Opstalverzekering afsluiten: wanneer, waar en met welke gegevens

Wanneer de opstalverzekering moet ingaan

Een opstalverzekering sluit je af voordat je de sleutel krijgt, niet erna. Tot de levering bij de notaris is de woning voor risico van de verkoper; zodra de akte passeert, zijn brand, storm en waterschade jouw probleem. De opstalverzekering gaat daarom in op de dag van de notariële levering, en niet op de dag dat de verhuiswagen voorrijdt.

Vraag de polis een tot twee weken voor die datum aan. Bij een gewone woning is de aanvraag online in een kwartier rond en heb je het polisblad binnen enkele werkdagen. Een rieten dak, een monument of een woning in aanbouw gaat langs een acceptant, en dan duurt het een paar dagen langer.

Je geldverstrekker vraagt vrijwel altijd een kopie van het polisblad voordat het hypotheekbedrag wordt uitbetaald. Dat een opstalverzekering niet wettelijk verplicht is verandert daar niets aan: de eis staat in de hypotheekvoorwaarden en wordt afgevinkt in dezelfde week waarin je de hypotheek afsluit.

Bij nieuwbouw loopt het anders. Zolang de aannemer bouwt, valt het werk onder zijn constructieverzekering, en jouw polis gaat in per de datum waarop je de grond geleverd krijgt of, bij sommige verzekeraars, per oplevering. Vraag dan expliciet om dekking voor een woning in aanbouw, want die zit niet in elke standaardpolis.

Welke gegevens de verzekeraar van je vraagt

De aanvraag struikelt bijna altijd over gegevens die je niet paraat hebt. Zet daarom eerst de koopakte, het taxatierapport en de verkoopbrochure naast elkaar; daarin staat vrijwel alles wat het formulier vraagt. Een woonhuisverzekering vraagt precies dezelfde gegevens, want dat is hetzelfde product onder een andere naam.

Twee velden bepalen het grootste deel van de premie: de inhoud van de woning in kubieke meters en de bouwaard van muren en dak. Schat die niet, want een verkeerde inhoud werkt door in de herbouwwaarde en daarmee in je uitkering bij schade. Het taxatierapport dat je voor de hypotheek liet maken, geeft beide.

Vraag bij je huidige of vorige verzekeraar een royementsverklaring op als je overstapt. Daarin staat je schadeverleden, en verzekeraars vragen daar standaard naar over de laatste vijf jaar.

Staat er een verbouwing op de planning, geef dan alvast op wat de woning na die verbouwing wordt. Een uitbouw of een dakkapel verhoogt de herbouwwaarde, en een polis die nog uitgaat van de oude situatie dekt het nieuwe deel niet volledig. Hetzelfde geldt voor zonnepanelen die de verkoper achterlaat: die horen bij de opstal, maar alleen als ze gemeld zijn.

Gegeven dat het formulier vraagt	Waar je het vindt
Adres, postcode en bouwjaar	Koopakte of taxatierapport
Woningtype: vrijstaand, twee-onder-een-kap, hoek of tussenwoning	Verkoopbrochure of taxatierapport
Inhoud in kubieke meters	Taxatierapport of bouwtekening
Woonoppervlak in vierkante meters	Taxatierapport
Bouwaard van de muren en het dak, inclusief riet of bitumen	Taxatierapport, anders zelf vaststellen
Herbouwwaarde	Rekenmodule van de verzekeraar of een taxatie
Bijgebouwen: schuur, garage, tuinhuis of carport, met oppervlak	Eigen opgave
Zonnepanelen, warmtepomp of thuisbatterij	Aankoopfactuur van de installateur
Gebruik: zelf bewonen, deels verhuren of tijdelijk leeg	Eigen opgave
Schadeverleden van de laatste vijf jaar	Royementsverklaring van de vorige verzekeraar
Hang- en sluitwerk en rookmelders	Eigen waarneming

Gecontroleerd op gangbare aanvraagformulieren, augustus 2026

De herbouwwaarde bepalen voordat je de aanvraag invult

De herbouwwaarde is wat het kost om hetzelfde huis op dezelfde plek opnieuw te bouwen, zonder de grond. Daarom ligt hij bijna altijd onder de koopsom en staat hij los van de WOZ-waarde. Wie de koopsom invult, betaalt jarenlang te veel premie; wie te laag gaat, krijgt bij schade minder uitgekeerd. Wat dat verschil in premie doet, staat in de gids over de kosten van een opstalverzekering.

De landelijke Herbouwwaardemeter is per 1 januari 2026 gestopt. Verzekeraars rekenen sindsdien met hun eigen module: je vult inhoud, bouwaard, bouwjaar en afwerkingsniveau in en het bedrag rolt eruit. Doorloop je die module volledig, dan geven de meeste polissen garantie tegen onderverzekering. Bij schade wordt er dan niet gekort, ook al blijkt het verzekerde bedrag achteraf te laag.

Vul je zonder module een eigen bedrag in, dan vervalt die garantie meestal en keert de verzekeraar naar evenredigheid uit. Bij een monument, een rieten dak of veel maatwerk vraagt de acceptant een taxatie door een deskundige. Zo'n rapport kost in 2026 grofweg 300 tot 700 euro en wordt door verzekeraars doorgaans zes jaar geaccepteerd.

De keuzes die je in het aanvraagformulier maakt

Na de gegevens komen de knoppen. Zet die vast vóórdat je premies naast elkaar legt, anders vergelijk je verschillende producten met elkaar. Hoe je offertes gelijk trekt, staat in de gids over het vergelijken van opstalverzekeringen.

De grootste knop is de dekkingsvorm. Een standaarddekking betaalt bij brand, storm, water, inbraak en aanrijding; een allriskdekking betaalt daarnaast bij eigen onhandigheid, zoals een boormachine door een leidingpijp. Die ruimere vorm kost in 2026 zo'n 15 tot 30 procent meer premie.

De tweede knop is het eigen risico. Een vrijwillig verhoogd eigen risico levert 5 tot 15 procent korting op, maar kost je dat bedrag bij elke schade. Sluit je de opstal- en inboedelverzekering samen af, kies dan bij beide polissen bewust, want de kortingen tellen op maar de eigen risico's ook.

De kleinere velden gaan over dekking, niet over prijs. Tuin, schutting en bestrating zitten er meestal in tot een maximumbedrag per gebeurtenis, en dat maximum verschilt sterk per polis. Een meerjarig contract levert korting op, maar mag alleen worden afgesloten met een aparte handtekening waarmee je bevestigt dat je je voor langer vastlegt.

Keuze in het formulier	Wat het je kost of oplevert	Waar je op let
Standaarddekking of allrisk	Allrisk 15 tot 30 procent meer premie	Allrisk dekt eigen schuld, standaard niet
Vrijwillig eigen risico van € 250 tot € 1.000	5 tot 15 procent korting	Elke schade kost je dat bedrag zelf
Eigen risico bij storm	Ligt vast in de voorwaarden, € 200 tot € 500	Staat los van je vrijwillige eigen risico
Glas meeverzekeren	Enkele euro's per maand	Meestal zonder eigen risico en met noodherstel
Tuin, schutting en bestrating	Zit in de premie, maar gemaximeerd	Controleer het maximumbedrag per gebeurtenis
Bijgebouwen apart opgeven	Weinig premie-effect	Zonder vermelding op de polis geen dekking
Per maand of per jaar betalen	Per jaar enkele procenten korting	Per maand is flexibeler bij een overstap
Contractduur van één jaar of meerjarig	Meerjarig geeft korting	Meerjarig mag alleen met een aparte handtekening

Gecontroleerd op marktindicatie, augustus 2026

De acceptatievragen en je mededelingsplicht

Aan het einde van elke aanvraag staan de acceptatievragen: schadeverleden, eerdere weigering of opzegging door een verzekeraar, betalingsachterstanden en de slotvraag over een strafrechtelijk verleden. Die vragen zijn geen formaliteit. Artikel 7:928 van het Burgerlijk Wetboek legt je een mededelingsplicht op voor alles wat de verzekeraar redelijkerwijs wil weten voordat hij tekent.

Voor het strafrechtelijk verleden begrenst de wet die plicht. Je hoeft alleen feiten te melden die zich hebben voorgedaan in de acht jaar voor het sluiten van de verzekering, en alleen als de verzekeraar daar uitdrukkelijk naar vraagt in niet voor misverstand vatbare termen. Een vage of onduidelijke vraag mag hij later niet tegen je gebruiken.

Klopt je opgave niet, dan kan de verzekeraar bij schade minder of niets uitkeren, en bij opzet kan hij de polis vernietigen. Zo'n royement komt in het register van de verzekeringsbranche en maakt een nieuwe polis afsluiten jarenlang moeilijk en duur. Dezelfde slotvraag komt terug bij vrijwel elke verzekering rond je huis, dus wat je hier invult, vul je overal in.

Online afsluiten, via een adviseur of via je geldverstrekker

Voor een gewone woning zonder bijzonderheden is rechtstreeks online afsluiten de snelste route: je vult de module in, kiest je dekking en hebt dezelfde dag een polisblad. Zodra er iets afwijkt van het standaardpatroon, zoals riet, verhuur, leegstand of een schadeverleden, loopt het beter via een adviseur die weet welke verzekeraar dat risico nog accepteert.

Het provisieverbod dat sinds 2013 geldt voor hypotheken en overlijdensrisicoverzekeringen raakt de opstalverzekering niet. Een tussenpersoon wordt hier gewoon uit de premie betaald, doorgaans 10 tot 20 procent daarvan, en je krijgt dus geen aparte nota. Dat maakt advies niet gratis, alleen onzichtbaar in de prijs.

Je hypotheekadviseur biedt de polis vaak in één adem met de lening aan, wat rond de sleuteloverdracht prettig werkt. Leg die premie wel naast twee andere offertes, want gemak is bij dit product zelden het goedkoopst. Wie meerdere polissen tegelijk regelt, leest verder in de gids over het afsluiten van een woonverzekering.

Route	Wat je ervoor betaalt	Wanneer die route past
Rechtstreeks bij een verzekeraar	Geen aparte kosten, geen advies in de prijs	Standaardwoning, je weet welke dekking je wilt
Via een vergelijkingssite	Geen aparte kosten, de site krijgt provisie	Snel prijsbeeld, al staan niet alle verzekeraars erop
Via een onafhankelijk verzekeringsadviseur	Provisie in de premie, doorgaans 10 tot 20 procent	Riet, monument, verhuur, schadeverleden of een VvE
Via je hypotheekadviseur of geldverstrekker	Provisie in de premie	Gemak rond de sleuteloverdracht, premie apart vergelijken
Via een collectief van werkgever of vereniging	Korting van 5 tot 10 procent	Alleen voordelig als de dekking echt gelijk is

Gecontroleerd op marktindicatie, augustus 2026

Een opstalverzekering afsluiten voor een VvE

Bij een gesplitst gebouw sluit niet de eigenaar maar de vereniging van eigenaars de polis af. Artikel 5:112 van het Burgerlijk Wetboek schrijft voor dat het splitsingsreglement regelt door wiens zorg en tegen welke risico's het gebouw verzekerd moet zijn. Het bestuur tekent namens de vereniging en voor rekening van alle eigenaars samen.

Het hele complex staat op één polis met één herbouwwaarde voor het gebouw, inclusief de gemeenschappelijke ruimten en meestal ook de keukens en badkamers in de appartementen. De premie gaat naar de servicekosten en wordt over de eigenaars verdeeld naar hun breukdeel in de splitsingsakte. Overstappen naar een andere verzekeraar is een besluit van de algemene ledenvergadering, niet van het bestuur alleen.

Als koper van een appartement sluit je zelf geen opstalverzekering af. Je vraagt het polisblad van de vereniging op, controleert de verzekerde som en de appartementenclausule, en verzekert daarnaast je eigen inboedel en je eigenaarsbelang. Wat er precies bij jou ligt en wat bij de vereniging, staat in de gids over de opstalverzekering van een appartement.

Een kleine vereniging zonder beheerder vraagt de offertes zelf op. Verzekeraars kijken dan naar het onderhoud van dak en elektra, naar de hoogte van het reservefonds en naar de vraag of de vergadering nog bij elkaar komt. Naast de opstalpolis hoort er een aansprakelijkheidsverzekering voor de vereniging te lopen.

Na het afsluiten: bedenktijd, polisblad en de oude polis

Sluit je de polis online of telefonisch af, dan heb je veertien dagen bedenktijd. Die termijn begint zodra je het polisblad en de voorwaarden hebt ontvangen, en binnen die periode kun je zonder opgaaf van reden en zonder kosten terug. Gebruik die twee weken om het polisblad regel voor regel na te lopen.

Controleer vier dingen: de ingangsdatum, het verzekerde bedrag, de vermelding van schuur, garage en zonnepanelen, en de eigen risico's per soort schade. Een ontbrekend bijgebouw is in de bedenktijd met één mailtje hersteld en na een schade niet meer.

Zeg een oude polis pas op nadat de nieuwe bevestigd is, anders ontstaat er een dag zonder dekking. Na het eerste contractjaar is een schadeverzekering dagelijks opzegbaar, met een opzegtermijn van maximaal één maand. Verhoogt je verzekeraar tussentijds de premie of verslechtert hij de voorwaarden, dan mag je ook binnen dat eerste jaar weg.

Meld daarna elke verandering: een uitbouw, een nieuwe keuken, zonnepanelen, een warmtepomp, verhuur of langere leegstand. Die wijzigingen verhogen de herbouwwaarde of het risico, en een niet-gemelde verbouwing is de meest voorkomende reden voor een gekorte uitkering. Ga bij dezelfde ronde na of je inboedelverzekering nog klopt, of neem beide in één keer door met de gids over de opstal- en inboedelverzekering.

Zo sluit je een opstalverzekering af

Begin twee weken voor de leveringsdatum, dan is de polis op tijd rond voor de notaris.

1. Zoek de leveringsdatum en de verzekeringsclausule op

   De leveringsdatum staat in de koopakte en wordt je ingangsdatum. In de hypotheekofferte staat welke dekking je geldverstrekker eist en naar welk adres het polisblad moet.

2. Bepaal de herbouwwaarde

   Vul de rekenmodule van de verzekeraar volledig in met de inhoud, de bouwaard en het afwerkingsniveau uit het taxatierapport. Zo krijg je meestal garantie tegen onderverzekering, en die garantie is bij schade meer waard dan een paar euro premieverschil.

3. Kies dekkingsvorm en eigen risico voordat je premies bekijkt

   Leg standaard of allrisk vast, kies je vrijwillige eigen risico en beslis of glas mee moet. Zonder die keuzes vooraf vergelijk je bij het vergelijken van offertes ongelijke producten.

4. Vraag drie tot vijf offertes op met exact dezelfde gegevens

   Dezelfde herbouwwaarde, hetzelfde eigen risico, dezelfde dekkingsvorm en dezelfde bijgebouwen. Pas dan zegt het premieverschil iets, en zie je meteen welke verzekeraar jouw woning wel of niet accepteert.

5. Vul de acceptatievragen volledig in

   Schadeverleden, eerdere opzeggingen en de slotvraag over een strafrechtelijk verleden van de laatste acht jaar. Vraag de royementsverklaring op bij je vorige verzekeraar, dan hoef je niets uit je hoofd te doen.

6. Sluit af per de leveringsdatum en stuur het polisblad door

   Zet de datum van de notariële levering als ingangsdatum en mail het polisblad naar de notaris of de geldverstrekker. Zonder dat blad houdt de notaris de uitbetaling soms tegen.

7. Controleer het polisblad binnen de bedenktijd

   Loop binnen veertien dagen de ingangsdatum, het verzekerde bedrag, de bijgebouwen en de eigen risico's na. Zeg een oude polis pas op nadat de nieuwe schriftelijk bevestigd is.

Check dit voordat je de aanvraag verstuurt

• Staat de datum van de notariële levering als ingangsdatum in de aanvraag
• Is de herbouwwaarde uit de rekenmodule gekomen en niet uit de koopsom of de WOZ-waarde
• Staan schuur, garage, tuinhuis en carport met hun oppervlak op de polis
• Zijn zonnepanelen, warmtepomp en thuisbatterij gemeld en meegerekend
• Weet je welk eigen risico er geldt bij storm en welk bij de rest
• Heb je het schadeverleden van de laatste vijf jaar en de slotvraag eerlijk ingevuld
• Is de nieuwe polis bevestigd voordat je de oude opzegt
• Heeft de notaris of de geldverstrekker een kopie van het polisblad ontvangen

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

De polis pas laten ingaan op de verhuisdag

Het risico gaat over bij de notariële levering, niet bij de verhuizing. Zit er een week tussen, dan is dat een week waarin brand of storm volledig voor jouw rekening komt, terwijl de hypotheek al loopt.

De koopsom of de WOZ-waarde invullen als herbouwwaarde

In de koopsom en de WOZ-waarde zit de grond, in de herbouwwaarde niet. Wie de koopsom invult, betaalt jarenlang te veel premie voor een bedrag dat bij schade nooit wordt uitgekeerd.

De rekenmodule overslaan en zelf een bedrag invullen

De garantie tegen onderverzekering hangt aan die module. Vul je zonder module een eigen bedrag in en blijkt dat te laag, dan keert de verzekeraar naar evenredigheid uit en betaal je een deel van elke schade zelf.

Bijgebouwen niet apart opgeven

Een schuur, garage of tuinhuis is alleen gedekt als hij op de polis staat. Een afgebrande vrijstaande garage van 20.000 euro die nergens vermeld is, levert geen uitkering op.

De acceptatievragen te snel wegklikken

Een verzwegen schade of opzegging kan de verzekeraar bij een claim gebruiken om minder of niets uit te keren, en bij opzet om de polis te vernietigen. Zo'n royement maakt een nieuwe polis jarenlang duurder.

De oude polis opzeggen voordat de nieuwe rond is

Tussen een opzegging en een acceptatie zit soms een paar dagen. Loopt er in dat gat een lekkage of een storm, dan is er geen verzekeraar die de schade oppakt.

Als appartementeigenaar zelf een opstalverzekering afsluiten

Het gebouw staat al op de collectieve polis van de vereniging. Een eigen opstalpolis erbovenop levert dubbele premie op en bij schade geen dubbele uitkering, want een schadeverzekering vergoedt de schade en niet meer dan dat.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Een opstalverzekering voor een gewone tussenwoning regel je prima zelf: de module bepaalt de herbouwwaarde, de keuzes zijn te overzien en de verschillen tussen polissen zitten vooral in de uitsluitingen die je zelf kunt nalezen. Een verzekeringsadviseur verdient zijn plek zodra je woning buiten het standaardpatroon valt, bij een rieten dak, een monument, kamerverhuur, langdurige leegstand of een eerdere opzegging door een verzekeraar. Zijn beloning zit bij dit product in de premie, doorgaans 10 tot 20 procent daarvan, dus je krijgt geen aparte nota maar betaalt wel mee. Voor een vereniging van eigenaars loopt het via de beheerder of een adviseur die VvE-polissen kent; die let op de verzekerde som van het hele complex en op de appartementenclausule. Gaat het om een geschil over een afgewezen claim, dan kun je terecht bij de klachtendienst van je verzekeraar en daarna bij het klachteninstituut Kifid, of bij een jurist via je rechtsbijstandverzekering. Voor de polissen die aan je hypotheek hangen in plaats van aan je huis, zoals bij het afsluiten van een levensverzekering, geldt wél het provisieverbod en betaal je advies apart.