Warmtepomp verplicht: wat er in 2026 wel en niet moet
Typ minimaal 2 tekens. Je doorzoekt alleen deze gids.
Nee, je bent in 2026 niet verplicht een warmtepomp te plaatsen. De norm die vanaf 2026 bij vervanging van je cv-ketel minstens een hybride warmtepomp zou eisen, is in 2024 geschrapt, en een nieuwe gasketel mag gewoon. Verplichtingen bestaan wel op andere punten: nieuwbouw krijgt sinds 1 juli 2018 geen gasaansluiting, de buitenunit mag op de perceelgrens met de buren niet boven 40 decibel uitkomen en je gemeente krijgt de bevoegdheid om een wijk aan te wijzen die van het aardgas af gaat. De overstap wordt gestuurd met subsidie en energiebelasting, niet met een verbod op de ketel.
- 2026 geschrapt in 2024 jaar waarin de hybride-warmtepompnorm had moeten ingaan
- 40 dB sinds 2021 maximaal geluid van de buitenunit op de perceelgrens
- 1 jan 2027 wet uit 2024 uiterlijk dan mag je gemeente een wijk van het aardgas af halen
- 1 juli 2018 wettelijk sinds die datum krijgt nieuwbouw geen gasaansluiting meer
- 2030 Europese eis vanaf dat jaar moet alle nieuwbouw emissievrij zijn
Gecontroleerd op augustus 2026
Is een warmtepomp verplicht in 2026?
Nee, een warmtepomp is niet verplicht. Er bestaat in 2026 geen landelijke regel die je dwingt er een te plaatsen, niet in een bestaande koopwoning en niet op het moment dat je cv-ketel het begeeft. Of een warmtepomp bij jouw huis past, blijft daarmee je eigen afweging tegenover een nieuwe gasketel.
De verwarring komt uit een plan dat er wel degelijk lag. Het kabinet kondigde in 2022 aan dat vanaf 2026 bij vervanging van de cv-ketel minstens een hybride warmtepomp geplaatst zou moeten worden. Die norm is in 2024 geschrapt en heeft nooit in de wet gestaan.
Verplichtingen bestaan wel, maar ze gaan over iets anders dan het apparaat zelf. Nieuwbouw krijgt geen gasaansluiting meer, de buitenunit moet aan een geluidsnorm voldoen en je gemeente mag straks een wijk aanwijzen die op termijn van het aardgas af gaat. Wie een hybride warmtepomp naast de cv-ketel laat plaatsen, doet dat dus uit eigen beweging.
Nog een misverstand uit de zoekbalk: wie op waterpomp verplicht zoekt, bedoelt vrijwel altijd de warmtepomp. Een waterpomp verplaatst water, een warmtepomp verplaatst warmte.
| Jouw situatie | Geldt er in 2026 een verplichting? |
|---|---|
| Bestaande koopwoning, cv-ketel doet het nog | Nee, je hoeft niets te veranderen |
| Cv-ketel is aan vervanging toe | Nee, een nieuwe hr-ketel mag gewoon geplaatst worden |
| Nieuwbouwwoning | Geen gasaansluiting, dus in de praktijk een warmtepomp of een warmtenet |
| Wijk die je gemeente aanwijst om van het gas af te gaan | Ja, daar stopt op termijn de aardgaslevering, met als richtlijn acht jaar ertussen; het alternatief kan ook een warmtenet zijn |
| Appartement met een eigen cv-ketel | Nee, en voor een buitenunit heb je juist toestemming van de vve nodig |
| Huurwoning | Nee, de verhuurder gaat over de installatie |
| Monument of beschermd stadsgezicht | Nee, wel strengere eisen aan een zichtbare buitenunit |
Gecontroleerd op augustus 2026
Verkopers die aan de deur of aan de telefoon zeggen dat een warmtepomp vanaf 2026 verplicht is, verkopen een verhaal dat sinds 2024 niet meer klopt. Vraag altijd om de regel waar ze zich op beroepen.
Het plan voor 2026 en waarom het van tafel ging
De aankondiging uit 2022 was concreet. Vanaf 1 januari 2026 zou er een norm gelden voor verwarmingsinstallaties in bestaande woningen: vervang je je cv-ketel, dan moest het nieuwe systeem een rendement halen dat een losse hr-ketel niet haalt. In de praktijk kwam dat neer op een hybride of volledig elektrische warmtepomp.
In 2023 kwam die verplichte warmtepomp op de helling te staan. De kritiek ging over de kosten voor huishoudens met een matig geïsoleerd huis, over het tekort aan installateurs en over woningen waar de techniek nog niet uitkwam. Het kabinet hield aanvankelijk vast, de Tweede Kamer twijfelde en de discussie liep door tot de formatie.
In het hoofdlijnenakkoord van mei 2024 sneuvelde de norm. Sindsdien is de lijn dat de overstap via subsidie en via de energiebelasting loopt, niet via een verbod op de gasketel. Wordt een warmtepomp later alsnog verplicht? Dat kan een volgend kabinet besluiten, maar er ligt op dit moment geen wetsvoorstel met een datum erin.
De tijdlijn hieronder laat zien wat er is besloten en wat alleen een doel is. Let bij elk jaartal op dat verschil, want de meeste verwarring ontstaat doordat een klimaatdoel wordt gelezen als een deadline voor jouw huis.
| Jaar | Wat er speelde of gaat spelen |
|---|---|
| 2018 | Nieuwbouw krijgt sinds 1 juli 2018 standaard geen gasaansluiting meer |
| 2021 | Sinds 1 april 2021 geldt een wettelijke geluidsnorm voor buitenunits bij woningen |
| 2022 | Het kabinet kondigt een norm aan die vanaf 2026 bij ketelvervanging een hybride warmtepomp zou eisen |
| 2023 | De aangekondigde verplichting komt onder vuur te liggen vanwege kosten, capaciteit en techniek |
| 2024 | De norm wordt in het hoofdlijnenakkoord geschrapt; een nieuwe gasketel blijft toegestaan |
| 2025 | Sinds 1 januari 2025 mogen EU-landen geen subsidie meer geven op een losse fossiele ketel |
| 2026 | Geen verplichting bij ketelvervanging; de eerste stap van de herziene Europese richtlijn ging in op 29 mei 2026 |
| 2027 | De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie treedt naar verwachting uiterlijk op 1 januari 2027 in werking |
| 2030 | Alle nieuwbouw moet emissievrij zijn, een Europese eis voor nieuwe gebouwen |
| 2040 | Europese ambitie om fossiele verwarmingsketels uitgefaseerd te hebben, geen verbod |
| 2050 | Nederlandse doelstelling dat alle woningen aardgasvrij zijn |
Gecontroleerd op augustus 2026
Nieuwbouw: geen gasaansluiting, dus meestal een warmtepomp
Bij nieuwbouw ligt het anders dan bij een bestaand huis. Voor een gebouw waarvoor op 1 juli 2018 nog geen omgevingsvergunning was afgegeven, hoeft de netbeheerder geen gasaansluiting meer aan te leggen; die regel staat sinds 1 januari 2026 in de Energiewet. Sinds 1 januari 2021 gelden ook de BENG-eisen aan de energieprestatie van een nieuw gebouw.
Geen van beide regels noemt het woord warmtepomp, maar samen laten ze weinig routes open: aansluiten op een warmtenet, of een volledig elektrische warmtepomp.
Zo werkt vrijwel alle regelgeving in dit dossier. De wet stelt een eis aan het resultaat, de bouwer kiest de techniek die daaraan voldoet. Daarom worden warmtepompen nergens met zoveel woorden verplicht gesteld, terwijl in de nieuwbouw bijna altijd een warmtepomp of een warmtenet de oplossing is.
De Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen schroeft die eis verder aan: vanaf 1 januari 2030 moet alle nieuwbouw emissievrij zijn. Voor een bestaande woning verandert daar niets door, want de eis gaat over wat er nieuw gebouwd wordt. Wat de systemen onderling kosten, staat bij de kosten van een warmtepomp, en de bredere keuze tussen manieren om je huis te verwarmen begint bij de installatie die er nu hangt.
Koop je een nieuwbouwhuis, kijk dan niet naar de vraag of het moet maar naar wat er is ingetekend. Het type warmtepomp, het vermogen en de plek van de buitenunit staan in de technische omschrijving, en juist die drie bepalen je comfort en je stroomrekening.
Wat Europa afspreekt over de gasketel
De herziene Europese richtlijn energieprestatie gebouwen, de EPBD, trad in 2024 in werking en wordt in stappen in Nederlandse regels omgezet. De eerste stap ging in op 29 mei 2026, met vervolgstappen op 1 januari 2027, 1 juli 2027 en 1 januari 2030. Twee onderdelen raken de verwarming van je huis rechtstreeks.
Het eerste is al gebeurd. Sinds 1 januari 2025 mogen lidstaten geen financiële steun meer geven op een losse fossiele ketel. Dat verklaart waarom er wel subsidie is voor een warmtepomp en niets voor een hr-ketel, ook al mag je die ketel gewoon kopen.
Het tweede is een streven en geen verbod: de Europese ambitie is dat fossiele verwarmingsketels in 2040 zijn uitgefaseerd. Een uitfaseringsdoel voor 2040 betekent niet dat jouw ketel in dat jaar de deur uit moet. Het betekent dat het beleid tot die tijd steeds verder richting elektrisch verwarmen duwt, met belastingen en subsidies als instrument.
Nederland heeft daarnaast de doelstelling dat alle woningen in 2050 aardgasvrij zijn. Ook dat is een landelijk doel en geen persoonlijke deadline: er hangt geen boete aan en er is geen datum waarop een handhaver bij je aanbelt.
Vraag bij een offerte om de regel of het wetsartikel achter elke bewering over verplichtingen. Een verkoper die 2040 of 2050 als deadline voor jouw woning noemt, verwart een klimaatdoel met een voorschrift.
Wat je gemeente wél kan verplichten
De enige partij die voor jouw adres een datum kan zetten, is de gemeente, en die bevoegdheid moet nog ingaan. De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie is op 10 december 2024 door de Eerste Kamer aangenomen, maar treedt naar verwachting uiterlijk op 1 januari 2027 in werking.
Pas daarna kan een gemeente in haar omgevingsplan een wijk aanwijzen waar de aardgaslevering stopt. Daarbij hoort inspraak vooraf, de eis dat er een betaalbaar alternatief klaarligt en als richtlijn acht jaar tussen de aanwijzing en het moment dat het gas eruit gaat. Kies je zelf een alternatief dat net zo duurzaam is als dat van de gemeente, dan mag dat ook.
Ook dan is het geen warmtepompverplichting. De gemeente wijst een wijk aan om van het aardgas af te gaan; of daar een warmtenet, een warmtepomp of iets anders voor in de plaats komt, staat in het plan en verschilt per buurt. Ligt er al een warmtenet in de straat, dan is aansluiten meestal de goedkoopste route.
Wil je weten of jouw straat op de rol staat, vraag dan de transitievisie warmte van je gemeente op, of het warmteprogramma als dat er al ligt. Zodra de wet geldt, moet elke gemeente zo'n warmteprogramma vaststellen en het elke vijf jaar herzien.
In de meeste gemeenten is voor de komende jaren nog niets aangewezen. Zolang dat zo is, mag je je gasketel gewoon vervangen en bepaal je zelf het moment van overstappen.
Een aangewezen wijk raakt overigens vooral de aansluiting, niet je apparaat. Wordt de gaslevering beëindigd, dan moet je warmte ergens anders vandaan halen; welk toestel dat wordt, blijft aan jou en aan wat er in de wijk ligt.
De eisen die wél gelden zodra je een warmtepomp plaatst
Kies je zelf voor een warmtepomp, dan komen er wel degelijk regels om de hoek kijken. De bekendste is de geluidseis: de buitenunit mag op de perceelgrens met de buren niet meer dan 40 decibel veroorzaken. Wonen de buren op hetzelfde perceel, zoals in een appartementengebouw, dan geldt diezelfde 40 decibel bij een raam of deur van hen dat open kan.
De warmtepomp én de radiatoren of vloerverwarming moeten voldoende warmte kunnen leveren.
Lees de volledige uitleg bij deze afbeelding
Laat deze vier punten beoordelen voordat je een toestel kiest.
Warmtevraag: Laat warmteverlies en isolatie van de woning beoordelen.
Radiatoren of vloerverwarming: Kunnen de kamers warm worden bij de beoogde watertemperatuur?
Warm water: Hoeveel mensen gebruiken warm water tegelijk, en is er plaats voor een voorraadvat?
Plaats en aansluiting: Is er voldoende ruimte binnen en buiten? Controleer geluid en de benodigde elektrische aansluiting.
De warmtepomp én de radiatoren of vloerverwarming moeten voldoende warmte kunnen leveren.
Die eis geldt sinds 1 april 2021 en staat in de artikelen 4.107 en 5.14 van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Er is geen aparte, ruimere norm voor overdag. Heeft het toestel een eigen avond- en nachtstand, dan trekt de voorgeschreven rekenmethode overdag 5 decibel van de meting af, en alleen dan mag het overdag feitelijk 45 decibel maken.
Een wettelijke minimumafstand tot de erfgrens bestaat niet: de norm stuurt op geluid, niet op meters. Vraag de installateur om een geluidsberekening voor de plek die hij voorstelt en laat die in de offerte opnemen. Bij een lucht-waterwarmtepomp met een buitenunit begint hier het merendeel van de burenruzies. Wie een ventilator buiten helemaal wil vermijden, kijkt naar een systeem met pvt-panelen op het dak als warmtebron.
Wie aan het koudemiddel werkt, moet gecertificeerd zijn, en sinds 29 september 2025 geldt die plicht ook voor natuurlijke koudemiddelen als propaan, dat in veel nieuwe toestellen zit. Vraag het installatiebedrijf om zijn certificaat.
Een unit op de grond die niet hoger is dan 1 meter en niet groter dan 2 vierkante meter is meestal vergunningvrij. In de voortuin, aan een voorgevel, op een vanaf de straat zichtbaar dak of bij een monument kan dat anders liggen, en dat check je vooraf bij het omgevingsloket van je gemeente.
Blijft de gasketel hangen, zoals bij een hybride opstelling, dan blijven de plichten rond een verbrandingstoestel staan. Sinds 1 april 2023 mag alleen een gecertificeerd bedrijf aan gasverbrandingsinstallaties werken, en de regels rond verplichte rookmelders en een koolmonoxidemelder gelden onverkort.
| Eis | Wat er precies moet | Geldt sinds |
|---|---|---|
| Geluid bij de buren | Maximaal 40 dB op de perceelgrens, of bij een te openen raam van buren op hetzelfde perceel | 1 april 2021 |
| Certificering installateur | Werken aan het koudemiddel mag alleen een gecertificeerde monteur | Sinds 29 september 2025 ook voor propaan |
| Gasverbrandingsinstallaties | Alleen een gecertificeerd bedrijf mag aan de ketel van een hybride opstelling werken | 1 april 2023 |
| Omgevingsvergunning | Niet nodig voor een unit op de grond tot 1 meter hoog en 2 m², wel bij een monument, een beschermd gezicht of een zichtbare plek aan de voorkant | Per gemeente |
| Toestemming vve | Besluit van de vergadering voor een unit aan de gevel, op het dak of op het balkon | Splitsingsakte |
| ISDE-voorwaarden | Woning gebouwd vóór 1 januari 2019, toestel op de meldcodelijst van RVO, installatie door een installatiebedrijf, aanvraag binnen 24 maanden | 2026 |
Gecontroleerd op augustus 2026
Is onderhoud van een warmtepomp verplicht?
Voor een huiseigenaar bestaat er geen wettelijke plicht om zijn warmtepomp jaarlijks te laten nakijken. Verplicht onderhoud van een warmtepomp ligt anders dan bij een cv-ketel, want er wordt niets verbrand en er kan dus ook geen koolmonoxide vrijkomen. Toch zijn er drie redenen waarom een beurt in de praktijk alsnog moet.
De eerste is de f-gassenregelgeving. Installaties met een koudemiddelvulling vanaf 5 ton CO2-equivalent moeten periodiek op lekkage worden gecontroleerd; voor hermetisch afgesloten systemen ligt die grens op 10 ton. Een woningwarmtepomp met één tot twee kilo koudemiddel blijft daar ruim onder, zodat de controleplicht voor de meeste huiseigenaren niet geldt. Bij een grote of collectieve installatie kan het wel spelen.
De tweede is de fabrieksgarantie. Veel fabrikanten koppelen hun garantietermijn aan aantoonbaar periodiek onderhoud, en zonder factuur van een beurt vervalt je aanspraak precies op het moment dat je hem nodig hebt. De derde is je verzekering: de polisvoorwaarden van een opstalverzekering vragen doorgaans dat je installaties naar behoren onderhoudt, en bij lekkage of waterschade kan een verzekeraar daarnaar vragen.
Wat het kost: een beurt om de twee jaar is gangbaar en kost in 2026 meestal 150 tot 300 euro, een servicecontract met storingsdienst 10 tot 25 euro per maand. Wat een monteur nakijkt en wat je zelf kunt bijhouden, zoals het filter en het buitenrooster, staat bij het onderhoud van een warmtepomp.
Sluit geen onderhoudscontract af omdat een verkoper zegt dat het wettelijk moet. Sluit het af als je garantievoorwaarden erom vragen of als je bij een storing in januari niet drie weken wilt wachten.
Warmtepomp verplicht in een appartement of via de vve?
Ook in een appartement is niemand verplicht een warmtepomp te nemen. De vraag draait daar juist om het omgekeerde: mag het wel. De gevel, het dak en meestal ook de balkonconstructie zijn gemeenschappelijk eigendom, dus voor een buitenunit heb je een besluit van de vergadering van eigenaars nodig. Hang je hem er zonder besluit aan, dan kan de vve verwijdering eisen, inclusief herstel van het metselwerk.
De grens van 40 decibel geldt op een balkon net zo goed als in een tuin, alleen wordt hij daar gemeten bij een raam of deur van de buren dat open kan, en met buren boven, onder en naast je is de kans op klachten groter dan in een rijtjeshuis. Hoe je zo'n voorstel indient en welke systemen in een klein appartement passen, staat bij de warmtepomp in een appartement.
Zonder buitenunit kan het ook. Een ventilatiewarmtepomp haalt zijn warmte uit de lucht die de mechanische ventilatie toch al afzuigt, maar hij put uit dezelfde bron als een warmteterugwinsysteem, dus in de praktijk kies je er één van.
Andersom kan een vve wel iets van jou vragen. Neemt de vergadering met de vereiste meerderheid een besluit over een collectieve installatie, dan bindt dat besluit alle eigenaren, ook wie tegenstemde. Dat is de enige situatie waarin je als appartementseigenaar met een warmtepomp te maken krijgt zonder dat je er zelf voor koos.
Geen plicht, wel een duwtje: subsidie en energiebelasting
De overheid stuurt de keuze met geld in plaats van met een verbod, en het effect wijst dezelfde kant op. Op een warmtepomp krijg je ISDE-subsidie, op een gasketel niets.
De ISDE rekent in 2026 voor je eerste lucht-waterwarmtepomp met een startbedrag van 1.025 euro, 225 euro per kilowatt vermogen en 200 euro bonus bij energielabel A+++, met een minimum van 500 euro per toestel. Komt er een tweede toestel bij, dan telt daarvoor alleen nog die 225 euro per kilowatt.
De voorwaarden zijn strak. Je woning moet vóór 1 januari 2019 gebouwd zijn, het toestel moet op de meldcodelijst van RVO staan, de installatie moet door een installatiebedrijf zijn gedaan en je aanvraag moet binnen 24 maanden na de installatie bij RVO liggen. Nieuw in 2026 is dat een splitwarmtepomp met minder dan 3 kilo van een koudemiddel met een hoog broeikaseffect buiten de regeling valt.
Wat jouw toestel oplevert, reken je vooraf uit met de subsidiewijzer; de voorwaarden per maatregel staan bij de subsidie op een warmtepomp.
De tweede duw komt uit de energiebelasting. Het tarief op aardgas is de afgelopen jaren opgelopen en dat op elektriciteit gedaald, waardoor een kilowattuur stroom relatief goedkoper wordt ten opzichte van een kuub gas. De actuele tarieven staan bij de Belastingdienst; het patroon is bruikbaarder dan een los jaartarief, want verwarmen op gas wordt stap voor stap duurder ten opzichte van verwarmen op stroom.
Voor je eigen rekensom telt vooral het moment. Zolang er geen plicht is, kies je zelf wanneer je overstapt, en het natuurlijke moment is de vervangingsbeurt van je ketel. Dan betaal je de installatiekosten toch al, en vergelijk je alleen nog de meerprijs met de jaarlijkse besparing.
Zo zoek je uit wat er voor jouw huis geldt
Vijf checks die je in een middag doet, voordat een verkoper het voor je invult.
-
Vraag het warmteprogramma van je gemeente op
Zoek op de site van je gemeente naar de transitievisie warmte of het warmteprogramma en kijk of jouw buurt erin staat. Is er niets aangewezen, dan geldt er voor jouw adres geen datum en houd je alle routes open. Staat je wijk er wel in, lees dan welk alternatief de gemeente voorziet: een warmtenet vraagt iets heel anders van je dan een elektrische installatie.
-
Bepaal hoe oud je cv-ketel is
Een cv-ketel gaat gemiddeld vijftien jaar mee. Is de jouwe jonger dan tien jaar, dan is er geen haast en kun je rustig sparen en isoleren. Zit hij tegen de vijftien, dan is de vervangingsbeurt het moment waarop de meerprijs van een warmtepomp het kleinst is, want de installatiekosten maak je dan toch.
-
Test of je huis het aankan met 50 graden
Zet in een koude week de aanvoertemperatuur van je ketel op 50 graden en kijk of het huis comfortabel blijft. Lukt dat, dan kan er vrijwel zeker een warmtepomp op je bestaande radiatoren. Lukt het niet, dan komen eerst isolatie of grotere radiatoren aan bod; de uitleg over hoe een warmtepomp werkt laat zien waarom de aanvoertemperatuur zo zwaar weegt.
-
Laat een geluidsberekening maken voordat je tekent
Vraag de installateur om het geluidsvermogen van het toestel en om een berekening voor de opstelling die hij voorstelt, gemeten op de perceelgrens. Neem die berekening als bijlage in de offerte op. Achteraf verplaatsen kost in 2026 een paar honderd tot ruim duizend euro, en een klacht van de buren kan tot handhaving door de gemeente leiden.
-
Reken de subsidie en de meerprijs door
Check eerst of je woning van vóór 1 januari 2019 is, want anders krijg je geen ISDE. Bereken daarna het bedrag voor het exacte toestel, trek dat van de offerte af en vergelijk de uitkomst met wat een nieuwe gasketel zou kosten. Het verschil is de echte meerprijs. Wil je in één ruimte beginnen, kijk dan ook naar een airco die ook verwarmt: goedkoper, maar zonder warm water.
-
Leg meldcode, opstelling en garantie vast in de offerte
Zet de meldcode van het toestel, de exacte plaats van de buitenunit en de onderhoudseis uit de garantievoorwaarden zwart op wit. Zonder meldcode geen subsidie, zonder vastgelegde opstelling geen verhaal als de unit toch te dicht op de erfgrens komt.
Subsidiewijzer
Kies je maatregel en zie het actuele ISDE-bedrag, de voorwaarden en hoe je aanvraagt. Bekijk alle gegevens
| Categorie | Maatregel | Subsidie 2026 | Belangrijkste voorwaarde |
|---|---|---|---|
| Verwarming | Hybride warmtepomp (lucht-water) | ± € 1.500 tot € 3.000 | Bedrag per apparaat via de RVO-meldcodelijst; aanvragen binnen 24 maanden na installatie |
| Verwarming | Volledige lucht-waterwarmtepomp | ± € 2.000 tot € 4.500 | Afhankelijk van vermogen en efficiëntie; per 2026 lager bedrag voor een tweede lucht-waterwarmtepomp |
| Warm water | Zonneboiler | € 300 tot € 1.750 | Afhankelijk van collectoroppervlak en inhoud van het voorraadvat |
| Isolatie | Spouwmuurisolatie | € 5,25 per m² (1 maatregel), € 10,50 (2 of meer) | Minimaal 10 m², maximaal 170 m² |
| Isolatie | Dakisolatie | € 16,25 per m² (1 maatregel), € 32,50 (2 of meer) | Minimaal 20 m², maximaal 200 m² |
| Isolatie | Zolder- of vlieringvloerisolatie | € 4,00 per m² (1 maatregel), € 8,00 (2 of meer) | Minimaal 20 m²; niet samen met dakisolatie direct erboven |
| Isolatie | Gevelisolatie (buitenkant) | € 20,25 per m² (1 maatregel), € 40,50 (2 of meer) | Minimaal 10 m², maximaal 170 m² |
| Isolatie | Vloerisolatie | € 5,50 per m² (1 maatregel), € 11,00 (2 of meer) | Minimaal 20 m², maximaal 130 m² |
| Isolatie | Bodemisolatie | € 3,00 per m² (1 maatregel), € 6,00 (2 of meer) | Minimaal 20 m², maximaal 130 m²; vloer- óf bodemisolatie als ze boven elkaar liggen |
| Isolatie | HR++ glas (bestaande kozijnen) | € 25 per m² (1 maatregel), € 50 (2 of meer) | Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas |
| Isolatie | Triple glas in nieuwe isolerende kozijnen | € 111 per m² (1 maatregel), € 222 (2 of meer) | Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas |
| Isolatie | Bonus biobased isolatiemateriaal | € 1 tot € 6 per m² extra, per maatregel | Bovenop het reguliere bedrag; de bonus wordt niet verdubbeld |
| Opslag | Thuisbatterij | Geen landelijke subsidie in 2026 | Alleen enkele lokale en provinciale regelingen; check je eigen gemeente en provincie |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Check dit voordat je op een verplichting reageert
Doorgerekend: zo pakt het uit
Je ketel is op en niets moet: wat de drie routes kosten
Stel, je woont in een tussenwoning die 880 kuub gas per jaar gebruikt, het landelijke gemiddelde voor dit woningtype in 2024, en je cv-ketel is vijftien jaar oud. Er geldt geen verplichting, dus je hebt drie routes. Reken met de gemiddelde tarieven van 2026 als aanname: 1,35 euro per kuub gas en 0,27 euro per kilowattuur stroom.
Route één is een nieuwe hr-combiketel. Die kost geplaatst in 2026 ongeveer 2.500 euro en levert geen subsidie op. Dat bedrag is het ijkpunt voor de twee andere routes, want die ketel moest er toch komen.
Route twee is hybride. Een hybride warmtepomp van 4 kW inclusief nieuwe ketel kost in 2026 8.300 euro; de ISDE geeft bij energielabel A+++ 1.025 plus 4 maal 225 plus 200, dus 2.125 euro. Je betaalt 6.175 euro, en omdat die ketel er toch uit moest is de echte meerprijs 6.175 min 2.500 is 3.675 euro.
Van de 880 kuub gaat 180 kuub naar warm water en koken, dus blijft er 700 kuub over voor verwarmen. De pomp neemt daar zo'n 65 procent van over: 455 kuub, goed voor 614 euro minder gas.
Die 455 kuub staat voor ongeveer 4.000 kilowattuur warmte, en bij een seizoensrendement van 3,5 kost dat 1.150 kilowattuur stroom, tegen 0,27 euro 310 euro. Netto bespaar je zo'n 300 euro per jaar, dus na 3.675 gedeeld door 300 is ruim twaalf jaar sta je quitte.
Route drie is volledig elektrisch. Een lucht-waterwarmtepomp van 8 kW met boilervat kost in 2026 ongeveer 13.000 euro; de ISDE geeft 1.025 plus 8 maal 225 plus 200, dus 3.025 euro. Netto betaal je 9.975 euro, een meerprijs van 7.475 euro ten opzichte van de ketel.
Nu vervalt je hele gasrekening: 880 kuub maal 1,35 euro is 1.188 euro. Zeg je de gasaansluiting ook op, wat kan zodra je elektrisch kookt, dan scheelt dat nog eens 266 euro netbeheerkosten per jaar.
Daar staat stroom tegenover. Die 880 kuub is goed voor ongeveer 7.700 kilowattuur warmte, en bij een seizoensrendement van 3,5 kost dat 2.200 kilowattuur, tegen 0,27 euro 594 euro. Netto bespaar je 1.188 plus 266 min 594 is 860 euro per jaar, en het duurt 7.475 gedeeld door 860 is bijna negen jaar.
De les uit deze som: zonder verplichting hangt de keuze aan hoe lang je in het huis blijft en hoe goed het geïsoleerd is, niet aan een jaartal in het nieuws.
Wat de geluidsnorm met je opstelling en je offerte doet
Stel, de installateur wil de buitenunit twee meter van de erfgrens zetten en het productblad geeft een geluidsvermogen van 54 decibel. Als vuistregel daalt het geluidsniveau met ongeveer 6 decibel bij elke verdubbeling van de afstand. Op twee meter kom je daarmee rond de 40 decibel op de erfgrens uit, precies de grens die het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt. Eén schutting die het geluid terugkaatst en je zit erboven.
Er zijn drie manieren om er onder te blijven. De unit op vier meter van de erfgrens zetten, twee meter verder dus, scheelt ongeveer 6 decibel en kost aan extra leidingwerk en bestrating 300 tot 700 euro in 2026. Trillingsdempers onder de unit kosten in 2026 100 tot 200 euro en houden vooral de bromtoon binnenshuis weg. Een geluiddempende omkasting scheelt nog eens enkele decibel en kost in 2026 500 tot 900 euro.
Reken de gangbare keuze door: verplaatsen voor 500 euro plus dempers voor 150 euro is 650 euro extra. Blijkt uit de nameting dat het nog niet genoeg is, dan komt er een omkasting van 700 euro bij en staat de teller op 1.350 euro. Doe je hetzelfde nadat de buren hebben geklaagd, dan komt daar demontage en opnieuw monteren bovenop, in de praktijk 300 tot 600 euro (prijspeil 2026).
Veelgemaakte fouten
Overhaast tekenen omdat 2026 als deadline wordt gepresenteerd
De norm voor 2026 is in 2024 geschrapt, dus er is geen datum waarop je iets moet. Wie zich toch laat opjagen, tekent zonder tweede offerte en betaalt in 2026 al snel duizend tot tweeduizend euro te veel voor hetzelfde systeem.
De geluidsnorm pas ontdekken na de klacht van de buren
De 40 decibel op de perceelgrens is een harde grens waarop de gemeente kan handhaven. Verplaatsen na de installatie kost inclusief demontage en herstel in 2026 al gauw 800 tot 2.000 euro, en de verhouding met de buren komt er ook niet beter uit.
Een toestel kopen dat niet op de meldcodelijst staat
De ISDE keert alleen uit voor apparaten met een meldcode die door een installatiebedrijf zijn geplaatst. Een bouwmarktset of zelfmontage kost je de hele subsidie, bij een volledige warmtepomp 2.000 tot 4.500 euro in 2026.
De subsidieaanvraag te lang laten liggen
De aanvraag moet binnen 24 maanden na de installatie bij RVO binnen zijn. Wie de factuur in een la legt en er twee jaar later aan denkt, krijgt niets meer, ook niet als het toestel aan alle andere voorwaarden voldoet.
Aannemen dat een aangewezen wijk automatisch een warmtepomp betekent
Een gemeente wijst een wijk aan om van het aardgas af te gaan, niet om warmtepompen te plaatsen. Wie alvast een volledige warmtepomp koopt terwijl er een warmtenet komt, investeert duizenden euro's in een oplossing die hij daarna niet gebruikt.
Onderhoud overslaan omdat het niet wettelijk verplicht is
Er is geen wet die je tot onderhoud dwingt, maar de fabrieksgarantie vaak wel. Zonder onderhoudsfacturen vervalt de aanspraak, en een nieuwe compressor of een lekherstel kost buiten garantie in 2026 snel 1.000 tot 2.500 euro.
Veelgestelde vragen
Is een warmtepomp verplicht in 2026?
Nee. Er is in 2026 geen landelijke verplichting om een warmtepomp te plaatsen, niet in een bestaande koopwoning en niet bij het vervangen van je cv-ketel. De norm die vanaf 2026 minstens een hybride warmtepomp zou eisen, is in 2024 geschrapt en heeft nooit in de wet gestaan. Wat wel geldt zijn eisen aan nieuwbouw, aan het geluid van de buitenunit en aan wijken die de gemeente heeft aangewezen om van het aardgas af te gaan.
Vanaf wanneer is een warmtepomp verplicht?
Er is geen datum. De enige plicht die op tafel lag, zou per 1 januari 2026 gaan gelden bij ketelvervanging, en die is in mei 2024 in het hoofdlijnenakkoord geschrapt. Per wanneer een warmtepomp alsnog verplicht zou worden, hangt af van toekomstige politieke besluiten; op dit moment ligt er geen wetsvoorstel met een jaartal. De Europese ambitie om fossiele ketels in 2040 uit te faseren is een doel, geen verbod voor jouw woning.
Klopt het dat een warmtepomp verplicht wordt bij het vervangen van je cv-ketel?
Dat was het plan, maar het gaat niet door. Vanaf 2026 zou een norm voor verwarmingsinstallaties gaan gelden waardoor een losse hr-ketel bij vervanging niet meer zou voldoen. Die koppeling tussen cv-ketel en warmtepomp is in 2024 van tafel gegaan. Je mag je oude ketel dus vervangen door een nieuwe gasketel, al is de vervangingsbeurt wel het moment waarop de meerprijs van een hybride het kleinst is.
Mag ik na 2026 nog een gewone cv-ketel plaatsen?
Ja. Er is geen verbod op de verkoop of de plaatsing van een hr-ketel, en die situatie verandert in 2026 niet. Wat wel veranderde: sinds 1 januari 2025 mag er geen subsidie meer worden gegeven op een losse fossiele ketel, dus je betaalt hem volledig zelf. Voor de ketel van een hybride opstelling geldt hetzelfde; alleen het warmtepompdeel telt mee voor de ISDE.
Wordt een warmtepomp verplicht bij nieuwbouw?
Niet met zoveel woorden, maar in de praktijk komt het erop neer. Nieuwbouw krijgt sinds 1 juli 2018 geen gasaansluiting meer en moet aan de BENG-eisen voldoen, en vanaf 1 januari 2030 moet alle nieuwbouw emissievrij zijn. De wet schrijft een prestatie voor en niet een apparaat, dus een aansluiting op een warmtenet voldoet ook. Waar geen warmtenet ligt, wordt het vrijwel altijd een warmtepomp.
Is een warmtepomp verplicht in een appartement?
Nee, en de vraag is daar meestal omgekeerd: mag je er wel een plaatsen. Voor een buitenunit aan de gevel, op het dak of op het balkon heb je toestemming van de vergadering van eigenaars nodig, want die delen zijn gemeenschappelijk. De grens van 40 decibel geldt ook op een balkon, en wordt daar gemeten bij een raam of deur van de buren dat open kan. Neemt de vve wel een geldig besluit over een collectieve installatie, dan bindt dat alle eigenaren.
Is onderhoud van een warmtepomp verplicht?
Wettelijk niet voor een gewone woninginstallatie. De verplichte lekcontrole uit de f-gassenregels begint bij een koudemiddelvulling vanaf 5 ton CO2-equivalent, en bij hermetisch afgesloten systemen bij 10 ton; een warmtepomp in een huis blijft daar met één tot twee kilo koudemiddel ruim onder. In de praktijk eisen de garantievoorwaarden van de fabrikant wel periodiek onderhoud, en je opstalverzekeraar gaat ervan uit dat je installaties behoorlijk onderhoudt.
Is een warmtepomp verplicht als je je huis verkoopt?
Nee, een koper koopt het verwarmingssysteem zoals het erin zit. Wat bij verkoop wel verplicht is, is een geldig energielabel: zonder label riskeer je een boete. Een warmtepomp verhoogt het label en daarmee vaak de verkoopbaarheid, maar niemand kan je dwingen er een te plaatsen voordat je te koop zet.
Kan mijn gemeente mij verplichten van het gas af te gaan?
Op termijn wel, maar die bevoegdheid geldt nog niet. De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie is in december 2024 door de Eerste Kamer aangenomen en treedt naar verwachting uiterlijk op 1 januari 2027 in werking. Pas daarna kan een gemeente in haar omgevingsplan een wijk aanwijzen waar de aardgaslevering stopt, met inspraak, met een betaalbaar alternatief en met als richtlijn acht jaar ertussen. Ook dan schrijft de gemeente geen warmtepomp voor: het alternatief kan net zo goed een warmtenet zijn, en je mag zelf een alternatief kiezen dat net zo duurzaam is.
Telt een airco die ook kan verwarmen als warmtepomp?
Technisch wel: zo'n toestel is een lucht-luchtwarmtepomp en werkt volgens hetzelfde principe. Voor de ISDE telt hij niet mee, want die regeling is gericht op systemen die je centrale verwarming of je warm water overnemen. Wat een airco die verwarmt wel doet, is één ruimte goedkoop bijverwarmen; de geluidsnorm voor de buitenunit geldt er onverkort.
Moet ik eerst isoleren voordat een warmtepomp mag?
Moeten hoeft niet, maar zonder redelijke isolatie loopt je stroomrekening op en haal je het comfort niet. De praktische volgorde is: eerst de schil en de ventilatie, dan het toestel. Zit er balansventilatie met een warmteterugwininstallatie in, houd er dan rekening mee dat die uit dezelfde afgezogen lucht put als een ventilatiewarmtepomp.
Waarom hoor je toch steeds dat de verplichte warmtepomp eraan komt?
Omdat er drie verhalen door elkaar lopen: het geschrapte plan uit 2022, de Europese ambitie om fossiele ketels rond 2040 uit te faseren en het Nederlandse doel om in 2050 aardgasvrij te zijn. Alleen het eerste was ooit bedoeld als plicht voor individuele huiseigenaren, en dat is van tafel. De andere twee zijn doelen waarop beleid wordt gemaakt, zonder handhaving bij jou aan de deur.
Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt
Voor de vraag of er iets moet, heb je zelden een betaald advies nodig: het warmteprogramma van je gemeente en het energieloket in je regio geven daar gratis uitsluitsel over. Een gecertificeerd energieadviseur wordt interessant zodra je wilt weten welke maatregel in jouw huis het meeste oplevert; een maatwerkadvies met warmteverliesberekening kost in 2026 meestal 300 tot 600 euro en betaalt zich terug doordat je geen te grote warmtepomp koopt. Loopt het vast op geluid, bijvoorbeeld bij een krappe achtertuin of een gedeelde binnenplaats, dan is een akoestisch adviseur de partij die een berekening maakt die bij handhaving standhoudt. Bij een appartement gaat het gesprek eerst langs het bestuur en de beheerder van de vve, want zonder besluit van de vergadering komt er geen unit aan de gevel; zie ook wat de kosten van een warmtepomp per systeem doen. Voor een burengeschil over een bestaande unit is een gang naar de gemeente als handhaver goedkoper dan een jurist, en de meeste zaken worden opgelost met een nachtstand en een omkasting.
Bronnen en controle
- ISDE: wat wijzigt er vanaf 2026? Rijksdienst voor Ondernemend Nederland geraadpleegd 28 augustus 2026
- ISDE: warmtepomp aanvragen voor woningeigenaren Rijksdienst voor Ondernemend Nederland geraadpleegd 28 augustus 2026
- Besluit bouwwerken leefomgeving, artikelen 4.107, 4.108 en 5.14 (geluid van een buiten opgestelde installatie) Overheid.nl, wetten.overheid.nl geraadpleegd 28 augustus 2026
- Omgevingsregeling, bijlage XVII bij artikel 5.59 (bepaling geluid installaties warmte- en koudeopwekking) Overheid.nl, wetten.overheid.nl geraadpleegd 28 augustus 2026
- Aanwijsbevoegdheid voor gemeenten (Wgiw) Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie geraadpleegd 28 augustus 2026
- Tijdlijn implementatie EPBD IV Volkshuisvesting Nederland, ministerie van VRO geraadpleegd 28 augustus 2026
- Hybride warmtepomp: kosten, subsidie en besparing Milieu Centraal geraadpleegd 28 augustus 2026
- Jaarlijkse netwerkkosten gas 2026 Liander geraadpleegd 28 augustus 2026
Installatietechnisch gecontroleerd 28 augustus 2026
- De geluidsregel voor de buitenunit rechtgezet. De wet kent één grens: 40 decibel op de erfgrens met de buren, en bij buren op hetzelfde perceel zoals in een flat 40 decibel bij een raam of deur die zij open kunnen zetten. Hier stond eerder dat het overdag 45 mocht zijn; dat klopt alleen als het toestel een eigen avond- en nachtstand heeft, want dan haalt de voorgeschreven rekenmethode overdag 5 decibel van de meting af. Nagekeken in artikel 4.107 van het Besluit bouwwerken leefomgeving en in bijlage XVII van de Omgevingsregeling.
- Gecontroleerd wat je gemeente nu al mag, en dat is minder dan hier eerst stond. De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie is op 10 december 2024 door de Eerste Kamer aangenomen, maar treedt naar verwachting pas uiterlijk op 1 januari 2027 in werking. Pas daarna kan een gemeente een wijk aanwijzen waar het gas eruit gaat, en tussen die aanwijzing en de uitvoering hoort als richtlijn acht jaar te zitten.
- Nagerekend hoeveel subsidie er in 2026 op een warmtepomp zit uit de ISDE, de landelijke regeling voor verduurzaming. Voor je eerste lucht-waterwarmtepomp is dat 1.025 euro vast, plus 225 euro per kilowatt vermogen, plus 200 euro bij energielabel A+++, met een minimum van 500 euro; voor een tweede toestel blijft alleen die 225 euro per kilowatt over. Eén voorwaarde ontbrak en is toegevoegd: je woning moet vóór 1 januari 2019 gebouwd zijn, anders krijg je niets.
- Beide rekenvoorbeelden opnieuw doorgerekend tot het eindbedrag. De hybride route van 8.300 euro hoort bij een toestel van 4 kilowatt en dus bij 2.125 euro subsidie in plaats van 2.350, wat uitkomt op een meerprijs van 3.675 euro en ruim twaalf jaar. Bij de volledig elektrische route telt nu ook mee dat de gasaansluiting eruit kan: dat scheelt 266 euro per jaar aan netbeheerkosten volgens het Liander-tarief van 2026, waardoor de terugverdientijd op bijna negen jaar uitkomt.
- Uit elkaar gehouden wat moet en wat alleen verstandig is. Geen enkele wet verplicht je om je warmtepomp te laten nakijken: de verplichte lekcontrole begint pas bij vijf ton CO2-equivalent aan koudemiddel en daar blijft een toestel in een woning ruim onder. Aan het koudemiddel zelf mag alleen een gecertificeerde monteur werken, en sinds 29 september 2025 geldt dat ook voor propaan, dat in veel nieuwe warmtepompen zit.
Uitgevoerd door de redactie van dehuisgids.nl aan de hand van de bronnen hierboven. Wij geven algemene informatie en geen persoonlijk advies.
Ons redactionele beleid: hoe we schrijven, controleren en bijwerken
Verder lezen over dit onderwerp
Hybride warmtepomp
Warmtepomp kosten
All electric warmtepomp
Lucht water warmtepomp
Subsidie warmtepomp
