Naar de inhoud
Rekenhulpen

Ventilatie warmtepomp: warmte uit de lucht die je huis verlaat

10 minuten lezen Warmtepomp Bijgewerkt 22 augustus 2026
dehuisgids.nl VERWARMING Ventilatie warmtepomp

Een ventilatie warmtepomp gebruikt de warme lucht die je mechanische ventilatie afzuigt uit de keuken, badkamer en het toilet als bron. Die lucht is het hele jaar rond de twintig graden, dus het rendement zakt niet in op koude dagen en er hoeft geen buitenunit aan de gevel. De keerzijde zit in het vermogen: bij een gangbaar ventilatiedebiet van 150 tot 300 kubieke meter per uur komt er ongeveer 1 tot 3 kilowatt warmte uit, genoeg voor tapwater en voor de basislast van een goed geïsoleerde woning, niet voor de piek van een tochtige rijwoning.

10 minuten
  • ± 1,3 kW bij 150 m³/h warmte die uit de ventilatielucht komt bij een gangbaar debiet
  • 20 °C het hele jaar temperatuur van de bron, ongeacht het weer buiten
  • € 2.500 tot € 10.000 2026 richtprijs inclusief installatie, afhankelijk van de uitvoering
  • 24 maanden 2026 termijn om de ISDE aan te vragen na afronding van de installatie
  • 1 januari 2019 2026 de woning moet voor deze datum gebouwd zijn voor ISDE op een warmtepomp

Gecontroleerd op augustus 2026

Wat een ventilatie warmtepomp doet

Een ventilatie warmtepomp haalt zijn warmte uit de lucht die je huis toch al verlaat. Een ventilatiebox op zolder of in de bijkeuken zuigt continu lucht af uit de keuken, de badkamer en het toilet en blaast die naar buiten. Die lucht is ongeveer twintig graden warm, en dat is warmte waar je al voor betaald hebt.

Het toestel zet daar een koudemiddelcircuit tussen. De afvoerlucht stroomt langs een verdamper, koelt af tot vlak boven het vriespunt en staat zijn warmte af aan het koudemiddel. Een compressor brengt die warmte op temperatuur en geeft haar af aan tapwater of aan cv-water. Het werkingsprincipe van een warmtepomp verandert niet, alleen de bron is anders.

In de praktijk vervangt zo'n toestel je bestaande ventilatiebox. Wie nu mechanische afzuiging heeft, houdt dezelfde kanalen en dezelfde ventielen; het kastje eronder wordt groter en krijgt een wateraansluiting. Dat maakt de ingreep in een bestaande woning een stuk overzichtelijker dan het aanleggen van een compleet nieuw systeem.

Fabrikanten noemen zo'n toestel ook wel een mechanische ventilatie warmtepomp of een ventilatielucht warmtepomp; het gaat om hetzelfde apparaat.

Het grootste voordeel zit in de temperatuur van de bron. Een buitenunit moet op de koudste dag warmte uit lucht van min vijf graden halen, precies wanneer de warmtevraag piekt. Ventilatielucht is altijd rond de twintig graden, dus het rendement blijft in januari even hoog als in oktober en er is geen ontdooicyclus nodig voor bevriezing van een buitenwisselaar.

Heb je een oude ventilatiebox die aan vervanging toe is, dan is dat het natuurlijke moment om deze stap te overwegen. Je betaalt dan alleen het verschil tussen een nieuwe box en een ventilatiewarmtepomp, niet het volle bedrag.

Hoeveel warmte zit er in je ventilatielucht

Dit is de rekensom die de hele pagina draagt, want hij bepaalt of het toestel bij jouw huis past. De hoeveelheid warmte die je uit ventilatielucht kunt halen wordt begrensd door het luchtdebiet. Lucht weegt ongeveer 1,2 kilo per kubieke meter en het kost ruwweg 1 kilojoule om een kilo lucht een graad op te warmen. Meer lucht of een grotere afkoeling levert meer warmte, en verder is er niets aan te draaien.

Bij 150 kubieke meter per uur, een gangbaar debiet voor een rijwoning, en een afkoeling van twintig naar nul graden komt er ongeveer 1 kilowatt uit de lucht. De compressor voegt daar zijn eigen elektrische vermogen aan toe, dus het toestel geeft ongeveer 1,3 kilowatt af. Bij 300 kubieke meter per uur loopt dat op naar zo'n 2,7 kilowatt. Vochtige douchelucht levert er nog wat bij, omdat het condenseren van waterdamp op de verdamper extra warmte vrijmaakt.

Zet die getallen naast je warmtevraag. Een goed geïsoleerd appartement heeft op een koude dag drie tot vier kilowatt nodig, een matig geïsoleerde tussenwoning zes tot acht. Wie wil weten hoe die warmtevraag tot stand komt, vindt de uitleg in de gids over hoe een warmtepomp warmte verplaatst.

Afgegeven warmte van een ventilatiewarmtepomp per luchtdebiet
0 1 2 3 100 m³/h 150 m³/h 200 m³/h 250 m³/h 300 m³/h

kilowatt afgegeven warmte bron: eigen berekening bij afkoeling van 20 naar 0 graden en een COP van 4 augustus 2026

VentilatiedebietWarmte uit de luchtAfgegeven warmteWaar dat ongeveer voor volstaat
100 m³/h0,7 kW0,9 kWWarm tapwater voor een een- of tweepersoonshuishouden
150 m³/h1,0 kW1,3 kWTapwater plus een deel van de verwarming in een klein appartement
200 m³/h1,3 kW1,8 kWDe basislast van een goed geïsoleerd appartement
250 m³/h1,7 kW2,2 kWDe basislast van een compacte, goed geïsoleerde woning
300 m³/h2,0 kW2,7 kWEen deel van de verwarming van een rijwoning, met bijverwarming op koude dagen

Gecontroleerd op berekend bij afkoeling van 20 naar 0 graden en een COP van 4, augustus 2026

Het debiet opschroeven om meer warmte te oogsten werkt averechts. Elke extra kubieke meter afgezogen lucht zuigt evenveel koude buitenlucht door de roosters naar binnen, en die moet je opnieuw opwarmen. Je verliest daarmee meer dan de warmtepomp terughaalt.

Ventilatie warmtepomp of warmteterugwinning

Deze twee worden vaak door elkaar gehaald, terwijl ze iets anders doen. Een systeem met warmteterugwinning geeft de warmte uit de afvoerlucht rechtstreeks door aan de verse lucht die naar binnen komt, via een wisselaar zonder compressor. Een ventilatiewarmtepomp zet die warmte juist om in warm water, waar je hem in de radiator of onder de douche gebruikt.

Ze bijten elkaar als je ze achter elkaar zet. Een wtw-unit haalt al het grootste deel van de warmte uit de afvoerlucht, waardoor er voor de warmtepomp erachter nauwelijks nog iets overblijft. Een ventilatiewarmtepomp hoort daarom bij een afzuigsysteem waar verse lucht via roosters in de gevel binnenkomt, niet achter een balansventilatiesysteem.

Er bestaan wel toestellen die beide functies in één kast combineren: eerst een wisselaar die de toevoerlucht voorverwarmt, daarna een warmtepomp die de rest van de warmte naar het tapwater brengt. Die zijn duurder en vragen een compleet kanalenstelsel voor toevoer en afvoer. Welk systeem je huis heeft en wat het van je vraagt, staat in de gids over ventilatie in huis.

Wat je vergelijktWtw-unit bij balansventilatieVentilatie warmtepomp
Wat er met de afvoerlucht gebeurtDe warmte gaat naar de verse toevoerluchtDe warmte gaat naar water
Compressor aanwezigNee, alleen een warmtewisselaarJa
StroomverbruikAlleen de ventilatorenVentilatoren plus compressor
Maakt warm tapwaterNeeJa, bij vrijwel alle modellen
Verse lucht komt binnen viaKanalen met filtersRoosters in de gevel
Combineerbaar met de anderNauwelijks: de lucht is al afgekoeldAlleen als één toestel beide functies heeft

De vier uitvoeringen die je tegenkomt

Onder de noemer ventilatie warmtepomp verkopen fabrikanten toestellen die inhoudelijk flink verschillen. De eenvoudigste variant verwarmt alleen tapwater: een voorraadvat van 150 tot 200 liter met een kleine warmtepomp erop, terwijl de cv-ketel de radiatoren blijft voeden. Dat is de goedkoopste stap en de minst ingrijpende.

Daarboven zit de uitvoering die ook cv-water levert. Die vraagt lage aanvoertemperaturen en dus vloerverwarming of ruimere radiatoren, en heeft vrijwel altijd een elektrisch element aan boord voor de koudste dagen. Werkt het toestel samen met een cv-ketel die bijspringt, dan is het in feite een hybride opstelling met ventilatielucht als bron in plaats van buitenlucht.

De vierde variant koppelt er alsnog een buitenunit aan. De ventilatielucht is dan de eerste, gratis bron en de buitenlucht vult aan zodra het vermogen tekortschiet. Zo'n mechanische ventilatie met buitenunit levert het gemak van een lucht-waterwarmtepomp met een hoger gemiddeld rendement, maar je bent het voordeel van een gevel zonder apparaat kwijt.

UitvoeringWat hij levertBuitenunitRichtprijs inclusief installatie
Ventilatiewarmtepomp voor tapwaterEen vat van 150 tot 200 liter; verwarmen blijft bij de ketelNee€ 2.500 tot € 4.500
Ventilatiewarmtepomp naast de cv-ketelBasiswarmte voor de radiatoren, de ketel springt bijNee€ 5.000 tot € 9.000
Ventilatiewarmtepomp voor verwarmen en tapwaterAlles elektrisch, met een element voor de piekenNee€ 6.000 tot € 10.000
Ventilatiewarmtepomp met buitenunitVentilatielucht als eerste bron, buitenlucht vult aanJa€ 8.000 tot € 14.000

Gecontroleerd op richtprijzen uit de markt, inclusief btw en installatie, augustus 2026

Voor welke woningen dit past

De vraag is steeds dezelfde: past het beschikbare vermogen bij je warmtevraag. Dat pakt goed uit in appartementen en compacte, goed geïsoleerde woningen, waar de piekvraag laag genoeg blijft om met één tot drie kilowatt uit de voeten te kunnen. In een vrijstaand huis uit 1970 heeft het geen zin om het als hoofdverwarming te overwegen.

Voor appartementen komt er een tweede argument bij. Zonder buitenunit hoef je niets aan de gevel of op het dak te hangen, dus je hebt geen toestemming van de vereniging nodig en geen discussie over geluid bij de buren. Bij een warmtepomp in een appartement is dat vaak het struikelblok waar het plan op vastloopt, en dat struikelblok verdwijnt hier.

Wil je echt van het gas af, dan moet de rest van het plaatje kloppen: goede isolatie, kierdichting en afgiftesystemen die met 35 tot 45 graden aanvoertemperatuur toekomen. Rekent de installateur voor dat de ventilatielucht daar te weinig voor is, dan kom je uit bij een volledig elektrische warmtepomp met een grotere bron, of bij pvt-panelen op het dak als aanvullende bron.

Huur je, of woon je in een woning met collectieve ventilatie waarbij meerdere woningen op één afvoerkanaal zitten? Dan is een ventilatiewarmtepomp geen individuele keuze: het debiet en het kanaal zijn gemeenschappelijk, en dat vraagt een besluit van de vereniging of de verhuurder.

Rendement: waar het staat of valt

Het rendement van een warmtepomp heet de COP: hoeveel kilowattuur warmte je krijgt per kilowattuur stroom. Bij een ventilatiewarmtepomp is de bron constant twintig graden, dus de COP hangt vrijwel volledig af van de temperatuur die je aan de andere kant vraagt. Hoe kouder het water dat eruit moet komen, hoe beter de verhouding.

Vloerverwarming op 35 graden haalt daardoor een duidelijk hoger rendement dan tapwater van 55 graden. Oude radiatoren die 70 graden nodig hebben vallen af: die temperatuur haalt een toestel op ventilatielucht niet op een acceptabel rendement, en het elektrische element neemt het dan over tegen een COP van 1.

Let bij het vergelijken van modellen op welke omstandigheden de fabrikant erbij vermeldt. Een COP van 4,5 bij 35 graden aanvoer zegt weinig over je jaarverbruik als jij vooral tapwater van 55 graden maakt. Vraag de installateur om het opgegeven rendement bij jouw afgiftetemperatuur, en om het jaarrendement over een heel stookseizoen.

WatertemperatuurTypisch rendementWat je daarvoor nodig hebt
35 gradenCOP 4 tot 5Vloer- of wandverwarming in een goed geïsoleerde woning
45 gradenCOP 3,5 tot 4Ruimere radiatoren of ventilatorconvectoren
55 graden (tapwater)COP 2,5 tot 3,5Een voorraadvat met voldoende inhoud
70 gradenNiet haalbaarHet elektrische element neemt het over, met COP 1

Gecontroleerd op richtwaarden bij een bronluchttemperatuur van ongeveer 20 graden, augustus 2026

Wat het kost en wat het bespaart

De aanschaf loopt van ongeveer 2.500 euro voor een tapwatertoestel tot 14.000 euro voor een uitvoering met buitenunit, in 2026 en inclusief installatie. Wat daarbovenop komt hangt af van het werk in huis: een wateraansluiting en een condensafvoer bij de ventilatiebox, soms een extra groep in de meterkast, en bij volledig elektrisch verwarmen het aanpassen van radiatoren. Reken op enkele honderden tot een paar duizend euro extra, en vraag daar in de offerte een aparte regel voor.

De besparing bestaat uit gas dat je niet meer gebruikt, min de stroom die de compressor erbij vraagt. Omdat de bron gratis is en constant, is die ruil bijna altijd gunstig, maar het bedrag blijft bescheiden zolang het toestel alleen tapwater maakt. Grote sprongen maak je pas wanneer de gasaansluiting er helemaal uit kan en het vastrecht daarmee vervalt.

Energieprijzen bewegen, dus reken met je eigen tarief van dit moment en niet met een gemiddelde uit een folder. Wat een warmtepomp in het algemeen kost en oplevert, met de posten die vaak vergeten worden, staat in de gids over de kosten van een warmtepomp. Neem daar de vervanging van de ventilatiebox uit mee: die had je zonder warmtepomp ook moeten betalen.

Subsidie via de ISDE

De ISDE is de landelijke regeling waarmee het Rijk meebetaalt aan warmtepompen, zonneboilers en isolatie. Of jouw toestel eronder valt, bepaalt de apparatenlijst van RVO: elk goedgekeurd apparaat staat daar met een meldcode en met het bedrag dat eraan hangt. Staat het model dat de installateur voorstelt er niet op, dan is er geen subsidie, hoe goed het apparaat verder ook werkt.

De voorwaarden zijn in 2026 dat het apparaat nieuw is, dat een installateur het plaatst en dat de woning gebouwd is voor 1 januari 2019. De aanvraag doe je binnen 24 maanden na afronding van de werkzaamheden, dus achteraf, met de factuur erbij. Nieuw in 2026 is dat de ISDE ook ventilatiemaatregelen vergoedt, maar alleen in combinatie met isolatie.

Voor warmtepompen loopt het bedrag volgens de dataset van deze site in 2026 van ongeveer 1.500 tot 3.000 euro voor een hybride toestel en van 2.000 tot 4.500 euro voor een volledige lucht-waterwarmtepomp, afhankelijk van vermogen en efficiëntie. Wat er precies voor jouw situatie beschikbaar is, zoek je op met de subsidiewijzer, en de spelregels per maatregel staan in de gids over subsidie op een warmtepomp.

Kies je voor de uitvoering met buitenunit, let dan op de eis die in 2026 geldt voor split lucht-waterwarmtepompen: toestellen met een vulgewicht onder 3 kilogram en een GWP hoger dan 750 krijgen geen ISDE meer. Laat de installateur dat vooraf zwart op wit zetten.

Plaatsing, geluid en kanaalwerk

Het toestel komt op de plek van je oude ventilatiebox, maar het is fors groter. Een uitvoering met een voorraadvat van 200 liter is ongeveer twee meter hoog en vraagt een vrije plek met ruimte eromheen voor onderhoud. Op een zolder met een schuin dak past dat lang niet altijd, en op een houten vloer telt het gewicht van een gevuld vat mee.

Er komt een compressor bij die binnenshuis staat, en dat hoor je. In een bijkeuken of een aparte technische ruimte is dat geen probleem, tegen een slaapkamerwand wel. Vraag het geluidsniveau uit het productblad op voordat je kiest, en spreek af waar het toestel komt te staan voordat de monteur op de stoep staat. Een buitenunit is er niet, dus de geluidseis die voor buitenunits geldt op de erfgrens speelt hier geen rol.

Twee technische punten die in offertes te vaak ontbreken: een afvoer voor het condenswater dat op de verdamper ontstaat, en isolatie van het afvoerkanaal na de warmtepomp. Die lucht is dan bijna nul graden, en op een ongeïsoleerd kanaal door een warme zolder slaat condens neer die uiteindelijk in het plafond eindigt.

Laat de installateur na oplevering het luchtdebiet inregelen en de gemeten waarden opschrijven. Een te laag debiet betekent minder warmte én slechtere ventilatie, en zonder meting merk je dat pas als de ruiten beslaan.

Onderhoud, filters en levensduur

Bij een gewone warmtepomp is een vervuild filter hinderlijk. Bij een ventilatiewarmtepomp raakt het direct de bron: minder lucht door de verdamper betekent minder warmte en een lagere COP. Keukenlucht met vetdeeltjes vervuilt bovendien sneller dan gemiddeld, zeker als de afzuigkap op hetzelfde kanaal is aangesloten.

Reken op filters schoonmaken of vervangen elke drie tot zes maanden en een jaarlijkse controle van de ventielen. Een periodieke beurt door een installateur, waarbij de verdamper, de condensafvoer en de koudemiddeldruk worden nagelopen, kost in 2026 doorgaans tussen de 150 en 300 euro per jaar; een onderhoudscontract is niet verplicht. Wat zo'n beurt precies inhoudt, staat in de gids over onderhoud aan een warmtepomp.

De levensduur van het warmtepompdeel ligt in de praktijk rond de vijftien jaar, van de ventilatoren korter. Dat is aanzienlijk minder dan de dertig jaar die je van radiatoren mag verwachten, dus neem de vervanging mee in je som. Voor de bredere afweging tussen verwarmingssystemen is de hub over verwarming het startpunt.

Zo kom je van idee naar werkende installatie

De volgorde is belangrijk: eerst meten en rekenen, pas daarna offertes vragen.

  1. Zoek uit welk ventilatiesysteem je hebt

    Kijk of verse lucht via roosters in de gevel binnenkomt of via kanalen met een wisselaar. Bij die tweede vorm zit er al warmteterugwinning op en heeft een ventilatiewarmtepomp op de afvoerlucht weinig zin. Noteer ook het merk, het bouwjaar en het maximale debiet van de box.

  2. Laat je warmtevraag berekenen

    Vraag een installateur om een warmteverliesberekening per vertrek. Daar rolt uit hoeveel kilowatt je op de koudste dag nodig hebt en welke aanvoertemperatuur je afgiftesysteem vraagt. Zonder die twee getallen is elke offerte een gok.

  3. Zet het vermogen naast het debiet

    Vergelijk de warmtevraag uit stap twee met wat je ventilatielucht kan leveren. Blijft er een gat, kies dan bewust: bijverwarmen met een element, de ketel laten staan als hybride oplossing, of alsnog een buitenunit erbij.

  4. Controleer de apparatenlijst voordat je tekent

    Zoek de meldcode van het voorgestelde toestel op in de ISDE-apparatenlijst van RVO en noteer het subsidiebedrag dat eraan hangt. Staat het model er niet op, laat de installateur dan een alternatief aandragen dat er wel op staat.

  5. Vraag twee of drie offertes met dezelfde uitgangspunten

    Geef elke installateur hetzelfde debiet, dezelfde aanvoertemperatuur en dezelfde plek in huis mee. Laat de condensafvoer, de isolatie van het afvoerkanaal en het inregelen als aparte regels opnemen, anders verschijnen ze later als meerwerk.

  6. Laat installeren en meteen inregelen

    De monteur plaatst het toestel, sluit water en condens aan en meet het debiet per ventiel. Vraag om de meetwaarden op papier en om uitleg over het stoken van het vat en de instelling van het elektrische element.

  7. Vraag de ISDE aan binnen 24 maanden

    De aanvraag gaat digitaal via RVO, met de factuur en de meldcode erbij, en pas nadat het werk klaar is. De subsidiewijzer laat zien welke regelingen je in dezelfde ronde kunt meenemen, zoals isolatie die je toch al liet doen.

Subsidiewijzer

Kies je maatregel en zie het actuele ISDE-bedrag, de voorwaarden en hoe je aanvraagt. Bekijk alle gegevens

CategorieMaatregelSubsidie 2026Belangrijkste voorwaarde
VerwarmingHybride warmtepomp (lucht-water)± € 1.500 tot € 3.000Bedrag per apparaat via de RVO-meldcodelijst; aanvragen binnen 24 maanden na installatie
VerwarmingVolledige lucht-waterwarmtepomp± € 2.000 tot € 4.500Afhankelijk van vermogen en efficiëntie; per 2026 lager bedrag voor een tweede lucht-waterwarmtepomp
Warm waterZonneboiler€ 300 tot € 1.750Afhankelijk van collectoroppervlak en inhoud van het voorraadvat
IsolatieSpouwmuurisolatie€ 5,25 per m² (1 maatregel), € 10,50 (2 of meer)Minimaal 10 m², maximaal 170 m²
IsolatieDakisolatie€ 16,25 per m² (1 maatregel), € 32,50 (2 of meer)Minimaal 20 m², maximaal 200 m²
IsolatieZolder- of vlieringvloerisolatie€ 4,00 per m² (1 maatregel), € 8,00 (2 of meer)Minimaal 20 m²; niet samen met dakisolatie direct erboven
IsolatieGevelisolatie (buitenkant)€ 20,25 per m² (1 maatregel), € 40,50 (2 of meer)Minimaal 10 m², maximaal 170 m²
IsolatieVloerisolatie€ 5,50 per m² (1 maatregel), € 11,00 (2 of meer)Minimaal 20 m², maximaal 130 m²
IsolatieBodemisolatie€ 3,00 per m² (1 maatregel), € 6,00 (2 of meer)Minimaal 20 m², maximaal 130 m²; vloer- óf bodemisolatie als ze boven elkaar liggen
IsolatieHR++ glas (bestaande kozijnen)€ 25 per m² (1 maatregel), € 50 (2 of meer)Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas
IsolatieTriple glas in nieuwe isolerende kozijnen€ 111 per m² (1 maatregel), € 222 (2 of meer)Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas
IsolatieBonus biobased isolatiemateriaal€ 1 tot € 6 per m² extra, per maatregelBovenop het reguliere bedrag; de bonus wordt niet verdubbeld
OpslagThuisbatterijGeen landelijke subsidie in 2026Alleen enkele lokale en provinciale regelingen; check je eigen gemeente en provincie

ISDE-bedragen 2026 van RVO, gecontroleerd in augustus 2026. Bedragen wijzigen per jaar; de aanvraag loopt via rvo.nl.

Check dit voordat je een ventilatiewarmtepomp bestelt

Doorgerekend: zo pakt het uit

Rekenvoorbeeld

Alleen het tapwater overzetten in een tweepersoonshuishouden

Stel, je vervangt de tapwaterfunctie van de cv-ketel door een ventilatiewarmtepomp met een vat van 180 liter. Twee personen die dagelijks douchen hebben ongeveer 1.600 kilowattuur aan warmte per jaar nodig voor warm water.

Via de ketel kost dat, bij een rendement van 70 procent op tapwater, 1.600 / 0,70 = 2.286 kilowattuur. Eén kubieke meter gas levert 9,77 kilowattuur, dus dat is 234 kubieke meter gas per jaar. Stel dat je 1,45 euro per kubieke meter betaalt: 339 euro.

Via de warmtepomp, bij een COP van 3 op tapwater, kost dezelfde 1.600 kilowattuur aan warmte 533 kilowattuur stroom. Stel 0,30 euro per kilowattuur: 160 euro. Het verschil is 179 euro per jaar.

Kost het toestel 3.500 euro en krijg je er 1.000 euro subsidie op, dan blijft 2.500 euro over en duurt terugverdienen ongeveer veertien jaar. Kan de gasaansluiting er tegelijk helemaal uit, dan vervalt ook het vastrecht van ruwweg 200 euro per jaar en zakt die termijn naar zeven jaar. Daar zit dus de knop waar het echt om draait.

Rekenvoorbeeld

Een gemiddeld appartement volledig elektrisch

Stel, een appartement met het landelijke gemiddelde gasverbruik voor dat woningtype: 630 kubieke meter per jaar volgens de CBS-cijfers over 2024. Grofweg 400 kubieke meter gaat naar verwarmen en 230 naar warm water.

Die 400 kubieke meter komt overeen met 400 × 9,77 × 0,90 = ongeveer 3.500 kilowattuur aan warmte. De 230 kubieke meter voor tapwater komt neer op ongeveer 1.600 kilowattuur warmte. Het toestel levert bij 150 kubieke meter per uur maximaal 1,3 kilowatt, dus de piek haalt het niet alleen.

Neem aan dat de warmtepomp 70 procent van de verwarmingswarmte levert bij een COP van 4 en het elektrische element de resterende 30 procent: 2.450 / 4 = 613 kilowattuur plus 1.050 kilowattuur voor het element. Het tapwater kost 1.600 / 3 = 533 kilowattuur. Samen 2.196 kilowattuur, afgerond 2.200.

Bij 0,30 euro per kilowattuur is dat 660 euro. Het gas kostte bij 1,45 euro per kubieke meter 914 euro, plus ongeveer 230 euro vastrecht: samen 1.144 euro. De besparing komt uit op ruim 480 euro per jaar. Zakt het aandeel van het elektrische element door betere isolatie van 30 naar 10 procent, dan daalt het stroomverbruik naar ongeveer 1.670 kilowattuur en loopt de besparing op naar circa 640 euro.

Rekenvoorbeeld

De vermogenscheck voor een rijwoning

Stel, een tussenwoning met een berekend warmteverlies van 5 kilowatt bij min tien graden en een ventilatiedebiet van 200 kubieke meter per uur. Kan de ventilatielucht dat dragen?

200 kubieke meter per uur is 0,056 kubieke meter per seconde, en bij 1,2 kilo per kubieke meter is dat 0,067 kilo lucht per seconde. Koel je die van 21 naar 1 graad af, dan komt er 0,067 × 1,005 × 20 = ongeveer 1,3 kilowatt uit de lucht. Met het compressorvermogen erbij geeft het toestel zo'n 1,8 kilowatt af.

Dat dekt ruim een derde van de piek. Over een heel stookseizoen valt het gunstiger uit, omdat de piek maar enkele dagen voorkomt: de warmtepomp levert dan al snel driekwart van de kilowatturen. De resterende 3,2 kilowatt moet ergens vandaan komen. Draait een elektrisch element van 3 kilowatt tweehonderd uur per jaar, dan is dat 600 kilowattuur en bij 0,30 euro per kilowattuur 180 euro.

Drie routes blijven over: dat bedrag accepteren, de cv-ketel laten staan voor de pieken, of eerst isoleren tot de piekvraag onder de 3 kilowatt zakt. De derde route verlaagt het verbruik het hele jaar en levert bovendien subsidie op.

Veelgemaakte fouten

Aannemen dat het toestel het hele huis verwarmt

De verkoopfolder toont een woning, de techniek levert één tot drie kilowatt. Wie zonder warmteverliesberekening bestelt, ontdekt in januari dat het elektrische element de kachel is en dat de stroomrekening navenant oploopt.

De warmtepomp achter een bestaande wtw-unit zetten

Een wisselaar die al negentig procent van de warmte uit de afvoerlucht heeft gehaald, laat een lauwe luchtstroom over. De warmtepomp draait dan op een bron die er niet meer is en haalt het opgegeven rendement nooit.

Het ventilatiedebiet verhogen om meer warmte te oogsten

Elke extra kubieke meter afgezogen lucht trekt evenveel koude buitenlucht naar binnen. Die moet je opnieuw opwarmen, en dat kost meer dan de warmtepomp er extra uit haalt. De ventilatiestand hoort bij de luchtkwaliteit, niet bij de warmteoogst.

Gevelroosters dichtplakken na het isoleren

Bij afzuigventilatie zijn die roosters de enige toevoer van verse lucht. Gaan ze dicht, dan zakt het debiet, daalt de warmteopbrengst en stijgt de vochtigheid binnen. Schimmel op de koudste muur is dan een kwestie van tijd.

Geen condensafvoer of een ongeïsoleerd afvoerkanaal

Op de verdamper condenseert water dat weg moet, en het kanaal achter de warmtepomp voert lucht van bijna nul graden af. Zonder isolatie slaat daar condens op neer die door een plafond of zoldervloer trekt. Herstel kost al snel meer dan de isolatie had gekost.

Het toestel tegen een slaapkamerwand plaatsen

Anders dan bij een buitenunit staat de compressor binnen. Op een zolder pal boven of naast een slaapkamer is het brommen 's nachts hoorbaar, en verplaatsen na installatie betekent nieuw leidingwerk.

Een toestel kopen dat niet op de apparatenlijst staat

De ISDE gaat per meldcode. Een technisch prima warmtepomp die niet is aangemeld, levert nul euro op. Dat verschil van vaak meer dan duizend euro merk je pas bij de aanvraag, als de rekening al betaald is.

De radiatoren laten zoals ze zijn

Oude radiatoren gedimensioneerd op 70 graden dwingen het toestel naar een temperatuur die het niet efficiënt haalt. Het rendement zakt richting één en de besparing verdwijnt, terwijl grotere radiatoren of ventilatorconvectoren het probleem hadden opgelost.

Veelgestelde vragen

Wat is een ventilatie warmtepomp?

Een ventilatie warmtepomp is een warmtepomp die de warmte uit je afgezogen ventilatielucht gebruikt als bron. Hij vervangt de ventilatiebox in huis, koelt de afvoerlucht af van ongeveer twintig graden tot vlak boven nul en zet de vrijgekomen warmte om in warm tapwater of cv-water. Een buitenunit is bij de standaarduitvoering niet nodig.

Hoe werkt een warmtepomp op mechanische ventilatie precies?

De ventilatoren zuigen lucht af uit keuken, badkamer en toilet, zoals ze altijd al deden. Die lucht stroomt langs een verdamper waarin koudemiddel verdampt en zo warmte opneemt. Een compressor verhoogt de druk en daarmee de temperatuur, en in de condensor geeft het koudemiddel de warmte af aan water. De afgekoelde lucht gaat daarna alsnog naar buiten.

Kan een ventilatie warmtepomp mijn hele huis verwarmen?

Alleen in een goed geïsoleerde, compacte woning of een appartement. Het beschikbare vermogen ligt bij gangbare debieten tussen ongeveer 0,9 en 2,7 kilowatt, terwijl een gemiddelde tussenwoning op de koudste dag zes tot acht kilowatt vraagt. Voor het verschil heb je een elektrisch element, een cv-ketel of een buitenunit nodig.

Heeft een ventilatie warmtepomp een buitenunit nodig?

De standaarduitvoering niet: de bron zit binnen, in de lucht die je toch al afvoert. Dat scheelt een apparaat aan de gevel, de bijbehorende toestemming van de vereniging van eigenaars en elke discussie over geluid op de erfgrens. Er bestaan wel varianten die een mechanische ventilatie met buitenunit combineren, zodat de buitenlucht bijspringt als het vermogen tekortschiet.

Kan ik mijn bestaande mechanische ventilatie combineren met een warmtepomp?

Meestal wel, mits je een afzuigsysteem hebt waarbij verse lucht via gevelroosters binnenkomt. De bestaande kanalen en ventielen blijven zitten; alleen de box wordt vervangen door een groter toestel met een wateraansluiting en een condensafvoer. Bij balansventilatie met warmteterugwinning gaat dat niet op, want daar is de afvoerlucht al afgekoeld.

Wat kost een ventilatielucht warmtepomp inclusief installatie?

In 2026 loopt de richtprijs van ongeveer 2.500 tot 4.500 euro voor een toestel dat alleen tapwater maakt, via 6.000 tot 10.000 euro voor een uitvoering die ook verwarmt, tot 8.000 tot 14.000 euro met buitenunit. Werk in huis zoals een wateraansluiting, condensafvoer of aanpassing van radiatoren komt daar bovenop.

Krijg ik ISDE-subsidie op een ventilatiewarmtepomp?

Dat hangt af van het specifieke apparaat. RVO houdt een apparatenlijst bij waarop elk goedgekeurd toestel met zijn meldcode en subsidiebedrag staat; wat er niet op staat, komt niet in aanmerking. De algemene voorwaarden in 2026 zijn dat het apparaat nieuw is, dat een installateur het plaatst, dat de woning van voor 1 januari 2019 is en dat je binnen 24 maanden na afronding aanvraagt.

Is een ventilatiewarmtepomp geschikt voor een appartement?

Vaak wel, en het is daar juist een van de weinige haalbare opties. De warmtevraag is laag door de gedeelde wanden, en zonder buitenunit hoef je niets aan de gevel te hangen. Let op of het afvoerkanaal individueel is: bij een collectief kanaal beslist de vereniging van eigenaars mee.

Wat is het verschil tussen een ventilatiewarmtepomp en een wtw-systeem?

Een wtw-systeem geeft de warmte uit de afvoerlucht rechtstreeks door aan de verse toevoerlucht, met een wisselaar en zonder compressor. Een ventilatiewarmtepomp zet die warmte om in warm water, dat je in de radiator of onder de douche gebruikt. De eerste bespaart op verwarmen, de tweede kan ook je tapwater leveren.

Hoeveel geluid maakt een ventilatie warmtepomp?

De compressor staat binnen, dus geluid speelt binnenshuis in plaats van bij de buren. In een bijkeuken of technische ruimte is dat zelden hinderlijk, tegen een slaapkamerwand wel. Vraag het opgegeven geluidsniveau uit het productblad en leg de plaatsing schriftelijk vast voordat de monteur begint.

Hoe vaak moet het onderhouden worden en wat kost dat?

Filters schoonmaken of vervangen doe je elke drie tot zes maanden, en dat kun je zelf. Een jaarlijkse beurt door een installateur, waarbij de verdamper, de condensafvoer en de koudemiddeldruk worden nagelopen, kost in 2026 doorgaans 150 tot 300 euro. Een vervuild filter kost hier direct rendement, omdat het de bron afknijpt.

Kan een ventilatiewarmtepomp ook koelen in de zomer?

Actief koelen kan een toestel op ventilatielucht in de regel niet: het beschikbare vermogen is te klein en de warmte moet ergens heen. Wat sommige modellen wel doen is de afvoerlucht gebruiken om het tapwater te maken en zo restwarmte uit huis af te voeren. Voor echte verkoeling kijk je naar een lucht-waterwarmtepomp met koelfunctie of naar zonwering.

Word ik verplicht om over te stappen op een warmtepomp?

Rond de vervanging van cv-ketels is de afgelopen jaren veel beleid aangekondigd en weer aangepast, dus check de actuele stand voordat je op basis daarvan beslist. Wat er nu geldt en wat er alleen voorgenomen is, staat bij elkaar in de gids over een verplichte warmtepomp. Een keuze die op eigen rekensommen rust, houdt sowieso beter stand dan een keuze op een aangekondigde regel.

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Voor de keuze zelf heb je vooral een installateur nodig die rekent en niet alleen verkoopt. Vraag om een warmteverliesberekening per vertrek en om een gemeten luchtdebiet; die twee getallen kosten een uur werk en voorkomen een toestel dat structureel te klein is. Installateurs die met een gecertificeerde warmtepompinstallatie werken, rekenen daar doorgaans 200 tot 500 euro voor als losse opdracht, vaak verrekend bij opdracht. Bij een appartement komt de vereniging van eigenaars in beeld zodra het afvoerkanaal gemeenschappelijk is of als er een buitenunit bij zou komen; de route daarvoor staat beschreven bij een warmtepomp in een appartement. Voor de financiering en de volgorde van maatregelen is een energieadviseur nuttiger dan een installateur: die kijkt of eerst isoleren meer oplevert dan meteen een warmtepomp, en welke subsidies je in één ronde kunt combineren. Twijfel je tussen deze bron en een grotere, dan is een offerte voor beide varianten de goedkoopste manier om het verschil te zien.

Bronnen en controle

  1. ISDE: subsidie warmtepomp voor woningeigenaren Rijksdienst voor Ondernemend Nederland geraadpleegd 22 augustus 2026
  2. ISDE voor woningeigenaren: maatregelen en voorwaarden Rijksdienst voor Ondernemend Nederland geraadpleegd 22 augustus 2026

Verder lezen over dit onderwerp

dehuisgids.nl VERDUURZAMEN: SUBSIDIES & AANPAK Subsidie warmtepomp
Verduurzamen: subsidies & aanpak

Subsidie warmtepomp