Wanneer inkomstenbelasting: aangifte, aanslag en betalen

Wanneer je aangifte inkomstenbelasting moet doen

De datum die telt staat in je aangiftebrief. Voor de meeste particulieren is dat 1 mei van het jaar na het belastingjaar, dus de aangifte over 2025 moest vóór 1 mei 2026 binnen zijn. Noemt jouw brief een andere datum, dan geldt die en niet de vuistregel.

Vanaf 1 maart staat de vooraf ingevulde aangifte klaar in Mijn Belastingdienst. Wie een koophuis heeft, controleert daar de WOZ-waarde en vult de betaalde hypotheekrente aan; welke gegevens je daarvoor nodig hebt staat in de gids over aangifte doen met een eigen woning. De maand tussen 1 maart en 1 april is het rustigste moment om het af te handelen.

Kreeg je geen aangiftebrief, dan hangt de plicht af van de richting waarin het uitvalt. Moet je over een jaar meer dan 58 euro bijbetalen, de aanslaggrens van 2026, dan vraag je zelf een uitnodiging aan en doe je alsnog aangifte. Krijg je geld terug, dan is aangifte vrijwillig: dat doe je zodra de teruggaaf boven de 18 euro uitkomt, en daar heb je jaren de tijd voor.

De brief bepaalt dus of je moet, en de aangifte inkomstenbelasting zelf bepaalt wat eruit komt. Beide vragen staan los van elkaar: ook wie niets hoeft te doen, verdient het om even te rekenen of er geld klaarligt.

De belastingkalender van aangifte tot aanslag

De inkomstenbelasting volgt elk jaar hetzelfde ritme. Het belastingjaar loopt gelijk met het kalenderjaar, de aangifte gaat twee maanden na afloop open en de afhandeling loopt door tot in de zomer. De data hieronder horen bij belastingjaar 2025 met de aangifte in 2026; voor 2026 schuift alles precies een jaar op.

Twee data doen het meeste werk. Vóór 1 april insturen levert de toezegging op dat je vóór 1 juli bericht hebt. Vóór 1 mei insturen houdt de belastingrente buiten de deur, zolang de Belastingdienst je gegevens ongewijzigd overneemt. Wie beide data mist krijgt niet meteen een boete, maar wel een langere wachttijd en mogelijk rente.

De laatste regel in de tabel is de wettelijke buitengrens. De Belastingdienst mag er drie jaar over doen voordat de definitieve aanslag inkomstenbelasting op de mat ligt, gerekend vanaf 1 januari na het belastingjaar. Voor 2025 betekent dat uiterlijk 31 december 2028. Heb je uitstel gehad, dan wordt die periode bij de drie jaar opgeteld.

Datum	Wat er dan gebeurt
1 januari 2026	Belastingjaar 2025 is afgelopen; de standen van 31 december tellen voor box 3
1 maart 2026	De vooraf ingevulde aangifte over 2025 staat klaar in Mijn Belastingdienst
1 april 2026	Aangifte vóór deze dag geeft recht op bericht vóór 1 juli 2026
1 mei 2026	Gebruikelijke uiterste dag uit de aangiftebrief, en de grens voor de belastingrente
1 juli 2026	Uiterste datum bericht bij aangifte vóór 1 april; belastingrente gaat lopen
1 september 2026	Gebruikelijke einddatum van het uitstel dat particulieren krijgen
31 december 2028	Uiterste dag waarop de definitieve aanslag over 2025 opgelegd moet zijn

Gecontroleerd op belastingjaar 2025, aangifte in 2026

Wanneer je bericht krijgt na de aangifte

Doe je aangifte vóór 1 april, dan krijg je vóór 1 juli van hetzelfde jaar bericht. Dat is een toezegging van de Belastingdienst en geen streven, en het is de enige harde afspraak over de snelheid van de afhandeling.

Stuur je de aangifte na 1 april in, dan probeert de Belastingdienst binnen drie maanden te reageren. Die drie maanden zijn een streeftermijn: in drukke periodes of bij een aangifte die handmatige controle nodig heeft duurt het langer. Wettelijk is er ruimte tot drie jaar na afloop van het belastingjaar.

Het eerste bericht is vaak een voorlopige aanslag: een snelle afhandeling op basis van je eigen cijfers, zonder inhoudelijke controle. De definitieve aanslag volgt daarna, soms binnen enkele maanden en soms pas jaren later. Pas met dat laatste biljet staat het bedrag vast en beginnen de zes weken voor bezwaar te lopen.

Krijg je geld terug, dan is de datum op de aanslag het startpunt: het bedrag staat meestal binnen een week op je rekening. Wat er tussen die twee momenten gebeurt staat in de gids over de uitbetaling van je belastingaangifte.

Wanneer je moet betalen en wanneer het geld komt

Op elk aanslagbiljet staat een dagtekening. Vanaf die datum heb je zes weken om het bedrag over te maken. Die termijn staat los van de vraag of je het eens bent met de aanslag: bezwaar maken schort de betaling niet automatisch op, daarvoor vraag je apart uitstel van betaling.

Een voorlopige aanslag waarbij je moet bijbetalen mag je gespreid voldoen, in maandelijkse termijnen tot en met december van het lopende jaar. Bij een teruggaaf loopt het andersom en betaalt de Belastingdienst rond de vijftiende van elke maand uit. Wat je maandelijks krijgt of betaalt hangt af van het saldo van je eigen woning, en dat kun je vooraf uitrekenen om te zien of je geld terugkrijgt.

Lukt betalen binnen zes weken niet, vraag dan een betalingsregeling aan voordat de termijn verstrijkt. Doe je niets, dan volgt een aanmaning met kosten en gaat er invorderingsrente lopen, en dat is een andere rente dan de belastingrente op de aanslag zelf.

Soort bericht	Wanneer	Wat je te doen staat
Voorlopige aanslag lopend jaar	Maandelijks, rond de vijftiende	Controleren of het bedrag nog bij je situatie past
Voorlopige aanslag na de aangifte	Enkele weken tot maanden na het insturen	Vergelijken met wat je zelf hebt ingevuld
Definitieve aanslag	Streven drie maanden, wettelijk maximaal drie jaar	Betalen of bezwaar maken binnen zes weken
Teruggaaf op je rekening	Meestal binnen een week na de datum op de aanslag	Rekeningnummer in Mijn Belastingdienst controleren
Aanmaning	Na afloop van de zes weken	Betalen inclusief kosten en invorderingsrente

Wanneer de belastingrente begint te lopen

Belastingrente is geen boete maar een vergoeding voor de periode dat de Belastingdienst zijn geld nog niet had. De teller begint op 1 juli na het belastingjaar. Over 2025 loopt de rente dus vanaf 1 juli 2026, ongeacht wanneer de aanslag uiteindelijk wordt opgelegd.

Er is één ontsnapping en die is de moeite waard. Is je aangifte vóór 1 mei binnen en neemt de Belastingdienst je gegevens ongewijzigd over, dan betaal je geen belastingrente. Wijkt de aanslag af van je aangifte, dan kan er alsnog rente bij komen, ook wanneer je ruim op tijd was.

Bij een aangifte die ongewijzigd wordt gevolgd, rekent de Belastingdienst maximaal negentien weken rente na ontvangst van de aangifte. Wijkt de aanslag af, dan loopt de rente tot zes weken na de datum op het biljet. Bij een navordering achteraf loopt hij vanaf 1 juli na het belastingjaar tot een maand na de datum op de navorderingsaanslag.

Het percentage wordt periodiek vastgesteld en is de laatste jaren fors bewogen. Wie vermoedt dat er een bijbetaling aankomt, kan de rente voorkomen door tijdig een voorlopige aanslag te vragen; dat werkt ook als je nog niet alle cijfers rond hebt.

Periode	Belastingrente inkomstenbelasting
1 januari 2025 tot en met 31 december 2025	6,5%
Vanaf 1 januari 2026	5%

Gecontroleerd op augustus 2026

Uitstel aanvragen en wat dat met je termijnen doet

Haal je de datum uit je aangiftebrief niet, vraag dan uitstel aan vóórdat die datum verstrijkt. Dat kan online in Mijn Belastingdienst of telefonisch, en je hoeft er geen reden bij op te geven. Particulieren krijgen doorgaans uitstel tot 1 september van hetzelfde jaar; de brief die je terugkrijgt noemt de datum die voor jou geldt.

Werk je met een belastingadviseur, dan valt je aangifte onder de uitstelregeling voor consulenten. Die spreidt de aangiftes van een kantoor over een veel langere periode, waardoor je aangifte pas maanden later hoeft. Je adviseur regelt dat zelf, maar controleer wel of jouw aangifte in die lijst staat.

Uitstel verschuift alleen de aangiftedatum. De belastingrente loopt vanaf 1 juli door en de driejaarstermijn voor de definitieve aanslag wordt met de uitstelperiode verlengd, zodat je onderaan de streep langer in onzekerheid zit. Verwacht je een bijbetaling, vraag dan tijdens het uitstel een voorlopige aanslag over dat jaar aan met een reële schatting.

Bij een teruggaaf is uitstel meestal zonde. Je stelt je eigen geld uit en de Belastingdienst vergoedt in de tussentijd geen rente over het bedrag dat jij nog krijgt.

Te laat of helemaal geen aangifte: wat er dan gebeurt

Wie de datum uit de aangiftebrief laat passeren, krijgt eerst een herinnering. Reageer je daar niet op, dan volgt een aanmaning met een korte nieuwe termijn. Pas als ook die verloopt, komt er een verzuimboete, en die loopt op bij herhaling in opeenvolgende jaren.

Blijft de aangifte weg, dan legt de Belastingdienst een ambtshalve aanslag op: een schatting van je inkomen op basis van de gegevens die zij hebben. Zo'n schatting houdt geen rekening met je hypotheekrenteaftrek, want die kennen ze niet uit zichzelf. Voor een huiseigenaar valt dat vrijwel altijd ongunstig uit.

Ben je het niet eens met een ambtshalve aanslag, dan maak je binnen zes weken na de dagtekening bezwaar en doe je alsnog aangifte. Buiten die zes weken kun je nog om een herziening vragen, maar dan sta je zwakker en verlies je het recht op beroep bij de rechter. Hoe je de aangifte alsnog invult staat stap voor stap in de gids over belastingaangifte doen.

Krijg je geld terug en had je geen aangiftebrief, dan is er niets aan de hand. Zonder uitnodiging is er geen aangifteplicht, dus ook geen boete; je loopt alleen je eigen teruggaaf mis zolang je niets doet.

Aangifte over 2024 en eerdere jaren

De aangifte over 2024 kon vanaf 1 maart 2025 worden ingediend en moest vóór 1 mei 2025 binnen zijn, of vóór de afwijkende datum uit de aangiftebrief. Wie dat toen liet lopen, is niet zonder opties.

Krijg je over een oud jaar geld terug, dan kun je tot vijf jaar na afloop van dat belastingjaar alsnog aangifte doen. Voor 2024 loopt die mogelijkheid tot en met 31 december 2029. Dat gebeurt vaker dan je denkt bij mensen die in dat jaar een huis kochten en de eenmalig aftrekbare financieringskosten nooit hebben opgevoerd.

Moet je over een oud jaar bijbetalen, dan is wachten duur. De belastingrente over 2024 loopt vanaf 1 juli 2025 en telt door tot de aanslag er is. Alsnog aangifte doen beperkt de schade, want daarmee zet je de afhandeling in gang in plaats van te wachten op een ambtshalve schatting.

Per belastingjaar gelden andere bedragen en percentages. Reken een oud jaar dus niet met de cijfers van nu door: het eigenwoningforfait per WOZ-schijf en het maximale aftrektarief verschillen per jaar.

Belastingjaar	Aangifte kon vanaf	Gebruikelijke uiterste dag	Definitieve aanslag uiterlijk	Teruggaaf vragen tot en met
2023	1 maart 2024	1 mei 2024	31 december 2026	31 december 2028
2024	1 maart 2025	1 mei 2025	31 december 2027	31 december 2029
2025	1 maart 2026	1 mei 2026	31 december 2028	31 december 2030
2026	1 maart 2027	1 mei 2027	31 december 2029	31 december 2031

Gecontroleerd op augustus 2026, zonder uitstel gerekend

Wanneer je met andere belastingen rond je huis te maken krijgt

Niet alles wat een huiseigenaar aan de fiscus betaalt, loopt via de aangifte inkomstenbelasting. Elke belasting heeft zijn eigen moment, en dat is bij het plannen van een verhuizing of een schenking net zo belangrijk als het bedrag zelf. Een overzicht van alle heffingen die bij een woning horen staat op de hub over belastingen en de WOZ-waarde.

De overdrachtsbelasting betaal je op de dag van de overdracht bij de notaris, niet achteraf via de aangifte. In 2026 is dat 2 procent voor je eigen woning en 0 procent voor kopers tussen 18 en 35 jaar tot een woningwaarde van 555.000 euro. Wat het in jouw geval wordt, reken je door met de rekenhulp voor de overdrachtsbelasting.

De vermindering van de energiebelasting zie je maandelijks terug in je voorschot en wordt op de jaarnota verrekend; daar komt geen aangifte aan te pas. De gemeentelijke aanslag met de WOZ-waarde valt meestal in februari, en ook daar geldt een bezwaartermijn van zes weken. Of jouw waarde klopt, controleer je met de WOZ-check.

Krijg je hulp van je ouders bij de aankoop, dan heeft de schenkbelasting een eigen aangifte met een eigen deadline. En verhuist je woning fiscaal van box 1 naar box 3, bijvoorbeeld omdat je hem verhuurt, dan verandert het moment waarop de aftrek stopt; wanneer dat gebeurt lees je bij de overgang van box 1 naar box 3.

Belasting	Wanneer je hem betaalt	Loopt via
Overdrachtsbelasting	Op de dag van de overdracht	De notaris
Eigenwoningforfait en hypotheekrenteaftrek	Bij de aangifte over het belastingjaar	Inkomstenbelasting box 1
Energiebelasting	Maandelijks in het voorschot, jaarlijks verrekend	Je energieleverancier
Gemeentelijke aanslag met WOZ-waarde	Meestal in februari, bezwaar binnen zes weken	De gemeente
Schenkbelasting	Aangifte vóór 1 maart van het jaar na de schenking	Eigen aangifte
Erfbelasting	Aangifte binnen twintig maanden na een overlijden vanaf 1 januari 2026	Eigen aangifte

Gecontroleerd op augustus 2026

Van aangiftebrief tot betaalde aanslag

Zo loopt een belastingjaar van begin tot eind, met de termijn die bij elke stap hoort.

1. Februari: kijk of er een aangiftebrief klaarstaat

   De aangiftebrief komt in je Berichtenbox of op de mat en noemt de datum waarvóór je aangifte binnen moet zijn. Kreeg je geen brief en verwacht je een bijbetaling boven de aanslaggrens van 58 euro in 2026, vraag dan zelf een uitnodiging aan.

2. Vanaf 1 maart: controleer de vooraf ingevulde gegevens

   De vooraf ingevulde aangifte staat vanaf 1 maart klaar. Leg de jaaropgave van je hypotheekverstrekker en de WOZ-beschikking van je gemeente ernaast en controleer of de bedragen kloppen; de Belastingdienst vult niet alles in en corrigeert niet wat jij vergeet.

3. Vóór 1 april: verstuur de aangifte als je snel bericht wilt

   Aangifte vóór 1 april geeft je de toezegging van bericht vóór 1 juli. Bij een teruggaaf is dat het verschil tussen geld in juni en geld in het najaar. Kloppen niet alle gegevens, stuur dan liever een juiste aangifte iets later dan een snelle die je moet corrigeren.

4. Vóór 1 mei: uiterste dag, of vraag uitstel aan

   Op deze datum moet de aangifte binnen zijn en hier ligt ook de grens voor de belastingrente. Red je het niet, vraag dan vóór deze dag uitstel aan; particulieren krijgen doorgaans tot 1 september. Uitstel stopt de rente niet, dus vraag bij een verwachte bijbetaling ook een voorlopige aanslag aan.

5. Vóór 1 juli of binnen drie maanden: controleer de aanslag

   Vergelijk het bedrag op het biljet regel voor regel met je eigen aangifte. Wijkt het af, dan zit daar meestal een correctie achter waar ook belastingrente bij hoort. Een definitieve aanslag herken je aan de vermelding op het biljet zelf.

6. Binnen zes weken: betalen of bezwaar maken

   Vanaf de dagtekening loop je zes weken voor de betaling en zes weken voor het bezwaar. Betaal op tijd, ook als je bezwaar maakt, of vraag apart uitstel van betaling aan. Anders komen er invorderingskosten bovenop een discussie die je misschien gaat winnen.

7. Daarna: zet het lopende jaar goed

   Bleek uit je aangifte dat je structureel geld terugkrijgt of moet bijbetalen, pas dan je voorlopige aanslag voor het lopende jaar aan. Dat voorkomt dat je een jaar later opnieuw voor dezelfde verrassing staat, en het scheelt belastingrente als je moet bijbetalen.

Overdrachtsbelasting

Kies je situatie en zie meteen het tarief, het bedrag en of je onder de startersvrijstelling valt. Open de volledige overdrachtsbelasting

Voordat je de aangifte verstuurt

• De datum uit je aangiftebrief staat in je agenda, niet de vuistregel van 1 mei
• De jaaropgave van je hypotheekverstrekker over het juiste belastingjaar ligt erbij
• De WOZ-waarde in de aangifte hoort bij het juiste jaar en komt overeen met je beschikking
• In het jaar van aankoop staan ook de eenmalig aftrekbare financieringskosten in de aangifte
• Je weet of je vóór 1 april verstuurt of alleen 1 mei haalt
• Bij uitstel heb je gecheckt of een voorlopige aanslag de belastingrente kan voorkomen
• Je rekeningnummer in Mijn Belastingdienst is actueel voor een eventuele teruggaaf
• De datum van de aanslag en de zes weken daarna staan genoteerd voor betaling of bezwaar

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

Wachten op een aangiftebrief die nooit komt

Geen brief betekent niet automatisch geen plicht. Moet je over een jaar meer dan 58 euro bijbetalen, de aanslaggrens van 2026, dan vraag je zelf een uitnodiging aan. Doe je dat niet en komt het later aan het licht, dan volgt een navordering met belastingrente vanaf 1 juli na het belastingjaar.

De aangifte op 30 april insturen en snel bericht verwachten

De toezegging van bericht vóór 1 juli hoort bij aangiftes van vóór 1 april. Wie eind april verstuurt valt onder de streeftermijn van drie maanden, en die wordt in drukke jaren niet altijd gehaald. Bij een teruggaaf van een paar duizend euro is dat maanden wachten op je eigen geld.

Uitstel vragen en denken dat de rente stilstaat

Uitstel verschuift alleen de aangiftedatum. De belastingrente loopt vanaf 1 juli na het belastingjaar gewoon door, in 2026 tegen 5 procent. Bij een bijbetaling van vijfduizend euro en een half jaar vertraging kost dat ongeveer 125 euro, en dat had een voorlopige aanslag kunnen voorkomen.

De voorlopige aanslag na een wijziging laten staan

Los je af, sluit je over of verkoop je de woning, dan daalt je aftrek meteen. De maandelijkse teruggaaf loopt intussen op het oude bedrag door. Bij de aangifte moet je alles in één keer terugbetalen, en over dat bedrag rekent de Belastingdienst belastingrente vanaf 1 juli na het belastingjaar.

Denken dat een oude teruggaaf verlopen is

Veel mensen laten een teruggaaf over een oud jaar liggen omdat de aangiftedatum voorbij is. Terwijl je tot vijf jaar na afloop van het belastingjaar alsnog aangifte kunt doen: over 2024 tot en met 31 december 2029. Juist in een aankoopjaar met eenmalig aftrekbare kosten gaat het om serieuze bedragen.

De zes weken op de aanslag laten verstrijken

De betaaltermijn en de bezwaartermijn beginnen allebei op de dagtekening van het biljet, en niet op de dag dat je de post opent. Te laat betalen levert een aanmaning met kosten en invorderingsrente op. Te laat bezwaar maken kost je het recht op beroep bij de rechter, ook als je inhoudelijk gelijk hebt.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Een gewone aangifte met één koophuis, één hypotheek en loon uit dienstbetrekking doe je prima zelf. De vooraf ingevulde gegevens dekken het meeste, en wat je moet aanvullen staat op je jaaropgave en je WOZ-beschikking.

Het wordt anders bij een jaar met een breuklijn erin. Aankoop, verkoop, echtscheiding, overlijden, twee woningen tegelijk, een verhuurd deel of een lening bij familie: in die situaties bepaalt de fiscale volgorde het bedrag, en een fout werkt jarenlang door in je eigenwoningreserve. Een belastingadviseur of fiscalist rekent zo'n jaar door voor grofweg 150 tot 400 euro, en bij een complexe scheiding of nalatenschap loopt dat op naar enkele honderden euro's meer. Via een adviseur valt je aangifte bovendien onder de uitstelregeling voor consulenten.

Voor een discussie over een aanslag of een ambtshalve schatting is de bezwaartermijn van zes weken het scharnierpunt. Twijfel je of het de moeite is, dien dan eerst zelf een bezwaar in om de termijn veilig te stellen en zoek daarna uit of het klopt. Voor de vraag welke belasting bij welk moment hoort, kun je ook terecht bij de Belastingtelefoon; die geeft uitleg over de regels, maar geen advies over jouw keuzes.