Hr-ketel: rendement, prijs en het verschil met een gewone cv-ketel
Een hr-ketel is een cv-ketel die de waterdamp in zijn eigen rookgassen laat condenseren en zo ook die warmte nog gebruikt. Daardoor haalt hij een rendement van 100 tot 107 procent op onderwaarde, tegen 80 tot 90 procent bij de oude vr-ketel. Een hr-combiketel kost in 2026 tussen de 2.000 en 3.500 euro inclusief plaatsing, en subsidie is er niet op. Het hoge rendement komt er pas echt uit als je de aanvoertemperatuur laag zet, want een hr-ketel die op 80 graden stookt condenseert nauwelijks.
- 107% norm rendement op onderwaarde van een hr107-ketel
- € 2.000 tot € 3.500 2026 hr-combiketel inclusief plaatsing
- 10 tot 15% gemiddeld gasbesparing als je een vr-ketel vervangt
- € 0 2026 landelijke subsidie op een hr-ketel
- 15 jaar gemiddeld levensduur van een hr-ketel
Gecontroleerd op augustus 2026
Wat een hr-ketel is en hoe hij aan zijn rendement komt
Hr staat voor hoog rendement. Een hr-ketel is een gewone cv-ketel die één ding extra doet: hij koelt zijn eigen rookgassen zo ver af dat de waterdamp erin condenseert. Bij die condensatie komt warmte vrij die in een oudere ketel gewoon de schoorsteen uit ging. Die warmte gaat nu alsnog naar je radiatoren.
Het condenswater dat daarbij ontstaat moet weg. Daarom heeft elke hr-ketel een condensafvoer naar het riool, een slangetje dat bij oudere ketels ontbreekt. Per jaar gaat het om honderden liters licht zuur water, en dat is meteen het bewijs dat het toestel doet wat het moet doen: een hr-ketel die nooit condenswater produceert, stookt te heet.
De rest van het toestel werkt hetzelfde als bij elke andere ketel. Een brander verwarmt water, een pomp stuurt dat rond door de centrale verwarming, en een combitoestel maakt daarnaast je douchewater. Het verschil zit in de warmtewisselaar en de manier waarop de rookgassen worden afgevoerd, niet in wat je als bewoner bedient.
Omdat er koudere rookgassen uitkomen, kan de afvoer van kunststof zijn en hoeft er geen trek in een schoorsteen te zitten. Dat maakt een hr-ketel geschikt voor een gevelafvoer of een gedeeld kanaal, mits dat kanaal geschikt is voor overdruk.
Het verschil tussen een cv-ketel en een hr-ketel
De vraag naar het verschil tussen cv en hr komt vaak voor, en het antwoord is dat het geen twee soorten apparaten zijn. Cv is de functie: centrale verwarming vanuit één toestel. Hr is een eigenschap van dat toestel: het rendement waarmee het gas in warmte wordt omgezet. Elke hr-ketel is een cv-ketel, maar niet elke cv-ketel is een hr-ketel.
Historisch zijn er drie generaties. De cr-ketel (conventioneel rendement) uit de jaren zeventig en tachtig blies de rookgassen warm naar buiten. De vr-ketel (verbeterd rendement) won een deel van die warmte terug maar condenseerde niet. De hr-ketel condenseert wel, en dat is de sprong die het meeste gas scheelt.
Nieuwe vr-ketels zijn niet meer te koop. De Europese ecodesign-eisen voor cv-toestellen laten sinds 2015 voor een normale woning in de praktijk alleen nog condenserende toestellen toe. Wie nu een nieuwe cv-ketel laat plaatsen krijgt dus vanzelf een hr-ketel, ook als de installateur het woord niet gebruikt.
Hangt er nog een vr- of cr-ketel bij jou, dan zie je dat aan drie dingen: geen condensafvoer, een metalen of gemetselde afvoer die heet wordt, en een bouwjaar van voor ongeveer 2000. Zo'n toestel is per definitie aan vervanging toe, want een ketel gaat gemiddeld vijftien jaar mee.
| Soort cv-ketel | Rendement op onderwaarde | Wat er met de rookgassen gebeurt | Nieuw te koop in 2026 |
|---|---|---|---|
| Cr-ketel, conventioneel rendement | ongeveer 70 tot 80 procent | Warme rookgassen verdwijnen door de schoorsteen | Nee, al decennia uit de handel |
| Vr-ketel, verbeterd rendement | ongeveer 80 tot 90 procent | Deel van de warmte teruggewonnen, geen condensatie | Nee |
| Hr-ketel | 100 tot 107 procent | Waterdamp condenseert, condenswater loopt naar het riool | Ja, dit is de standaard |
| Elektrische cv-ketel | bijna 100 procent van de ingezette stroom | Geen rookgassen en geen afvoer nodig | Ja, voor woningen zonder gasaansluiting |
Gecontroleerd op augustus 2026
Twijfel je of er een hr-ketel hangt? Kijk of er een dun kunststof slangetje van de onderkant van de ketel naar een afvoer loopt. Dat is de condensafvoer, en die zit alleen op een condenserend toestel.
Hr100, hr104 en hr107: wat de labels betekenen
Een rendement van 107 procent lijkt onmogelijk, en dat komt door de rekenmethode. Het rendement van een gasketel wordt in Nederland uitgedrukt op onderwaarde: de energie die vrijkomt bij verbranding zonder de warmte die in de waterdamp zit. Een ketel die die damp alsnog laat condenseren, gebruikt energie die in die noemer niet meetelt, en komt daardoor rekenkundig boven de 100 procent uit.
Reken je op bovenwaarde, waarbij de condensatiewarmte wel is meegeteld, dan zit een hr107-ketel op ongeveer 97 procent. Dat is het eerlijke getal om te onthouden: van elke kuub gas komt bijna alles als warmte in huis, en er valt met een gasketel simpelweg weinig meer te winnen.
De drie hr-labels van Gaskeur geven aan hoe hoog het rendement minimaal is. Hr107 is het hoogste en tegenwoordig de norm, hr104 en hr100 kom je alleen nog tegen op oudere toestellen. Naast het hr-label dragen ketels vaak nog andere Gaskeur-labels die over warm water, uitstoot of samenwerking met een zonneboiler gaan.
Verwar het hr op je ketel niet met het hr op glas. Hr++ glas gebruikt dezelfde afkorting voor iets heel anders, namelijk de isolatiewaarde van een dubbele ruit. De twee hebben niets met elkaar te maken, behalve dat ze allebei je gasrekening verlagen.
| Gaskeur-label | Waarover het gaat | Wat het betekent |
|---|---|---|
| Gaskeur HR100 | Rendement verwarming | Minimaal 100 procent op onderwaarde, ongeveer 90 procent op bovenwaarde |
| Gaskeur HR104 | Rendement verwarming | Minimaal 104 procent op onderwaarde, ongeveer 94 procent op bovenwaarde |
| Gaskeur HR107 | Rendement verwarming | Minimaal 107 procent op onderwaarde, ongeveer 97 procent op bovenwaarde; de norm bij nieuwe toestellen |
| Gaskeur HRww | Rendement warm water | Ook het douchewater wordt met hoog rendement gemaakt |
| Gaskeur CW | Warmwatercomfort | Klasse 1 tot en met 6, gemeten met vaste tappatronen |
| Gaskeur SV | Schone verbranding | Lagere uitstoot van stikstofoxiden dan de wettelijke eis |
| Gaskeur NZ | Naverwarming zonneboiler | De ketel kan voorverwarmd water van een zonneboiler netjes bijverwarmen |
Gecontroleerd op augustus 2026
De cw-klasse bepaalt je warme water, niet je verwarming
Bij een hr-combiketel staat naast het hr-label een cw-klasse. Die zegt niets over het rendement en alles over hoeveel warm water er per minuut uit de kraan komt. Kies je te laag, dan koelt je douche af zodra iemand de keukenkraan opendraait. Kies je te hoog, dan betaal je honderden euro's voor comfort dat je niet gebruikt.
Het vermogen voor verwarming en het vermogen voor warm water lopen bij een combiketel uiteen. Vrijwel elke woning heeft aan 20 tot 24 kilowatt verwarmingsvermogen genoeg, ook een vrijstaand huis; het warme water bepaalt of de ketel daarnaast 28 of 35 kilowatt moet kunnen. Dat is de reden dat een zwaardere ketel voor de verwarming zelf niets oplevert.
Een hogere cw-klasse vraagt bovendien meer gas per minuut. In oudere woningen is de gasleiding daar niet altijd op berekend, en dan komt er leidingwerk bij het kopen van de ketel kijken. Laat de installateur dat vooraf checken, want achteraf een leiding vervangen kost meer dan de meerprijs van de ketel zelf.
Heb je een ligbad dat snel vol moet of twee douches die tegelijk draaien, dan is een ketel met een apart voorraadvat vaak logischer dan de zwaarste combi. Die kost meer in aanschaf maar levert onbeperkt warm water zolang het vat gevuld is.
| Cw-klasse | Warm water, indicatie | Past bij | Hr-combiketel inclusief plaatsing in 2026 |
|---|---|---|---|
| Cw3 | ongeveer 9 liter per minuut | Eén of twee personen, gewone douche | € 2.000 tot € 2.600 |
| Cw4 | ongeveer 12,5 liter per minuut | Gezin met één douche en een keukenkraan | € 2.200 tot € 2.900 |
| Cw5 | ongeveer 15 liter per minuut | Regendouche of twee tappunten tegelijk | € 2.400 tot € 3.200 |
| Cw6 | ongeveer 17,5 liter per minuut | Ligbad dat snel vol moet | € 2.900 tot € 3.800 |
Gecontroleerd op gebruikelijke marktprijzen inclusief btw, augustus 2026
Een hogere cw-klasse levert geen gram gasbesparing op. Je koopt er alleen warmwatercomfort mee, en dat verschil betaal je één keer bij aanschaf en daarna elk jaar een beetje in stilstandverlies.
Wat een hr-ketel kost aan aanschaf en plaatsing
De prijs van een hr-ketel valt uiteen in het toestel en het werk eromheen. Het toestel zelf kost in 2026 tussen de 1.100 en 2.400 euro, afhankelijk van de cw-klasse en het merk. Het arbeidsloon voor plaatsen en aansluiten ligt bij de meeste installateurs tussen de 500 en 900 euro. Samen komt een hr-combiketel daarmee op 2.000 tot 3.500 euro inclusief btw.
De hr-ketelprijs die je online ziet, gaat bijna altijd over het kale toestel en is daarom slecht te vergelijken met een all-in offerte. Wie alleen naar de hr-cv-ketelprijs kijkt, mist de aansluitset, het afvoeren van de oude ketel en het eventuele meerwerk aan de rookgasafvoer. Wat er precies in een offerte hoort te staan, staat uitgesplitst in de gids over wat een cv-ketel kost.
Meerwerk is de post waar offertes uit elkaar lopen. Vervang je een vr-ketel, dan moet er een condensafvoer bij, en soms moet het bestaande kanaal worden gevoerd of vervangen. In een appartement met een gedeelde schacht kan dat oplopen tot enkele duizenden euro's, wat in de gids over de cv-installatie verder wordt uitgewerkt.
Huren is het alternatief voor wie de aanschaf niet in één keer wil betalen. Dat kost 25 tot 45 euro per maand inclusief onderhoud en storingen, en over vijftien jaar betaal je daarmee meer dan bij kopen. Je koopt er zekerheid mee: gaat het toestel stuk, dan is vervanging het probleem van de verhuurder.
| Post in een offerte | Bedrag in 2026 | Wanneer je het betaalt |
|---|---|---|
| Hr-toestel, afhankelijk van cw-klasse | € 1.100 tot € 2.400 | Altijd |
| Arbeidsloon plaatsen en aansluiten | € 500 tot € 900 | Altijd |
| Aansluitset, beugels en klein materiaal | € 100 tot € 250 | Bijna altijd bij een ander merk of model |
| Oude ketel afkoppelen en afvoeren | € 0 tot € 75 | Meestal inbegrepen in een all-in prijs |
| Condensafvoer aanleggen | € 100 tot € 300 | Bij vervanging van een vr- of cr-ketel |
| Rookgasafvoer vernieuwen of voeren | € 250 tot € 1.500 | Oud kanaal, gevelafvoer of gemetselde schoorsteen |
| Slimme of weersafhankelijke thermostaat | € 150 tot € 350 | Als de oude thermostaat niet past of niet modulerend is |
| All-in prijs hr-combiketel in een tussenwoning | € 2.000 tot € 3.500 | Het totaal |
| Huren inclusief onderhoud en storingsdienst | € 25 tot € 45 per maand | In plaats van kopen |
Gecontroleerd op gebruikelijke marktprijzen inclusief btw, augustus 2026
Wat een hr-ketel per jaar kost aan gas en onderhoud
De hr-ketelkosten per jaar bestaan uit gas, onderhoud en afschrijving, en het gas is daarvan veruit de grootste post. De aanschaf is eenmalig, het gas betaal je vijftien jaar lang. Hoeveel dat is, hangt vooral af van je woningtype en je isolatie. De cijfers hieronder gaan uit van het gemiddelde gasverbruik per woningtype volgens CBS en Milieu Centraal over 2024, en van een aangenomen gasprijs van 1,40 euro per kuub inclusief belastingen.
Dat verbruik is het totaal voor verwarmen, douchen en koken. Ongeveer driekwart gaat naar de ruimteverwarming, een vijfde naar warm water en de rest naar koken. Wie zijn gasrekening wil verlagen, wint dus veruit het meest op de verwarming zelf, niet op korter douchen.
Naast het gas kost een hr-ketel onderhoud. Een losse beurt bij een installateur ligt tussen de 90 en 150 euro, een abonnement met storingsdekking tussen de 100 en 200 euro per jaar. Wat zo'n beurt inhoudt en hoe vaak hij nodig is, staat in de gids over het onderhoud van een cv-ketel en in het bredere overzicht van onderhoud aan een verwarmingsketel.
Reken voor de totale kosten per jaar dus met de gaskosten, ongeveer 150 euro onderhoud en een afschrijving van zo'n 175 euro als je de aanschaf over vijftien jaar uitsmeert. In een tussenwoning kom je daarmee op ruim 1.500 euro per jaar, waarvan het gas het leeuwendeel vormt.
euro per jaar bron: gemiddeld gasverbruik CBS en Milieu Centraal over 2024, aangenomen gasprijs van 1,40 euro per m³ augustus 2026
| Woningtype | Gemiddeld gasverbruik per jaar | Gaskosten per jaar | Per maand |
|---|---|---|---|
| Appartement | 630 m³ | € 880 | € 73 |
| Tussenwoning | 880 m³ | € 1.230 | € 103 |
| Hoekwoning | 1.010 m³ | € 1.415 | € 118 |
| Twee-onder-een-kap | 1.150 m³ | € 1.610 | € 134 |
| Vrijstaande woning | 1.440 m³ | € 2.015 | € 168 |
Gecontroleerd op verbruikscijfers CBS en Milieu Centraal over 2024, aangenomen gasprijs van 1,40 euro per m³, augustus 2026
Zo haal je het hoge rendement er echt uit
Een hr-ketel condenseert alleen als het water dat uit de radiatoren terugkomt kouder is dan ongeveer 55 graden. Stook je op de fabrieksinstelling van 80 graden, dan komt het retourwater daar zelden onder en levert je hr-ketel in de praktijk niet veel meer dan een vr-ketel. Het rendement staat dus niet vast bij aanschaf, je stelt het zelf in.
Zet de aanvoertemperatuur daarom stapsgewijs lager, richting 60 graden en in een goed geïsoleerd huis zelfs richting 50. Test dat in een koude week: blijft het overal warm, dan houd je de lage stand aan. Kamers die achterblijven wijzen meestal op een te kleine radiator of een installatie die waterzijdig niet is ingeregeld, en dat is los op te lossen.
Een weersafhankelijke regeling doet dit automatisch. Die meet de buitentemperatuur en kiest daar de laagst mogelijke aanvoertemperatuur bij, waardoor de ketel bijna het hele stookseizoen in het condensatiegebied blijft. Dat is de goedkoopste rendementswinst die er op een bestaande ketel te halen valt.
Verder helpen drie kleine dingen. Zet de comfortstand voor warm water uit als je zelden 's ochtends direct warm water nodig hebt, wat volgens Milieu Centraal ongeveer vijftien kuub gas per jaar scheelt. Houd de waterdruk tussen de 1,5 en 2 bar. En controleer of de condensafvoer vrij ligt, want een verstopte afvoer laat de ketel in storing gaan of dwingt hem droog te draaien.
Isoleren en lager stoken versterken elkaar. Wie eerst de subsidie op hr++ glas benut en daarna de aanvoertemperatuur verlaagt, houdt hetzelfde comfort bij een merkbaar lager verbruik.
Plaatsen, regels en onderhoud van een hr-ketel
Sinds 1 april 2023 mogen alleen bedrijven met een wettelijk certificaat werken aan gasverbrandingsinstallaties. Dat geldt voor plaatsen, onderhouden, ombouwen en het verhelpen van storingen, en het geldt ook voor de rookgasafvoer. Vraag het certificaatnummer op voordat iemand aan je ketel komt; werk door een niet-gecertificeerd bedrijf is illegaal en kan bij schade je verzekering in de weg zitten.
Zelf een hr-ketel ophangen mag als bewoner niet meer voor het gasdeel. Waterleidingen aanpassen of een thermostaat vervangen mag wel, en dat scheelt in de offerte soms een uurtje arbeid.
Onderhoud houdt de verbranding schoon en het rendement op peil. Milieu Centraal noemt een beurt eens in de twee jaar voldoende voor een moderne hr-ketel; de meeste fabrikanten en installateurs hangen hun garantie aan een strakker schema, dus lees de garantievoorwaarden voordat je een jaar overslaat. Bij verkoop van je huis vraagt een koper vaak om de laatste onderhoudsbon.
De rookgasafvoer verdient bij vervanging aparte aandacht. Een hr-ketel werkt met overdruk en koudere rookgassen, waardoor oude gemetselde kanalen niet zonder meer geschikt zijn. In appartementen met een gezamenlijk kanaal beslist de VvE mee over welke toestellen erop mogen. Hoe dat traject loopt, staat in de gids over het vervangen van een cv-ketel en in het overzicht van de verwarmingsketel.
Laat de installateur de installatie na plaatsing waterzijdig inregelen en het opleverrapport achterlaten. Zonder dat papier heb je bij een garantieclaim of een verzekeringskwestie niets in handen.
Hr-ketel, hybride warmtepomp of elektrisch: wat past bij jouw huis
Op een hr-ketel bestaat geen landelijke subsidie. De ISDE van RVO geldt in 2026 voor isolatie, warmtepompen, zonneboilers en elektrisch koken, en een gasketel valt daar buiten. Een hybride warmtepomp naast je bestaande ketel levert wel subsidie op, in 2026 ongeveer 1.500 tot 3.000 euro afhankelijk van het apparaat.
Die hybride combinatie verwarmt met een warmtepomp zolang het buiten mild is en laat de hr-ketel bijspringen als het echt koud wordt of als er gedoucht wordt. Volgens Milieu Centraal verbruik je daarmee 60 tot 70 procent minder aardgas. De investering ligt fors hoger dan bij een ketel alleen, dus de vraag is of het verschil zich binnen de levensduur terugverdient.
Volledig elektrisch verwarmen kan met een warmtepomp of, in woningen zonder gasaansluiting, met een elektrische cv-ketel. Die laatste is goedkoop in aanschaf maar duur in gebruik, omdat elke kilowattuur warmte een kilowattuur stroom kost. Als tussenoplossing is hij vooral logisch bij een klein, goed geïsoleerd huis.
De volgorde die in bijna elk huis geld oplevert: eerst isoleren, dan lager stoken, dan pas kiezen tussen ketel en warmtepomp. Een slecht geïsoleerd huis vraagt hoge aanvoertemperaturen, en juist daar presteert een warmtepomp slecht en condenseert een hr-ketel nauwelijks. Het bredere overzicht van de mogelijkheden staat op de hubpagina over verwarming.
| Keuze | Investering in 2026 | Subsidie in 2026 | Wanneer dit past |
|---|---|---|---|
| Hr-ketel vervangen door een nieuwe hr-ketel | € 2.000 tot € 3.500 | Geen | Ketel op leeftijd, huis matig geïsoleerd, geen plannen voor een verbouwing |
| Hr-ketel plus hybride warmtepomp | € 6.000 tot € 9.000 samen | ± € 1.500 tot € 3.000 ISDE | Redelijk geïsoleerd huis met ruimte voor een buitenunit |
| Volledige lucht-waterwarmtepomp | € 9.000 tot € 18.000 | ± € 2.000 tot € 4.500 ISDE | Goed geïsoleerd huis dat op lage temperatuur warm blijft |
| Elektrische cv-ketel | € 1.500 tot € 3.500 | Geen | Woning zonder gasaansluiting of een kleine, zeer goed geïsoleerde woning |
Gecontroleerd op ISDE-bedragen 2026 van RVO, marktprijzen augustus 2026
Zo kies je een hr-ketel en laat je hem plaatsen
Reken op twee tot vier weken tussen de eerste offerte en de plaatsing, en langer als er meerwerk aan de afvoer nodig is.
-
Zoek uit wat er nu hangt
Noteer merk, type, bouwjaar en of er een condensafvoer is. Daarmee weet je of je van een vr-ketel naar een hr-ketel gaat, en dus of er extra werk aan de afvoer bij komt. Het typeplaatje zit meestal aan de binnenkant van de mantel.
-
Bepaal je cw-klasse
Tel je tappunten en kijk of er wel eens twee tegelijk draaien. Eén douche en een keukenkraan komen uit op cw4, een regendouche of ligbad op cw5 of cw6. Verwarmingsvermogen hoeft daarbij zelden hoger dan 24 kilowatt.
-
Vraag drie offertes met dezelfde uitgangspunten
Geef alle installateurs dezelfde cw-klasse en vraag om een all-in prijs inclusief afvoer van de oude ketel. Laat hen de rookgasafvoer beoordelen en het meerwerk benoemen, anders vergelijk je appels met peren. Hoe je zo'n offerte leest staat bij een cv-ketel kopen.
-
Controleer het certificaat
Vraag het certificaatnummer voor werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties op en check het in het openbare register. Sinds 1 april 2023 is dat wettelijk verplicht voor het bedrijf dat de ketel plaatst en onderhoudt.
-
Plan de plaatsing buiten het stookseizoen
Een standaardvervanging duurt drie tot vijf uur en je hebt die dag geen verwarming en warm water. In het voorjaar en de zomer zijn installateurs beter beschikbaar en betaal je geen spoedtoeslag van 100 tot 300 euro.
-
Laat inregelen en stel de temperatuur laag
Vraag de installateur de installatie waterzijdig in te regelen en de aanvoertemperatuur op 60 graden of lager te zetten. Zonder die stap gebruikt een hr107-ketel zijn condensatievermogen nauwelijks.
-
Leg garantie en onderhoud vast
Bewaar de factuur, het opleverrapport en de garantievoorwaarden bij elkaar. Spreek meteen af wanneer de eerste onderhoudsbeurt valt, want de fabrieksgarantie hangt bij de meeste merken aan een vast onderhoudsschema.
Nalopen voordat je tekent
Doorgerekend: zo pakt het uit
Van een vr-ketel uit 2004 naar een hr107-ketel
Stel, in een tussenwoning hangt een vr-ketel uit 2004 en je stookt 1.400 kuub gas per jaar. Een hr-ketel condenseert wel en bespaart bij dezelfde warmtevraag ongeveer 12 procent, dus 168 kuub. Bij een aangenomen gasprijs van 1,40 euro per kuub scheelt dat 235 euro per jaar.
De vervanging kost 2.600 euro all-in, inclusief 150 euro voor een nieuwe condensafvoer. Puur op de gasbesparing gerekend is de terugverdientijd elf jaar. Over de vijftien jaar die een ketel gemiddeld meegaat komt de besparing op 3.525 euro, dus 925 euro meer dan de investering.
Zet je daarna ook de aanvoertemperatuur van 80 naar 60 graden, dan komt daar bij dit verbruik nog eens ongeveer 5 procent bij: 62 kuub, oftewel 87 euro per jaar. Samen kom je op 322 euro per jaar en zakt de terugverdientijd naar acht jaar. Een ketel van twintig jaar oud moest bovendien toch vervangen worden, dus in de praktijk is de besparing pure winst op een uitgave die er hoe dan ook aankwam.
Cw4 of cw6: wat de zwaarste combiketel echt kost
Stel, je vervangt de ketel in een rijtjeshuis met één douche en een ligbad dat je twee keer per maand gebruikt. Een cw4-toestel kost 2.500 euro inclusief plaatsing, een cw6-toestel 3.200 euro. Het verschil is 700 euro.
Op je gasrekening verandert daar niets van, want de cw-klasse gaat alleen over warm water per minuut. Over vijftien jaar betaal je dus 47 euro per jaar voor een bad dat sneller vol loopt. Komt daar nog een zwaardere gasleiding bij, dan loopt het verschil met 300 tot 600 euro verder op en zit je op ruim 70 euro per jaar.
Draaien er wel geregeld twee tappunten tegelijk, dan is diezelfde 47 euro per jaar goed besteed: een te lichte ketel laat je bij elke tweede kraan koud staan en dat los je later alleen op door opnieuw te vervangen. De rekensom zegt dus niet welke keuze goed is, maar wel wat het comfort per jaar kost.
Alleen een hr-ketel of een hybride warmtepomp erbij
Stel, een hoekwoning uit de jaren tachtig verbruikt 1.200 kuub gas per jaar en de ketel moet vervangen worden. Alleen een nieuwe hr-ketel kost 2.600 euro. Diezelfde ketel plus een hybride warmtepomp kost 7.000 euro, waarvan na 2.000 euro ISDE-subsidie 5.000 euro overblijft. Het verschil in investering is 2.400 euro.
De hybride variant vervangt ongeveer 60 procent van het gasverbruik: 720 kuub, goed voor 1.008 euro per jaar bij 1,40 euro per kuub. Die 720 kuub staat voor ongeveer 7.050 kilowattuur aan gasenergie, waarvan de ketel bij 90 procent rendement zo'n 6.350 kilowattuur als warmte in huis bracht.
Die warmte moet de warmtepomp nu leveren. Bij een jaarrendement van 3,5 kost dat ongeveer 1.815 kilowattuur stroom, oftewel 635 euro bij een aangenomen stroomprijs van 0,35 euro per kilowattuur. De netto besparing komt daarmee op 373 euro per jaar en de meerinvestering van 2.400 euro is in ruim zes jaar terug.
Twee dingen kunnen die som kantelen. Wordt stroom duurder ten opzichte van gas, dan loopt de terugverdientijd op; is je huis slecht geïsoleerd en heb je hoge aanvoertemperaturen nodig, dan haalt de warmtepomp die 3,5 niet en zakt de besparing.
Veelgemaakte fouten
Denken dat cv en hr twee verschillende systemen zijn
Een hr-ketel is gewoon een cv-ketel met een hoger rendement. Wie op zoek gaat naar het verschil tussen cv en hr en daar een keuze in denkt te moeten maken, vergelijkt offertes op iets wat er niet in zit. Kies op cw-klasse, prijs en installateur, want hr107 zit tegenwoordig op vrijwel elk nieuw toestel.
De hr-ketel op 80 graden laten staan
Op de fabrieksinstelling komt het retourwater zelden onder de 55 graden en condenseert de ketel nauwelijks. Je hebt dan betaald voor hr107 en stookt in de praktijk op vr-niveau. Het verschil loopt bij een gemiddelde tussenwoning op tot enkele tientjes per maand in het stookseizoen.
Alleen de toestelprijs vergelijken
Een hr-combiketelprijs van 1.200 euro op een webshop en een all-in offerte van 2.700 euro gaan niet over hetzelfde. In de offerte zitten arbeid, aansluitmateriaal, afvoeren van de oude ketel en vaak de garantie op de installatie. Vergelijk uitsluitend all-in bedragen.
De condensafvoer vergeten bij vervanging van een vr-ketel
Een oudere ketel heeft die afvoer niet, dus hij moet erbij. Staat dat niet in de offerte, dan komt er 100 tot 300 euro achteraf bij, of erger: iemand laat het condenswater in een verkeerde leiding lopen. Zuur condenswater tast metalen afvoeren aan.
Wachten tot de ketel er in januari mee stopt
Een spoedvervanging in het stookseizoen kost 100 tot 300 euro toeslag, je hebt weinig keus in merk en cw-klasse, en vergelijken lukt niet meer. Vanaf een jaar of twaalf loont het om alvast offertes op te vragen zodat je bij een storing meteen kunt beslissen.
De ketel vervangen voordat het huis is geïsoleerd
Isolatie verlaagt je warmtevraag en dus het benodigde vermogen. Wie eerst een zware ketel koopt en daarna isoleert, houdt een toestel over dat te vaak aan en uit slaat en daardoor sneller slijt. De volgorde isoleren, lager stoken, dan pas het toestel kiezen levert in bijna elk huis meer op.
Veelgestelde vragen
Wat is een hr-ketel?
Een hr-ketel is een cv-ketel op gas die zijn eigen rookgassen zo ver afkoelt dat de waterdamp erin condenseert. De warmte die daarbij vrijkomt gebruikt hij alsnog voor je verwarming, waardoor het rendement op onderwaarde tussen de 100 en 107 procent uitkomt. Het condenswater loopt via een aparte afvoer naar het riool. Sinds de Europese ecodesign-eisen van 2015 is dit het enige type gasketel dat nog voor woningen wordt geleverd.
Wat is het verschil tussen een cv-ketel en een hr-ketel?
Cv slaat op de functie, centrale verwarming vanuit één toestel, en hr op het rendement van dat toestel. Elke hr-ketel is dus een cv-ketel, maar de oudere cr- en vr-ketels waren dat ook zonder hoog rendement te halen. Een vr-ketel zit rond de 80 tot 90 procent op onderwaarde en condenseert niet, een hr-ketel zit op 100 tot 107 procent en condenseert wel. Je herkent het verschil aan de condensafvoer onder de ketel.
Hoe kan het rendement van een hr-ketel boven de 100 procent liggen?
Doordat het in Nederland op onderwaarde wordt gerekend. Die onderwaarde telt alleen de energie die vrijkomt bij verbranding, zonder de warmte die in de waterdamp van de rookgassen zit. Een condenserende ketel gebruikt die damp alsnog, en komt daarmee boven de rekenkundige 100 procent uit. Op bovenwaarde, waar de condensatiewarmte wel meetelt, haalt een hr107-ketel ongeveer 97 procent.
Wat kost een hr-ketel in 2026?
Een hr-combiketel kost in 2026 tussen de 2.000 en 3.500 euro inclusief plaatsing en btw. Het toestel zelf is daarvan 1.100 tot 2.400 euro, het arbeidsloon 500 tot 900 euro en aansluitmateriaal 100 tot 250 euro. De kosten van een hr-ketel lopen op als de rookgasafvoer vernieuwd moet worden of als er een condensafvoer bij moet, wat bij vervanging van een vr-ketel altijd het geval is.
Wat is de prijs van een hr-combiketel inclusief plaatsing?
Dat hangt vooral af van de cw-klasse. Een cw3-toestel kost 2.000 tot 2.600 euro geplaatst, cw4 zit op 2.200 tot 2.900 euro, cw5 op 2.400 tot 3.200 euro en cw6 op 2.900 tot 3.800 euro. Losse toestelprijzen op internet liggen lager omdat daar geen arbeid, materiaal en installatiegarantie in zitten. Vergelijk daarom alleen all-in offertes met dezelfde cw-klasse.
Wat betekent hr107?
Hr107 is het hoogste Gaskeur-rendementslabel voor gasketels en betekent dat het toestel onder de vastgestelde testomstandigheden minimaal 107 procent rendement op onderwaarde haalt. Hr104 en hr100 zijn de lagere klassen, die je alleen nog op oudere toestellen tegenkomt. Vrijwel elke ketel die nu wordt verkocht is hr107, dus het label onderscheidt merken nauwelijks nog van elkaar.
Hoeveel bespaar ik als ik mijn vr-ketel vervang door een hr-ketel?
Reken op ongeveer 10 tot 15 procent minder gas bij dezelfde warmtevraag. Bij een verbruik van 1.400 kuub is dat 140 tot 210 kuub per jaar, oftewel 195 tot 295 euro bij een aangenomen gasprijs van 1,40 euro per kuub. Hoeveel je werkelijk haalt hangt af van de aanvoertemperatuur die je instelt: hoe lager, hoe meer de nieuwe ketel condenseert en hoe groter de besparing.
Welke cw-klasse heb ik nodig?
Voor één of twee personen met een gewone douche is cw3 genoeg. Een gezin met één douche en een keukenkraan die soms tegelijk lopen zit goed op cw4. Bij een regendouche of twee tappunten tegelijk kom je op cw5, en cw6 is er voor een ligbad dat snel vol moet. Een hogere klasse verbruikt niet meer gas voor verwarming maar kost wel meer bij aanschaf en vraagt soms een zwaardere gasleiding.
Hoe lang gaat een hr-ketel mee?
Gemiddeld vijftien jaar, waarbij goed onderhouden toestellen de achttien tot twintig jaar halen en verwaarloosde exemplaren het na tien jaar begeven. Rond de vijftien jaar wordt reparatie zelden nog interessant: een warmtewisselaar of printplaat vervangen kost 350 tot 1.000 euro op een toestel waarvan de rest ook op leeftijd is. Vanaf een jaar of twaalf is het verstandig alvast offertes te verzamelen.
Krijg ik subsidie op een hr-ketel?
Nee. De ISDE van RVO geldt in 2026 voor isolatie, warmtepompen, zonneboilers, aansluiting op een warmtenet en elektrisch koken, en een gasketel valt daar buiten. Wel is er subsidie voor een hybride warmtepomp die je naast je bestaande hr-ketel plaatst, in 2026 ongeveer 1.500 tot 3.000 euro afhankelijk van het apparaat. Aanvragen doe je binnen 24 maanden na installatie.
Mag ik in 2026 nog een hr-ketel op gas plaatsen?
Ja. Er is geen landelijk verbod op het vervangen van een gasketel door een nieuwe gasketel, en de verplichting die ooit voor 2026 was aangekondigd om bij vervanging altijd hybride te gaan, is geschrapt. Wel mag alleen een bedrijf met het wettelijke certificaat voor gasverbrandingsinstallaties de ketel plaatsen. In wijken die op een warmtenet overgaan, kan de gemeente op termijn een einddatum voor gas vaststellen.
Is een hr-ketel hetzelfde als hr++ glas?
Nee, de afkorting is toevallig dezelfde. Hr staat bij een ketel voor hoog rendement bij de verbranding van gas, terwijl hr++ bij glas over de isolatiewaarde van een dubbele ruit gaat. Wat ze delen is het effect op je gasrekening: beter glas verlaagt je warmtevraag, waardoor de ketel op een lagere temperatuur kan draaien en juist beter condenseert.
Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt
Voor een standaardvervanging van een hr-ketel heb je geen adviseur nodig: drie all-in offertes bij gecertificeerde installateurs en een blik op de cw-klasse brengen je er prima. Een gecertificeerd installatiebedrijf hoort de rookgasafvoer, de gasleiding en de waterzijdige inregeling zelf te beoordelen, en dat zit in de prijs van 2.000 tot 3.500 euro. Wordt het ingewikkelder, dan verandert dat. Bij een gedeeld kanaal in een appartement beslist de VvE mee en is een installatieadvies over het kanaal vaak een aparte post van enkele honderden euro's. Twijfel je tussen een hr-ketel en een hybride warmtepomp, dan geeft een energieadviseur met een woningopname voor ongeveer 300 tot 600 euro een doorrekening op basis van je eigen isolatie en verbruik; dat bedrag verdient zich terug zodra het een verkeerde investering van duizenden euro's voorkomt. Voor de vervolgstappen in je eigen huis helpen ook de gidsen over de cv-installatie en het onderhoud van je cv-ketel.
Bronnen en controle
- ISDE voor woningeigenaren: welke maatregelen subsidie krijgen RVO geraadpleegd 22 augustus 2026
- Cv-ketel vervangen Milieu Centraal geraadpleegd 22 augustus 2026
- Lagetemperatuurverwarming (ltv) Milieu Centraal geraadpleegd 22 augustus 2026