Gemiddeld energieverbruik: zit jij hoog of laag?

Zo werkt deze verbruikscheck

De check doet twee vergelijkingen tegelijk. Je gasverbruik gaat naast het gemiddelde voor jouw woningtype, je stroomverbruik naast het gemiddelde voor het aantal personen in huis. Beide gemiddelden komen uit de cijfers van CBS en Milieu Centraal over 2024. Net als de andere rekenhulpen voor wonen rekent de check volledig in je browser, gratis en zonder dat er een meterstand of adres naar een server gaat.

Het oordeel hangt aan twee drempels. Tot 5 procent verschil heet je verbruik rond het gemiddelde, tussen 5 en 20 procent iets hoger of iets lager, en boven de 20 procent fors hoger of fors lager. Die grenzen zijn geen norm maar een leesbare indeling: een landelijk gemiddelde kent nu eenmaal een flinke spreiding, en een verschil van een paar procent zegt niets.

De regel bovenaan volgt het hoogste van de twee percentages, dus de kant waar je het sterkst naar boven afwijkt. Zit je stroom 30 procent boven het gemiddelde en je gas 40 procent eronder, dan leest de kop toch fors hoger. De vier regels eronder tonen per energiesoort jouw eigen cijfer naast het gemiddelde, en daar staat het echte verhaal.

Wat je invult zijn twee jaarcijfers van je afrekening: kuub gas en kilowattuur stroom over twaalf maanden. Je hoeft niets op te zoeken over tarieven, want de check vergelijkt hoeveelheden en geen bedragen. Wat die hoeveelheden je kosten, hangt aan je contract, en dat leest de gids over energieverbruik verder uit.

Hoeveel kWh verbruikt een gezin per dag

Het gemiddeld elektriciteitsverbruik hangt vooral aan het aantal mensen in huis. Een gezin van vier personen kwam in 2024 uit op 3.710 kWh per jaar, ongeveer 10 kWh per dag. Eén persoon gebruikte 1.650 kWh per jaar, zo'n 4,5 kWh per dag, en twee personen 2.610 kWh, ruim 7 kWh per dag of 218 kWh per maand. Dat zijn de getallen waarmee de check je stroomverbruik vergelijkt.

Het verbruik loopt niet recht op met het aantal bewoners. Van één naar twee personen komt er bijna duizend kWh bij, van vier naar vijf nog maar 360. De koelkast, de cv-pomp, de ventilatie en de router draaien voor het hele huis, hoeveel mensen er ook wonen. Alleen wassen, douchen, koken en apparaatgebruik schalen echt mee met de gezinsgrootte.

Reken je met een all-in stroomprijs van 0,30 euro per kWh als aanname, inclusief energiebelasting en btw, dan kost het gemiddelde stroomverbruik van twee personen ongeveer 780 euro per jaar en dat van een gezin van vier ruim 1.100 euro. Dat is niet je hele stroomrekening: netbeheerkosten komen erbij en de vermindering energiebelasting van 628,96 euro per aansluiting (2026) gaat eraf. Hoe die posten zich tot elkaar verhouden, staat in de gids over de energierekening.

Huishouden	Stroom per jaar	Per maand	Per dag
1 persoon	1.650 kWh	138 kWh	4,5 kWh
2 personen	2.610 kWh	218 kWh	7,2 kWh
3 personen	3.170 kWh	264 kWh	8,7 kWh
4 personen	3.710 kWh	309 kWh	10,2 kWh
5 personen of meer	4.070 kWh	339 kWh	11,2 kWh

Gemiddeld gasverbruik per woningtype

Aan de gaskant kijkt de check niet naar het aantal bewoners maar naar je woningtype. Een appartement verbruikte in 2024 gemiddeld 630 kuub gas per jaar, een tussenwoning of rijtjeshuis 880 kuub, een hoekwoning 1.010 kuub, een twee-onder-een-kap 1.150 kuub en een vrijstaande woning 1.440 kuub. Dat verschil zit vrijwel helemaal in de schil: een tussenwoning heeft twee buitenmuren en twee buren die meestoken, een vrijstaand huis staat aan vier kanten in de wind.

De stap van tussenwoning naar hoekwoning kost je één extra buitengevel en ruim 130 kuub per jaar, ongeveer 15 procent. Het gemiddeld gasverbruik van een twee-onder-een-kap ligt daar nog eens boven, en een vrijstaand huis verbruikt ruim anderhalf keer zoveel als een tussenwoning. Woon je in een appartement, dan profiteer je van buren boven, onder en naast je, en dat scheelt bijna 30 procent ten opzichte van een rijtjeshuis.

Het woningtype zegt niets over bouwjaar of isolatieniveau, en juist daar zit binnen elk type de grootste spreiding. Twee tussenwoningen uit 1930 en 2015 kunnen een factor twee schelen bij precies hetzelfde stookgedrag. Welk energielabel je woning heeft, verklaart je afwijking dus vaak beter dan de vorm van je huis.

Bedenk ook dat gas seizoenswerk is. Van die 880 kuub voor een tussenwoning gaat het overgrote deel op tussen oktober en april; hoeveel kuub gas je per dag in de winter verstookt, ligt een veelvoud boven het jaargemiddelde per dag. Een afrekening over een half jaar met het stookseizoen erin is daarom nooit de helft van je jaarverbruik.

Woningtype	Gas per jaar	Kosten bij € 1,30 per m³
Appartement	630 m³	€ 819
Tussenwoning of rijtjeshuis	880 m³	€ 1.144
Hoekwoning	1.010 m³	€ 1.313
Twee-onder-een-kap	1.150 m³	€ 1.495
Vrijstaande woning	1.440 m³	€ 1.872

Waarom gas op de woning wordt vergeleken en stroom op de bewoners

Wie zoekt naar het gemiddeld gasverbruik van 2 personen, krijgt van deze check geen apart getal, en dat is met opzet. Het grootste deel van je gas gaat naar verwarming, en een thermostaat op 20 graden verwarmt hetzelfde huis of er nu twee of vier mensen in zitten. Het gasverbruik per jaar voor 2 personen in een tussenwoning is daarom gewoon het gemiddelde voor die tussenwoning: 880 kuub in 2024.

Eén deel van je gas schaalt wel mee met het aantal bewoners, en dat is het warme water. Een douchebeurt van acht minuten kost ongeveer zestig liter water van veertig graden; dat opwarmen vraagt bij een HR-ketel ruwweg een kwart kuub gas. Twee extra bewoners die elk dag douchen, tellen daarmee op tot ruim 180 kuub per jaar, en dat stuk ziet de check niet.

Voor een driepersoonshuishouden mag je bij het gemiddelde voor je woningtype dus rustig honderd kuub optellen voordat je van een echte afwijking spreekt, en bij een gezin van vijf personen eerder tweehonderd. Een vijfpersoonshuishouden in een vrijstaand huis komt daarmee eerder op 1.600 dan op 1.440 kuub gas, terwijl de check nog steeds met 1.440 vergelijkt.

Het gemiddeld verbruik van gas en stroom samen lees je af door beide tabellen te combineren. Twee personen in een appartement zitten op 630 kuub en 2.610 kWh, samen ongeveer 1.600 euro per jaar aan energie bij de genoemde rekenprijzen. Twee personen in een vrijstaand huis houden diezelfde 2.610 kWh, maar springen naar 1.440 kuub gas. Wat dat gemiddelde voor een vrijstaande woning in de praktijk uiteen doet lopen, is vooral het bouwjaar.

Wanneer de uitkomst iets anders betekent dan je denkt

De check gaat uit van een woning die met gas verwarmt en stroom van het net haalt. Wijk je daarvan af, dan klopt de rekensom nog steeds, maar betekent de uitkomst iets anders. Stel, je woont alleen in een appartement op stadsverwarming. Je vult 0 kuub gas in en 1.650 kWh stroom. De check ziet je gas 100 procent onder het gemiddelde en je stroom precies erop, en zet er rond het gemiddelde boven, omdat de kop het hoogste van de twee percentages volgt. Die nul is geen besparing maar een andere warmtebron, en wat je aan warmte betaalt, staat buiten dit plaatje.

Bij een warmtepomp verschuift je verbruik van gas naar stroom en moet je naar het totaal kijken. Stel, je woont met vier personen in een vrijstaand huis, gebruikt nog 300 kuub gas om te koken en 7.500 kWh stroom. Je gas ligt dan 79 procent onder de 1.440 kuub voor je woningtype, je stroom 102 procent boven de 3.710 kWh voor vier personen, en de kop zegt fors hoger. Omgerekend bespaar je 1.140 kuub gas, bij 1,30 euro per kuub 1.482 euro, en betaal je 3.790 kWh stroom extra, bij 0,30 euro per kWh 1.137 euro. Onder de streep ben je 345 euro per jaar goedkoper uit.

Liggen er zonnepanelen op je dak, vul dan je bruto verbruik in: alles wat er door je huis gaat, niet wat er na verrekening met je opwek overblijft. Zolang de salderingsregeling loopt, tot en met 31 december 2026, staat op je jaarnota vaak het gesaldeerde getal, en dat maakt de vergelijking onbruikbaar. Wat je panelen zelf opleveren, reken je apart door met de rekenhulp voor de terugverdientijd van zonnepanelen.

Voor een vakantiewoning geeft de check geen bruikbaar oordeel. Er zit geen profiel voor recreatiewoningen in, en het gemiddeld energieverbruik van een vakantiewoning hangt vooral aan de bezettingsgraad. Een huisje dat acht weken per jaar bewoond wordt, blijft ver onder het gemiddelde voor zijn type, terwijl vorstvrij houden en een boiler die het hele jaar warm staat ook in lege weken doortellen.

Wat de grote verbruikers met je stroomcijfer doen

Zit je stroom boven het gemiddelde, dan komt dat zelden door de verlichting. Het zijn de apparaten die dag en nacht doordraaien of veel vermogen vragen die het verschil maken. Mechanische ventilatie is daarvan de stilste kostenpost, want de box draait vierentwintig uur per dag, jaar in jaar uit. Een oude wisselstroomunit trekt in de middenstand al gauw dertig tot vijfenveertig watt, wat over een jaar op ruwweg 260 tot 400 kWh uitkomt. Een moderne gelijkstroombox doet hetzelfde werk voor ongeveer een derde daarvan, en het vervangen van zo'n ventilatiebox is een van de weinige ingrepen die niets van je gedrag vraagt.

Hoeveel kWh een elektrische verwarming verbruikt, reken je zelf uit: het vermogen in kilowatt maal het aantal branduren. Een infraroodpaneel van duizend watt dat vijf uur per dag aanstaat gedurende een stookseizoen van 180 dagen, komt op 900 kWh, bij 0,30 euro per kWh ongeveer 270 euro. Elke kWh stroom wordt daarbij precies één kWh warmte. Dezelfde warmte uit gas vraagt bij een HR-ketel zo'n 97 kuub, bij 1,30 euro per kuub 126 euro. Bijverwarmen op stroom kost dus ruwweg het dubbele, tenzij het om een warmtepomp gaat, die van één kWh stroom drie tot vier kWh warmte maakt.

Een elektrische auto is meestal de grootste post. Vijftienduizend kilometer bij ongeveer 0,18 kWh per kilometer komt neer op 2.700 kWh per jaar, bijna net zoveel als het complete gemiddelde stroomverbruik van twee personen. Wie thuis laadt, hoort dus boven het gemiddelde te zitten en heeft geen probleem maar een auto.

Verbruiker	Indicatie stroom per jaar	Waar dat vandaan komt
Mechanische ventilatie	100 tot 400 kWh	draait continu; oude wisselstroombox bovenin, gelijkstroombox onderin
Koel-vriescombinatie	200 tot 350 kWh	staat het hele jaar aan, een apparaat van vijftien jaar oud fors meer
Wasdroger	150 tot 400 kWh	warmtepompdroger onderin de range, condensdroger bovenin
Infraroodpaneel van 1 kW	ongeveer 900 kWh	5 uur per dag gedurende een stookseizoen van 180 dagen
Warmtepomp	2.500 tot 5.000 kWh	afhankelijk van woninggrootte, isolatie en afgiftesysteem
Elektrische auto thuis laden	2.000 tot 3.000 kWh	15.000 km bij ongeveer 0,18 kWh per kilometer

Van een afwijking naar euro's

Een percentage zegt pas iets als je het omrekent. Stel, je woont met zijn tweeën in een hoekwoning en vult 1.400 kuub gas en 3.400 kWh stroom in. Het gemiddelde voor een hoekwoning is 1.010 kuub, dus je gas ligt 39 procent hoger. Het gemiddelde voor twee personen is 2.610 kWh, dus je stroom ligt 30 procent hoger. Beide krijgen het label fors hoger dan gemiddeld.

Omgerekend gaat het om 390 kuub gas te veel, bij 1,30 euro per kuub 507 euro per jaar. Aan de stroomkant om 790 kWh te veel, bij 0,30 euro per kWh 237 euro per jaar. Samen zit dit huishouden 744 euro per jaar boven een vergelijkbaar huishouden in hetzelfde type woning. Dat bedrag keert elk jaar terug zolang er niets verandert, en dat is precies waarom het de moeite van het uitzoeken waard is.

Een afwijking aan de gaskant wijst bijna altijd naar de schil van het huis of naar de thermostaat. Ongeïsoleerde spouwmuren en een kaal dak zijn de twee grootste lekken; spouwmuurisolatie is meestal de goedkoopste ingreep en dakisolatie levert bij een gemiddelde tussenwoning ongeveer 360 kuub gas per jaar op volgens Milieu Centraal (2026). Welk bedrag het Rijk daaraan bijdraagt, staat per maatregel in de subsidiewijzer. Wat je zonder verbouwen al kunt doen, verzamelt de gids over gasverbruik verminderen.

Aan de stroomkant is de winst kleiner en het speurwerk groter, want 3.400 kWh is de optelsom van tientallen apparaten. Een slimme meter met een uitleesapp laat je per kwartier zien wat er gebeurt, en dat wijst sluipverbruik sneller aan dan welke jaarafrekening ook.

Fouten die de vergelijking scheeftrekken

De meestgemaakte fout is het invullen van je maandbedrag in plaats van je verbruik. Het termijnbedrag dat je aan je leverancier betaalt, is een schatting die net zo goed te hoog als te laag kan staan; alleen de jaarafrekening met je echte meterstanden telt. Zoek daar de twee getallen op die achter kuub en kilowattuur staan.

Vul gas ook echt in kuub in. Zie je op je nota een getal in gigajoule, dan heb je stadsverwarming en gaat de gasvergelijking niet op. Eén kuub aardgas komt overeen met ongeveer 9,77 kWh energie-inhoud, maar de check rekent niets om en vergelijkt een ingevuld getal met een gemiddelde in kuub.

Een jaar met een verbouwing, een verhuizing halverwege of een langdurig lege woning levert geen bruikbare vergelijking op. Hetzelfde geldt voor je eerste jaar in een nieuw huis: dan draagt de vorige bewoner nog een deel van het verbruik. Wacht in dat geval één volledig kalenderjaar af voordat je de check serieus neemt.

Zie het gemiddelde daarnaast niet als norm. Een huishouden waarin twee mensen thuiswerken, een auto laden en een warmtepomp draaien, hoort boven het gemiddelde te zitten. Andersom is fors onder het gemiddelde niet altijd goed nieuws: een woning die structureel te koud of te slecht geventileerd wordt, levert een lage rekening op met vocht en schimmel als prijs.

Veelgestelde vragen