Schenkbelasting berekenen: vrijstellingen en tarieven

Waar de uitkomst van de rekenhulp vandaan komt

De rekenhulp doet drie dingen. Hij trekt eerst de jaarlijkse vrijstelling van 2026 van het geschonken bedrag af: 6.908 euro als ouders aan een kind schenken, 2.769 euro voor iedere andere ontvanger. Over het deel dat overblijft rekent hij de schenkbelasting van 2026 uit met de tariefschijven van de Belastingdienst, en hij meldt of de ontvanger aangifte moet doen.

De keuze voor de relatie bepaalt twee dingen tegelijk: de hoogte van de vrijstelling en het tarief. Een kleinkind krijgt dezelfde vrijstelling als een willekeurige ander, maar betaalt daarboven wel een lager tarief dan iemand buiten de familie. Net als de andere rekenhulpen voor kopen, wonen en verduurzamen rekent deze hulp volledig in je browser; er gaat niets naar een server.

De vrijstelling geldt per schenker en per ontvanger, per kalenderjaar. Alles wat dezelfde schenker je in één jaar geeft, tel je bij elkaar op en vul je als één bedrag in. De uitkomst is een indicatie op basis van de cijfers van 2026, geen persoonlijk advies.

Belastingvrij schenken: de vrijstellingen van 2023 tot en met 2026

Welke schenkingsvrijstelling geldt, hangt af van het jaar waarin de schenking valt, niet van het jaar waarin je aangifte doet. Voor een schenking uit 2024 reken je dus met de bedragen van 2024, ook als de aangifte pas in 2025 de deur uit ging.

Onder kind verstaat de Belastingdienst ook een stiefkind of pleegkind. Een kleinkind valt voor de jaarlijkse vrijstelling onder de overige ontvangers, net als broers, zussen, vrienden en derden. De bedragen worden elk jaar geïndexeerd; belastingvrij schenken gaf in 2025 daardoor net iets minder ruimte dan in 2026, en in 2023 weer minder dan in 2024.

Zocht je de schenkvrijstelling van 2024 op omdat je toen iets kreeg of gaf: die staat in de tabel, samen met de jaren eromheen. Blijft de schenking onder de vrijstelling van dat jaar, dan betaalt de ontvanger niets en is aangifte niet nodig. De rekenhulp laat dat ook zien: bij een bedrag onder de vrijstelling is de uitkomst nul.

Jaar van de schenking	Ouders aan kind	Alle andere ontvangers, ook kleinkind
2023	€ 6.035	€ 2.418
2024	€ 6.633	€ 2.658
2025	€ 6.713	€ 2.690
2026	€ 6.908	€ 2.769

De tarieven boven de vrijstelling

Boven de vrijstelling betaalt de ontvanger schenkbelasting in twee schijven. De grens tussen die schijven schuift elk jaar iets op: 138.642 euro in 2023, 152.368 euro in 2024, 154.197 euro in 2025 en 158.669 euro in 2026. De percentages bleven in die jaren gelijk; de tarieven van de schenkbelasting in 2024 en 2025 verschilden dus alleen in de schijfgrens.

Zo loopt de som die de rekenhulp maakt. Stel, je schenkt je kind 100.000 euro in 2026. Na aftrek van de vrijstelling van 6.908 euro blijft 93.092 euro belast, volledig in de eerste schijf: 10 procent geeft 9.309 euro schenkbelasting, en er blijft netto 90.691 euro over.

Bij grotere bedragen komt de tweede schijf in beeld. Schenk je een kind 300.000 euro in 2026, dan is 293.092 euro belast: de eerste 158.669 euro tegen 10 procent is 15.866,90 euro, de resterende 134.423 euro tegen 20 procent is 26.884,60 euro. Samen 42.751,50 euro; de rekenhulp rondt af op 42.752 euro en toont dat de ontvanger netto 257.248 euro overhoudt.

Belast deel na de vrijstelling	Kind	Kleinkind	Overige ontvangers
Tot € 158.669	10%	18%	30%
Boven € 158.669	20%	36%	40%

De verhoogde vrijstellingen zitten niet in de uitkomst

De rekenhulp rekent bewust alleen met de jaarlijkse vrijstelling. Doe je in de aangifte een beroep op een eenmalig verhoogde vrijstelling, dan valt de echte aanslag lager uit dan de uitkomst hier, vaak zelfs op nul.

Ouders mogen een kind tussen de 18 en 40 jaar één keer 33.129 euro belastingvrij schenken in 2026, vrij te besteden. Is het kind zelf ouder maar de partner van het kind nog geen 40, dan telt dat ook. Voor een studie die minstens 20.000 euro per jaar kost, exclusief levensonderhoud, geldt in 2026 een eenmalige vrijstelling van 69.009 euro; die schenking moet in een notariële akte staan.

De verhoogde schenkingsvrijstelling bestond in 2024 gewoon nog, alleen de jubelton niet meer: die aparte vrijstelling voor de eigen woning ging in 2023 terug naar 28.947 euro en verdween per 1 januari 2024 helemaal. In het jaar waarin je een verhoogde vrijstelling gebruikt, vervalt de jaarlijkse vrijstelling; je kiest er in de aangifte één.

Jaar	Eenmalig vrij besteedbaar, kind 18 tot 40 jaar	Eenmalig voor een dure studie
2024	€ 31.813	€ 66.268
2025	€ 32.195	€ 67.064
2026	€ 33.129	€ 69.009

Wanneer je van de uitkomst moet afwijken

De uitkomst klopt voor een gewone schenking in geld, in 2026, van één schenker aan één ontvanger. Wijkt jouw situatie daarvan af, dan wijkt de aanslag ook af.

Ouders tellen als één schenker, ook wanneer ze gescheiden zijn: hun schenkingen aan hetzelfde kind tel je binnen een kalenderjaar bij elkaar op. Jij en je partner tellen voor de schenkbelasting samen als één ontvanger. Krijg je van dezelfde persoon meerdere keren iets in één jaar, dan geldt de vrijstelling één keer over het totaal, niet per overboeking.

Bij een schenking vrij van recht betaalt de schenker de belasting, en die betaling is zelf ook een schenking waardoor het belaste bedrag hoger uitvalt. Krijg je een woning geschonken, dan rekent de Belastingdienst met de WOZ-waarde van het jaar van de schenking, of met die van het jaar erna als de ontvanger daarvoor kiest. Overlijdt de schenker binnen 180 dagen na de schenking, dan telt het bedrag mee voor de nalatenschap; reken dat scenario door met de rekenhulp voor de erfbelasting. De al betaalde schenkbelasting wordt dan verrekend.

Zo doe je aangifte schenkbelasting

De ontvanger doet aangifte, vóór 1 maart van het jaar na de schenking. Voor een schenking uit 2025 moest de aangifte schenkbelasting dus vóór 1 maart 2026 binnen zijn; voor een schenking uit 2026 heb je tot 1 maart 2027.

Aangifte doen kan online via Mijn Belastingdienst met je DigiD, of op papier met het formulier voor de aangifte schenkbelasting. Blijft het totaal van één schenker onder de jaarlijkse vrijstelling, dan hoeft er geen aangifte, tenzij de Belastingdienst je er wel toe uitnodigt. Doe je een beroep op een verhoogde vrijstelling, dan is aangifte juist verplicht, ook al betaal je niets: je kruist het beroep op de vrijstelling in de aangifte aan.

Was er in 2024 een schenking boven de vrijstelling en is de aangifte schenkbelasting over 2024 er nooit van gekomen, doe hem dan alsnog. De Belastingdienst heeft drie jaar voor een aanslag en vijf jaar voor navordering, maar bij een schenking begint die termijn pas te lopen op de dag van de aangifte als die later dan vier maanden na afloop van het schenkingsjaar binnenkomt. Is er nooit aangifte gedaan, dan start de klok pas bij het overlijden van de schenker of de ontvanger (artikel 66 Successiewet); een verzwegen schenking verjaart dus in de praktijk niet.

Schenken voor een koophuis

Sinds de jubelton per 1 januari 2024 is afgeschaft, bestaat er geen aparte vrijstelling meer voor een schenking voor een koopwoning. Wat overblijft: de jaarlijkse vrijstelling en, voor een kind tussen de 18 en 40 jaar, de eenmalig verhoogde vrijstelling van 33.129 euro in 2026. Vrij besteedbaar betekent ook: te besteden aan een huis.

Een schenking werkt bij een aankoop als eigen geld. Ze verkleint de lening die nodig is of dekt de bijkomende kosten, die je vooraf inschat met de rekenhulp voor de kosten koper. Hoeveel er zonder schenking te lenen valt, zie je met de rekenhulp voor je maximale hypotheek; het verschil is de ruimte die de schenking moet vullen.

Koopt de ontvanger als starter tussen de 18 en 35 jaar, dan speelt ook de startersvrijstelling van de overdrachtsbelasting mee: 0 procent tot een koopsom van 555.000 euro in 2026. Wat dat scheelt, reken je na met de rekenhulp voor de overdrachtsbelasting.

Waar het misgaat bij het zelf rekenen

De meeste verschillen tussen de uitkomst hier en de echte aanslag ontstaan niet in de rekenhulp maar in de invoer. Dit zijn de missers die geld kosten.

• Rekenen met het verkeerde jaar. Wie een schenking uit 2024 naast de vrijstelling van 2026 legt, rekent met 275 euro te veel vrijstelling en schat de aanslag te laag in.
• Schenkingen niet optellen. Drie keer 3.000 euro van dezelfde schenker in één jaar is 9.000 euro, niet drie losse bedragen onder de vrijstelling.
• De kindvrijstelling voor een kleinkind gebruiken. Een kleinkind heeft in 2026 een vrijstelling van 2.769 euro, geen 6.908 euro; het verschil is meteen belast tegen 18 procent.
• De verhoogde vrijstelling meetellen zonder aangifte. Zonder beroep erop in de aangifte geldt alleen de jaarlijkse vrijstelling, en volgt er een aanslag over de rest.
• Schenkingen van beide ouders apart tellen. Vader en moeder zijn samen één schenker, ook na een scheiding; twee keer 6.908 euro vrijstelling bestaat in 2026 niet.

Bij grote bedragen of bijzondere vormen, zoals schenken op papier of schenken vrij van recht, is een notaris of fiscalist het juiste loket. Voor een notariële schenkingsakte betaal je doorgaans enkele honderden euro's.

Veelgestelde vragen