COP van een warmtepomp: wat het getal betekent en wat een goede waarde is

Wat de COP van een warmtepomp betekent

De COP is de verhouding tussen de warmte die het toestel levert en de stroom die het daarvoor gebruikt. COP staat voor coefficient of performance, in het Nederlands de prestatiecoëfficiënt. Haalt een warmtepomp uit 1 kWh stroom 4 kWh warmte, dan is de COP op dat moment 4.

Dat getal ligt boven de 1 omdat een warmtepomp warmte verplaatst en niet maakt. Het grootste deel van de geleverde warmte komt uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater; de stroom drijft alleen de compressor, de ventilator en de pompen aan. Hoe dat technisch in zijn werk gaat, staat in de uitleg over hoe een warmtepomp werkt.

In de energietechniek is de COP het standaardgetal voor alle machines die warmte verplaatsen. Een koelkast, een airco en een warmtepomp worden er allemaal mee beschreven, met hetzelfde rekensommetje: geleverde energie gedeeld door verbruikte energie.

Een COP hoort altijd bij één set omstandigheden. Verandert de buitentemperatuur of de temperatuur van het water dat de warmtepomp moet maken, dan verandert de COP mee. Eén los COP-getal zegt daarom weinig over je jaarrekening.

Het verschil tussen COP en SCOP

De COP is een momentopname bij vaste testomstandigheden, de SCOP is het gemiddelde over een heel stookseizoen. SCOP staat voor seasonal coefficient of performance en wordt bepaald volgens de Europese norm EN 14825, met een gemiddeld Europees klimaat en een vaste verdeling van uren over koude en milde dagen. De COP komt uit EN 14511 en wordt meestal genoemd bij 7 graden buitenlucht en 35 graden aanvoerwater, het gunstigste punt dat een fabrikant kan laten zien.

Dat verklaart waarom het getal in een folder hoger uitvalt dan wat je later op de meterkast terugziet. Een toestel met COP 5,1 bij zeven graden buiten komt over een heel jaar vaak uit op een SCOP rond de 4,0, want de vorstdagen tellen net zo hard mee.

Vergelijk toestellen daarom op de SCOP, en dan bij de aanvoertemperatuur die jouw huis echt vraagt. Fabrikanten publiceren die standaard bij 35 en bij 55 graden. Draaien je radiatoren op 55 graden, dan is de SCOP bij 35 graden voor jouw situatie een papieren getal.

Kenmerk	COP	SCOP
Wat het meet	Rendement op één moment, bij vaste testcondities	Gemiddeld rendement over een heel stookseizoen
Meetnorm	EN 14511	EN 14825
Gebruikelijk testpunt	7 graden buitenlucht, 35 graden aanvoerwater	Alle uren van het seizoen, gemiddeld Europees klimaat
Waar je het vindt	Productblad en verkoopfolder	Productblad, energielabel en de meldcodelijst van RVO
Waar het voor deugt	Twee toestellen op één punt vergelijken en een storing opsporen	Jaarverbruik en energiekosten inschatten
Waarde bij hetzelfde toestel	Vaak 4,5 tot 5,5 op het gunstigste punt	Vaak 3,5 tot 4,5 over het jaar

Gecontroleerd op augustus 2026

Wat een goede COP is per type warmtepomp

Er bestaat geen enkel getal dat voor elke woning goed is, maar per type warmtepomp liggen de gangbare waarden dicht bij elkaar. Een lucht-waterwarmtepomp haalt een SCOP van 3,5 tot 4,5, omdat de buitenlucht in januari nu eenmaal koud is. Een bodemwarmtepomp zit met 4,5 tot 5,5 hoger, want de bodem houdt het hele jaar ongeveer tien graden vast.

Bij een hybride warmtepomp geldt de SCOP alleen voor het warmtepompdeel, dat de milde dagen voor zijn rekening neemt; de cv-ketel springt bij op de koudste dagen en verlaagt het rendement van de installatie als geheel. Bij een volledig elektrische warmtepomp draagt het toestel het hele seizoen, dus daar telt de SCOP bij lage buitentemperaturen zwaarder.

Een SCOP onder de 3,0 is voor ruimteverwarming aan de lage kant en wijst meestal op een te hoge aanvoertemperatuur. Boven de 5,0 kom je bij ruimteverwarming vrijwel alleen met bodemwarmte of met vloerverwarming op 30 tot 35 graden.

• Onderkant van de gangbare range
• Bovenkant van de gangbare range

kWh warmte per kWh stroom bron: productbladen en meldcodelijsten, samengevat door de redactie augustus 2026

Type	Gangbare SCOP	Waarom die waarde
Lucht-waterwarmtepomp	3,5 tot 4,5	Bron is de buitenlucht, die op vorstdagen ver onder de aanvoertemperatuur zakt
Bodemwarmtepomp	4,5 tot 5,5	De bodem levert het hele jaar rond de tien graden, dus het temperatuurverschil blijft klein
Lucht-luchtwarmtepomp of airco	4,0 tot 5,1	Blaast warme lucht rechtstreeks de kamer in, zonder tussenstap via water van 35 graden
Hybride warmtepomp, warmtepompdeel	3,5 tot 4,5	Zelfde techniek als lucht-water, maar de ketel neemt de koudste uren over
Ventilatiewarmtepomp	2,5 tot 3,5	Kleine bron: alleen de warmte uit de afgezogen ventilatielucht
Warmtepompboiler voor tapwater	2,5 tot 3,5 in de praktijk	Moet water tot 55 à 60 graden opwarmen en staat vaak in een koele bijkeuken
Infraroodpaneel of elektrische kachel	1,0	Geen warmtepomp: zet stroom één op één om in warmte

Gecontroleerd op augustus 2026

Waar de COP van afhangt: aanvoertemperatuur en buitentemperatuur

Twee getallen bepalen het rendement bijna helemaal: hoe warm het water moet worden dat de warmtepomp maakt, en hoe koud het buiten is. Hoe kleiner het verschil tussen die twee, hoe minder werk de compressor hoeft te doen en hoe hoger de COP. Elke tien graden lagere aanvoertemperatuur levert grofweg een half tot een heel punt COP op.

Daarom hangt het rendement in de praktijk meer aan je huis dan aan het merk van je warmtepomp. Vloerverwarming vraagt water van 30 tot 35 graden en laat een warmtepomp op zijn best draaien. Oude radiatoren op 70 graden dwingen hetzelfde toestel naar een COP rond de 2, en dan valt de besparing op je energierekening grotendeels weg.

De buitentemperatuur doet de rest. Op een milde herfstdag van tien graden draait een lucht-waterwarmtepomp riant; bij min zeven graden zakt de COP naar 2 à 2,5 en gaat er bovendien stroom naar het ontdooien van de buitenunit. Precies die koude uren trekken het jaargemiddelde omlaag, en precies daarom ligt de SCOP altijd onder de mooiste COP uit de folder.

Situatie	Aanvoertemperatuur	Buitentemperatuur	Indicatie COP
Vloerverwarming op een milde dag	35 graden	7 graden	4,5 tot 5,5
Vloerverwarming op een vorstdag	35 graden	min 7 graden	2,5 tot 3,0
Lagetemperatuurradiatoren op een milde dag	45 graden	7 graden	3,5 tot 4,5
Bestaande radiatoren op een milde dag	55 graden	7 graden	2,8 tot 3,5
Bestaande radiatoren op een vorstdag	55 graden	min 7 graden	1,8 tot 2,3
Tapwater opwarmen voor de douche	60 graden	7 graden	2,0 tot 2,7

Gecontroleerd op indicatieve waarden voor een lucht-waterwarmtepomp, augustus 2026

Van COP naar euro's op je energierekening

De rekensom is kort: warmtevraag in kilowattuur gedeeld door de SCOP geeft je stroomverbruik, en dat maal je stroomtarief geeft de kosten. Een tussenwoning verbruikte in 2024 gemiddeld 880 kubieke meter gas. Eén kubieke meter aardgas levert ongeveer 9,8 kWh, en met een cv-ketel op zo'n 95 procent rendement komt dat neer op ruwweg 8.200 kWh warmte per jaar.

Bij een SCOP van 4,0 heeft een warmtepomp daar 2.050 kWh stroom voor nodig. Bij een SCOP van 3,0 is dat 2.733 kWh, bijna 700 kWh meer voor precies dezelfde warmte. Bij een aanname van 0,30 euro per kWh in 2026 scheelt dat ongeveer 205 euro per jaar, en over vijftien jaar ruim 3.000 euro.

Vergelijk dat bedrag met het prijsverschil bij aanschaf. Een zuiniger toestel dat 1.500 euro meer kost, verdient zichzelf bij zo'n verschil in zeven à acht jaar terug. Wat een complete installatie kost en welke posten erbij horen, staat in het overzicht van de kosten van een warmtepomp; hoe warmtepompen zich verhouden tot de andere manieren om je huis warm te krijgen, lees je op de pagina over verwarming.

De COP van een airco naast die van een warmtepomp

Een airco die kan verwarmen is technisch gewoon een lucht-luchtwarmtepomp, en zijn COP wordt op dezelfde manier gemeten. Toch valt het getal hoger uit: een moderne split-airco haalt een SCOP van 4,0 tot 5,1, tegenover 3,5 tot 4,5 voor een lucht-waterwarmtepomp. Dat komt doordat de airco warme lucht rechtstreeks de kamer in blaast en geen water van 35 tot 55 graden hoeft te maken.

Op papier wint de airco het rendementsduel dus, maar hij verwarmt alleen de ruimtes waar een binnenunit hangt en levert geen warm water voor de douche. Een lucht-waterwarmtepomp neemt het hele huis en meestal ook het tapwater voor zijn rekening, tegen een lagere COP. Je vergelijkt daarmee twee getallen die over een verschillende hoeveelheid comfort gaan.

In een appartement of een klein huis met een open plattegrond is dat verschil kleiner en kan de airco als hoofdverwarming meekomen, mits de buitenunit ergens mag hangen. Wat er in een gestapelde woning aan toestemming en techniek bij komt kijken, staat in de gids over een warmtepomp in een appartement.

COP van infraroodpanelen, warmtepompboilers en ventilatiewarmtepompen

Een infraroodpaneel heeft geen COP boven de 1. Het zet elke kilowattuur stroom om in precies één kilowattuur warmte, net als een elektrische kachel of een geiser op stroom. Fabrikanten die spreken over een hoog rendement bedoelen dat de stralingswarmte prettig voelt bij een lagere kamertemperatuur, niet dat er meer energie uit komt dan erin gaat.

Een warmtepompboiler zit daar tussenin. Hij haalt warmte uit de binnen- of ventilatielucht en maakt daar warm tapwater van. Op het etiket staat regelmatig een COP van 5, maar dat getal hoort bij een gunstig meetprofiel met warme omgevingslucht en een beperkte opwarming. In een bijkeuken van twaalf graden, met wekelijkse legionellaspoelingen op 60 graden, blijft er in de praktijk 2,5 tot 3,0 over.

Een ventilatiewarmtepomp kent hetzelfde beperkte bronvermogen en komt op 2,5 tot 3,5. Vaak is een warmteterugwinsysteem in de ventilatie een goedkopere manier om diezelfde warmte binnen te houden, omdat daar geen compressor aan te pas komt. Wat zo'n warmteterugwininstallatie kost en oplevert, hangt vooral af van de luchtdichtheid van je woning.

Wat de COP betekent voor het energielabel en de ISDE-subsidie

Op het energielabel van een warmtepomp staat geen COP maar een seizoensrendement in procenten, aangeduid met de Griekse letter eta. De Europese labelregels rekenen de SCOP om met een omzettingsfactor van 2,5, de aangenomen gemiddelde opwekkingsefficiëntie van elektriciteit, en trekken daar een kleine correctie voor de regeling van af. Een SCOP van 4,0 komt zo uit op ongeveer 157 procent.

Die percentages bepalen de labelklasse, en daarbij gelden voor lagetemperatuurtoestellen strengere grenzen dan voor toestellen die 55 graden leveren. Bij 55 graden begint A+++ al bij 150 procent, bij 35 graden pas bij 175 procent. Een label vergelijken tussen twee toestellen heeft dus alleen zin als beide bij hetzelfde temperatuurniveau zijn ingedeeld.

Voor de subsidie op een warmtepomp hoef je zelf geen COP aan te leveren. RVO werkt met een meldcodelijst waarop toegelaten typen staan, en de energieprestatie van het toestel bepaalt of het erop komt. In 2026 loopt het bedrag voor een volledige lucht-waterwarmtepomp van ongeveer 2.000 tot 4.500 euro en voor een hybride toestel van ongeveer 1.500 tot 3.000 euro, met 500 euro als laagste bedrag. Welke regelingen in jouw situatie stapelen, zoek je op met de subsidiewijzer.

De woning moet gebouwd zijn vóór 1 januari 2019, het toestel moet nieuw zijn en een erkend installatiebedrijf moet het plaatsen. Vanaf 2026 vallen split lucht-waterwarmtepompen met een koudemiddelvulling onder de 3 kilogram en een GWP boven de 750 buiten de regeling. Of je überhaupt moet overstappen en wanneer, staat in de gids over de vraag of een warmtepomp verplicht is.

SCOP bij 35 graden	Seizoensrendement op het label	Labelklasse bij lage temperatuur
3,0	ongeveer 117%	A
3,5	ongeveer 137%	A+
4,0	ongeveer 157%	A++
4,5	ongeveer 177%	A+++
5,0	ongeveer 197%	A+++

Gecontroleerd op labelgrenzen volgens EU-verordening 811/2013, augustus 2026

De COP van je eigen warmtepomp nameten

De echte COP van jouw installatie meet je door de geleverde warmte te delen door de verbruikte stroom over dezelfde periode. Veel toestellen houden beide bij en tonen het rendement in de app of op het display. Ontbreekt die functie, dan heb je een warmtemeter in het cv-circuit en een tussenmeter op de voedingskabel nodig; een installateur plaatst die voor een paar honderd euro.

Meet over een hele maand of langer, want een enkele dag zegt niets. Wijkt het gemeten jaargemiddelde meer dan een half punt af van de opgegeven SCOP bij jouw aanvoertemperatuur, dan is er iets mis met de instellingen, met de stooklijn of met de hoeveelheid koudemiddel. Bij de jaarlijkse onderhoudsbeurt kan de monteur dat nalopen.

Ook de bron zelf is te verbeteren. Pvt-panelen leveren een warmere bron dan buitenlucht en houden de COP op koude dagen op peil, tegen een hogere investering. Bij een volledig elektrische opstelling weegt dat zwaarder dan bij een hybride, omdat er dan geen ketel is die de koudste uren overneemt.

Zo controleer je het rendement in een warmtepompofferte

Zes stappen die voorkomen dat je op een fabriekswaarde afgaat die in jouw huis niet haalbaar is.

1. Laat eerst uitrekenen welke aanvoertemperatuur je huis vraagt

   Een warmteverliesberekening per vertrek bepaalt of je met 35, 45 of 55 graden toekomt. Zonder dat getal is elke COP in een offerte een gok. Reken op één tot twee weken tussen de opname en de berekening.

2. Vraag de SCOP op bij precies die temperatuur

   Fabrikanten publiceren de SCOP standaard bij 35 en bij 55 graden. Zit jouw huis op 45 graden, laat de installateur dan aangeven welke waarde hij aanhoudt en waarom. Een waarde bij 35 graden gebruiken voor een huis op 55 graden overschat de besparing met tientallen procenten.

3. Controleer bij welke norm het getal hoort

   Staat er alleen een COP, vraag dan naar het testpunt: 7 graden buiten en 35 graden aanvoer is het gebruikelijke, maar niet het enige. Een SCOP volgens EN 14825 is het getal waarmee je twee merken eerlijk vergelijkt.

4. Reken de SCOP om naar kilowattuur en euro's

   Deel je warmtevraag door de SCOP en vermenigvuldig met je stroomtarief. Zet die uitkomst naast je huidige gasrekening; de gids over de kosten van een warmtepomp laat zien welke posten er verder nog bij horen.

5. Vraag naar het systeemrendement, niet alleen naar het toestel

   Laat de installateur benoemen hoe vaak het elektrische element verwacht wordt bij te springen en hoeveel stroom de pompen vragen. Een toestel met SCOP 4,5 in een installatie die het element te snel inschakelt, presteert slechter dan een toestel met SCOP 4,0 dat goed is ingeregeld.

6. Leg de afgesproken waarde vast en dien de subsidie op tijd in

   Zet de SCOP bij jouw aanvoertemperatuur en het toestelnummer van de meldcodelijst in de opdrachtbevestiging. De ISDE-aanvraag kan tot 24 maanden na installatie, maar de bedragen worden jaarlijks opnieuw vastgesteld.

Subsidiewijzer

Kies je maatregel en zie het actuele ISDE-bedrag, de voorwaarden en hoe je aanvraagt. Bekijk alle gegevens

Zoeken Categorie Alle Isolatie Verwarming Warm water Opslag

Categorie	Maatregel	Subsidie 2026	Belangrijkste voorwaarde
Verwarming	Hybride warmtepomp (lucht-water)	± € 1.500 tot € 3.000	Bedrag per apparaat via de RVO-meldcodelijst; aanvragen binnen 24 maanden na installatie
Verwarming	Volledige lucht-waterwarmtepomp	± € 2.000 tot € 4.500	Afhankelijk van vermogen en efficiëntie; per 2026 lager bedrag voor een tweede lucht-waterwarmtepomp
Warm water	Zonneboiler	€ 300 tot € 1.750	Afhankelijk van collectoroppervlak en inhoud van het voorraadvat
Isolatie	Spouwmuurisolatie	€ 5,25 per m² (1 maatregel), € 10,50 (2 of meer)	Minimaal 10 m², maximaal 170 m²
Isolatie	Dakisolatie	€ 16,25 per m² (1 maatregel), € 32,50 (2 of meer)	Minimaal 20 m², maximaal 200 m²
Isolatie	Zolder- of vlieringvloerisolatie	€ 4,00 per m² (1 maatregel), € 8,00 (2 of meer)	Minimaal 20 m²; niet samen met dakisolatie direct erboven
Isolatie	Gevelisolatie (buitenkant)	€ 20,25 per m² (1 maatregel), € 40,50 (2 of meer)	Minimaal 10 m², maximaal 170 m²
Isolatie	Vloerisolatie	€ 5,50 per m² (1 maatregel), € 11,00 (2 of meer)	Minimaal 20 m², maximaal 130 m²
Isolatie	Bodemisolatie	€ 3,00 per m² (1 maatregel), € 6,00 (2 of meer)	Minimaal 20 m², maximaal 130 m²; vloer- óf bodemisolatie als ze boven elkaar liggen
Isolatie	HR++ glas (bestaande kozijnen)	€ 25 per m² (1 maatregel), € 50 (2 of meer)	Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas
Isolatie	Triple glas in nieuwe isolerende kozijnen	€ 111 per m² (1 maatregel), € 222 (2 of meer)	Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas
Isolatie	Bonus biobased isolatiemateriaal	€ 1 tot € 6 per m² extra, per maatregel	Bovenop het reguliere bedrag; de bonus wordt niet verdubbeld
Opslag	Thuisbatterij	Geen landelijke subsidie in 2026	Alleen enkele lokale en provinciale regelingen; check je eigen gemeente en provincie

Check dit voordat je op een COP afgaat

• Weet je of het genoemde getal een COP of een SCOP is
• Hoort de waarde bij de aanvoertemperatuur die jouw huis werkelijk vraagt
• Ken je de SCOP bij zowel 35 als 55 graden van het aangeboden toestel
• Is duidelijk hoe vaak het elektrische bijverwarmingselement gaat bijspringen
• Heb je de SCOP omgerekend naar kilowattuur en naar euro's per jaar
• Staat het exacte type op de meldcodelijst van RVO
• Kan je warmtepomp de geleverde warmte en de verbruikte stroom zelf uitlezen

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

De COP uit de folder gebruiken als jaarrendement

Het getal in de verkoopfolder hoort bij het gunstigste testpunt, meestal 7 graden buiten en 35 graden aanvoer. Wie daarmee zijn stroomverbruik uitrekent, komt in een gemiddelde woning al snel 20 tot 30 procent te laag uit. Op een jaarverbruik van 2.500 kWh scheelt dat ruim 150 euro aan onaangename verrassing.

Toestellen vergelijken die bij verschillende temperaturen zijn gemeten

Een SCOP van 4,5 bij 35 graden is slechter dan een SCOP van 3,8 bij 55 graden. Wie de twee getallen naast elkaar legt zonder naar de temperatuur te kijken, kiest het verkeerde toestel en betaalt dat vijftien jaar lang terug op de stroomrekening.

De COP van het toestel verwarren met het rendement van de installatie

Circulatiepompen, ontdooicycli en een verkeerd ingeregelde stooklijn kosten stroom die niet in de fabriekswaarde zit. Het verschil tussen toestelrendement en systeemrendement bedraagt in de praktijk vaak een half punt, wat in een tussenwoning zo'n 100 euro per jaar is.

Het elektrische bijverwarmingselement over het hoofd zien

Bijna elke warmtepomp heeft een element dat op koude dagen bijspringt, en dat draait op rendement 1. Springt het te snel of te vaak aan omdat de instellingen niet kloppen, dan verdwijnt de winst van een hoge COP volledig. Laat de installateur het element begrenzen en controleer het verbruik in de eerste winter.

Denken dat een hoge COP slechte isolatie goedmaakt

Een slecht geïsoleerd huis vraagt een hogere aanvoertemperatuur, en juist die drukt de COP omlaag. Het toestel met de mooiste specificatie levert dan alsnog een teleurstellend jaarrendement. Isoleren en de radiatoren op een lagere temperatuur zetten, doet meer voor je verbruik dan een duurder toestel.

Rekenen met een COP van 5 voor warm tapwater

Warm water moet naar 55 tot 60 graden, en daar hoort een COP van 2,0 tot 2,7 bij, niet de waarde die bij ruimteverwarming op 35 graden past. Wie het tapwaterdeel met de ruimteverwarmingswaarde doorrekent, onderschat het jaarverbruik met enkele honderden kilowattuur.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

De COP en de SCOP opzoeken kun je zelf, maar de vraag welke aanvoertemperatuur jouw huis nodig heeft, hoort bij een erkend installateur. Een warmteverliesberekening per vertrek volgens de gangbare ISSO-methodiek kost bij de meeste installatiebedrijven een paar honderd euro en wordt vaak verrekend als je de opdracht geeft. Zonder die berekening zweeft elk rendementsgetal in de offerte, want een toestel dat op 35 graden is uitgerekend presteert bij 55 graden een punt slechter. Kom je uit op een grotere verbouwing met vloerverwarming of een bodembron, dan is een onafhankelijk installatieadviseur of een energieadviseur met een gecertificeerde maatwerkopname het geld waard; die rekent de smaken door en is niet gebonden aan één merk. Bij een appartement of een gedeeld dak loopt de route bovendien via de vereniging van eigenaren, met eigen besluitvorming en termijnen. Voor het puur technische deel, zoals het inregelen van de stooklijn en het begrenzen van het elektrische element, blijft de installateur die het toestel plaatste het eerste aanspreekpunt; leg de afgesproken SCOP en het toesteltype daarom vast in de opdrachtbevestiging.