Van het gas af: warmtenet, alternatieven en afsluiten
Van het gas af betekent dat je verwarming, je warme water en je kookplaat over moeten naar een warmtenet of naar stroom; pas daarna kan de gasaansluiting eruit. Er is geen landelijke einddatum voor bestaande woningen: het doel is 2050, en je gemeente bepaalt per wijk wanneer het aardgas daar stopt. Op stadsverwarming reken je niet per kubieke meter maar per gigajoule, waarvoor de ACM in 2026 een maximum van 40,97 euro per GJ vaststelde plus een vastrecht van maximaal 615,66 euro per jaar.
- € 40,97 2026 maximumtarief warmte per gigajoule, inclusief btw
- € 615,66 2026 maximaal vastrecht warmte per jaar bij verwarming en warm kraanwater
- 2050 doel jaar waarin woningen niet meer standaard op aardgas verwarmen
- € 0,72680 2026 energiebelasting per m³ aardgas, inclusief btw
- ± € 200 2026 vastrecht per jaar dat vervalt als de gasaansluiting weggaat
Gecontroleerd op augustus 2026
Alle gidsen over van het gas af
Stadsverwarming
Stadsverwarming is verwarming uit een warmtenet: warm water komt via een leidingnet je huis binnen bij een afleverset, en je…
Gas afsluiten
Je gasaansluiting definitief laten verwijderen is sinds 1 februari 2024 gratis, op één voorwaarde: de netbeheerder bepaalt zelf wanneer het…
Warmtewet
De Warmtewet beschermt huishoudens die warmte afnemen van een warmtenet en niet naar een andere leverancier kunnen overstappen. De Autoriteit…
Stadswarmte
Stadswarmte is verwarming uit een warmtenet: warm water komt via leidingen je huis binnen en je rekent af per gigajoule…
Van het gas af: wat er precies verandert
Van het gas af betekent dat je woning haar warmte niet meer uit aardgas haalt, maar uit een warmtenet of uit stroom. Dat raakt drie dingen tegelijk: de verwarming, het warme kraanwater en de kookplaat. Pas als alle drie over zijn, kan de gasaansluiting eruit en verdwijnt ook het vastrecht van je rekening.
Wie zijn huis van het gas af wil halen, staat in de praktijk voor twee routes. Ligt er een warmtenet in de wijk, dan is aansluiten meestal de eenvoudigste stap; ligt er niets, dan wordt het een volledig elektrische installatie met een warmtepomp. Welke kant het in jouw straat op gaat staat in het warmteprogramma van je gemeente, en daaraan hangt de rest van je keuzes rond verwarming.
Een derde groep hoeft niets te kiezen. Wie op stadsverwarming zit is al gasloos, en daar gaat het gesprek over de tarieven en over de rechten die je als gebonden klant hebt.
Helemaal van het gas af is dus zelden één beslissing. Sommige huishoudens doen het in één verbouwing, andere spreiden het over jaren: eerst isoleren, dan koken op inductie, dan pas de ketel vervangen. Die volgorde bepaalt hoeveel het kost en of het comfort meegroeit.
Wanneer moet Nederland van het gas af?
Voor de gebouwde omgeving als geheel is het doel 2050: dan moeten woningen en gebouwen goed geïsoleerd zijn en niet meer standaard op aardgas verwarmen. Voor jouw huis bestaat er geen landelijke einddatum. Het jaartal 2030 dat in veel verhalen opduikt, gaat over de landelijke klimaatdoelen en over eerdere wijkambities, niet over een verplichting voor individuele woningen.
Wat wel is geregeld, loopt via de gemeente. De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie, die de Eerste Kamer op 10 december 2024 aannam en die per koninklijk besluit in werking treedt, geeft gemeenten de bevoegdheid om per wijk een datum vast te stellen waarop de aardgaslevering stopt. Dat gebeurt in een warmteprogramma en een wijkuitvoeringsplan, met inspraak, en de gemeente moet aantonen dat er een betaalbaar alternatief klaarligt.
Zolang jouw wijk niet is aangewezen, verandert er niets en mag je je cv-ketel gewoon vervangen. Wil je niet van het gas af, dan is dat in een niet-aangewezen wijk simpelweg je goed recht. Wie wel wil weten wanneer zijn wijk aan de beurt is, vraagt het warmteprogramma op bij de gemeente; die is verplicht dat vast te stellen en periodiek te herzien.
Ondertussen schuift Nederland wel op. Nieuwbouw krijgt sinds 1 juli 2018 standaard geen gasaansluiting meer, en het Groningenveld levert sinds 1 oktober 2023 geen gas meer. De gaskraan in Groningen weer opendraaien is dus geen route: het veld is per wet definitief gesloten en de putten zijn afgebouwd.
Nederland aardgasvrij maken gebeurt dus wijk voor wijk, en niet iedereen is tegelijk aan de beurt. Hoe gasvrij Nederland op dit moment is, verschilt sterk per gemeente: in nieuwbouwwijken is het de norm, in vooroorlogse buurten staat de teller nog laag. Voor de vraag wanneer jij gasvrij moet zijn, telt alleen het plan van je eigen gemeente.
| Situatie | Geldt er in 2026 een verplichting? |
|---|---|
| Bestaande koopwoning in een niet-aangewezen wijk | Nee, je mag op aardgas blijven verwarmen en je ketel vervangen |
| Wijk die de gemeente heeft aangewezen | Ja, vanaf de datum in het wijkuitvoeringsplan stopt de levering van aardgas |
| Nieuwbouw met een vergunning vanaf 1 juli 2018 | Ja, die woningen krijgen geen gasaansluiting meer |
| Warmtepomp bij vervanging van je cv-ketel | Nee, de norm die dat vanaf 2026 zou eisen is in 2024 geschrapt |
| Gebouwde omgeving als geheel | Doel: in 2050 niet meer standaard verwarmen op aardgas |
Je huis verwarmen zonder gas: de routes op een rij
Gasloos of gasvrij verwarmen kan op vijf manieren, en ze zijn niet uitwisselbaar. Een warmtenet en een volledige warmtepomp nemen de hele warmtevraag over; een hybride warmtepomp, elektrische verwarming en een houtkachel doen dat niet. Wie zoekt naar een alternatief voor aardgas, zoekt in de praktijk naar de eerste twee.
Een volledige warmtepomp werkt met een lage aanvoertemperatuur. Dat vraagt een goed geïsoleerde schil en ruime radiatoren of vloerverwarming, anders wordt het in januari niet warm en loopt het stroomverbruik op. Een hybride warmtepomp stelt die eisen niet en is daarom populair als tussenstap, maar je houdt er je gasaansluiting mee.
Elektrische panelen en infrarood zijn geen alternatief voor gasverwarming van een heel huis. Als je alleen een woonkamer, een kamer of een enkele ruimte zonder gas wilt verwarmen, kunnen ze prima werken, want dan is de warmtevraag klein. Zodra ze de hele woning moeten verwarmen wordt het de duurste warmte die er is; de vergelijking staat in de gids over wat goedkoper is, gas of stroom.
In een appartement is de keuze meestal niet aan jou alleen. Een buitenunit aan de gevel of op het dak raakt de gemeenschappelijke delen, dus dat loopt via de vergadering van de VvE. Zit het gebouw al op blokverwarming of stadsverwarming, dan verwarm je sowieso zonder eigen gas.
| Route | Waar hij past | Investering | Wat je jaarlijks betaalt | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|---|
| Warmtenet of stadsverwarming | Wijken waar een net ligt of gepland is | Aansluitbijdrage, vaak enkele duizenden euro's | Vastrecht plus een tarief per gigajoule | Eén leverancier, overstappen kan niet |
| Volledige warmtepomp | Goed geïsoleerd huis met lage afgiftetemperatuur | € 9.000 tot € 18.000 vóór subsidie | Stroom voor ongeveer een derde van de warmtevraag | Isolatie en radiatoren moeten mee |
| Hybride warmtepomp | Woning die nog niet klaar is voor lage temperatuur | € 4.000 tot € 7.000 vóór subsidie | Stroom plus een kleiner gasverbruik | Je houdt de gasaansluiting en het vastrecht |
| Elektrische verwarming of infrarood | Eén ruimte, of bijverwarming naast een hoofdbron | Enkele honderden euro's per ruimte | De duurste warmte per kilowattuur | Alleen rendabel bij een lage warmtevraag |
| Hout- of pelletkachel | Aanvulling, nooit als enige warmtebron | € 2.000 tot € 5.000 inclusief kanaal | Brandstof plus schoorsteenonderhoud | Fijnstof, en je hebt een basisvoorziening nodig |
Hoe een warmtenet werkt en wat een gigajoule warmte kost
Bij een warmtenet komt de warmte uit een centrale bron: restwarmte van industrie of een afvalcentrale, aardwarmte, of een grote warmtepomp. Verwarmd water gaat door een leidingnet de wijk in en komt jouw huis binnen bij een afleverset, het kastje dat de plaats van de cv-ketel inneemt. Je hebt dus geen eigen ketel, geen rookgasafvoer en geen jaarlijkse onderhoudsbeurt.
Afrekenen gaat niet per kubieke meter maar per gigajoule. Een GJ is een eenheid van energie: 1 GJ warmte staat gelijk aan 277,8 kWh, ongeveer de warmte die een HR-ketel uit ruim dertig kubieke meter aardgas haalt. Een tussenwoning gebruikt daarmee al gauw 20 tot 30 GJ per jaar.
Omdat je niet kunt overstappen, stelt de ACM elk jaar maximumtarieven vast. Je leverancier mag daaronder gaan zitten en doet dat soms ook, maar er nooit boven. Wat die maxima precies regelen en welke rechten je hebt bij storing of te hoge tarieven, staat in de uitleg over de warmtewet.
Reken bij het vergelijken altijd de vaste posten mee. Het vastrecht, het meettarief en de huur van de afleverset lopen samen op tot ruim achthonderd euro per jaar, nog voordat je één gigajoule hebt afgenomen. Hoe die posten op een echte jaarafrekening uitpakken, lees je bij stadswarmte.
| Post bij een kleine aansluiting tot 100 kW | Maximum 2026, inclusief btw |
|---|---|
| Warmte per gigajoule | € 40,97 |
| Vastrecht bij verwarming en warm kraanwater | € 615,66 per jaar |
| Vastrecht bij alleen verwarming of alleen warm kraanwater | € 307,84 per jaar |
| Meettarief | € 33,73 per jaar |
| Huur individuele afleverset, 25 kW met CW-label 4 | € 178,51 tot € 184,10 per jaar |
Voor- en nadelen van een warmtenet
De ervaringen met warmtenetten lopen sterk uiteen, en dat komt zelden door de techniek. Warmte uit een net is comfortabel en vrijwel onderhoudsvrij: geen ketel die stukgaat, geen jaarlijkse beurt, geen rookgasafvoer en meer ruimte in de bijkeuken. Voor wie geen zin heeft in installatiewerk is dat een reëel voordeel.
Het ongemak zit in de gebondenheid. Je kunt niet overstappen naar een andere leverancier, dus je hebt geen prijsconcurrentie en geen uitweg als de service tegenvalt. De ACM-maxima beschermen tegen uitschieters, maar een maximum is geen garantie op een lage prijs.
Een tweede klacht gaat over de vaste kosten. Wie zuinig stookt of goed isoleert, ziet het variabele deel dalen terwijl vastrecht, meettarief en afleverset gewoon doorlopen. Isoleren loont op een warmtenet daardoor minder snel dan op gas, al blijft het comfort er wel op vooruitgaan.
Dan is er nog de aansluiting zelf. Van een warmtenet af stappen kan, maar afkoppelen kost geld en je moet je hele warmtevraag opnieuw regelen, inclusief warm water. Wat de leverancier daarvoor mag rekenen en hoe je een klacht neerlegt, staat bij de gids over stadsverwarming.
| Onderwerp | Op een warmtenet | Met een eigen cv-ketel |
|---|---|---|
| Keuze van leverancier | Eén leverancier per wijk, overstappen kan niet | Vrije markt, elk jaar te vergelijken |
| Onderhoud | De leverancier onderhoudt de afleverset | Jaarlijkse beurt en vervanging na vijftien tot twintig jaar |
| Ruimte in huis | Klein kastje, geen rookgasafvoer | Ketel, expansievat en afvoer door het dak |
| Prijsvorming | ACM stelt een maximum per gigajoule vast | Marktprijs per kubieke meter plus energiebelasting |
| Vaste kosten per jaar | Vastrecht, meettarief en huur afleverset | Vastrecht gasaansluiting plus onderhoudscontract |
| Later wisselen | Afkoppelen kost geld en vraagt een compleet alternatief | Ketel eruit, warmtepomp erin |
De gasaansluiting: dichtdraaien, afdoppen of laten verwijderen
Er bestaan vier verschillende handelingen die mensen allemaal aanduiden als gas afsluiten, en ze hebben heel andere gevolgen. De gaskraan in de meterkast dichtdraaien mag je zelf en kost niets, maar het is alleen de gastoevoer afsluiten. De meter blijft hangen, de aansluiting blijft bestaan en het vastrecht loopt gewoon door.
Een stap verder is de gasmeter laten verwijderen en de binnenleiding laten afdoppen. Dat mag je niet zelf doen: aan gasverbrandingsinstallaties en gasleidingen werken is sinds 1 april 2023 voorbehouden aan gecertificeerde bedrijven, en de meter is eigendom van de netbeheerder. De aansluitleiding in de grond blijft dan liggen.
Het echte afmelden is het saneren van de aansluiting: de netbeheerder haalt de aansluitleiding uit de grond en schrijft je aansluiting uit het register. Pas daarna vervalt het vastrecht van rond de tweehonderd euro per jaar. Wat elk van die stappen kost, verschilt per netbeheerder en staat in hun jaarlijkse lijst met eenmalige gastarieven; de volgorde en de aanvraag staan in de gids over gas afsluiten.
Een verzegeling is weer iets anders. De netbeheerder kan een gasmeter verzegelen als die niet gebruikt mag worden, bijvoorbeeld bij een onveilige installatie of tijdens een langdurige leegstand. Een verzegelde gasmeter zelf openbreken is fraude en levert een boete op. Een gasmeter stilzetten bestaat niet als officiële optie: hij telt of hij is er niet.
| Handeling | Wat er gebeurt | Wie het doet | Loopt het vastrecht door? |
|---|---|---|---|
| Gaskraan in de meterkast dichtdraaien | De toevoer staat stil, alles blijft liggen | Jij zelf | Ja |
| Gasmeter verwijderen en de leiding afdoppen | Meter gaat weg, aansluitleiding blijft in de grond | Netbeheerder en gecertificeerd installateur | Ja, tot de aansluiting is afgemeld |
| Gasaansluiting verwijderen of saneren | De aansluitleiding gaat uit de grond, de aansluiting vervalt | Netbeheerder | Nee, hij stopt |
| Binnenleidingen weghalen | De leidingen door het huis verdwijnen | Gecertificeerd installateur | Niet van toepassing |
Je gascontract en je gasaansluiting opzeggen
Gas opzeggen bestaat uit twee losse handelingen bij twee verschillende partijen. Je leveringscontract zeg je op bij je energieleverancier; je aansluiting meld je af bij je netbeheerder. Alleen het contract opzeggen is zinloos, want dan blijft de aansluiting bestaan en betaal je de netbeheerkosten door.
De volgorde die werkt is deze. Eerst maak je het huis gasloos, dan vraag je bij de netbeheerder het verwijderen van de gasaansluiting aan, en pas als de aansluiting daadwerkelijk is verwijderd beëindig je het gascontract. De netbeheerder geeft de wijziging door aan het centrale aansluitingenregister, waarna je leverancier de gaslevering automatisch stopzet.
Zeg niets op zolang je nog gas gebruikt, ook niet als het om weinig gaat. Wie geen gas meer wil gebruiken maar nog op gas kookt, houdt een aansluiting die hij niet kan missen. Wat je nu werkelijk verstookt zie je aan je meterstanden; de gids over hoeveel m³ gas per dag in de winter normaal is helpt bij het inschatten.
Blijf je voorlopig op gas, dan is het contract wel elk jaar te vergelijken. Hoe je de prijs per kubieke meter naast de netbeheerkosten legt, staat bij gas en elektra vergelijken; wil je water erbij betrekken, dan zet de gids over gas, water en licht vergelijken de vaste lasten compleet naast elkaar.
Blokverwarming, de VvE en de energiebelasting
Bij blokverwarming stookt één collectieve ketel voor het hele gebouw. Je hebt dan geen eigen gasaansluiting en geen eigen gasmeter; je betaalt je aandeel via de servicekosten van de VvE of via de huur, verdeeld met warmtemeters of met een verdeelsleutel. Op papier ben je daarmee al gasloos, in werkelijkheid stookt het gebouw nog steeds gas.
De Warmtewet stelt ook aan blokverwarming eisen over meten, afrekenen en storingen, met een uitzondering voor VvE's die uitsluitend aan hun eigen leden leveren. Wat er in jouw geval geldt hangt af van die uitzondering en van de afspraken in de splitsingsakte; de hoofdlijn staat bij de warmtewet.
Over de energiebelasting bestaat veel verwarring. Het gas voor de collectieve ketel wordt belast op de blokaansluiting, en degene die die rekening betaalt kan bij de Belastingdienst een verzoek om teruggaaf energiebelasting blokverwarming indienen. Dat verzoek om teruggave moet binnen dertien weken na afloop van de verbruiksperiode binnen zijn, en de uitbetaling volgt op de beschikking. Te laat is te laat, dus dit is een agendapunt voor de beheerder.
De tijdelijke steunmaatregelen zijn afgelopen. Het prijsplafond gold alleen in 2023 en alleen voor kleinverbruikers met een eigen aansluiting; voor blokaansluitingen kwam er een aparte tegemoetkoming die VvE's en verhuurders zelf moesten aanvragen. Die vergoeding voor de hoge energiekosten van 2022 en 2023 liep via de VvE of de verhuurder en niet via de bewoner, en de aanvraagperiode is gesloten. In 2026 bestaat er geen compensatie, toeslag of tegemoetkoming stookkosten voor blokverwarming meer. Voor verduurzaming van het gebouw kan de VvE wel gewoon ISDE-subsidie aanvragen bij RVO.
| Regeling | Voor wie | Status in 2026 |
|---|---|---|
| Prijsplafond energie | Kleinverbruikers met een eigen aansluiting | Gold alleen in 2023, vervallen |
| Tegemoetkoming voor blokaansluitingen | VvE's en verhuurders met blokverwarming | Aanvraagperiode gesloten, geen nieuwe aanvragen |
| Teruggaaf energiebelasting blokverwarming | Degene die de collectieve gasrekening betaalt | Loopt door, verzoek bij de Belastingdienst binnen dertien weken na de verbruiksperiode |
| ISDE-subsidie | Ook VvE's, voor isolatie en warmtepompen | Loopt in 2026, aanvraag via RVO |
Een bestaande woning gasloos maken
Van een bestaande woning een gasvrij huis maken gaat in drie lagen, en de volgorde is niet vrijblijvend. Eerst de schil: dak, gevel, vloer en glas bepalen hoeveel warmte je überhaupt nodig hebt. Daarna het afgiftesysteem: radiatoren die op 70 graden zijn berekend, werken niet op de 35 graden van een warmtepomp. Pas als die twee kloppen is de bron aan de beurt.
Wie die volgorde omdraait, koopt een te grote warmtepomp die te hard moet werken en betaalt dat elke winter terug in stroom. In een oud huis met enkel glas en een ongeïsoleerde vloer is een volledige warmtepomp zelden de eerste stap. Een hybride opstelling of eerst isoleren levert daar meer op per geïnvesteerde euro.
Het warme water wordt vaak vergeten. Douchen is in een goed geïsoleerd huis al gauw een derde van de warmtevraag, en dat vraagt een warmtepompboiler of een groter toestel dan je zou denken. Reken die post apart door voordat je de gasaansluiting laat verwijderen.
Vergeet ook de elektra niet. Een volledig elektrische woning trekt meer vermogen dan een woning op gas: een warmtepomp, een warmtepompboiler en een inductiekookplaat vragen elk hun eigen groep, en soms een zwaardere aansluiting. Laat je meterkast beoordelen voordat je bestelt; wat daar wel en niet kan, staat in het onderdeel over elektra en gas in huis.
Veiligheid, waterstof en de leidingen die blijven liggen
Zonder gas verbrandt er in huis niets meer, en waar niets verbrandt ontstaat geen koolmonoxide. Een gasloos huis is op dat punt dus veiliger. De uitzondering is een woning met een houtkachel, een open haard of een gasgeiser bij de buren in hetzelfde kanaal; dan blijft een melder zinvol, en wat je doet als de koolmonoxidemelder afgaat verandert niet.
Binnenleidingen die je laat zitten zijn niet gevaarlijk zolang ze door een gecertificeerd bedrijf zijn afgedopt en drukloos zijn gemaakt. Wel is het verstandig om te noteren waar ze lopen, zodat een latere verbouwing niet in een oude gasleiding boort.
Over de gassoort: Nederlandse woningen stookten van oudsher laagcalorisch gas, het zogenoemde G-gas uit Groningen. Sinds de winning stopte komt het gas uit import en kleine velden, waarna het wordt omgezet naar dezelfde kwaliteit. Voor je ketel of kookplaat verandert er dus niets.
Waterstof in de woonwijk blijft voorlopig een proef. Er lopen enkele projecten in bestaande wijken, maar waterstof is schaars en duur, en het kabinet ziet het niet als de standaardoptie voor huizen. Wachten tot er waterstof door je bestaande gasleiding komt, is voor de meeste woningen daarom geen plan. Isoleren levert in de tussentijd hoe dan ook wat op, welke bron er later ook komt.
Doorgerekend: zo pakt het uit
Een tussenwoning op een warmtenet naast dezelfde woning op gas
Stel, je woont in een tussenwoning die 880 m³ gas per jaar verbruikt, het gemiddelde voor dat woningtype volgens CBS en Milieu Centraal over 2024. Die 880 m³ levert ongeveer 27.900 megajoule aan energie, en bij 90 procent ketelrendement houd je daar ongeveer 25 gigajoule nuttige warmte aan over.
Op een warmtenet betaal je in 2026 voor die 25 GJ maximaal 25 × 40,97 = 1.024 euro. Daar komen de vaste posten bij: 615,66 euro vastrecht, 33,73 euro meettarief en 178,51 euro huur van de afleverset, samen 828 euro. De jaarrekening komt daarmee op ongeveer 1.852 euro.
Op gas reken je met een gasprijs van, stel, 1,40 euro per m³: 880 × 1,40 = 1.232 euro, plus ongeveer 200 euro vastrecht voor de gasaansluiting. Tel daar 120 euro onderhoud bij en een reservering van 140 euro per jaar voor een nieuwe ketel over achttien jaar, en je zit op ongeveer 1.692 euro.
Het warmtenet is in dit voorbeeld dus zo'n 160 euro per jaar duurder. Het kantelpunt ligt rond de 1,60 euro per m³ gas: daarboven is het warmtenet goedkoper. Omdat het warmtetarief een maximum is en veel leveranciers eronder zitten, kan je eigen rekening lager uitvallen dan deze som.
Dezelfde tussenwoning volledig van het gas af
Stel, je splitst die 880 m³ in 650 m³ voor de verwarming, 200 m³ voor warm water en 30 m³ voor koken. De verwarming vraagt dan ongeveer 5.100 kWh aan warmte; een warmtepomp met een seizoensrendement van 3,5 maakt die uit ongeveer 1.460 kWh stroom, wat bij 0,30 euro per kWh neerkomt op 440 euro.
Het warme water is goed voor ongeveer 1.400 kWh warmte. Een warmtepompboiler met een rendement van 3 haalt dat uit 470 kWh, oftewel 140 euro. Koken op inductie kost ongeveer 175 kWh, zo'n 55 euro. Bij elkaar gebruik je ongeveer 2.100 kWh extra stroom voor 635 euro per jaar.
Wat wegvalt: 1.232 euro gas, 200 euro vastrecht en 120 euro ketelonderhoud, samen 1.552 euro. Onder de streep bespaar je ongeveer 915 euro per jaar bij deze prijzen.
Daar staat de investering tegenover. Een volledige warmtepomp kost 9.000 tot 18.000 euro vóór subsidie, waarvan de ISDE in 2026 ongeveer 2.000 tot 4.500 euro vergoedt. Reken daarbij een warmtepompboiler en een inductiekookplaat, en je komt bij een netto investering van rond de 12.000 euro op een terugverdientijd van zo'n dertien jaar, korter als de gasprijs stijgt of als zonnepanelen een deel van de stroom leveren.
Wat een gasaansluiting kost als je er alleen nog op kookt
Stel, je verwarmt al elektrisch en je gebruikt het gas alleen nog voor de kookplaat: ongeveer 30 m³ per jaar. Bij 1,40 euro per m³ is dat 42 euro aan gas. Het vastrecht voor de aansluiting loopt ondertussen gewoon door, in de orde van 200 euro per jaar in 2026.
Je betaalt dus ongeveer 242 euro voor 30 kubieke meter, ruim acht euro per kubieke meter effectief. Van dat bedrag gaat maar een zesde naar warmte in de pan; de rest is de aansluiting zelf.
Stap je over op inductie, dan kost het koken ongeveer 175 kWh stroom, zo'n 55 euro per jaar. Je bespaart daarmee ongeveer 187 euro per jaar, plus het gedoe van twee energiedragers. Daar staat eenmalig tegenover: een inductieplaat van 500 tot 1.200 euro, eventueel nieuwe pannen, mogelijk een extra groep in de meterkast en het tarief dat de netbeheerder rekent voor het verwijderen van de aansluiting.
Bij een kale overstap van 800 euro is dat een terugverdientijd van ruim vier jaar. Moet er een zwaardere groep of een nieuwe kabel bij, dan loopt het richting zeven jaar of langer, en dan is meeliften op een geplande verbouwing verstandiger dan het los laten doen.
Veelgemaakte fouten
De gaskraan dichtdraaien en denken dat je klaar bent
De kraan in de meterkast dichtdraaien stopt alleen het verbruik. De aansluiting blijft bestaan en het vastrecht van rond de tweehonderd euro per jaar loopt gewoon door. Pas het afmelden van de aansluiting bij de netbeheerder stopt die post.
Investeren voordat je het warmteprogramma van de gemeente kent
Staat jouw wijk over vijf jaar ingepland voor een warmtenet, dan schrijf je een net gekochte warmtepomp niet meer terug. Staat er niets gepland, dan is wachten juist verloren tijd. Eén telefoontje naar de gemeente scheelt hier duizenden euro's.
De warmtebron vervangen voordat de schil klaar is
Een warmtepomp in een slecht geïsoleerd huis moet op hoge temperatuur draaien en verliest daarmee zijn rendement. Het stroomverbruik valt dan een derde tot de helft hoger uit dan geraamd, en het huis wordt op de koudste dagen alsnog niet warm.
Warmtetarieven vergelijken zonder de vaste posten
Het tarief per gigajoule zegt weinig zolang vastrecht, meettarief en de huur van de afleverset erbuiten blijven. Die drie tellen in 2026 op tot ruim achthonderd euro per jaar, ongeveer 45 procent van een gemiddelde jaarrekening.
Het warme water uit de berekening laten
Douchen is in een goed geïsoleerde woning al gauw een derde van de warmtevraag. Wie alleen de verwarming omrekent, kiest een te klein toestel of ontdekt achteraf dat er nog een boiler bij moet, met een tweede installatiebeurt als gevolg.
De aansluiting laten verwijderen terwijl er nog gas nodig is
Een gasaansluiting terugplaatsen kost een veelvoud van het verwijderen, inclusief graafwerk in je tuin of stoep. Laat het saneren pas doen als koken, warm water en verwarming aantoonbaar zonder gas draaien, dus na een winter meedraaien.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet Nederland van het gas af?
Het landelijke doel is dat de gebouwde omgeving in 2050 goed geïsoleerd is en niet meer standaard op aardgas verwarmt. Er is geen wet die zegt dat iedere woning op een bepaalde datum gasloos moet zijn. Wanneer het voor jouw huis speelt, bepaalt je gemeente per wijk. Het jaartal 2030 gaat over de landelijke klimaatdoelen en over eerdere wijkambities, niet over een verplichting voor bestaande koopwoningen.
Ben je verplicht van het gas af te gaan?
In een wijk die de gemeente niet heeft aangewezen niet. Je mag op aardgas blijven verwarmen en je cv-ketel gewoon vervangen; de norm die vanaf 2026 bij ketelvervanging minimaal een hybride warmtepomp zou eisen, is in 2024 geschrapt. Heeft de gemeente je wijk wel aangewezen in een vastgesteld wijkuitvoeringsplan, dan stopt de aardgaslevering op de datum die daarin staat en moet je voor die tijd een alternatief hebben.
Wanneer gaat mijn wijk van het gas af?
Dat staat in het warmteprogramma van je gemeente, dat elke gemeente moet vaststellen en periodiek herzien. Daarin staat per wijk welk alternatief het meest voor de hand ligt en wanneer die wijk aan de beurt is. Een wijk die in dat programma wordt genoemd, is nog niet aangewezen: pas een vastgesteld wijkuitvoeringsplan met een concrete einddatum heeft gevolgen voor je gasaansluiting.
Hoe verwarm ik mijn huis zonder gas?
Met een warmtenet of met een volledige warmtepomp; dat zijn de twee routes die de hele warmtevraag overnemen. Een hybride warmtepomp halveert je gasverbruik maar houdt de aansluiting in stand. Elektrische panelen, infrarood en een houtkachel zijn aanvullingen voor één ruimte of voor de sfeer, geen vervanging van een cv-installatie. Welke route openstaat hangt af van je isolatie, je afgiftesysteem en de plannen van je gemeente.
Hoe werkt een warmtenet?
Een centrale bron verwarmt water: restwarmte van industrie of een afvalcentrale, aardwarmte uit de diepe ondergrond of een grote warmtepomp. Dat water gaat door een geïsoleerd leidingnet de wijk in en komt jouw woning binnen bij een afleverset, die de warmte overdraagt aan je radiatoren en je kraanwater. Je hebt geen eigen ketel, geen gasaansluiting en geen rookgasafvoer, en de leverancier onderhoudt de afleverset.
Wat kost 1 GJ warmte in 2026?
De ACM stelde voor 2026 een maximumtarief van 40,97 euro per gigajoule vast, inclusief btw, voor aansluitingen tot 100 kW. Je leverancier mag daaronder zitten maar er nooit boven. Bij dat tarief komen vaste posten: maximaal 615,66 euro vastrecht per jaar voor verwarming en warm kraanwater, 33,73 euro meettarief en rond de 180 euro huur voor de afleverset. Reken die posten mee, anders vergelijk je appels met peren.
Wat betekent GJ warmte op mijn rekening?
GJ staat voor gigajoule, een eenheid van energie. Eén gigajoule warmte is gelijk aan 277,8 kilowattuur, ongeveer wat een HR-ketel uit ruim dertig kubieke meter aardgas haalt. Op een warmtenet meet de warmtemeter hoeveel gigajoule je hebt afgenomen en daarover reken je af. Een tussenwoning zit meestal tussen de 20 en 30 GJ per jaar, een appartement lager en een vrijstaand huis hoger.
Wat zijn de voor- en nadelen van een warmtenet?
Voordelen: comfortabele warmte, geen ketel die stukgaat, geen jaarlijkse onderhoudsbeurt, geen rookgasafvoer en meer ruimte in huis. Nadelen: je zit vast aan één leverancier zonder mogelijkheid om over te stappen, de vaste kosten zijn hoog en isoleren levert daardoor relatief minder op. De ACM-maxima beschermen tegen uitschieters, maar een maximum is geen garantie op een lage prijs. Dat verklaart waarom de ervaringen zo uiteenlopen.
Wat kost het om je gasaansluiting te laten verwijderen?
Netbeheerders rekenen een eenmalig tarief dat per netbeheerder verschilt en dat elk jaar opnieuw wordt vastgesteld. Het staat in hun lijst met eenmalige gastarieven, en er zit verschil tussen alleen de meter weghalen en de aansluitleiding echt uit de grond halen. Vraag het bedrag vooraf op bij je eigen netbeheerder; de stappen en de aanvraag staan bij gas afsluiten. Pas na het afmelden vervalt het vastrecht.
Kan ik de gaskraan in de meterkast gewoon dichtdraaien?
Ja, de hoofdkraan naast de gasmeter dichtdraaien mag je zelf en is soms verstandig, bijvoorbeeld bij een lange vakantie of een gaslucht. Het stopt alleen de gastoevoer. De aansluiting blijft bestaan, de meter blijft hangen en het vastrecht loopt door. Draai de kraan bij het weer openen rustig open en controleer daarna of alle toestellen goed ontsteken.
Wat is het verschil tussen gas afdoppen en de gasaansluiting verwijderen?
Afdoppen betekent dat een gecertificeerd installateur de binnenleiding dichtzet en drukloos maakt, meestal nadat de netbeheerder de gasmeter heeft weggehaald. De aansluitleiding in de grond blijft dan liggen en de aansluiting bestaat administratief nog. Verwijderen of saneren gaat verder: de netbeheerder haalt de aansluitleiding weg en schrijft de aansluiting uit. Alleen bij die tweede stap stopt het vastrecht.
Hoe zeg ik mijn gasaansluiting op?
In twee stappen bij twee partijen. Je vraagt bij de netbeheerder aan om de gasaansluiting te verwijderen, en pas als dat is uitgevoerd beëindig je het leveringscontract bij je energieleverancier. De netbeheerder meldt de wijziging aan het centrale aansluitingenregister, waarna de levering automatisch stopt. Zeg het contract nooit eerder op, want zonder leverancier maar met aansluiting kom je in een vervelende tussensituatie terecht.
Wat is blokverwarming en hoe wordt dat afgerekend?
Bij blokverwarming stookt één collectieve ketel voor meerdere woningen, meestal in een appartementencomplex. Je hebt geen eigen gasaansluiting; je aandeel loopt via de servicekosten van de VvE of via de huur, verdeeld met warmtemeters of een verdeelsleutel. De Warmtewet stelt eisen aan meten en afrekenen, met een uitzondering voor VvE's die alleen aan hun eigen leden leveren. Wat er in jouw complex geldt, staat in de splitsingsakte en het huishoudelijk reglement.
Krijg ik nog compensatie of prijsplafond voor blokverwarming?
Nee. Het prijsplafond gold uitsluitend in 2023 en alleen voor kleinverbruikers met een eigen aansluiting. Voor blokaansluitingen kwam er een aparte tijdelijke tegemoetkoming die de VvE of de verhuurder moest aanvragen; die aanvraagperiode is gesloten en de uitbetalingen zijn afgerond. In 2026 bestaat er geen compensatie, toeslag of tegemoetkoming stookkosten voor blokverwarming meer.
Hoe vraag je teruggaaf van energiebelasting bij blokverwarming aan?
De partij die de collectieve gasrekening betaalt, meestal de VvE of de verhuurder, dient een verzoek om teruggaaf energiebelasting in bij de Belastingdienst. Dat verzoek moet binnen dertien weken na afloop van de verbruiksperiode binnen zijn, met de eindafrekening van de leverancier en het aantal aangesloten woonruimtes erbij. De uitbetaling volgt op de beschikking. Een gemiste termijn is niet te repareren, dus zet het jaarlijks in de agenda van de beheerder.
Hoe verwarm je een appartement zonder gas?
Meestal via het gebouw: blokverwarming, een aansluiting op stadsverwarming of een collectieve warmtepomp. Een eigen buitenunit aan de gevel of op het dak raakt de gemeenschappelijke delen en vraagt dus toestemming van de vergadering van de VvE. Binnen je eigen woning kun je wel de kookplaat vervangen en de radiatoren aanpassen. Voor het warme water is een elektrische boiler of een warmtepompboiler de gebruikelijke oplossing.
Komt er koolmonoxide voor in een gasloos huis?
Uit de verwarming niet: zonder verbranding ontstaat geen koolmonoxide, en dat is een reëel veiligheidsvoordeel van gasloos wonen. Het risico blijft wel bestaan bij een houtkachel, een open haard of een pelletkachel, en bij een gedeeld rookkanaal met buren die nog wel verbranden. Heb je zo'n toestel of zo'n kanaal, houd dan een melder en laat het kanaal jaarlijks vegen.
Wanneer komt er waterstof in huis?
Voorlopig alleen in proefprojecten. Er lopen enkele experimenten in bestaande wijken waar het gasnet geschikt is gemaakt, maar waterstof is schaars, duur en vooral nodig in de industrie en het zware transport. Het kabinet ziet waterstof niet als de standaardoptie voor woningen. Wachten op waterstof door je huidige gasleiding is voor de meeste huizen daarom geen plan; isoleren levert hoe dan ook op, welke bron er later ook komt.
Gaat de gaskraan in Groningen weer open?
Nee. Het Groningenveld leverde op 1 oktober 2023 zijn laatste gas en is bij wet definitief gesloten; de installaties zijn ontmanteld. Het Nederlandse gas komt nu uit import en uit kleine velden, waarna het naar dezelfde kwaliteit wordt omgezet zodat je ketel en kookplaat er niets van merken. Voor je eigen planning maakt het weinig uit: de prijs van gas hangt aan de internationale markt en aan de energiebelasting, die in 2026 op 0,72680 euro per m³ inclusief btw staat.
Loont het om nu al van het gas af te gaan in een koopwoning?
Dat hangt aan drie dingen: je isolatieniveau, de plannen van je gemeente en het moment waarop je ketel toch aan vervanging toe is. Wie een goed geïsoleerd huis heeft en toevallig voor een nieuwe ketel staat, verdient de overstap het snelst terug. Wie in een tochtig huis woont en een ketel van vijf jaar oud heeft, doet er verstandig aan eerst te isoleren en het bronbesluit uit te stellen tot het vervangingsmoment.
Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt
Voor de meeste keuzes op deze pagina heb je geen adviseur nodig, maar op drie punten verdient een vakman zichzelf terug. Een onafhankelijk maatwerkadvies over je woning, waarin een energieadviseur je warmtevraag berekent en de maatregelen op volgorde zet, kost meestal enkele honderden euro's en voorkomt dat je een te grote warmtepomp koopt. Voor het bepalen van de aanvoertemperatuur en het doorrekenen van je radiatoren is een installateur met een warmteverliesberekening de aangewezen partij; kiezen op merk en prijs komt daarna.
Aan de gasleidingen zelf mag je niets doen: werk aan gasverbrandingsinstallaties en gasleidingen is voorbehouden aan gecertificeerde bedrijven, en de meter en de aansluiting zijn van de netbeheerder. De volgorde van meter, afdoppen en saneren staat bij gas afsluiten, en de aanvraag doe je zelf online bij je netbeheerder.
Loopt het mis met je warmteleverancier, dan is er een route buiten de rechter om. Kom je er samen niet uit over een afrekening, een storing of een tarief, dan kun je terecht bij de geschillencommissie voor warmtelevering; wat de leverancier verplicht is, staat in de warmtewet. Voor een VvE die een blokaansluiting beheert, is een beheerder of een fiscalist zinvol bij het jaarlijkse verzoek om teruggaaf energiebelasting, want die termijn van dertien weken is hard.