Stroom uitgevallen: zo vind je de oorzaak in een paar minuten

Kijk eerst hoe ver het donker reikt

Bij stroomuitval geeft één blik naar buiten al de helft van het antwoord. Brandt de straatverlichting, is het licht bij de buren en zie je verderop schermen aan, dan zit de fout in jouw huis en gaat de meterkast open. Is de hele straat donker, dan is het een storing in het net en hoef je binnen niets te doen. Die splitsing bepaalt wie er aan zet is, want de elektra en het gas in je huis houden precies op bij de hoofdzekering.

Woon je in een appartement, kijk dan ook naar de gangverlichting, de lift en de bel. Doen die het nog wel, dan hangt jouw woning achter een eigen zekering en is het probleem van jou. Ligt het hele gebouw stil, dan meldt de vereniging van eigenaren of de netbeheerder de storing.

Twijfel je, bel dan 0800 9009. Dat is het nationale storingsnummer voor stroom en gas, gratis en dag en nacht bereikbaar, en het verbindt je door met de netbeheerder van jouw postcode. Op de storingskaart van dezelfde netbeheerder vul je je postcode in en zie je meestal binnen een paar minuten of er een melding loopt en wanneer het herstel wordt verwacht.

Staat er geen storing en is de rest van de straat gewoon verlicht, dan ligt het achter je meter. Pak een zaklamp, niet je telefoon, en loop de meterkast van boven naar beneden na.

Alle stroom uitgevallen maar de stoppen staan goed

Dit is de situatie die de meeste mensen op het verkeerde been zet: alle stroom uitgevallen, en in de meterkast staat geen enkele schakelaar omlaag. Er zijn vier verklaringen, en je loopt ze in deze volgorde langs.

De eerste is een storing buiten je huis, ook als de buren wel licht hebben. Bij een kabelbreuk in één fase van het net kan een deel van een straat wegvallen terwijl de rest gewoon doorloopt. De storingskaart en het storingsnummer geven daar uitsluitsel over.

De tweede is de hoofdzekering. Die zit boven of naast de meter in een klein verzegeld kastje en beveiligt je hele aansluiting, meestal op 25 ampere. Hij is doorgeslagen als je binnen niets omlaag ziet staan en er buiten wel stroom is. Aan het zegel mag je niet komen: alleen de netbeheerder vervangt hem, en dat gebeurt kosteloos omdat de zekering bij de aansluiting hoort en niet bij jouw installatie.

De derde is een schakelaar die maar half is gevallen. Een aardlekschakelaar of automaat die halverwege blijft hangen, ziet er in het donker uit alsof hij aanstaat terwijl het contact open is. Duw daarom elke schakelaar eerst helemaal omlaag en dan pas weer omhoog.

De vierde is de hoofdschakelaar, de brede schakelaar links in de kast waarmee je de hele installatie spanningsloos maakt. Die kan tijdens een klus zijn uitgezet of bij een zware storing zijn gevallen.

Blijft alles donker terwijl de hoofdschakelaar omhoog staat en er in de straat gewoon stroom is, dan is de hoofdzekering of de aansluitkabel aan de beurt en bel je de netbeheerder.

De meterkast lezen: wat elke schakelaar vertelt

Een groepenkast vertelt met de stand van de schakelaars vrij precies wat er is gebeurd. Van links naar rechts vind je meestal de hoofdschakelaar, dan een of twee aardlekschakelaars die breder zijn dan de rest, en daarachter de rij smalle automaten die elk één groep beveiligen. Sinds 1997 mogen er in een nieuwe installatie maximaal vier groepen achter één aardlekschakelaar hangen, wat verklaart waarom bij een lekstroom vaak een kwart tot de helft van het huis uitvalt.

Het kaartje aan de binnenkant van de kastdeur hoort te vertellen welke groep waar hoort. Klopt dat kaartje niet meer omdat er ooit is verbouwd, dan is dit het moment om het opnieuw te maken terwijl je toch bezig bent. Bij de volgende storing scheelt dat een half uur zoeken.

De onderstaande tabel geeft per beeld de meest waarschijnlijke oorzaak en de eerste handeling. Werkt die handeling niet, dan zit de fout dieper en heb je meetapparatuur nodig.

Wat je in de kast ziet	Wat er aan de hand is	Wat je als eerste doet
Alles donker, niets staat omlaag	Storing in het net of een doorgeslagen hoofdzekering	Straat en storingskaart controleren, daarna 0800 9009 bellen
De brede aardlekschakelaar staat omlaag	Ergens lekt stroom weg, meestal door vocht	Alle stekkers van die groepen eruit, schakelaar omhoog, één voor één terugsteken
Eén smalle automaat staat omlaag	Kortsluiting of te veel vermogen op die ene groep	Apparaten van die groep losnemen en de automaat terugzetten
Een aardlekautomaat staat omlaag	Beide beveiligingen zitten in één schakelaar, dus het kan allebei zijn	Eerst overbelasting uitsluiten, daarna op vocht zoeken
Een schakelaar hangt halverwege	Het contact staat open terwijl het lijkt alsof hij aanstaat	Helemaal omlaag duwen en dan pas omhoog
De hoofdschakelaar staat omlaag	De hele installatie is uitgezet of gevallen	Alle automaten eerst omlaag, dan de hoofdschakelaar omhoog, dan opbouwen
Alles staat omhoog maar er is geen spanning	De aansluitkabel of de meter zelf	Niet zelf openen, de netbeheerder bellen

Gecontroleerd op augustus 2026

Een deel van het huis zonder stroom

Valt er maar een deel van het huis uit, dan weet je meteen dat het aan je eigen installatie ligt. De vraag is dan alleen nog of het om overbelasting gaat, om kortsluiting of om een lekstroom, en die drie hebben elk een eigen dader.

Ging de automaat omlaag op het moment dat je de wasdroger aanzette terwijl de oven al aanstond, dan was er simpelweg te veel vermogen op één groep. Klapte hij eruit op het moment dat je een lamp aandeed of een stekker insloeg, dan is de kans op kortsluiting in het apparaat of het snoer groot. Viel de brede schakelaar en niet de automaat, dan lekt er stroom weg naar aarde en gaat het bijna altijd om vocht: een buitenlamp, een grondkabel naar het tuinhuis, een wasmachine of een boiler met een aangetast element.

De methode is in alle drie de gevallen dezelfde. Haal alle stekkers uit de groepen die zijn uitgevallen, zet de schakelaar terug en steek de apparaten daarna één voor één weer in met een halve minuut ertussen. Het apparaat waarbij het opnieuw misgaat, is de dader.

Blijft de schakelaar vallen terwijl er niets meer in de stopcontacten zit, dan zit de fout in de vaste bedrading of in een aangesloten armatuur. Doorzoeken zonder isolatiemeter heeft dan geen zin. De werking van die schakelaar en de reden dat hij bij 30 milliampere afschakelt, staan uitgelegd bij de aardlekschakelaar.

De hoofdzekering: waarom het hele huis in één klap uitvalt

De hoofdzekering beveiligt niet één groep maar de hele aansluiting. Bij de standaard eenfase-aansluiting van 1 x 25 ampere ligt de grens op 5.750 watt voor het hele huis bij elkaar. Je kunt dus alle groepen keurig binnen hun eigen 3.680 watt houden en tegelijk over de grens van het huis gaan.

Anders dan een automaat schakelt een smeltveiligheid niet direct af. Hij verdraagt een korte piek en smelt pas door als de overbelasting aanhoudt, wat verklaart waarom het huis soms pas na een paar minuten wasdrogen donker wordt. Er is ook geen knop om terug te zetten: de draad is weg en er moet een nieuwe patroon in.

Woningen lopen hier vaker tegenaan sinds de zware verbruikers erbij kwamen. Een inductiekookplaat, een warmtepomp, een laadpaal en een wasdroger vragen samen meer dan een aansluiting uit de jaren tachtig kan leveren. Wie overweegt om van gas naar stroom over te stappen, rekent daarom eerst de gelijktijdige piek na en vraagt zo nodig verzwaring aan bij de netbeheerder. Daar hangt een eenmalig bedrag aan plus een hoger vast tarief per jaar; die tarieven verschillen per netbeheerder en staan op hun eigen tarievenpagina.

Hoe je per groep uitrekent wat er nog bij kan, staat bij hoeveel watt er op een groep past.

Aansluitwaarde	Fasen	Maximaal vermogen	Waar je tegen de grens loopt
1 x 25 ampere	1 fase	5.750 watt	Wasdroger, oven en waterkoker tegelijk
1 x 35 ampere	1 fase	8.050 watt	Inductie koken of een laadpaal, niet allebei op vol vermogen
1 x 40 ampere	1 fase	9.200 watt	De zwaarste eenfase-variant die netbeheerders leveren
3 x 25 ampere	3 fasen	17.250 watt	Inductie, warmtepomp en laadpaal naast elkaar
3 x 35 ampere	3 fasen	24.150 watt	Grote woning met snelladen of een werkplaats

Gecontroleerd op augustus 2026

Een storing in de buurt melden, volgen en vergoed krijgen

Ligt de storing in het net, dan hoef je zelf niets te repareren, maar melden helpt wel. Hoe meer meldingen uit één gebied binnenkomen, hoe sneller de netbeheerder het defecte deel van het net kan afbakenen. Bellen doe je naar 0800 9009, en op de storingskaart van je netbeheerder kun je je aanmelden voor een bericht zodra het herstel klaar is.

Duurt de onderbreking vier uur of langer, dan heb je recht op een vergoeding. Die staat in de Netcode elektriciteit en wordt automatisch uitbetaald: je krijgt een brief met het bedrag en de uitbetaling volgt daarna binnen enkele weken op je rekening. Je hoeft er dus geen aanvraag voor in te dienen, al is het verstandig om zelf te noteren hoe laat de spanning wegviel en hoe laat hij terugkwam.

De regeling kent grenzen. Bij geplande werkzaamheden die vooraf zijn aangekondigd krijg je niets, en bij uitzonderlijke omstandigheden zoals een natuurramp geldt de vergoeding evenmin. Schade aan apparatuur of bedorven voedsel zit niet in het bedrag; dat loopt via je inboedelverzekering en hangt af van je polisvoorwaarden.

Duur van de onderbreking	Vergoeding bij een aansluiting tot en met 3 x 25 ampere
Korter dan 4 uur	Geen vergoeding
4 tot 8 uur	€ 35
8 tot 12 uur	€ 55
12 tot 16 uur	€ 75
Elke volgende 4 uur	€ 20 extra
Aangekondigde werkzaamheden	Geen vergoeding, ongeacht de duur

Gecontroleerd op augustus 2026

Wat je doet zolang de stroom eruit is

Een storing van een uur merk je nauwelijks, een storing van een halve dag wel. De eerste handeling is de deur van de koelkast en de vriezer dicht houden. Een volle vriezer houdt zijn vorst veel langer vast dan een halfvolle, en elke keer openen kost warmte die er daarna weer uit moet.

Trek daarna de stekkers van de zware apparaten eruit: de wasdroger, de oven, de vaatwasser en de airfryer. Als de spanning terugkomt, slaan die anders allemaal tegelijk aan en dat is precies de piek waar de hoofdzekering opnieuw op sneuvelt. Laat wel één lamp aan, zodat je vanaf de bank ziet dat de stroom terug is.

Verwarming en warm water vallen bij vrijwel elke ketel weg, want de pomp en de ontsteking draaien op stroom. Een gaskomfoor met een aansteker werkt nog wel, een inductieplaat niet, en dat verschil merken huishoudens die volledig elektrisch koken meteen. Wie de twee kanten tegen elkaar afweegt, vindt de vergelijking bij gas en elektra naast elkaar.

Denk verder aan de dingen die zonder stroom niet meer werken: de elektrische garagedeur, die je met de rode ontkoppelkoord met de hand open krijgt, de intercom, de traplift en apparatuur die medisch nodig is. Wie daarvan afhankelijk is, meldt dat bij de netbeheerder, want die houdt een lijst bij van adressen die bij een langere storing voorrang of een noodaggregaat krijgen.

Als de stroom terugkomt: alles weer op zijn plek

Kwam de spanning terug nadat je zelf alles hebt uitgeschakeld, bouw de installatie dan rustig op. Zet eerst de hoofdschakelaar omhoog, daarna de aardlekschakelaars en dan de automaten een voor een. Zo weet je meteen welke groep de storing veroorzaakte als er opnieuw iets valt.

De cv-ketel vraagt vaak een handeling. Veel toestellen komen na een spanningsonderbreking in storing en hebben een druk op de resetknop nodig. Kijk meteen naar de waterdruk op de display, want die hoort in koude toestand rond de 1,5 bar te liggen. De thermostaat verliest bij sommige modellen zijn klok en programma, ook al blijven de instellingen bewaard.

Loop daarna de rest langs: de wifi-modem heeft een paar minuten nodig, de oven en de magnetron vragen om de tijd, en een inductiekookplaat kan met een foutcode terugkomen die verdwijnt na een minuut spanningsloos maken. Je slimme meter telt gewoon door en verliest geen standen.

Beoordeel de vriezer op de inhoud en niet op de klok. Voelen de pakken nog hard aan en zitten er ijskristallen in, dan is er niets aan de hand. Is het vlees ontdooid en zacht geworden, dan gaat het weg. Ontdooid en weer ingevroren voedsel is het risico niet waard.

Ging er bij het terugkomen van de spanning apparatuur stuk, meld dat dan bij je netbeheerder en bij je inboedelverzekeraar. Bij een aantoonbare overspanning uit het net kan de netbeheerder aansprakelijk zijn, maar dat vraagt bewijs en verloopt zelden binnen een week. Herhaalde uitval of lampen die feller branden dan normaal is een reden om je elektrische installatie te laten nakijken.

Wie mag wat repareren en wat kost het

De grens ligt bij de meter. De kabel in de grond, de aansluitkast en de hoofdzekering zijn eigendom van de netbeheerder, en die repareert of vervangt ze zonder rekening. Alles achter de meter is van jou: de groepenkast, de leidingen, de stopcontacten en de apparaten. Daar komt de netbeheerder niet aan, en als een monteur voor niets uitrukt omdat de fout achter de meter blijkt te zitten, kan hij de kosten van dat bezoek doorberekenen.

Werk in je eigen installatie mag je in Nederland zelf doen, want er is geen installatiebevoegdheid voorgeschreven voor de eigen woning. Dat betekent niet dat het verstandig is. Werk in de groepenkast en aan vaste bedrading vraagt kennis van NEN 1010, en bij schade kijkt een verzekeraar naar de vakkundigheid van de uitvoering. Vochtgevoelige plekken zoals stopcontacten in de badkamer en het aanbrengen van randaarde in oudere stopcontacten laat je liever nakijken.

De bedragen hieronder zijn markttarieven en geen vaste prijzen. Ze lopen uiteen per regio en per moment: een storing op zondagavond kost bij vrijwel elk bedrijf een toeslag, soms het dubbele uurtarief. Meer over de volgorde van klussen en keuringen staat in het overzicht van onderhoud en problemen in huis.

Ingreep	Indicatie 2026	Toelichting
Hoofdzekering vervangen door de netbeheerder	Geen kosten	Hoort bij de aansluiting, het zegel mag je zelf niet verbreken
Voorrijkosten elektricien	€ 25 tot € 50	Per bezoek, ook als de fout in tien minuten gevonden is
Uurtarief elektricien	€ 60 tot € 90 per uur	Inclusief btw, buiten kantooruren met toeslag
Storing zoeken in de vaste bedrading	€ 100 tot € 250	Eén tot twee uur meten aan groepen en leidingen
Aardlekschakelaar vervangen	€ 150 tot € 300	Inclusief materiaal, als er ruimte op de rail is
Groepenkast van 6 tot 8 groepen vervangen	€ 800 tot € 1.500	Inclusief opnieuw aansluiten en doormeten van de groepen

Gecontroleerd op augustus 2026

De volgorde bij stroomuitval

Zes stappen die je in een kwartier doorloopt, van de straat naar het stopcontact.

1. Kijk naar buiten en naar de buren

   Straatverlichting aan en licht bij de buren betekent dat het aan jouw installatie ligt. Is alles donker, dan hoef je in de kast niets te doen en ga je door naar stap twee. Dit kost tien seconden en bepaalt de rest van je avond.

2. Controleer de storingskaart of bel 0800 9009

   Vul je postcode in op de storingspagina van je netbeheerder. Meldingen verschijnen daar meestal binnen enkele minuten, met een verwachte hersteltijd. Staat er niets en zit jij als enige in het donker, dan is de melding per telefoon alsnog zinvol, want dan weet de netbeheerder dat er iets met jouw aansluiting is.

3. Loop de meterkast van boven naar beneden na

   Kijk met een zaklamp naar de hoofdschakelaar, de aardlekschakelaars en de automaten. Duw elke schakelaar die niet duidelijk omhoog staat eerst helemaal omlaag. Staat er niets omlaag terwijl het huis donker is, dan is de hoofdzekering of het net aan de beurt en stop je hier.

4. Haal de stekkers van de uitgevallen groep eruit

   Ga naar de ruimtes die zonder stroom zitten en trek alles los, inclusief opladers, lampen met een stekker en de stekkerdozen zelf. Laat vaste apparaten zoals de vaatwasser voorlopig zitten, die neem je in stap vijf mee als de rest schoon blijkt.

5. Zet de schakelaar terug en bouw op

   Zet de gevallen schakelaar omhoog. Blijft hij staan, steek dan om de dertig seconden één apparaat terug. Het apparaat waarbij de schakelaar opnieuw valt, laat je eruit. Blijft de schakelaar meteen vallen met alles losgekoppeld, dan zit de fout in de vaste bedrading en heeft verder proberen geen zin.

6. Bel de juiste partij

   Zit de fout voor de meter, dan is de netbeheerder aan zet via 0800 9009 en betaal je niets. Zit hij erachter, dan bel je een elektricien en houd je rekening met voorrijkosten plus een uurtarief van 60 tot 90 euro inclusief btw in 2026. Vertel er meteen bij welke groep of welke schakelaar het betreft, dat scheelt zoekwerk.

7. Noteer de tijden en check je vergoeding

   Schrijf op hoe laat de spanning wegviel en hoe laat hij terugkwam. Bij een storing van vier uur of langer betaalt de netbeheerder automatisch een vergoeding, vanaf 35 euro in 2026. Krijg je na drie maanden nog niets terwijl de storing wel zo lang duurde, dan is dat het moment om er zelf achteraan te gaan.

Klaar voor de volgende storing

• Een zaklamp op batterijen ligt in de meterkast en werkt nog
• Het kaartje in de groepenkast klopt met de werkelijke groepenindeling
• Het nummer 0800 9009 staat in je telefoon onder storing stroom en gas
• Je weet welke aansluitwaarde je hebt, bijvoorbeeld 1 x 25 of 3 x 25 ampere
• De aardlekschakelaar is dit halfjaar met de testknop getest
• Je weet hoe je de elektrische garagedeur of het rolluik met de hand ontkoppelt
• Iemand in huis met medische apparatuur is aangemeld bij de netbeheerder
• Je noteert bij elke storing het begin- en eindtijdstip voor de vergoeding

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

Aan het zegel van de hoofdzekering komen

De hoofdzekering zit in een verzegeld kastje omdat hij ongemeten spanning voert: er zit geen enkele beveiliging voor. Het zegel verbreken is verboden en levert een boete en de kosten van een nieuwe verzegeling op. Bellen kost niets, want de netbeheerder vervangt de patroon gratis.

Een schakelaar terugzetten zonder hem eerst helemaal omlaag te duwen

Een gevallen schakelaar staat mechanisch in een tussenstand. Duw je hem vanuit die stand omhoog, dan grijpt het contact niet en denk je dat de schakelaar defect is. Mensen bestellen op grond daarvan een nieuwe aardlekschakelaar van 150 tot 300 euro terwijl er niets mis mee is.

De vriezer opendoen om te kijken hoe erg het is

Elke keer dat de deur opengaat, stroomt er warme lucht naar binnen die het restant vorst opeet. Een dichte, goed gevulde vriezer overbrugt een storing van een halve dag doorgaans zonder schade. Een vriezer die drie keer is opengetrokken, kan een lading van honderd tot tweehonderd euro kosten.

Alles tegelijk terugzetten als de stroom weer aan gaat

Als de spanning terugkomt en de wasdroger, de oven, de ketel en de vaatwasser tegelijk opstarten, ontstaat er een piek die de hoofdzekering opnieuw kan laten smelten. Zet zware apparaten uit zolang de storing duurt en start ze na terugkeer met een paar minuten ertussen op.

Meteen een elektricien bellen zonder de groep uit te pluizen

Een installateur begint met dezelfde handelingen als jij: stekkers eruit, schakelaar omhoog, één voor één terug. Dat kost bij een uurtarief van 60 tot 90 euro inclusief btw in 2026 al snel een uur die je zelf ook had kunnen besteden. Bel wel meteen als de schakelaar valt met alles losgekoppeld.

Vergeten de storingsduur te noteren

De vergoeding van 35 euro of meer gaat automatisch, maar administraties maken fouten en zonder eigen tijdstippen sta je met lege handen. Schrijf begin en einde op, of maak een foto van de klok op je telefoon zodra je merkt dat de stroom eruit is.

Kaarsen gebruiken terwijl er een gaslucht hangt

Bij stroomuitval grijpen mensen naar kaarsen, en dat is een reflex die in de meeste gevallen niets voorstelt. Ruik je gas, dan is elke vlam en elke vonk levensgevaarlijk, ook de vonk van een lichtschakelaar. Naar buiten gaan en bellen is dan het enige juiste.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

De meeste storingen los je zelf op met een zaklamp en een kwartier geduld. Bellen is de goedkoopste keuze op twee momenten: als het hele huis donker is terwijl de straat gewoon licht heeft, want dan is de netbeheerder aan zet en betaal je niets, en als een schakelaar blijft vallen terwijl er geen enkele stekker meer in zit, want dan zit de fout in de vaste bedrading en kom je zonder isolatiemeter niet verder.

Voor de netbeheerder bel je 0800 9009, dag en nacht en gratis. Voor werk achter de meter neem je een elektricien, die in 2026 doorgaans 60 tot 90 euro per uur inclusief btw rekent met 25 tot 50 euro voorrijkosten, en buiten kantooruren met een toeslag. Een storing opsporen kost daarmee meestal 100 tot 250 euro. Aan de gaskant is de keuze niet vrij: aan een cv-ketel, geiser of gashaard mag sinds 1 april 2022 alleen een bedrijf met het wettelijk verplichte certificaat werken.

Laat de hele installatie nakijken als de stroom herhaaldelijk zonder aanwijsbare reden uitvalt, als de kast nog draadzekeringen heeft of als je een huis met oude bedrading hebt gekocht. Een inspectie van een woninginstallatie kost een paar honderd euro en levert een rapport op waarmee je gericht kunt de elektrische installatie aanpakken in plaats van bij elke storing opnieuw te zoeken.