Erfbelasting berekenen: vrijstellingen en tarieven

Zo berekent de rekenhulp je erfbelasting

De rekenhulp rekent per erfgenaam, niet over de hele nalatenschap. Je kiest je relatie tot de overledene, vult in wat je erft en ziet direct de erfbelasting, het belaste deel en wat je netto overhoudt. Net als de andere rekenhulpen voor wonen rekent hij volledig in je browser; er gaat geen gegeven naar een server.

De berekening volgt de wet in twee stappen. Eerst gaat de vrijstelling eraf die bij jouw relatie hoort: over alles tot dat bedrag betaal je niets, alleen het deel erboven is belast. Over dat belaste deel rekent de hulp de twee tariefschijven van 2026 door, met de percentages van jouw tariefgroep. In de standaardsituatie heeft de vraag hoeveel erfbelasting moet ik betalen dus maar twee variabelen: van wie je erft en hoeveel.

Stel, je erft als kind 100.000 euro in 2026. De vrijstelling van 26.230 euro gaat eraf, zodat 73.770 euro belast is. Dat valt volledig in de eerste schijf van 10 procent: 7.377 euro erfbelasting, een effectieve druk van 7,4 procent over de hele erfenis. Alle regels rond deze belasting staan gebundeld bij het onderwerp erfbelasting.

Vrijstelling erfbelasting 2026 en 2025

De vrijstelling is een voetvrijstelling: blijft je erfenis eronder, dan betaal je niets, en kom je erboven, dan betaal je alleen over het meerdere. Welke vrijstelling geldt, hangt alleen af van je relatie tot de overledene. Hoe elke categorie precies werkt, staat in de gids over de vrijstelling van de erfbelasting.

De partner heeft veruit de grootste vrijstelling: 828.035 euro in 2026. Die kan lager uitvallen door pensioenimputatie: de helft van de waarde van een nabestaandenpensioen gaat van de vrijstelling af, al blijft er in 2026 altijd minimaal 213.915 euro over. Wat er fiscaal allemaal speelt bij erfbelasting bij overlijden van je echtgenoot lees je in een eigen gids.

Voor ouders die van hun kind erven geldt de vrijstelling van 62.110 euro (2026) voor beide ouders samen. Voor een kind met een beperking bestaat onder voorwaarden een verhoogde vrijstelling van 78.671 euro in 2026.

Wie erft er	Vrijstelling 2026	Vrijstelling 2025
Echtgenoot of partner	€ 828.035	€ 804.698
Kind, pleegkind of stiefkind	€ 26.230	€ 25.490
Kleinkind	€ 26.230	€ 25.490
Kind met een beperking	€ 78.671	€ 76.453
Ouders (samen)	€ 62.110	€ 60.359
Overige erfgenamen, zoals broer, zus, vriend of achterkleinkind	€ 2.769	€ 2.690

Tarieven erfbelasting 2026 en 2025: twee schijven, drie groepen

Boven de vrijstelling betaal je over de eerste 158.669 euro (2026) het lage percentage van je tariefgroep en over alles daarboven het hoge. In 2025 lag die schijfgrens op 154.197 euro. Partner en kinderen vormen tariefgroep 1, kleinkinderen groep 1A en alle anderen groep 2; hoe de som voor kinderen uitpakt staat in de gids over erfbelasting voor kinderen.

De percentages zelf staan al jaren vast; alleen de schijfgrens en de vrijstellingen schuiven elk jaar mee met de inflatie. Een kleinkind dat in 2026 50.000 euro erft, betaalt 18 procent over 23.770 euro: 4.279 euro. Waarom dat meer is dan bij een kind, en hoe een testament daarin stuurt, lees je bij erfbelasting voor een kleinkind.

Groep 2 betaalt het meest, en daar horen ook ouders, broers en zussen bij. Een broer die in 2026 20.000 euro erft, houdt na de vrijstelling van 2.769 euro een belast deel van 17.231 euro over en betaalt daarover 30 procent: 5.169 euro, ruim een kwart van de erfenis.

Wie erft er	Tot € 158.669 boven de vrijstelling	Daarboven
Partner of kind (tariefgroep 1)	10%	20%
Kleinkind of achterkleinkind (tariefgroep 1A)	18%	36%
Overige erfgenamen, zoals ouder, broer of zus (tariefgroep 2)	30%	40%

Erfde je in 2022, 2023 of 2024? Dan gelden die cijfers

Het jaar van overlijden bepaalt met welke vrijstellingen en welke schijfgrens je rekent, ook als je de aangifte later doet. Voor de erfbelasting 2024, 2023 of 2022 gebruik je dus de tabel hieronder, niet de cijfers van dit jaar. Wil je de erfbelasting 2025 berekenen, neem dan de bedragen van dat jaar uit de tabellen hierboven; de rekenhulp zelf rekent met 2026.

De percentages veranderen niet mee: 10 en 20 procent voor partner en kind, 18 en 36 procent voor kleinkinderen en 30 en 40 procent voor anderen golden in 2022, 2023 en 2024 net zo goed als nu. De hoogte van de erfbelasting in 2023 of een ander jaar verschilt daardoor alleen door de vrijstelling en de schijfgrens van dat jaar.

Een voorbeeld met de vrijstelling erfbelasting van 2022 voor de partner: erfde je toen 700.000 euro van je echtgenoot, dan was 700.000 min 680.645 is 19.355 euro belast en betaalde je daarover 10 procent: 1.936 euro. Dezelfde erfenis valt in 2026 volledig binnen de vrijstelling.

Jaar van overlijden	Partner	Kind en kleinkind	Ouders (samen)	Overige erfgenamen	Eerste schijf tot
2022	€ 680.645	€ 21.559	€ 51.053	€ 2.274	€ 130.425
2023	€ 723.526	€ 22.918	€ 54.270	€ 2.418	€ 138.642
2024	€ 795.156	€ 25.187	€ 59.643	€ 2.658	€ 152.368

Erfbelasting over een huis

Voor een woning in een erfenis telt niet de marktwaarde maar de WOZ-waarde. Je mag kiezen tussen de WOZ-waarde van het jaar van overlijden en die van het jaar erna; de laagste kiezen scheelt direct belasting. De hypotheek die nog op het huis rust gaat er als schuld vanaf. Dezelfde regels golden bij een overlijden in 2023 of 2024, toen met de WOZ-beschikkingen van die jaren. De actuele waarde van elke woning vind je door de WOZ-waarde van de woning op te zoeken.

Hoeveel erfbelasting je over een huis betaalt, hangt daarna van de gewone som af. Stel, je erft in 2026 als enig kind de woning van je laatste ouder: WOZ-waarde 450.000 euro, resterende hypotheek 150.000 euro. Je verkrijging is 300.000 euro, min de vrijstelling van 26.230 euro blijft 273.770 euro belast. Over de eerste 158.669 euro betaal je 10 procent (15.867 euro), over de resterende 115.101 euro 20 procent (23.020 euro): samen 38.887 euro. Wat er verder komt kijken bij het erven van het huis van je ouders, van leegruimen tot verkopen, staat in een eigen gids.

Die aanslag moet betaald worden terwijl het geld nog in de stenen zit. Heb je te weinig geld op de rekening omdat de erfenis vooral uit de woning bestaat, dan kun je schriftelijk uitstel van betaling of een betalingsregeling vragen; gaat het om een woning die je zelf gaat bewonen of nog moet verkopen, dan kan dat uitstel langer duren dan de gebruikelijke twaalf maanden. Over de periode van uitstel rekent de Belastingdienst wel invorderingsrente, dus kosteloos is het niet.

Het kindsdeel: wel belasting, nog geen geld

Overlijdt de eerste ouder zonder testament, dan geldt de wettelijke verdeling: de langstlevende krijgt alle bezittingen en de kinderen krijgen hun erfdeel als vordering in geld, het kindsdeel. Die vordering is pas opeisbaar als de langstlevende overlijdt, maar de erfbelasting erover wordt wel meteen afgerekend. De langstlevende betaalt de aanslagen van de kinderen voor.

Erfbelasting berekenen over een kindsdeel gaat daardoor in twee stappen: eerst het erfdeel bepalen, dan per kind de gewone som maken. Stel, de nalatenschap is 300.000 euro en er zijn een partner en twee kinderen. Ieders erfdeel is dan 100.000 euro. De partner blijft ver onder de vrijstelling van 828.035 euro (2026) en betaalt niets; elk kind betaalt over 100.000 min 26.230 is 73.770 euro het tarief van 10 procent: 7.377 euro.

Bij het overlijden van de tweede ouder gaan de kindsdelen als schuld van diens nalatenschap af, zodat je niet twee keer over hetzelfde geld betaalt. Hoe de verdeling van de erfenis na het overlijden van de langstlevende loopt en wat er speelt bij een erfenis na het overlijden van beide ouders, staat in aparte gidsen.

Aangifte en belastingrente: de termijnen

Voor een overlijden vanaf 1 januari 2026 heb je twintig maanden de tijd om aangifte te doen. Voor een overlijden tot en met 2025 gold acht maanden; de aangifte erfbelasting over een overlijden in 2025 moest dus binnen acht maanden na de overlijdensdatum binnen zijn, tenzij er uitstel is verleend.

Aangifte doen kan digitaal via Mijn Belastingdienst met je DigiD, voor elk overlijden vanaf 2022; wie nog aangifte moet doen over 2022 kan dat dus gewoon digitaal afhandelen. Op papier kan ook, met het formulier van het overlijdensjaar. De executeur of een van de erfgenamen dient de aangifte meestal voor alle erfgenamen samen in. Hoe de belasting over een erfenis breder in elkaar zit, van erfdeel tot aanslag, lees je bij belasting over een erfenis.

Komt de aangifte na de termijn binnen, of wijkt de Belastingdienst van je aangifte af omdat die onjuist of onvolledig was, dan volgt belastingrente over het aanslagbedrag: in 2026 5 procent per jaar. Die rente begint te lopen zodra de aangiftetermijn voorbij is, dus twintig maanden na het overlijden bij een overlijden vanaf 2026 en acht maanden bij een overlijden daarvoor. Vraag je binnen de aangiftetermijn een voorlopige aanslag aan, dan rekent de Belastingdienst geen belastingrente over het bedrag van die voorlopige aanslag.

Wanneer je van de uitkomst afwijkt

De rekenhulp maakt de standaardsom en kent de uitzonderingen niet. Ontvang je als partner een nabestaandenpensioen, dan verlaagt pensioenimputatie je vrijstelling. Voor een kind met een beperking geldt juist de hogere vrijstelling van 78.671 euro (2026), een goed doel met ANBI-status betaalt helemaal geen erfbelasting en bij een onderneming in de nalatenschap kan de bedrijfsopvolgingsregeling een groot deel vrijstellen. In al die gevallen is de uitkomst hoger of lager dan de rekenhulp toont.

Vul verder je werkelijke verkrijging in. Schulden van de overledene en de uitvaartkosten gaan eerst van de nalatenschap af, en een testament kan de verdeling heel anders maken dan de wettelijke. De uitkomst is een indicatie voor de meest voorkomende situaties, geen aangifte.

Wie de erfbelasting wil drukken, begint bij leven. Jaarlijks belastingvrij schenken verkleint de latere nalatenschap; wat een schenking kost boven de vrijstelling reken je uit met de rekenhulp voor de schenkbelasting. Een notaris kan met een testament de verdeling en daarmee de totale heffing sturen; wat dat kost staat bij de kosten van een testament. Bij grotere vermogens of een bedrijf in de erfenis verdient een notaris of fiscalist zijn honorarium meestal terug.

Veelgestelde vragen