Zonnestroom: wat je dak oplevert en hoe je het zelf gebruikt
Zonnestroom is de elektriciteit die je zonnepanelen van zonlicht maken. Op een gunstig gelegen dak levert elke wattpiek in 2026 ongeveer 0,87 kilowattuur per jaar op, dus een set van tien panelen komt op zo'n 3.800 kilowattuur. Tot en met 31 december 2026 is elke kilowattuur die je teruglevert net zoveel waard als eentje die je inkoopt, want je mag salderen. Vanaf 1 januari 2027 telt vooral wat je direct zelf verbruikt: teruglevering brengt dan nog ongeveer 6 cent per kilowattuur op, tegen zo'n 30 cent voor stroom die je zelf gebruikt.
- 0,87 kWh 2026 zonnestroom per wattpiek per jaar op een gunstig dak
- ± 3.800 kWh 2026 jaaropbrengst van een set van tien panelen
- 31 dec 2026 2026 laatste dag dat je zonnestroom mag salderen
- ± € 0,06 2026 indicatie vergoeding per teruggeleverde kilowattuur
- 30 tot 35% 2026 deel van de zonnestroom dat een huishouden zonder maatregelen direct zelf verbruikt
Gecontroleerd op augustus 2026
Wat zonnestroom is en hoe die je stopcontact bereikt
Zonnestroom is elektriciteit die rechtstreeks uit zonlicht wordt gemaakt. In een zonnepaneel zitten cellen van silicium die onder invloed van licht een gelijkspanning opwekken. Dat gebeurt zonder bewegende delen, zonder brandstof en zonder geluid, en het werkt op elke lichte dag, ook als de zon achter de wolken zit. Hoeveel er per paneel uit komt en wat zo'n dak kost, staat op de pagina over zonnepanelen kopen.
Wat de panelen maken is gelijkstroom, en daar kan je wasmachine niets mee. De omvormer zet die gelijkstroom om in wisselstroom van 230 volt en synchroniseert die met het net. Vanaf de omvormer loopt de stroom naar je meterkast, en daar gaat hij eerst naar de apparaten die op dat moment aanstaan. Alleen wat overblijft gaat de meter uit, het net op.
Die volgorde is de kern van het hele verhaal. Je huis eet altijd eerst van je eigen dak, want zonnestroom neemt de kortste weg. Pas als je opwek groter is dan je verbruik op datzelfde moment, wordt er teruggeleverd. In een gemiddeld huishouden gebeurt dat vooral tussen elf en drie op zomerse dagen, als er niemand thuis is.
Zonnestroom of zonne-energie
De woorden lopen door elkaar, maar ze dekken niet hetzelfde. Zonne-energie is het bredere begrip: alle energie die je uit zonlicht haalt, dus ook de warmte die een zonnecollector in een vat brengt. Zonnestroom is specifiek het elektrische deel daarvan, gemaakt door fotovoltaïsche panelen. Wie het over zonnestroom energie heeft, bedoelt in de praktijk vrijwel altijd die elektriciteit. Het verschil tussen warmte en stroom uit de zon staat verder uitgewerkt bij zonne-energie.
Hoeveel zonnestroom een dak per jaar oplevert
De rekenregel is eenvoudig. Vermenigvuldig het vermogen van je installatie in wattpiek met de jaaropbrengst per wattpiek, en je hebt het aantal kilowattuur. Voor een gunstig gelegen dak in Nederland is dat in 2026 ongeveer 0,87 kilowattuur per wattpiek per jaar. Tien panelen van 440 wattpiek zijn samen 4.400 wattpiek en leveren dus rond de 3.800 kilowattuur.
Wattpiek is het vermogen onder testomstandigheden, niet de opbrengst. Een paneel van 440 wattpiek haalt dat vermogen alleen op een heldere dag rond het middaguur; de rest van het jaar ligt het er ver onder. Verwar die twee getallen niet, want dat is de meest gemaakte rekenfout bij een offerte.
Oriëntatie en helling verschuiven de uitkomst behoorlijk. Pal zuid op ongeveer 35 graden is de hoogste opbrengst, oost en west leveren samen zo'n 15 procent minder per wattpiek maar spreiden de opwek over de dag, wat na 2026 juist gunstig is. Schaduw van een schoorsteen, een dakkapel of een boom kost meer dan mensen denken: één beschaduwde cel remt een hele paneelstring af, tenzij er optimizers of micro-omvormers onder liggen.
| Aantal panelen van 440 Wp | Vermogen | Zonnestroom per jaar | Past ongeveer bij |
|---|---|---|---|
| 4 panelen | 1.760 Wp | ± 1.530 kWh | een appartement of een aanvulling op een klein verbruik |
| 6 panelen | 2.640 Wp | ± 2.300 kWh | een huishouden van één tot twee personen |
| 8 panelen | 3.520 Wp | ± 3.060 kWh | een huishouden van twee tot drie personen |
| 10 panelen | 4.400 Wp | ± 3.830 kWh | een huishouden van vier personen |
| 14 panelen | 6.160 Wp | ± 5.360 kWh | een huishouden met een warmtepomp of een elektrische auto |
Gecontroleerd op gerekend met 0,87 kWh per wattpiek per jaar op een gunstig dak, augustus 2026
Een huishouden van vier personen verbruikt gemiddeld 3.710 kilowattuur per jaar (cijfer over 2024), een huishouden van twee personen 2.610 kilowattuur. Leg je installatie daar dicht bij in de buurt in plaats van je dak vol te leggen, want opwek boven je eigen verbruik is vanaf 2027 nog maar een fractie waard.
Wat het kost om zelf zonnestroom op te wekken
Een complete set van tien panelen kost in 2026 ongeveer 3.800 euro, inclusief omvormer, montagemateriaal en installatie. Kleinere sets zijn per paneel duurder, omdat de vaste kosten voor steiger, omvormer en bekabeling over minder panelen worden verdeeld. Wat er precies in een offerte hoort te staan en waar de prijsverschillen vandaan komen, leest de gids over de kosten van zonnepanelen voor.
Over de levering en installatie van zonnepanelen op of bij een woning geldt sinds 1 januari 2023 het btw-nultarief. Je betaalt dus geen btw en je hoeft ook niets terug te vragen. Voor installaties van vóór 2023 werkt het anders: daar kon je de btw terugvragen via een aanmelding als ondernemer bij de Belastingdienst, met de administratieve rompslomp die daarbij hoort. Hoe die oude route werkte en wanneer je er nog mee te maken hebt, staat bij de btw-teruggave op zonnepanelen.
Reken de kostprijs per opgewekte kilowattuur eens uit, dat maakt de rest van de keuzes makkelijker. Een installatie van 3.800 euro die 25 jaar lang 3.800 kilowattuur per jaar levert, produceert 95.000 kilowattuur. Dat is ongeveer 4 cent per kilowattuur, nog voor onderhoud en de vervanging van de omvormer. Zelf opgewekte zonnestroom is daarmee veruit de goedkoopste stroom in huis, ook zonder salderingsregeling.
Wat een kilowattuur zonnestroom je oplevert
Een kilowattuur zonnestroom is niet één bedrag waard. De waarde hangt af van wat ermee gebeurt, en die verdeling verandert op 1 januari 2027. Tot en met 31 december 2026 mag je salderen: elke teruggeleverde kilowattuur wordt weggestreept tegen een ingekochte, tot het niveau van je eigen jaarverbruik. Zolang dat kan, maakt het financieel weinig uit of je de stroom nu gebruikt of vanavond.
De salderingsregeling stopt in één keer, niet in stapjes. Vanaf 1 januari 2027 krijg je voor teruggeleverde zonnestroom alleen nog de terugleververgoeding van je energieleverancier, als indicatie zo'n 6 cent per kilowattuur (augustus 2026). Een kilowattuur die je zelf verbruikt bespaart je dan het volle leveringstarief, in de rekenvoorbeelden hieronder aangenomen op 30 cent. Dat verschil van een factor vijf stuurt vanaf dat moment alles.
Wat dat voor jouw dak betekent, reken je door met de rekenhulp voor de terugverdientijd van zonnepanelen. Vul daar je aantal panelen, je stroomprijs, de terugleververgoeding en je aandeel eigen verbruik in; dat laatste veld stuurt de uitkomst het sterkst.
| Wat er met de kilowattuur gebeurt | Waarde in 2026 | Waarde vanaf 2027 |
|---|---|---|
| Direct zelf verbruikt in huis | ± € 0,30 | ± € 0,30 |
| Teruggeleverd binnen je eigen jaarverbruik | ± € 0,30 via salderen | vervalt |
| Teruggeleverd boven je eigen jaarverbruik | ± € 0,06 | ± € 0,06 |
| Opgeslagen in een accu voor de avond | levert bovenop salderen niets op | ± € 0,27 na omzettingsverlies |
| Omgezet in warm water via een boiler | ± € 0,20, dus minder dan salderen | ± € 0,20 |
Gecontroleerd op bij een aangenomen stroomprijs van 0,30 euro per kWh en een terugleververgoeding van 0,06 euro, augustus 2026
De salderingsregeling loopt af op 31 december 2026 en er komt geen afbouwpad. Wie zijn terugverdiensom nog op saldering baseert, rekent zich vanaf volgend jaar rijk: bij een gemiddeld huishouden scheelt dat honderden euro's per jaar.
Zonnestroom die je direct zelf verbruikt
Een huishouden zonder verdere maatregelen verbruikt ongeveer 30 tot 35 procent van de eigen zonnestroom direct. Dat komt doordat de opwek midden op de dag piekt en het verbruik 's ochtends en 's avonds. Verschuiven kost niets en tilt dat aandeel vaak naar bijna de helft.
De grootste verbruikers zijn het makkelijkst te verplaatsen. Zet de wasmachine en de vaatwasser op de uitgestelde start rond het middaguur, laad een elektrische auto overdag in plaats van 's nachts, en laat de droger draaien als de zon staat. Een warmtepomp kun je met een tijdblok in de middag laten voorverwarmen, zodat het huis de warmte vasthoudt tot de avond.
Kijk in de app van je omvormer wanneer jouw opwek werkelijk piekt. Op een oost-westdak ligt die piek breder en lager dan op een zuiddak, en dan kun je apparaten ruimer over de dag verdelen. Wat je overhoudt, staat op je jaarafrekening bij het aantal teruggeleverde kilowattuur; dat getal is het uitgangspunt voor elke volgende stap.
Zet apparaten niet allemaal op hetzelfde tijdstip aan. Vier apparaten die tegelijk om twaalf uur starten trekken samen meer dan je dak op dat moment levert, waardoor je alsnog netstroom inkoopt. Spreiden over de middag levert meer eigen verbruik op dan clusteren.
Zonnestroom bewaren: een accu of warm water
Wie het aandeel eigen verbruik verder omhoog wil, moet de stroom vasthouden tot het moment dat het huis hem vraagt. Daar zijn twee routes voor, en ze verschillen een factor tien in prijs. Een thuisbatterij bewaart de zonnestroom als elektriciteit en geeft hem 's avonds terug; een zonnestroom boiler zet het overschot om in warm water en levert het terug als warmte, niet als stroom.
Een thuisbatterij van 10 kilowattuur kost in 2026 tussen de 5.500 en 8.500 euro inclusief installatie. Van elke kilowattuur die erin gaat komt 85 tot 95 procent er weer uit. Zo'n accu tilt het eigen verbruik van ongeveer een derde naar 60 tot 70 procent, maar op stroomprijs alleen verdient hij zich zelden binnen zijn levensduur terug. Wanneer de som wel uitkomt en welke rol een dynamisch contract daarin speelt, staat bij de accu bij zonnepanelen.
De volgorde die het meeste oplevert per geïnvesteerde euro is bijna altijd dezelfde: eerst verschuiven, dan warm water, dan pas een accu. Reken elke stap apart door, want de tweede stap verkleint de opbrengst van de derde.
| Manier om het overschot te gebruiken | Kosten in 2026 | Opbrengst per jaar vanaf 2027 |
|---|---|---|
| Verbruik verschuiven naar de middag | € 0 | ± € 100 tot € 150 |
| Zonnestroom boiler met een modulerende regelaar | € 500 tot € 1.500 | ± € 100 tot € 200 |
| Thuisbatterij van 10 kWh | € 5.500 tot € 8.500 | ± € 250 tot € 300 |
Gecontroleerd op richtbedragen bij een installatie van tien panelen en een aangenomen stroomprijs van 0,30 euro per kWh, augustus 2026
Een zonnestroom boiler: het overschot als warm water
Een zonnestroom boiler is een boilervat met een elektrisch element en een regelaar die meet hoeveel stroom er op dat moment richting het net gaat. Precies dat overschot stuurt de regelaar naar het element. Slaat de wasmachine aan en verdwijnt het overschot, dan draait het element meteen terug. Zo koopt het systeem in principe geen netstroom in en eet het alleen wat er anders was weggelopen.
Verwar hem niet met een zonneboiler. Een zonneboiler heeft een collector op het dak die warmte opvangt en rechtstreeks in het vat brengt, zonder tussenkomst van elektriciteit. Een zonnestroom boiler heeft niets extra's op het dak nodig en maakt de omweg via je bestaande panelen. Voor een zonneboiler bestaat wel ISDE-subsidie, van 300 tot 1.750 euro in 2026 afhankelijk van collectoroppervlak en vatinhoud; voor een boiler die op zonnestroom draait is er geen landelijke regeling.
Het systeem kost in 2026 grofweg 500 tot 1.500 euro geïnstalleerd, afhankelijk van of er ook een vat bij moet. Kies een regelaar die kan moduleren, dus die het vermogen traploos meebeweegt met het overschot; een regelaar die alleen aan of uit kan, koopt bij een half overschot alsnog netstroom in. Het element vraagt meestal een eigen groep in de meterkast. Alle voorwaarden, de ruimte die zo'n vat vraagt en het legionellapunt staan bij de zonnestroomboiler.
De vuistregel voor de vraag of het past: lever je minder dan duizend kilowattuur per jaar terug, dan heeft een vat te weinig te eten. Een huishouden van drie gebruikt ongeveer 150 kuub gas per jaar voor warm water, omgerekend rond de 1.000 kilowattuur warmte, en meer dan dat kan een boiler niet nuttig opnemen.
Zonnestroom en je energiecontract
Je contract bepaalt wat je voor teruglevering krijgt en wat je ervoor betaalt. Leveranciers hanteren sinds het aangekondigde einde van de saldering sterk uiteenlopende voorwaarden: de een geeft een vaste terugleververgoeding per kilowattuur, de ander rekent daarnaast terugleverkosten die met je teruggeleverde volume meelopen. Die kosten kunnen een flink deel van je voordeel opeten, en ze staan zelden op de eerste pagina van het aanbod.
Vergelijk daarom niet op het leveringstarief alleen. Zet het inkooptarief, de terugleververgoeding en de eventuele terugleverkosten naast elkaar en reken ze om naar een bedrag per jaar bij jouw teruglevering. De vergelijking per aanbieder staat bij de beste energieleverancier met zonnepanelen en de keuze tussen vast, variabel en dynamisch bij het beste energiecontract met zonnepanelen.
Een dynamisch contract verandert het spel als je stuurbare apparaten hebt. Je betaalt dan het uurtarief van de beurs, dat midden op zonnige dagen laag of zelfs negatief kan zijn. Wie op dat soort momenten juist verbruikt of laadt en 's avonds ontlaadt, haalt er meer uit dan met een vast tarief. Wie niets kan sturen, loopt vooral het prijsrisico.
Bij negatieve prijzen op de stroommarkt betalen sommige leveranciers niets voor teruglevering, en enkele omvormers schakelen dan zelf af. Controleer in je voorwaarden hoe jouw leverancier met die uren omgaat voordat je een contract voor meerdere jaren tekent.
Zonnestroom op een klein, plat of vol dak
Niet elk huis heeft een schuin zuiddak met ruimte voor tien panelen. Op een plat dak liggen de panelen in bakken met ballast, meestal in oost-westopstelling, met een opbrengst van ongeveer 0,74 kilowattuur per wattpiek per jaar in plaats van 0,87 (2026). Daar staat tegenover dat de opwek breder over de dag ligt en dat er meer panelen per vierkante meter passen. De constructie, de randzone en het gewicht staan uitgewerkt bij zonnepanelen op een plat dak.
Voor huurders, appartementbewoners en iedereen met een schuurdak of balkon bestaat de kleine variant: een paneel dat je zelf plaatst en in een stopcontact steekt. Zo'n paneel levert per stuk enkele honderden kilowattuur per jaar, gaat rechtstreeks je huisinstallatie in en vraagt geen installateur. De regels voor aanmelding bij je netbeheerder en de grenzen aan het vermogen staan bij het zonnepaneel met stekker.
Op sommige plekken is het net vol. Netbeheerders kunnen bij zware netcongestie de teruglevering begrenzen, en in nieuwbouwwijken loopt de aanmelding van een grote installatie soms tegen een wachttijd aan. Meld je installatie hoe dan ook aan; dat is verplicht en het voorkomt gedoe met de meting. Meer over de techniek achter panelen en omvormers staat op de hub over zonnepanelen.
Zo haal je meer uit je zonnestroom
Werk van gratis naar duur, want elke stap verkleint de opbrengst van de volgende.
-
Zoek op hoeveel je werkelijk teruglevert
Pak je jaarafrekening erbij en noteer de opgewekte en de teruggeleverde kilowattuur. Het verschil is wat je nu al direct zelf gebruikt. Onder de duizend kilowattuur teruglevering valt er weinig te winnen met een vat of een accu.
-
Kijk wanneer je opwek piekt
In de app van je omvormer zie je de opwek per uur. Een zuiddak piekt scherp rond het middaguur, een oost-westdak levert breder en lager. Die grafiek bepaalt op welke tijden je apparaten het meest opleveren.
-
Verschuif de grote verbruikers naar de middag
Zet was, vaat, droger en het laden van een auto op de uren met de hoogste opwek, en spreid ze over de middag in plaats van ze te clusteren. Dit kost niets en tilt het eigen verbruik meestal van een derde naar bijna de helft.
-
Reken door wat je vanaf 2027 overhoudt
Vul je nieuwe aandeel eigen verbruik in bij de rekenhulp voor de terugverdientijd, samen met je stroomprijs en de terugleververgoeding uit je contract. Zo zie je zwart op wit wat er nog te winnen valt met een investering.
-
Kies pas daarna warm water of opslag
Gebruik je veel warm water en heb je ruimte voor een vat, dan is een zonnestroomboiler de goedkoopste volgende stap. Een accu komt daarna pas in beeld, en alleen als je hem slim kunt aansturen.
-
Zet je energiecontract goed voordat 2027 begint
Controleer voor 1 januari 2027 wat je leverancier vanaf dan betaalt voor teruglevering en of hij terugleverkosten rekent. Loopt je contract af, vergelijk dan op het totaalplaatje via de gids over het beste energiecontract met zonnepanelen.
Terugverdientijd zonnepanelen
Vul je dak, verbruik en stroomprijs in en zie de opbrengst per jaar en het jaar waarin je installatie zichzelf heeft terugbetaald. Open de volledige terugverdientijd zonnepanelen
Check dit voor je zonnestroom
Doorgerekend: zo pakt het uit
Tien panelen op een tussenwoning, van 2026 naar 2027
Stel, je legt tien panelen van 440 wattpiek op een schuin dak op het zuidwesten: samen 4.400 wattpiek. Bij 0,87 kilowattuur per wattpiek (cijfer 2026) levert dat ongeveer 3.800 kilowattuur zonnestroom per jaar. Je huishouden telt vier personen en verbruikt 3.710 kilowattuur per jaar, het gemiddelde over 2024. De installatie kost 3.800 euro in 2026, zonder btw dankzij het nultarief sinds 2023.
In 2026 saldeer je. Van je opwek wordt 3.710 kilowattuur weggestreept tegen je verbruik, tegen een aangenomen stroomprijs van 0,30 euro is dat 1.113 euro. De 90 kilowattuur boven je jaarverbruik levert bij 6 cent nog 5 euro op. Samen 1.118 euro in dat eerste jaar.
In 2027 verandert het beeld. Zonder maatregelen gebruik je ongeveer 30 procent direct zelf: 1.140 kilowattuur × 0,30 = 342 euro. De overige 2.660 kilowattuur levert bij 6 cent 160 euro op. Het jaartotaal zakt naar 502 euro, ruim 600 euro minder dan het jaar ervoor.
Verschuif je vervolgens de was, de vaat en het laden naar de middag en kom je op 45 procent eigen verbruik, dan wordt het 1.710 × 0,30 = 513 euro plus 2.090 × 0,06 = 125 euro, samen 638 euro per jaar. Dat is 136 euro extra zonder één euro investering. Na het eerste jaar staat er nog 3.800 - 1.118 = 2.682 euro open; bij 638 euro per jaar is de installatie na ruim vijf jaar terugverdiend, en daarna levert ze nog twintig jaar door.
Het overschot omzetten in warm water
Stel, je hebt datzelfde dak en je levert in 2027 nog 2.090 kilowattuur per jaar terug. Je laat voor 900 euro een zonnestroom boiler plaatsen: een vat van tweehonderd liter met een modulerende regelaar, binnen de bandbreedte van 500 tot 1.500 euro die in 2026 gebruikelijk is. Er is geen landelijke subsidie voor.
Je huishouden van vier gebruikt ongeveer 195 kuub gas per jaar voor warm water. Een kuub gas levert in een combiketel zo'n 6,8 kilowattuur nuttige warmte voor tapwater, dus je warmwatervraag is ongeveer 1.300 kilowattuur. In de winter is er geen overschot, dus reken erop dat de boiler ongeveer 900 kilowattuur per jaar oppikt en de ketel de rest doet.
Wat je misloopt: die 900 kilowattuur bracht als teruglevering 900 × 0,06 = 54 euro op. Wat je bespaart: 900 kilowattuur warmte komt overeen met 132 kuub gas, bij een aangenomen gasprijs van 1,40 euro per kuub goed voor 185 euro. Het saldo is 185 - 54 = 131 euro per jaar, dus de 900 euro is na bijna zeven jaar terug.
In 2026 pakt dezelfde som negatief uit. Zolang je saldeert is die 900 kilowattuur 0,30 euro per stuk waard, dus 270 euro, tegenover 185 euro bespaard gas: een verlies van 85 euro. Een zonnestroom boiler laten plaatsen kan nu al, maar zet de sturing pas actief aan zodra de saldering per 1 januari 2027 stopt.
Veelgemaakte fouten
De terugverdientijd nog op salderen baseren
Offertes en oude rekentools gaan er soms nog van uit dat elke kilowattuur het volle leveringstarief waard is. Vanaf 1 januari 2027 geldt dat alleen voor de stroom die je direct zelf verbruikt. Bij een gemiddelde installatie scheelt die aanname ruim 600 euro per jaar.
Wattpiek verwarren met kilowattuur
Wattpiek is het vermogen onder testomstandigheden, kilowattuur is de opbrengst over een jaar. Wie 4.400 wattpiek leest als 4.400 kilowattuur, rekent zich ongeveer 15 procent rijk en kiest daardoor te veel panelen.
Het dak vol leggen zonder naar het verbruik te kijken
Elke kilowattuur boven je eigen jaarverbruik brengt vanaf 2027 nog ongeveer 6 cent op. Twee extra panelen kosten dan al snel zeven- of achthonderd euro en leveren zo'n 45 euro per jaar. Die verdien je binnen de levensduur van de installatie niet meer terug.
Terugleverkosten vergeten in de som
Sommige leveranciers rekenen een vast of variabel bedrag voor wie veel teruglevert. Dat staat los van de terugleververgoeding en drukt het rendement met tientallen tot honderden euro's per jaar. Reken met het saldo van vergoeding min kosten, niet met de vergoeding alleen.
Een boiler of accu kopen voordat het verschuiven is gedaan
Verschuiven is gratis en pakt de goedkoopste kilowattuur het eerst. Wie eerst investeert en daarna pas gaat schuiven, ontdekt dat het vat of de accu minder te doen heeft dan de verkoper voorrekende, terwijl de investering al staat.
De boiler op een timer zetten in plaats van op het overschot
Een element dat elke middag om twaalf uur een uur aanslaat, verwarmt ook op bewolkte dagen en koopt dan gewoon netstroom in tegen ongeveer 0,30 euro per kilowattuur (2026). Alleen een regelaar die het werkelijke overschot volgt, doet wat je ervan verwacht.
Veelgestelde vragen
Wat is zonnestroom precies?
Zonnestroom is elektriciteit die zonnepanelen rechtstreeks uit zonlicht maken. In de cellen van een paneel ontstaat onder invloed van licht een gelijkspanning; de omvormer maakt daar wisselstroom van 230 volt van, die je huisinstallatie in gaat. De stroom gaat eerst naar de apparaten die op dat moment aanstaan, en pas wat overblijft gaat het net op.
Is zonnestroom energie hetzelfde als zonne-energie?
Niet helemaal. Zonne-energie is het overkoepelende begrip voor alle energie uit zonlicht, dus ook de warmte die een zonnecollector in een boilervat brengt. Zonnestroom is specifiek de elektriciteit uit fotovoltaïsche panelen. In het dagelijks gebruik bedoelen mensen met zonnestroom energie vrijwel altijd die elektriciteit uit hun eigen panelen.
Hoeveel zonnestroom levert een paneel per jaar op?
Reken op ongeveer 0,87 kilowattuur per wattpiek per jaar op een gunstig gelegen schuin dak, het cijfer voor 2026. Een paneel van 440 wattpiek levert dan zo'n 380 kilowattuur per jaar. Op een plat dak in oost-westopstelling ligt dat rond de 0,74 kilowattuur per wattpiek, dus ongeveer 325 kilowattuur per paneel. Schaduw en een afwijkende oriëntatie halen daar nog een deel af.
Wat gebeurt er met zonnestroom die je niet zelf gebruikt?
Die gaat via je meter het net op. Tot en met 31 december 2026 wordt hij gesaldeerd: teruggeleverde kilowattuur worden weggestreept tegen ingekochte, tot het niveau van je eigen jaarverbruik. Wat je daarboven teruglevert, wordt vergoed tegen het tarief van je leverancier, indicatief zo'n 6 cent per kilowattuur in 2026. Vanaf 1 januari 2027 geldt die vergoeding voor alles wat je teruglevert.
Wat is een zonnestroom boiler?
Een boilervat met een elektrisch element en een regelaar die meet hoeveel stroom er richting het net gaat en precies dat overschot naar het element stuurt. Je zonnestroom blijft dan als warm water in huis in plaats van voor een paar cent weg te lopen. Compleet geïnstalleerd kost zo'n systeem in 2026 grofweg 500 tot 1.500 euro. Er is geen landelijke subsidie voor.
Is een zonnestroom boiler hetzelfde als een zonneboiler?
Nee. Een zonneboiler heeft een collector op het dak die warmte opvangt en direct in het vat brengt, zonder elektriciteit. Een zonnestroom boiler gebruikt de panelen die je al hebt en maakt de omweg via stroom. Voor een zonneboiler bestaat ISDE-subsidie van 300 tot 1.750 euro in 2026, afhankelijk van het collectoroppervlak en de inhoud van het vat; voor een boiler op zonnestroom niet.
Hoeveel van je eigen zonnestroom gebruik je gemiddeld zelf?
Zonder maatregelen ongeveer 30 tot 35 procent. De opwek piekt midden op de dag en het verbruik ligt vooral 's ochtends en 's avonds. Door de was, de vaat en het laden van een auto naar de middaguren te verschuiven, komt een gemiddeld huishouden op ongeveer 45 tot 50 procent. Met een thuisbatterij van 10 kilowattuur wordt dat 60 tot 70 procent.
Kun je zonnestroom opslaan?
Ja, in een thuisbatterij of als warmte in een boilervat. Een accu van 10 kilowattuur kost in 2026 tussen de 5.500 en 8.500 euro en geeft 85 tot 95 procent van wat erin gaat weer terug. Een boiler is met 500 tot 1.500 euro veel goedkoper, maar levert de energie alleen als warm water terug. Beide zijn pas interessant zodra het salderen op 1 januari 2027 stopt.
Levert zonnestroom in de winter nog iets op?
Ja, maar veel minder. Ruwweg driekwart van de jaaropbrengst valt tussen april en september, en in december levert een installatie soms nog geen tiende van wat ze in juni doet. Panelen werken ook bij bewolking, alleen op een fractie van hun vermogen. Voor een boiler of accu betekent dat: in de winter staat het systeem grotendeels stil.
Wat kost een zelf opgewekte kilowattuur zonnestroom?
Deel de investering door de totale opbrengst over de levensduur. Een set van 3.800 euro in 2026 die 25 jaar lang ongeveer 3.800 kilowattuur per jaar levert, komt uit op zo'n 4 cent per kilowattuur. Tel daar de vervanging van de omvormer na twaalf tot vijftien jaar bij op en je zit rond de 5 cent, ruim onder het leveringstarief.
Moet je zonnestroom aanmelden bij de netbeheerder?
Ja, het aanmelden van een productie-installatie is verplicht en gaat via het landelijke register energiecontracten.nl. De installateur doet het meestal voor je. Aanmelden zorgt ervoor dat je meter de teruglevering apart registreert en dat je leverancier de juiste afrekening maakt. Bij een stekkerpaneel geldt dezelfde meldplicht, ook al plaats je het zelf.
Wordt zonnestroom belast?
Over de zonnestroom die je zelf opwekt en verbruikt betaal je geen energiebelasting en geen btw, want die stroom komt niet van je leverancier. Over de stroom die je wel inkoopt betaal je de gebruikelijke heffingen. Zolang je saldeert, betaal je die heffingen alleen over het saldo. Vanaf 1 januari 2027 reken je gewoon af over alles wat je inkoopt.
Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt
Voor de meeste huishoudens is zonnestroom een zaak van zelf uitrekenen en offertes vergelijken, en daar heb je geen adviseur voor nodig. Een erkend installateur wordt pas nodig bij de aanleg zelf, bij het bijplaatsen op een bestaande omvormer en bij alles wat de meterkast raakt; werk aan een groep of aan de aansluiting van een boilerelement laat je door een erkend elektrotechnisch installateur doen, waarbij het uurtarief in 2026 doorgaans tussen de 55 en 85 euro ligt. Twijfel je of je dakconstructie het gewicht van een opstelling met ballast draagt, dan is een constructeur voor een paar honderd euro goedkoper dan een dak dat je later moet verstevigen. Voor de financiële kant geldt: laat je niet leiden door de opbrengstberekening van de verkoper, maar reken de som na met de rekenhulp voor de terugverdientijd van zonnepanelen en met de tarieven uit je eigen contract. Gaat het om een woning die je verhuurt, om een gedeeld dak in een vereniging van eigenaars of om een installatie waarbij je stroom aan derden levert, dan liggen er fiscale en juridische vragen die per situatie verschillen; daarvoor is een gesprek met een fiscalist of met de VvE-beheerder het juiste adres.