijn, dus de hoogste van die twee sommen bepaalt de capaciteit.
Na de capaciteit komen de aansluitingen. Een unit is links- of rechtsuitvoering, afhankelijk van welke kant de buizen op moeten, en de diameter van de aansluitstompen moet bij je bestaande kanalen passen. Bij vervanging is dat het punt waar het misgaat: een unit van een ander merk heeft vaak net andere maten, waardoor er een verloopstuk of een nieuwe montageplaat bij komt.
Wie geen kanalen door het huis wil trekken, komt uit bij losse gevelunits. Een decentrale wtw-unit haalt per kamer een lager rendement, maar je verbetert er wel slaapkamer voor slaapkamer mee zonder plafonds open te breken.
| Ruimte | Minimum bij bestaande bouw | Omgerekend | Telt mee voor |
|---|---|---|---|
| Woonkamer en slaapkamers | 0,7 dm³/s per m² vloer, minimaal 7 dm³/s | ongeveer 2,5 m³ per uur per m² | De toevoerkant |
| Keuken met kooktoestel | 21 dm³/s | ongeveer 75 m³ per uur | De afvoerkant |
| Badkamer | 14 dm³/s | ongeveer 50 m³ per uur | De afvoerkant |
| Toilet | 7 dm³/s | ongeveer 25 m³ per uur | De afvoerkant |
Gecontroleerd op eisen voor bestaande bouw uit het Besluit bouwwerken leefomgeving, 2026
Een wtw-unit kopen en wtw-units vergelijken
Er is geen beste wtw-unit die voor iedereen de beste is, en jaarlijstjes met de beste wtw van 2023 of een ander jaar zeggen weinig over jouw woning. Wie wtw-units vergelijkt, begint niet bij het merk maar bij de eigen woning: past de unit bij je debiet, bij je kanalen en bij de plek waar hij komt te hangen? Op die drie punten valt de helft van de modellen af voordat je aan merken toekomt.
Vergelijk daarna op vier eigenschappen die je jaren merkt. Het thermisch rendement zegt hoeveel warmte je terugkrijgt, het opgenomen vermogen bepaalt je stroomrekening, het geluidsniveau bepaalt of je de unit hoort in de slaapkamer eronder, en de sturing bepaalt of het systeem meebeweegt met wat je doet. Een unit met CO2- en vochtsensoren draait vanzelf hoger tijdens het koken en douchen en lager als je weg bent.
Op de productkaart staan die waarden volgens Europese meetnormen, dus ze zijn onderling te vergelijken. Kijk wel of het rendement en het geluid bij dezelfde luchthoeveelheid zijn opgegeven: bij 150 m³ per uur presteert vrijwel elke unit beter dan bij 300.
Bij het kopen zelf loont het om de installatie en de unit als één opdracht te bekijken. Een goedkope unit die scheef hangt, op een houten vloer trilt en met te veel bochten is aangesloten, presteert slechter dan een middenklasser die netjes op rubber staat en is ingeregeld. Vraag de installateur om een inregelrapport met de gemeten hoeveelheden per ventiel, want dat papier is het bewijs dat je systeem doet wat het moet doen.
| Waar je op let | Wat je zoekt | Waarom het uitmaakt |
|---|---|---|
| Thermisch rendement | 85 procent of hoger bij je eigen debiet | Bepaalt hoeveel stookwarmte je binnenhoudt en of je ISDE-subsidie krijgt |
| Capaciteit | De laagste maat die je piekvraag haalt | Een te grote unit is duurder en draait onnodig traag ingeregeld |
| Opgenomen vermogen | Gelijkstroommotoren, laag verbruik bij het werkpunt | Het apparaat draait 8.760 uur per jaar, elke watt telt mee |
| Geluid | Opgave in dB(A) bij de stand die jij gebruikt | De unit hangt vaak vlak boven een slaapkamer |
| Sturing | CO2- en vochtsensoren, of aansluiting daarop | Scheelt lucht verplaatsen wanneer het niet nodig is |
| Filters | Standaardmaten die overal te koop zijn | Merkgebonden filters kosten jarenlang meer |
| Aansluitingen en uitvoering | Links of rechts, passende diameters | Bepaalt of de unit zonder verbouwing op je kanalen past |
Gecontroleerd op augustus 2026
Wat een wtw-unit kost
De prijs van een wtw-unit hangt aan capaciteit, sturing en merk. Voor het apparaat alleen betaal je in 2026 grofweg 1.000 tot 2.200 euro, waarbij een basisunit van 250 m³ per uur onderin die reeks zit en een groter model met sensoren en een goede regeling bovenin. Montage van een vervangende unit kost daar meestal 400 tot 900 euro bovenop.
Een compleet nieuw systeem is een andere orde. Dan komen er kanalen, ventielen, dakdoorvoeren en inregelwerk bij, en loopt de rekening in een bestaande woning op tot 7.000 tot 12.000 euro. Het verschil zit vooral in de bereikbaarheid: een woning met een kruipruimte en een ruime zolder is een dag of drie werk, een woning waar alles door bestaande plafonds moet, aanzienlijk meer.
Reken ook de vaste lasten mee, want die lopen door. Een servicebeurt met filters kost 100 tot 250 euro per jaar in 2026, een losse filterset zonder monteur meestal 20 tot 50 euro. Aan stroom verbruikt een moderne gelijkstroomunit ongeveer 200 tot 400 kWh per jaar bij continu bedrijf, tegen ruwweg het dubbele voor een wisselstroomunit van twintig jaar oud.
| Wat | Prijs in 2026 | Wanneer dit speelt |
|---|---|---|
| Wtw-unit los, 250 tot 400 m³ per uur | € 1.000 tot € 2.200 | Vervanging waarbij je zelf het apparaat koopt |
| Wtw-unit vervangen, inclusief montage | € 1.500 tot € 3.000 | Unit versleten, meestal na vijftien tot twintig jaar |
| Balansventilatie met wtw compleet aanleggen | € 7.000 tot € 12.000 | Renovatie waarbij nieuwe kanalen door het huis moeten |
| Decentrale wtw-unit in de gevel | € 600 tot € 950 per unit inclusief montage | Losse kamers verbeteren zonder kanalen |
| Servicebeurt met filters | € 100 tot € 250 per jaar | Doorlopend, bij elke centrale unit |
| Filterset zelf vervangen | € 20 tot € 50 per set | Twee keer per jaar |
| Luchtkanalen laten reinigen | € 200 tot € 500 per woning | Ongeveer elke acht jaar, of eerder bij zichtbaar vuil |
| Inregelen en meetrapport | € 150 tot € 350 | Na plaatsing of na een verbouwing |
Gecontroleerd op marktprijzen inclusief btw en montage, augustus 2026
Laat een offerte voor een nieuwe unit nooit zonder inregelen tekenen. Een unit die op de fabrieksstand blijft staan, blaast te veel lucht in de ene kamer en te weinig in de andere, en dan betaal je voor comfort dat je niet krijgt.
Een wtw-unit vervangen
Een unit gaat vijftien tot twintig jaar mee. Daarna gaan de lagers piepen, valt de bypass uit of zijn er geen onderdelen meer te krijgen, en dan is een nieuwe wtw-unit voordeliger dan doorrepareren. Het rendement van een unit uit 2005 ligt bovendien lager dan wat een gelijkstroommodel nu haalt, en het verschil in stroomverbruik alleen al betaalt een deel van de vervanging terug.
Het werk zelf is meestal een halve dag. De installateur haalt de oude kast van de muur, past de aansluitingen aan, hangt de nieuwe unit trillingvrij op, sluit de condensafvoer aan en regelt de standen in per ventiel. Blijven de kanalen liggen, dan hoeft er niets open. Wisselt de fabrikant, dan zijn een montageplaat of verloopstukken vaak nodig.
Grijp het moment aan om het systeem in zijn geheel na te lopen. Kanalen die twintig jaar niet zijn schoongemaakt, drukken het rendement van een gloednieuwe unit direct omlaag, dus het is logisch om de luchtkanalen te laten reinigen voordat de nieuwe kast erop gaat. Verdwaalde ventielen die ooit zijn dichtgedraaid tegen tocht komen dan ook meteen op hun goede stand.
Vervangen is niet altijd het antwoord. Klachten over geluid, tocht of een badkamer die niet droog wordt, komen vaker uit het ventilatiesysteem eromheen dan uit de unit. Laat daarom eerst meten wat er per ventiel binnenkomt en weggaat voordat je een kast van tweeduizend euro afschrijft.
| Situatie | Wat je meestal doet | Prijs in 2026 |
|---|---|---|
| Unit jonger dan tien jaar, bromt sinds kort | Filters vervangen, wisselaar uitspoelen, ophanging op rubber | € 100 tot € 250 |
| Eén ventilator defect, unit jonger dan tien jaar | Alleen de ventilator vervangen | € 300 tot € 600 |
| Regeling of sensor kapot, unit verder gezond | Print of sensor vervangen | € 200 tot € 450 |
| Unit ouder dan vijftien jaar of geen onderdelen meer | Complete unit vervangen door een gelijkstroommodel | € 1.500 tot € 3.000 |
| Wisselstroomunit die continu op de hoogste stand draait | Vervangen door een vraaggestuurd model met sensoren | € 2.000 tot € 3.000, minus € 400 ISDE bij isolatie |
| Klachten zonder storing: tocht, geluid, natte badkamer | Eerst laten inregelen en kanalen reinigen | € 350 tot € 850 |
Gecontroleerd op marktprijzen inclusief btw en montage, augustus 2026
Een wtw-unit met verwarming of koeling
Een wtw-unit met verwarming bestaat in twee smaken, en het verschil is groot. De eerste is een naverwarmer: een klein elektrisch element of een waterbatterij in het toevoerkanaal die de binnenkomende lucht een paar graden extra opwarmt. Dat lost tochtklachten op in een kamer waar de lucht net te fris binnenkomt, maar het is verwarmen met stroom en dus duur per kilowattuur.
De tweede is de voorverwarmer, en die zit vrijwel standaard in een moderne unit. Hij springt alleen bij strenge vorst aan om de wisselaar ijsvrij te houden, draait dus hooguit enkele tientallen uren per jaar en heeft weinig invloed op je rekening. Verwar die twee niet: een verkoper die het over verwarming heeft, bedoelt lang niet altijd hetzelfde.
Er bestaat een derde categorie die er alleen op lijkt. Een ventilatiewarmtepomp haalt met een koudemiddelcircuit warmte uit de afgevoerde ventilatielucht en gebruikt die voor je tapwater of je verwarming. Dat is een verwarmingstoestel dat toevallig aan je ventilatie hangt, geen wtw-unit, en de keuze ervoor hoort thuis in het gesprek over je verwarmingssysteem.
Koelen doet een wtw-unit niet. De bypass laat 's nachts koelere buitenlucht binnen en dat scheelt merkbaar op een zomerse ochtend, maar het is geen airco: je verplaatst lucht van buiten, je maakt hem niet kouder. Wie in de zomer serieus temperatuur wil sturen, moet het eerst zoeken in zonwering en isolatie.
Wat een wtw-unit oplevert en welke subsidie erbij hoort
De winst van warmteterugwinning zit in de warmte die je anders het dak uit blaast. Een woning die continu 150 m³ lucht per uur ververst, verliest daarmee over een stookseizoen ruwweg 2.600 kWh aan warmte. Wint een unit daar 90 procent van terug, dan blijft er een paar honderd kWh over, en dat scheelt aan gas al gauw twee- tot driehonderd kubieke meter per jaar ten opzichte van dezelfde woning met alleen afzuiging.
Daar gaat het stroomverbruik van de twee ventilatoren vanaf, plus het onderhoud. Bij een moderne unit blijft er netto een duidelijke besparing over; bij een oude wisselstroomunit die 100 watt trekt, eet de stroomrekening een flink deel van de warmtewinst op. Dat is precies waarom vervangen vaak sneller terugverdient dan mensen denken.
Sinds 1 januari 2026 valt ventilatie onder de ISDE. Je krijgt eenmalig 400 euro voor een energiezuinig ventilatiesysteem, per woning één keer. Voor centrale balansventilatie met wtw is de eis een rendement van minstens 85 procent bij minimaal 125 m³ per uur; voor een decentrale variant liggen de grenzen op 80 procent en 80 m³ per uur.
De voorwaarde waar de meeste aanvragen op stranden: ventilatie krijgt alleen subsidie in combinatie met minstens één isolatiemaatregel. Verder moet de woning van vóór 1 januari 2019 zijn, moet een installatiebedrijf het werk doen en dien je binnen 24 maanden na installatie in bij RVO. Welke bedragen bij jouw combinatie van maatregelen horen, zet de subsidiewijzer op een rij.
De ventilatiemaatregel verdubbelt je isolatiesubsidie niet. Die verdubbeling geldt alleen bij twee of meer isolatiemaatregelen binnen 24 maanden; de 400 euro voor ventilatie komt er los bovenop.
Onderhoud, geluid en droge lucht
Filters zijn het onderhoud dat er echt toe doet. Vervang ze twee keer per jaar, en zuig ze tussendoor uit als je bij een drukke weg woont. Een dichtgeslibd filter verlaagt de luchthoeveelheid en daarmee het rendement, en een unit die tegen weerstand in moet werken, wordt hoorbaar en verbruikt meer stroom.
Eens in de twee jaar mag de warmtewisselaar eruit voor een spoelbeurt met lauw water, en de condenssifon verdient jaarlijks een liter water zodat hij niet droogvalt. De rest is werk voor een monteur: de ventilatoren, de bypassklep en de inregeling. Wie dat combineert met een reiniging van de kanalen elke acht jaar, houdt het systeem op de waarden waarop het ooit is opgeleverd.
Geluid is de meest gehoorde klacht en zit zelden in de unit zelf. Meestal hangt de kast star aan een houten wand of vloer, waardoor de trilling het hele huis in loopt, of is het eerste kanaalstuk een harde bocht vlak achter de aansluiting. Rubberen ophanging en een flexibele manchet lossen het grootste deel op.
Droge lucht in de winter is geen defect van het systeem. Koude buitenlucht bevat weinig vocht en wordt binnen opgewarmd, waardoor de relatieve vochtigheid daalt; dat gebeurt bij centrale afzuiging net zo goed. Wat helpt, is niet harder ventileren dan nodig: een unit die op vocht en CO2 stuurt, draait 's winters vaker laag. Sommige units hebben een enthalpiewisselaar die een deel van het vocht meeneemt naar binnen.
| Onderdeel | Hoe vaak | Zelf of vakman |
|---|---|---|
| Filters vervangen | Twee keer per jaar, tussendoor uitzuigen | Zelf |
| Warmtewisselaar uitspoelen | Elke twee jaar | Zelf of vakman |
| Condenssifon doorspoelen | Eén keer per jaar | Zelf |
| Ventielen afnemen en in dezelfde stand terugzetten | Twee keer per jaar | Zelf |
| Ventilatoren en bypass nakijken | Elke twee jaar | Vakman |
| Volledige systeemcontrole en inregeling | Elke vier jaar | Vakman |
| Luchtkanalen reinigen | Elke acht jaar | Vakman |
Gecontroleerd op onderhoudsintervallen volgens Milieu Centraal, 2026
Zo laat je een wtw-unit vervangen
Van de eerste klacht tot een ingeregeld systeem ben je meestal twee tot vier weken bezig.
-
Stel vast of het aan de unit ligt
Doe de papiertest bij elk ventiel, kijk of de filters vol zitten en luister waar het geluid vandaan komt. Klachten die per ruimte verschillen, wijzen op de kanalen of de inregeling; een unit die bromt, warm wordt of niet meer reageert op de standen, wijst op het apparaat zelf.
-
Zoek type, bouwjaar en capaciteit op
Op het typeplaatje aan de zijkant staan het merk, het model, het bouwjaar en het maximale debiet. Met die gegevens weet een leverancier meteen welke uitvoering je hebt, links of rechts, en of er nog onderdelen leverbaar zijn.
-
Reken je benodigde capaciteit na
Tel de eisen voor keuken, badkamer en toilet bij elkaar op en vergelijk die met de toevoereis voor je woon- en slaapkamers. De hoogste van de twee is je piekvraag. Kies de kleinste unit die dat haalt bij ongeveer twee derde van zijn maximum.
-
Vraag twee of drie offertes met dezelfde uitgangspunten
Geef elke installateur hetzelfde debiet en dezelfde plek op, en vraag om unit, montage, condensaansluiting en inregelen als aparte regels. Zo vergelijk je prijzen die over hetzelfde gaan, en zie je meteen wie het inregelen weglaat.
-
Regel de subsidie voordat je begint
Voor de 400 euro ISDE in 2026 moet er minstens één isolatiemaatregel bij zitten en moet de unit aan de rendementseis voldoen. Controleer of het gekozen model op de lijst staat en plan de isolatie binnen dezelfde 24 maanden; de subsidiewijzer laat zien welke bedragen samen kunnen.
-
Laat de kanalen reinigen voordat de nieuwe unit erop gaat
Vuile kanalen halen het rendement van een nieuwe unit direct omlaag. Combineer het werk in één afspraak, want de installateur is er dan toch en de kanalen liggen open. Reinigen kost 200 tot 500 euro per woning in 2026.
-
Laat inregelen en vraag het meetrapport op
Na plaatsing meet de installateur per ventiel hoeveel lucht er in of uit gaat en zet die op de berekende waarden. Vraag het rapport op papier; bij een latere klacht of bij verkoop van de woning weet je dan wat er is opgeleverd.
-
Zet het onderhoud in je agenda
Twee filtermomenten per jaar, een spoelbeurt van de wisselaar om het jaar of twee, en een servicebeurt door een vakman elke twee jaar. Bewaar het merk en de maat van de filters bij de handleiding, dan bestel je de volgende keer in een minuut.
Subsidiewijzer
Kies je maatregel en zie het actuele ISDE-bedrag, de voorwaarden en hoe je aanvraagt. Bekijk alle gegevens
| Categorie | Maatregel | Subsidie 2026 | Belangrijkste voorwaarde |
|---|---|---|---|
| Verwarming | Hybride warmtepomp (lucht-water) | ± € 1.500 tot € 3.000 | Bedrag per apparaat via de RVO-meldcodelijst; aanvragen binnen 24 maanden na installatie |
| Verwarming | Volledige lucht-waterwarmtepomp | ± € 2.000 tot € 4.500 | Afhankelijk van vermogen en efficiëntie; per 2026 lager bedrag voor een tweede lucht-waterwarmtepomp |
| Warm water | Zonneboiler | € 300 tot € 1.750 | Afhankelijk van collectoroppervlak en inhoud van het voorraadvat |
| Isolatie | Spouwmuurisolatie | € 5,25 per m² (1 maatregel), € 10,50 (2 of meer) | Minimaal 10 m², maximaal 170 m² |
| Isolatie | Dakisolatie | € 16,25 per m² (1 maatregel), € 32,50 (2 of meer) | Minimaal 20 m², maximaal 200 m² |
| Isolatie | Zolder- of vlieringvloerisolatie | € 4,00 per m² (1 maatregel), € 8,00 (2 of meer) | Minimaal 20 m²; niet samen met dakisolatie direct erboven |
| Isolatie | Gevelisolatie (buitenkant) | € 20,25 per m² (1 maatregel), € 40,50 (2 of meer) | Minimaal 10 m², maximaal 170 m² |
| Isolatie | Vloerisolatie | € 5,50 per m² (1 maatregel), € 11,00 (2 of meer) | Minimaal 20 m², maximaal 130 m² |
| Isolatie | Bodemisolatie | € 3,00 per m² (1 maatregel), € 6,00 (2 of meer) | Minimaal 20 m², maximaal 130 m²; vloer- óf bodemisolatie als ze boven elkaar liggen |
| Isolatie | HR++ glas (bestaande kozijnen) | € 25 per m² (1 maatregel), € 50 (2 of meer) | Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas |
| Isolatie | Triple glas in nieuwe isolerende kozijnen | € 111 per m² (1 maatregel), € 222 (2 of meer) | Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas |
| Isolatie | Bonus biobased isolatiemateriaal | € 1 tot € 6 per m² extra, per maatregel | Bovenop het reguliere bedrag; de bonus wordt niet verdubbeld |
| Opslag | Thuisbatterij | Geen landelijke subsidie in 2026 | Alleen enkele lokale en provinciale regelingen; check je eigen gemeente en provincie |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Check dit voordat je een wtw-unit koopt of vervangt
Doorgerekend: zo pakt het uit
Welke capaciteit een tussenwoning van 120 m² nodig heeft
Stel, je hebt een tussenwoning met 120 m² vloeroppervlak, één keuken, één badkamer en één toilet. De afvoerkant is een optelsom: 21 dm³/s voor de keuken, 14 voor de badkamer en 7 voor het toilet is samen 42 dm³/s. Omgerekend is dat 42 × 3,6 = ongeveer 151 m³ per uur.
De toevoerkant reken je over de verblijfsruimtes. Ligt daarvan ongeveer 70 m² in woon- en slaapkamers, dan vraagt dat 0,7 × 70 = 49 dm³/s, oftewel ongeveer 176 m³ per uur. Dat is de hoogste van de twee, dus je piekvraag is afgerond 180 m³ per uur.
Een unit van 250 m³ per uur draait daarmee op ongeveer 72 procent van zijn maximum, en dat is precies de bedoeling: ruimte over voor de hoogste stand tijdens het douchen, zonder dat hij op zijn tenen loopt. Een model van 350 m³ per uur is voor deze woning duurder zonder dat je er iets voor terugkrijgt.
Een unit van achttien jaar oud vervangen voor 2.200 euro
Stel, je hebt een wtw-unit uit 2008 met een rendement van ongeveer 65 procent en twee wisselstroomventilatoren die samen 100 watt trekken. Het systeem ververst continu 150 m³ per uur. Over een stookseizoen van ruwweg 5.100 uur bij gemiddeld 10 graden verschil tussen binnen en buiten gaat er 0,34 × 150 × 10 × 5.100 = ongeveer 2.600 kWh aan warmte door de ventilatie heen.
Bij 65 procent terugwinning verlies je daarvan 910 kWh, bij een nieuwe unit met 90 procent nog 260 kWh. Het verschil is 650 kWh aan warmte. Met een cv-ketel die daar ongeveer 8,8 kWh nuttige warmte per kubieke meter gas uit haalt, scheelt dat zo'n 74 m³ gas per jaar; bij een aangenomen gasprijs van 1,40 euro is dat 104 euro.
De stroom weegt zwaarder. De nieuwe gelijkstroomunit trekt ongeveer 35 watt, 65 watt minder dan de oude. Over 8.760 uur is dat 569 kWh, bij een aangenomen prijs van 30 cent per kWh goed voor 171 euro per jaar. Samen kom je op ongeveer 275 euro besparing per jaar.
De vervanging kost in dit voorbeeld 2.200 euro inclusief montage, en met een isolatiemaatregel erbij haal je in 2026 nog 400 euro ISDE binnen. Netto blijft 1.800 euro over, en dat is in ongeveer zeven jaar terugverdiend. De unit gaat vijftien tot twintig jaar mee, dus daarna loopt de besparing door.
Balansventilatie aanleggen naast een bestaande afzuiging
Stel, je woning heeft nu alleen mechanische afzuiging en je overweegt bij een verbouwing balansventilatie met wtw voor 9.000 euro. Met een isolatiemaatregel erbij gaat daar 400 euro ISDE af in 2026, dus je betaalt 8.600 euro.
Aan de warmtekant win je bijna het hele ventilatieverlies terug. Van diezelfde 2.600 kWh houd je met 90 procent rendement 2.340 kWh binnen, ongeveer 266 m³ gas, bij 1,40 euro per m³ zo'n 372 euro per jaar. Daar gaat het extra stroomverbruik vanaf: een wtw-unit met twee ventilatoren trekt ruwweg 20 watt meer dan een gelijkstroom-afzuigbox, dus 175 kWh en bij 30 cent zo'n 53 euro. Het onderhoud kost 100 tot 250 euro per jaar meer aan filters en service.
Netto houd je ongeveer 220 euro per jaar over, en dan is de terugverdientijd bijna veertig jaar. Puur op geld valt het besluit dus negatief uit; de winst zit in comfort, in lucht zonder tocht en in een huis dat na het isoleren luchtdicht genoeg is om niet meer op kieren te kunnen vertrouwen. Zit je toch al met open plafonds, dan verandert het beeld, want dan betaal je vooral voor de unit en veel minder voor het kanaalwerk.
Veelgemaakte fouten
De filters te lang laten zitten
Een vol filter knijpt de luchtstroom af, waardoor het rendement daalt, de ventilatoren harder werken en de badkamer natter blijft. Twee keer per jaar vervangen kost 20 tot 50 euro per set in 2026; overslaan kost stroom, comfort en op termijn de motor.
De unit in de laagste stand laten staan
Balansventilatie is ontworpen op continu bedrijf. Wie de unit uitzet of permanent op stand één laat staan om stroom of geluid te besparen, krijgt vocht, condens op de ramen en op den duur schimmel op de koude hoeken.
Een grotere unit kopen dan nodig
Meer capaciteit klinkt veilig, maar een te grote unit is duurder, hangt zwaarder en draait zo ver teruggeregeld dat hij in zijn ongunstige werkgebied zit. Reken de piekvraag uit en kies daar de kleinste passende maat bij.
Vervangen zonder de kanalen te bekijken
Een nieuwe unit op twintig jaar oude, vervuilde kanalen levert nooit het rendement van de productkaart. Reinigen kost 200 tot 500 euro per woning in 2026 en hoort in dezelfde afspraak thuis.
Het inregelen overslaan
Zonder inregelen verdeelt de unit de lucht zoals hij uit de fabriek komt, niet zoals jouw woning is ingedeeld. Dan blaast de ene slaapkamer te hard en krijgt de andere niets, en gaan mensen ventielen dichtdraaien, wat het systeem verder uit balans trekt.
De ISDE aanvragen zonder isolatiemaatregel
De 400 euro voor een energiezuinig ventilatiesysteem geldt in 2026 alleen in combinatie met minstens één isolatiemaatregel binnen 24 maanden. Wie alleen de unit vervangt en daarna aanvraagt, krijgt niets.
Naverwarming inzetten tegen tocht
Een elektrisch element in het toevoerkanaal maakt de klacht onzichtbaar en de rekening hoger. Tocht uit een ventiel komt vaker door een verkeerd afgestelde luchthoeveelheid of een ventiel dat op de verkeerde plek zit; laat dat eerst meten.
Veelgestelde vragen
Wat is een wtw-unit?
Een wtw-unit is het apparaat van een balansventilatiesysteem dat verse lucht naar binnen brengt en gebruikte lucht afvoert, en dat daarbij de warmte uit de afgevoerde lucht overzet op de binnenkomende lucht. Wtw staat voor warmteterugwinning. Hij hangt meestal op zolder of in een technische ruimte en is aangesloten op vier kanalen: twee naar buiten en twee naar de woning.
Hoe werkt een wtw-unit precies?
Twee ventilatoren verplaatsen de lucht: één zuigt af uit keuken, badkamer en toilet, de ander blaast verse lucht de woon- en slaapkamers in. Beide stromen gaan door een filter en daarna langs elkaar door een warmtewisselaar van dunne platen. De lucht mengt niet, de warmte springt wel over, waardoor bij 3 graden buiten de lucht rond de 17 graden binnenkomt.
Wat is wtw-ventilatie en hoe verschilt het van gewone ventilatie?
Wtw-ventilatie is mechanische ventilatie waarbij zowel de toevoer als de afvoer via kanalen en een unit loopt, zodat er warmte teruggewonnen kan worden. Bij gewone mechanische afzuiging wordt alleen afgevoerd en komt de verse lucht via roosters binnen, op buitentemperatuur. Het verschil merk je in de winter aan de temperatuur van de binnenkomende lucht en op de gasrekening.
Wat doet een wtw-unit aan mijn energierekening?
Hij houdt het grootste deel van de ventilatiewarmte binnen. Een woning die continu 150 m³ per uur ververst, verliest over een stookseizoen ruwweg 2.600 kWh aan warmte; met 90 procent terugwinning blijft daar een paar honderd kWh van over. Daar gaat het stroomverbruik van de ventilatoren vanaf, ongeveer 200 tot 400 kWh per jaar bij een modern gelijkstroommodel.
Welke wtw-unit heb ik nodig?
Dat bepaalt je piekvraag. Tel de eisen voor keuken, badkamer en toilet op, reken de toevoereis voor de woon- en slaapkamers uit en neem de hoogste van de twee. Een gemiddelde eengezinswoning komt uit rond de 180 m³ per uur, waarvoor een unit van 250 m³ per uur ruim voldoende is. Kijk daarnaast of het model links- of rechtsuitvoering moet zijn en of de aansluitdiameters op je kanalen passen.
Wat kost een wtw-unit?
Voor het apparaat alleen betaal je in 2026 ongeveer 1.000 tot 2.200 euro, afhankelijk van capaciteit en sturing. Inclusief montage komt een vervanging uit op 1.500 tot 3.000 euro. Een compleet nieuw balansventilatiesysteem met kanalen en ventielen in een bestaande woning kost 7.000 tot 12.000 euro. Reken daarnaast op 100 tot 250 euro per jaar aan filters en service.
Wat kost het vervangen van een wtw-unit?
Een vervanging waarbij de kanalen blijven liggen, kost 1.500 tot 3.000 euro inclusief montage in 2026. Wisselt de fabrikant, dan komen er soms verloopstukken of een nieuwe montageplaat bij. Laat je tegelijk de kanalen reinigen, reken dan op 200 tot 500 euro extra en op een inregeling van 150 tot 350 euro.
Wanneer moet een wtw-unit vervangen worden?
Meestal na vijftien tot twintig jaar, of eerder als er geen onderdelen meer leverbaar zijn. Signalen zijn een unit die blijft brommen na een schoonmaakbeurt, een bypass die dicht blijft, een ventilator die uitvalt of een regeling die niet meer reageert. Bij een apparaat jonger dan tien jaar is een losse ventilator of print vervangen vaak voordeliger dan de hele kast.
Wat is de beste wtw-unit?
Die bestaat niet als algemeen antwoord, en jaarlijstjes met de beste wtw van bijvoorbeeld 2023 verouderen snel. Vergelijk units op vijf punten: het thermisch rendement bij jouw luchthoeveelheid, het opgenomen vermogen, het geluidsniveau in dB(A), de sturing op CO2 en vocht, en de beschikbaarheid van standaardfilters. Een goed gemonteerde middenklasser presteert beter dan een duur model dat scheef hangt en niet is ingeregeld.
Bestaat er een wtw-unit met verwarming?
Er zijn units met een naverwarmer die de toevoerlucht een paar graden extra opwarmt, en vrijwel alle units hebben een voorverwarmer die alleen bij vorst aanslaat om de wisselaar ijsvrij te houden. Een naverwarmer verwarmt op stroom en is duur in gebruik. Een ventilatiewarmtepomp is iets anders: die haalt warmte uit de afvoerlucht voor je tapwater of verwarming en is een verwarmingstoestel, geen wtw-unit.
Kan ik een wtw-unit zelf kopen en plaatsen?
Kopen kan, plaatsen is werk voor een installateur. De unit moet trillingvrij hangen, de condensafvoer moet met een sifon op het riool zitten en het systeem moet per ventiel worden ingeregeld met meetapparatuur. Voor de ISDE-subsidie in 2026 is een installatiebedrijf bovendien verplicht: doe je het zelf, dan vervalt de 400 euro.
Hoe vaak moeten de filters van een wtw-unit vervangen worden?
Twee keer per jaar is de gebruikelijke richtlijn, met tussentijds uitzuigen als je aan een drukke weg of bij bouwwerkzaamheden woont. Een set filters kost 20 tot 50 euro in 2026. Een dichtgeslibd filter verlaagt zowel de luchthoeveelheid als het rendement en laat de ventilatoren harder werken.
Waarom hoor ik mijn ventilatie-unit zo hard?
Meestal ligt het niet aan de unit maar aan de manier waarop hij hangt. Een kast die star aan een houten wand of vloer is geschroefd, geeft zijn trilling door aan de hele constructie. Een harde bocht direct achter de aansluiting geeft stromingsgeluid. Rubberen ophanging, een flexibele manchet en soms een geluiddemper in het kanaal lossen het grootste deel op.
Krijg ik subsidie op een wtw-unit?
Sinds 1 januari 2026 geeft de ISDE eenmalig 400 euro voor een energiezuinig ventilatiesysteem. Centrale balansventilatie met wtw moet daarvoor minstens 85 procent rendement halen bij minimaal 125 m³ per uur, en er moet minstens één isolatiemaatregel bij zitten. De woning moet van vóór 1 januari 2019 zijn, een installatiebedrijf doet het werk en je vraagt binnen 24 maanden na installatie aan bij RVO.
Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt
Voor het vervangen van een unit op bestaande kanalen heb je genoeg aan een installateur met een meetkoffer: die rekent je debiet na, adviseert een maat en regelt in. Reken voor advies plus inregelen op 150 tot 350 euro in 2026, meestal verrekend in de offerte. Twijfel je of het probleem in de unit zit of in de kanalen, laat dan eerst een meting doen voordat je een nieuwe kast bestelt.
Bij het aanleggen van een compleet systeem in een bestaande woning ligt het anders. Dan gaat het om een ontwerp: waar de kanalen lopen, hoeveel lucht elke kamer krijgt, waar de unit hangt en hoe je geluid uit de slaapkamers houdt. Een installatiebedrijf dat een ventilatieberekening maakt en een inregelrapport oplevert, verdient het verschil in prijs terug in comfort. Voor een woning die tegelijk wordt geïsoleerd, is het logisch om het ventilatieplan en het isolatieplan in één keer te laten maken, want het gaat over hetzelfde ventilatiesysteem en dezelfde subsidieaanvraag.
Voor de subsidievoorwaarden zelf is RVO het adres, want alleen daar staat welk apparaat op de lijst staat. Wat je vooraf wel zelf kunt doen: de bedragen naast elkaar zetten met de subsidiewijzer en nalezen wat ventilatie met warmteterugwinning in de praktijk vraagt aan onderhoud. Bij vocht- of schimmelklachten die na een goed ingeregeld systeem blijven bestaan, is een bouwkundig onderzoek naar de oorzaak zinniger dan een zwaardere unit.