Vast energiecontract: wat het vastlegt en wanneer het bij je past
Bij een vast energiecontract staan het leveringstarief per kWh en per m³ en de vaste leveringskosten stil voor de hele looptijd, in de praktijk zes maanden tot vijf jaar. De energiebelasting, de btw en de netbeheerkosten staan er buiten en kunnen per 1 januari wijzigen. Je koopt zekerheid en betaalt daarvoor een opslag in het tarief; tussentijds weg kan alleen tegen een opzegvergoeding die het nadeel van je leverancier dekt. Een vast tarief is bovendien geen vast maandbedrag: op de jaarafrekening betaal je bij of krijg je terug.
- 6 maanden tot 5 jaar gangbaar looptijden waarvoor je een tarief kunt vastzetten
- € 0,11085 2026 energiebelasting per kWh stroom, gelijk bij elk contract
- € 0,72680 2026 energiebelasting per m³ gas, gelijk bij elk contract
- € 628,96 2026 vermindering energiebelasting per aansluiting met verblijfsfunctie
- 14 dagen wettelijk bedenktijd na online of telefonisch afsluiten
Gecontroleerd op augustus 2026
Wat een vast energiecontract is en wat er precies vaststaat
Een vast energiecontract houdt in dat het tarief per kWh stroom en per m³ gas vastligt voor de hele looptijd, in de praktijk zes maanden tot vijf jaar. Wat de markt in die periode ook doet, jij betaalt het tarief dat op de dag van tekenen op je tariefblad stond. De leverancier koopt jouw verwachte verbruik grotendeels vooruit in en neemt daarmee het prijsrisico over; welke smaken er verder bestaan, staat in het overzicht over een energiecontract kiezen.
Vast betekent niet dat je hele rekening stilstaat. Vast liggen het leveringstarief voor stroom en gas en de vaste leveringskosten per aansluiting. De energiebelasting, de btw en de netbeheerkosten volgen de wet en de tarieven van je regionale netbeheerder, en die kunnen per 1 januari veranderen.
In 2026 bedraagt de energiebelasting 0,11085 euro per kWh en 0,72680 euro per m³, inclusief btw, en dat tarief is bij elke leverancier en elke contractvorm gelijk. Daar staat één wettelijke korting tegenover: de vermindering energiebelasting van 628,96 euro per aansluiting met verblijfsfunctie in 2026. Wie zijn energiecontract vastzet, zet dus precies het deel vast waarop leveranciers met elkaar concurreren.
| Onderdeel van je rekening | Staat vast tijdens de looptijd? | Tarief of bedrag in 2026 |
|---|---|---|
| Leveringstarief per kWh stroom | Ja, dat is de kern van het contract | Wat er op je tariefblad staat |
| Leveringstarief per m³ gas | Ja | Wat er op je tariefblad staat |
| Vaste leveringskosten per maand | Ja, per aansluiting | Verschilt per leverancier |
| Energiebelasting stroom | Nee, wettelijk tarief per kalenderjaar | € 0,11085 per kWh inclusief btw |
| Energiebelasting gas | Nee, wettelijk tarief per kalenderjaar | € 0,72680 per m³ inclusief btw |
| Vermindering energiebelasting | Nee, wettelijke korting per jaar | € 628,96 per aansluiting met verblijfsfunctie |
| Netbeheerkosten | Nee, je netbeheerder stelt ze vast | Gelijk bij elke leverancier |
| Btw | Nee, wettelijk percentage | 21% over alle onderdelen |
| Terugleverkosten bij zonnepanelen | Alleen als je contract dat vastlegt | Verschilt per leverancier |
Gecontroleerd op tarieven 2026, gecontroleerd in augustus 2026
Een leverancier die schrijft dat je tarief de hele looptijd gelijk blijft, bedoelt zijn eigen leveringstarief. Stijgt de energiebelasting per 1 januari, dan stijgt jouw rekening ook met een vast contract gewoon mee.
Vast, variabel of dynamisch: wie draagt het prijsrisico
Het verschil tussen de contractvormen draait om één vraag: wie draagt het risico dat de energieprijs beweegt. Bij een vast contract is dat de leverancier, en die laat zich daarvoor betalen met een opslag in het tarief. Bij een variabel energiecontract ligt het risico bij jou, met weken tot maanden vertraging omdat de tarieven per kwartaal of per half jaar worden aangepast.
Een dynamisch energiecontract legt het risico volledig bij jou en betaalt dat terug met de laagste opslag en de kans om verbruik naar goedkope uren te verschuiven. Zonder stuurbare apparaten blijft van dat voordeel weinig over. De vraag wat wijsheid is bij vast of variabel valt daarmee samen met de vraag hoe hard een tegenvaller jou zou raken.
Er is nog een vierde smaak: het modelcontract, een variabel contract met wettelijk vastgelegde standaardvoorwaarden dat elke leverancier moet aanbieden. Dat geeft geen vaste prijs, maar het is wel de eenvoudigste maat om leveranciers onderling te vergelijken.
| Vraag | Vast contract | Variabel contract | Dynamisch contract |
|---|---|---|---|
| Wie draagt een prijsstijging | De leverancier, tot je einddatum | Jij, met enkele weken vertraging | Jij, binnen een dag |
| Wie profiteert van een prijsdaling | De leverancier | Jij, bij de volgende tariefronde | Jij, meteen |
| Ken je je jaarbedrag vooraf | Ja, op je verbruik na | Alleen tot de volgende wijziging | Nee |
| Kost tussentijds stoppen geld | Ja, een opzegvergoeding | Nee, 30 dagen opzegtermijn | Meestal niet |
| Levert verbruik verschuiven iets op | Nee, je tarief is elk uur gelijk | Nee | Ja, dat is het hele idee |
| Betaal je voor zekerheid | Ja, verwerkt in het tarief | Beperkt | Nee |
De voordelen en nadelen van een vast energiecontract
Het voordeel van een vast contract past in één zin: je weet wat je per kilowattuur en per kubieke meter betaalt en je begroting staat. Voor huishoudens met weinig maandruimte is die zekerheid het product, niet de laagste prijs. Een onrustige markt gooit je jaarbedrag dan niet om.
Het nadeel zit in diezelfde zekerheid. Je betaalt een risico-opslag die je niet terugziet als de markt rustig blijft, en tussentijds weg kan alleen tegen een opzegvergoeding. Wie vastzet vlak voor een prijsdaling, kijkt maandenlang tegen een tarief aan dat elders lager ligt.
Bij een langere looptijd worden beide effecten sterker. Vijf jaar zekerheid vraagt doorgaans een hogere opslag dan één jaar, en vijf jaar is lang genoeg om een hele prijscyclus te missen. Hoe je die afweging maakt met je eigen cijfers, staat in de gids over tarieven vergelijken met je eigen verbruik.
| Voordeel van een vast contract | Wat daar tegenover staat |
|---|---|
| Je jaarbedrag staat op je verbruik na vast | Je betaalt een opslag voor zekerheid, ook als de markt rustig blijft |
| Een prijsstijging raakt je niet tot je einddatum | Een prijsdaling gaat net zo goed aan je voorbij |
| Je hoeft de markt een paar jaar niet te volgen | Je mist scherpe aanbiedingen die tussendoor voorbijkomen |
| Een koude winter verandert je tarief niet | Je rekening stijgt wel, want je verstookt meer kubieke meters |
| Je bent beschermd tegen tussentijdse tariefverhogingen | Tussentijds overstappen kost een opzegvergoeding |
| Past bij een begroting die vooral uit vaste lasten bestaat | Bij een verhuizing of verbouwing zit je aan een looptijd vast |
Wanneer een vast contract bij je past en wanneer niet
De vraag wel of geen vast contract voor je energie beantwoord je niet met een marktverwachting, maar met de vraag wat een tegenvaller met je begroting doet. Wie een rekening van driehonderd euro extra kan opvangen, draagt het risico prima zelf en betaalt liever geen opslag. Wie dat niet kan, koopt met een vast contract iets wat echt geld waard is.
De tweede vraag gaat over sturen. Heb je een elektrische auto, een thuisbatterij of een warmtepomp die op de prijs kan reageren, dan laat je bij een vast tarief geld liggen: het verschil tussen goedkope en dure uren is dan je verdienmodel. Bij zonnepanelen zonder batterij ligt het minder eenduidig, omdat terugleverkosten en de terugleververgoeding daar zwaarder wegen dan de contractvorm zelf.
De derde vraag is hoe vast je plannen staan. Een verhuizing kan meestal mee, een verbouwing verandert je verbruik en een woning die overgaat op een warmtenet maakt een gascontract overbodig. In die gevallen past een korte looptijd beter, of een contract dat je maandelijks kunt opzeggen.
| Jouw situatie | Weegt zekerheid zwaar | Wat er meestal bij past |
|---|---|---|
| Krappe begroting zonder buffer voor een tegenvaller | Ja | Vast, ook als het gemiddeld iets duurder uitvalt |
| Hoog gasverbruik in een matig geïsoleerde woning | Ja | Vast, zeker voor het gasdeel |
| Hypotheeklasten die net passen bij je inkomen | Ja | Vast, meestal één tot drie jaar |
| Elektrische auto, thuisbatterij of stuurbare warmtepomp | Nee | Dynamisch levert meer op dan zekerheid |
| Zonnepanelen zonder batterij | Wisselend | Reken vast en dynamisch door met je eigen teruglevering |
| Verhuizing of verbouwing binnen een jaar in zicht | Nee | Variabel of een korte looptijd, dan blijf je vrij |
| Je wilt de markt niet volgen en er geen tijd in steken | Ja | Vast, met een looptijd die bij je plannen past |
Hoe de gasprijs en de stroomprijs in een vast contract tot stand komen
Een leverancier die jou een vaste stroomprijs en gasprijs aanbiedt, koopt dat volume vooruit in op de termijnmarkt. Zijn aanbod bestaat dus uit de termijnprijs van vandaag, plus een opslag voor het risico dat jij meer of minder verbruikt dan verwacht, plus zijn marge. Daarom loopt een vast tarief zelden gelijk met de prijs die je vandaag op de dagmarkt ziet.
Bij gas speelt het seizoen zwaar mee. Gas voor de winter is op de termijnmarkt vrijwel altijd duurder dan gas voor de zomer, en een vast jaartarief is het gemiddelde van beide. Een vaste gasprijs die in juli hoog oogt naast het variabele zomertarief, kan in januari juist gunstig uitpakken.
Vergelijk aanbiedingen daarom nooit op de kale kilowattuurprijs alleen. Leveranciers verpakken gas en licht in één vast aanbod met uiteenlopende vaste leveringskosten, welkomstkortingen en voorwaarden voor teruglevering. Het beste vaste energiecontract is dus zelden dat met de laagste kilowattuurprijs.
Welke energieleveranciers vaste contracten aanbieden en waarin hun voorwaarden verschillen, staat in het overzicht van aanbieders van energie; met de verbruikscheck zet je daar je eigen kWh en m³ naast.
| Wat je vergelijkt bij vaste aanbiedingen | Waarom het je jaarbedrag verandert |
|---|---|
| All-in tarief of kaal leveringstarief | Een kaal tarief oogt lager, de energiebelasting komt er nog bij |
| Vaste leveringskosten per maand per aansluiting | Bij twee aansluitingen tikt dit over een jaar flink aan |
| Eenmalige welkomstkorting of cashback | Verlaagt alleen het eerste jaar, niet je tarief daarna |
| Looptijd en einddatum | Bepaalt hoe lang je de opslag voor zekerheid doorbetaalt |
| Terugleverkosten bij zonnepanelen | Kan een scherp leveringstarief volledig opeten |
| De opzegvergoeding in de voorwaarden | Bepaalt wat je kwijt bent als je toch eerder weg wilt |
| Herkomst van de groene stroom | Verschil in prijs, en in wat je keuze aan de opwek verandert |
Gecontroleerd op augustus 2026
Wanneer je vastzet en voor hoe lang
Het moment waarop je een vast contract kunt afsluiten, wordt in de praktijk bepaald door je einddatum. De meeste leveranciers laten je een nieuw contract pas dertig tot zestig dagen van tevoren vastleggen, ingaand op de dag dat het oude afloopt. Zit je nog midden in een looptijd, dan kan vastzetten wel, maar dan komt de opzegvergoeding in de rekensom.
Over de looptijd valt geen algemeen advies te geven, wel een afweging. Eén jaar houdt je flexibel en vraagt de laagste opslag, drie jaar dekt een hele prijscyclus af, vijf jaar geeft de langste rust tegen de hoogste opslag. Hoe langer je vastzet, hoe zwaarder de vraag weegt of je woning en je verbruik in die jaren gelijk blijven.
Wachten op het perfecte moment werkt zelden. Termijnprijzen bewegen dagelijks en niemand weet waar ze over een half jaar staan, je leverancier evenmin. Leg het aanbod dat je vandaag kunt tekenen naast je huidige tarief en naast het variabele alternatief, en beslis op dat verschil in plaats van op een voorspelling.
| Moment | Wat er dan speelt | Wat je op dat moment kunt doen |
|---|---|---|
| Twee maanden voor je einddatum | Je leverancier stuurt een verlengingsaanbod | Dat aanbod naast de markt leggen en pas daarna tekenen |
| Op of na je einddatum | Je rolt stilzwijgend door in een variabel tarief | Kosteloos overstappen of alsnog vastzetten |
| Midden in de looptijd | Overstappen kost een opzegvergoeding | Eerst het bedrag opvragen, daarna pas rekenen |
| Vlak na een sterke prijsdaling | Vaste tarieven volgen de markt met vertraging | Kijken of de daling al in het vaste aanbod zit |
| In de zomer | Gas is voor de zomermaanden doorgaans goedkoper | Je jaarbedrag doorrekenen met winterverbruik erbij |
| Binnen 14 dagen na tekenen | Je wettelijke bedenktijd loopt nog | Kosteloos annuleren als je een beter aanbod vindt |
Zet een herinnering in je agenda twee maanden voor je einddatum. Dan kun je het verlengingsvoorstel van je leverancier naast de markt leggen in plaats van stilzwijgend door te rollen in een variabel tarief.
Je termijnbedrag, bijbetalen en geld terug bij de jaarafrekening
Een vast tarief is iets anders dan een vast maandbedrag. Je betaalt maandelijks een voorschot, het termijnbedrag, dat je leverancier baseert op je verwachte verbruik. Op de jaarafrekening wordt je werkelijke verbruik afgerekend tegen je vaste tarief, en het verschil met de voorschotten krijg je terug of betaal je bij.
Als je een vast energiecontract hebt, kan bijbetalen dus gewoon gebeuren. Niet doordat je prijs veranderde, maar doordat je meer kubieke meters gas of kilowattuur stroom verbruikte dan de schatting: een koude winter, een verbouwing of een extra bewoner is genoeg. Andersom krijg je geld terug wanneer je minder verbruikte dan het voorschot dekte.
Je termijnbedrag mag je zelf aanpassen en de meeste leveranciers verwerken dat binnen een maand. Een te laag voorschot voelt maandelijks prettig en levert een naheffing op; een te hoog voorschot is een renteloze lening aan je leverancier. Hoe de posten op je rekening samenhangen, lees je in de uitleg over wat er in je energiecontract en op je rekening staat.
Controleer je termijnbedrag na elke verandering in je huishouden of je woning. Wie een jaar lang honderd euro per maand te weinig voorschiet, krijgt op de jaarafrekening in één keer ruim twaalfhonderd euro te verrekenen.
Tussentijds opzeggen en wat de opzegvergoeding kost
Een vast contract voortijdig beëindigen mag altijd. Het is geen boete maar een vergoeding voor het nadeel van je leverancier, en sinds 1 juni 2023 is dat geen vast bedrag per resterend jaar meer. De vergoeding volgt uit een berekening: het verschil tussen jouw contracttarief en het tarief dat dezelfde leverancier nu vraagt voor een vergelijkbaar contract, maal je verwachte verbruik tot je einddatum.
Daaruit volgt een prettige eigenschap. Liggen de tarieven inmiddels hoger dan jouw contract, dan lijdt de leverancier geen verlies en betaal je niets. Alleen bij een gedaalde markt kost overstappen geld, en dat is precies het moment waarop een ander aanbod aantrekkelijk oogt.
Vraag het bedrag schriftelijk op voordat je ergens anders tekent; de opgave blijft twee maanden geldig. Zet daarna de jaarbesparing van het nieuwe aanbod naast die vergoeding en reken uit na hoeveel maanden je quitte staat. De stappen van de overstap zelf staan in de gids over overstappen naar een andere energieleverancier.
| Onderdeel van de berekening | Hoe je leverancier het invult |
|---|---|
| Het prijsverschil per kWh en per m³ | Jouw tarief min het tarief dat hij nu vraagt voor een vergelijkbaar contract |
| Het volume | Je verwachte verbruik over de resterende looptijd |
| Uitkomst bij een gedaalde markt | Een vergoeding, want hij kocht duurder in dan hij nu kan verkopen |
| Uitkomst bij een gestegen markt | Geen vergoeding, want er is geen nadeel |
| Opgave van het bedrag | Op verzoek, en de opgave blijft twee maanden geldig |
| Kosteloze momenten | De einddatum, de eerste 14 dagen na afsluiten en een eenzijdige tariefverhoging |
Gecontroleerd op regels sinds 1 juni 2023, gecontroleerd in augustus 2026
Verhuizen met een vast contract en het einde van de looptijd
Verhuizen met een vast energiecontract is bij vrijwel elke leverancier eenvoudig: het contract gaat mee naar je nieuwe adres. Je geeft het nieuwe adres en de verhuisdatum twee tot vier weken van tevoren door, je tarief en je einddatum blijven staan en er komt geen opzegvergoeding aan te pas. Meterstanden van het oude en het nieuwe adres lever je binnen vijf dagen aan, anders schat de leverancier je verbruik en klopt de eindafrekening niet.
Meenemen lukt niet in elke situatie. Verhuis je naar een woning met blokverwarming of een warmtenet, naar het buitenland of naar een adres waar je leverancier niet levert, dan eindigt de levering voortijdig. Leveranciers hanteren daarvoor eigen regels, dus vraag vooraf schriftelijk of zij in die situatie een vergoeding rekenen.
Loopt je vaste contract af en doe je niets, dan rol je stilzwijgend door voor onbepaalde tijd tegen een variabel tarief. Je zit dan nergens meer aan vast en kunt met dertig dagen opzegtermijn kosteloos weg. Dat doorrolltarief is alleen zelden het scherpste aanbod van diezelfde leverancier, dus vergelijk het voordat je het laat lopen.
| Situatie bij een verhuizing | Wat er met je vaste tarief gebeurt |
|---|---|
| Je neemt het contract mee naar het nieuwe adres | Tarief en einddatum lopen door, geen opzegvergoeding |
| Nieuwe woning heeft een warmtenet of blokverwarming | Het gasdeel eindigt, vraag de voorwaarden vooraf schriftelijk op |
| Je gaat samenwonen en houdt één contract over | Het contract dat eindigt kan een vergoeding kosten |
| Je verhuist naar het buitenland | De levering stopt, de leverancier bepaalt of er een vergoeding volgt |
| Twee adressen tegelijk in de overdrachtsperiode | Je tarief blijft gelden, je betaalt twee keer vaste leveringskosten |
| Je verkoopt je huis | Overdrachtsdatum en meterstanden doorgeven, niet opzeggen |
Vast contract in de andere betekenis: werk, hypotheek en een huis kopen
Wie zoekt op een vast contract komt ook uit bij het arbeidscontract, en dan gaat de vraag bijna altijd over een hypotheek. Een vast dienstverband is geen wettelijke eis: geldverstrekkers toetsen op bestendig inkomen en niet op de contractvorm. Wat dat in de praktijk betekent, staat in de gids over een hypotheek zonder vast dienstverband.
Met een tijdelijk contract draait het om de intentieverklaring: de schriftelijke toezegging van je werkgever dat hij je bij gelijkblijvend functioneren een vast contract geeft. Met zo'n verklaring rekent de geldverstrekker met je huidige jaarsalaris en is de aanvraag verder een gewone aanvraag.
Hoe lang je een vast contract voor een hypotheek al moet hebben, is nergens vastgelegd; de meeste geldverstrekkers wachten wel liever tot je proeftijd voorbij is. Zonder die verklaring kan een perspectiefverklaring of een inkomensbepaling op basis van je arbeidsverleden uitkomst bieden, al accepteert niet elke partij die.
Een huis kopen zonder vast contract kan dus, alleen is het papierwerk zwaarder en verschilt de uitkomst per geldverstrekker. Neem in het voorlopig koopcontract een financieringsvoorbehoud op met genoeg tijd om meer dan één verstrekker te proberen. Hoeveel je kunt lenen hangt daarna af van je toetsinkomen, niet van de vraag of je contract voor bepaalde of onbepaalde tijd geldt.
Zo sluit je een vast energiecontract af
Reken eerst met je eigen verbruik, teken daarna pas.
-
Zoek je einddatum en je huidige tarief op
Je einddatum staat op je contract, op je jaarafrekening en in de app van je leverancier. Die datum bepaalt of je vrij kunt overstappen of dat er een vergoeding bij komt. Vanaf ongeveer twee maanden ervoor kun je een nieuw contract vastleggen.
-
Pak je verbruik van de afgelopen twaalf maanden erbij
Noteer je kilowattuur en kubieke meters van je jaarafrekening. Een vergelijking op een standaardprofiel wijkt al snel honderden kilowattuur af van je werkelijke verbruik. Met de verbruikscheck zie je meteen hoe jouw verbruik zich verhoudt tot vergelijkbare huishoudens.
-
Vraag de opzegvergoeding op als je nog vastzit
Je leverancier geeft het bedrag op verzoek op en die opgave blijft twee maanden geldig. Zonder dat getal kun je een nieuw aanbod niet eerlijk beoordelen. Ligt het huidige tarief van je leverancier hoger dan het jouwe, dan is de vergoeding nul.
-
Reken elk aanbod om naar een jaarbedrag
Vermenigvuldig je eigen kWh en m³ met het all-in tarief, tel twaalf maanden vaste leveringskosten erbij en trek de vermindering energiebelasting van 628,96 euro in 2026 eraf. Hoe je welkomstkortingen en terugleverkosten meeneemt, staat in de gids over energie vergelijken.
-
Kies de looptijd die bij je plannen past
Eén jaar houdt je vrij, drie jaar dekt een prijscyclus af, vijf jaar geeft de langste rust tegen de hoogste opslag. Weeg mee of je woning, je gezinsgrootte en je verbruik in die periode gelijk blijven.
-
Teken en controleer de bevestiging
Kijk of het tarief, de looptijd, de einddatum en de vaste leveringskosten in de bevestiging kloppen met het aanbod. Klopt er iets niet, dan kun je binnen veertien dagen na het online of telefonisch afsluiten kosteloos annuleren. Wat er verder in de overeenkomst hoort te staan, lees je in de gids over een energiecontract afsluiten.
-
Zet je termijnbedrag goed en geef je meterstanden door
Leg het voorgestelde voorschot naast je eigen jaarbedrag en pas het aan als het te laag of te hoog staat. Geef op de wisseldatum je meterstanden door, dan sluit de eindafrekening van je oude leverancier aan op de beginstand bij de nieuwe.
Verbruikscheck
Vergelijk je gas- en stroomverbruik met huishoudens van dezelfde grootte en hetzelfde woningtype. Open de volledige verbruikscheck
Check dit voordat je een vast contract tekent
Doorgerekend: zo pakt het uit
Het jaarbedrag van een vast contract voor een tussenwoning
Stel, je zet het contract vast voor een tussenwoning met twee bewoners: 880 m³ gas en 2.610 kWh stroom per jaar, de gemiddelden voor dat woningtype en die gezinsgrootte in 2024. Stel dat je tekent voor een all-in tarief van 0,26 euro per kWh en 1,25 euro per m³, inclusief energiebelasting en btw, met 6 euro vaste leveringskosten per aansluiting per maand.
Stroom kost dan 2.610 × 0,26 = 679 euro en gas 880 × 1,25 = 1.100 euro. De vaste leveringskosten tellen op tot 2 × 6 × 12 = 144 euro. Samen 1.923 euro, en daar gaat de vermindering energiebelasting van 628,96 euro in 2026 vanaf: 1.294 euro per jaar, oftewel ongeveer 108 euro per maand. De netbeheerkosten komen daar los bij en zijn bij elke leverancier gelijk.
Wat is die zekerheid waard? Van dat all-in tarief is het leveringsdeel 0,26 min 0,11085 = 0,14915 euro per kWh en 1,25 min 0,72680 = 0,52320 euro per m³. Stijgen de kale leveringstarieven met 20 procent, dan betaalt een variabel contract 0,02983 × 2.610 = 78 euro meer voor stroom en 0,10464 × 880 = 92 euro meer voor gas, samen 170 euro per jaar. Daalt de markt met datzelfde percentage, dan loop je ongeveer hetzelfde bedrag mis.
Bijbetalen na een koude winter, ondanks een vast tarief
Stel, je termijnbedrag uit het vorige voorbeeld staat op 110 euro per maand, dus je schiet 1.320 euro per jaar voor. Er volgt een koud jaar waarin je 1.050 m³ gas en 2.750 kWh stroom verbruikt in plaats van 880 en 2.610.
Tegen hetzelfde vaste tarief kost dat 1.050 × 1,25 = 1.313 euro aan gas en 2.750 × 0,26 = 715 euro aan stroom, plus 144 euro vaste leveringskosten. Dat is 2.172 euro min de vermindering van 628,96 euro, dus 1.543 euro. Je hebt 1.320 euro voorgeschoten, dus je betaalt 223 euro bij, terwijl je tarief geen cent veranderde.
Andersom werkt het net zo. In een zacht jaar met 760 m³ en 2.500 kWh kom je uit op 950 + 650 + 144 = 1.744 euro min 628,96, dus 1.115 euro, en krijg je ruim 200 euro terug. Wie schommelingen liever niet in één keer op de jaarafrekening ziet, zet het termijnbedrag op het gemiddelde van een koud en een zacht jaar.
Wat overstappen midden in een vast contract kost
Stel, hetzelfde huishouden heeft nog twaalf maanden te gaan op een tarief van 0,28 euro per kWh en 1,30 euro per m³. Dezelfde leverancier vraagt nu 0,25 euro en 1,15 euro voor een vergelijkbaar contract, dus de markt is gedaald en er is nadeel te vergoeden.
De opzegvergoeding volgt uit dat verschil: 0,03 × 2.610 = 78 euro voor stroom en 0,15 × 880 = 132 euro voor gas, samen 210 euro. Elders vind je een aanbod van 0,24 euro per kWh en 1,12 euro per m³. Ten opzichte van jouw huidige tarief scheelt dat 0,04 × 2.610 = 104 euro en 0,18 × 880 = 158 euro, samen 262 euro per jaar.
Na aftrek van de vergoeding houd je in dat jaar 52 euro over. Dat is de moeite waard zolang het nieuwe tarief meerdere jaren doorloopt, want vanaf het tweede jaar telt de volle 262 euro. Vraag de vergoeding op vóór je tekent, want zodra je leverancier zijn tarieven aanpast, verandert de uitkomst mee.
Veelgemaakte fouten
Denken dat een vast tarief ook een vast maandbedrag is
Je voorschot is een schatting van je verbruik, geen afgesproken bedrag. Verbruik je meer, dan volgt een naheffing op de jaarafrekening; bij honderd euro per maand te weinig voorschot loopt dat op tot ruim twaalfhonderd euro in één keer.
Vergelijken op de kilowattuurprijs in plaats van het jaarbedrag
Het scherpste tarief per kWh kan door hoge vaste leveringskosten duurder uitpakken dan een iets hoger tarief. Reken elk aanbod om naar een jaarbedrag met je eigen verbruik, anders vergelijk je twee getallen die niet hetzelfde meten.
Vastzetten zonder je eigen verbruik te kennen
Vergelijkers vullen zonder jouw cijfers een standaardprofiel in, en dat wijkt vaak honderden kilowattuur en tientallen kubieke meters af. Je tekent dan voor jaren op basis van een aanname die niet over jouw huishouden gaat.
Elders tekenen voordat de opzegvergoeding bekend is
Bij een gedaalde markt kan die vergoeding in de honderden euro's lopen en de besparing van het eerste jaar grotendeels opeten. Het bedrag opvragen kost een mail en de opgave blijft twee maanden geldig.
Een welkomstkorting meerekenen alsof die de hele looptijd geldt
Een eenmalige korting of cashback verlaagt alleen je eerste jaar. Bij een driejarig contract deel je dat voordeel over drie jaar uit, en dan blijft er van een schijnbaar scherp aanbod vaak weinig over.
Terugleverkosten over het hoofd zien met zonnepanelen
Veel leveranciers rekenen een vast bedrag of een staffel die stijgt naarmate je meer teruglevert. Zo'n post kan een laag leveringstarief volledig opeten, en je zit er bij een vast contract jaren aan vast.
Vijf jaar vastzetten terwijl je plannen nog schuiven
Een verhuizing kan meestal mee, maar een warmtenet, blokverwarming of een verbouwing die je gasverbruik halveert niet. Je betaalt dan jaren voor zekerheid over een verbruik dat je niet meer hebt.
Veelgestelde vragen
Wat is een vast energiecontract en wat betekent dat voor je rekening?
Een vast energiecontract is een contract waarbij het leveringstarief per kWh stroom en per m³ gas de hele looptijd gelijk blijft, meestal zes maanden tot vijf jaar. De leverancier koopt jouw verwachte verbruik vooruit in en draagt daarmee het prijsrisico. Wat er niet in vastligt: de energiebelasting, de btw en de netbeheerkosten, en die kunnen per 1 januari wijzigen.
Hoe werkt een vast energiecontract in de praktijk?
Je tekent voor een tarief en een looptijd en betaalt daarna maandelijks een voorschot dat op je verwachte verbruik is gebaseerd. Op de jaarafrekening rekent je leverancier je werkelijke verbruik af tegen dat vaste tarief. Tussentijds verandert je prijs niet, ook niet als de markt beweegt; alleen de wettelijke tarieven kunnen per kalenderjaar anders uitvallen.
Is een vast energiecontract verstandig?
Of het slim is om je energiecontract vast te zetten, hangt af van hoe hard een tegenvaller je zou raken. Zekerheid heeft een prijs: in het vaste tarief zit een opslag voor het risico dat de leverancier overneemt. Kun je een paar honderd euro extra opvangen en wil je van een prijsdaling profiteren, dan is variabel of dynamisch gemiddeld goedkoper. Staat je begroting strak, dan koop je met een vast contract iets van waarde.
Wat is wijsheid: een vast of een variabel energiecontract?
Bij vast ken je je tarief en betaal je een opslag; bij variabel volg je de markt met enkele weken vertraging en kun je altijd binnen dertig dagen opzeggen. Vast past bij wie rust wil in de begroting, variabel bij wie flexibel wil blijven en een schommeling kan dragen. Wie verbruik naar goedkope uren kan verschuiven, komt met een dynamisch contract doorgaans lager uit.
Moet je bij een vast energiecontract bijbetalen of krijg je geld terug?
Allebei komt voor, want vast slaat op je tarief en niet op je maandbedrag. Verbruikte je meer dan het voorschot dekte, bijvoorbeeld na een koude winter of een verbouwing, dan volgt een naheffing op de jaarafrekening. Verbruikte je minder, dan maakt je leverancier het verschil na de afrekening over. Je kunt je termijnbedrag tussentijds laten aanpassen om beide kanten te dempen.
Wanneer kun je het beste een vast energiecontract afsluiten?
In de praktijk dertig tot zestig dagen voor je einddatum, want eerder laten de meeste leveranciers je een nieuw contract niet vastleggen. Wachten op een dieptepunt in de markt werkt zelden, omdat termijnprijzen dagelijks bewegen en niemand de richting kent. Leg het aanbod dat je vandaag kunt tekenen naast je huidige tarief en naast het variabele alternatief, en beslis op dat verschil.
Wat gebeurt er als mijn vaste contract afloopt?
Doe je niets, dan rolt je contract stilzwijgend door voor onbepaalde tijd tegen een variabel tarief. Je zit dan nergens aan vast en kunt met dertig dagen opzegtermijn kosteloos weg, ook naar een andere leverancier. Dat doorrolltarief is zelden het scherpste aanbod, dus leg het verlengingsvoorstel naast de markt. Op en na de einddatum vastzetten kan zonder enige vergoeding.
Geldt het prijsplafond ook bij een vast contract?
Het tijdelijke prijsplafond gold alleen in 2023, met een maximum van 0,40 euro per kWh tot 2.900 kWh en 1,45 euro per m³ tot 1.200 m³, en het gold toen ook voor huishoudens met een vast energiecontract. Op 31 december 2023 is het afgelopen en het is niet teruggekomen. In 2026 bestaat er geen bovengrens aan energietarieven, dus een vast contract is de enige zekerheid die je nog kunt kopen.
Kan ik mijn vaste energiecontract meenemen als ik verhuis?
Bij vrijwel elke leverancier wel. Geef je nieuwe adres en de verhuisdatum twee tot vier weken van tevoren door: je tarief en je einddatum lopen door en je betaalt geen opzegvergoeding. Verhuis je naar een woning met een warmtenet of blokverwarming, naar het buitenland of naar een adres waar je leverancier niet levert, dan eindigt de levering en gelden de voorwaarden van je contract.
Wat kost het om een vast energiecontract tussentijds op te zeggen?
Sinds 1 juni 2023 betaal je geen vast boetebedrag meer, maar een vergoeding voor het werkelijke nadeel van je leverancier: het verschil tussen jouw tarief en zijn huidige tarief voor een vergelijkbaar contract, maal je verwachte verbruik tot de einddatum. Ligt zijn huidige tarief hoger dan het jouwe, dan betaal je niets. Vraag het bedrag op voordat je elders tekent, want de opgave blijft twee maanden geldig. Welke leverancier je daarna kiest, verandert niets aan die rekensom.
Kun je een hypotheek krijgen zonder vast contract?
Nee, je hebt geen vast contract nodig voor een hypotheek en een vast dienstverband is geen wettelijke eis. Geldverstrekkers toetsen op bestendig inkomen en niet op de vorm van je arbeidscontract. Met een tijdelijk contract vraag je je werkgever om een intentieverklaring, de toezegging dat je bij gelijkblijvend functioneren een vast contract krijgt. Zonder die verklaring kan een perspectiefverklaring of een inkomensbepaling op basis van je arbeidsverleden uitkomst bieden, al accepteert niet elke geldverstrekker die.
Kun je een huis kopen zonder vast contract?
Ja, dat kan, al is het papierwerk zwaarder en verschilt de uitkomst per geldverstrekker. Naast je loonstroken lever je een intentieverklaring of een inkomensverklaring aan waaruit je verdiencapaciteit blijkt. Neem een financieringsvoorbehoud op met voldoende tijd, zodat je meer dan één geldverstrekker kunt proberen voordat de termijn verloopt.
Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt
Onafhankelijk advies over een vast contract voor energie bestaat nauwelijks als beroep: met je eigen verbruik en een halfuur rekenwerk kom je verder dan met een verkoopgesprek aan de telefoon. Klopt er iets niet aan een opzegvergoeding, een tariefwijziging of een jaarafrekening, dan legt ACM ConsuWijzer de regels uit en kun je daar terecht met een klacht over je leverancier. Gaat je vraag niet over het contract maar over je verbruik, dan is een energiecoach van het energieloket van je gemeente vaak gratis, en een maatwerkadvies van een gecertificeerde adviseur kost doorgaans enkele honderden euro's. Zit de vraag aan de hypotheekkant, bijvoorbeeld of je met een tijdelijk contract een woning kunt financieren, dan verdient een hypotheekadviseur zijn kosten van meestal 1.500 tot 3.000 euro terug, omdat hij weet welke geldverstrekker welke inkomensverklaring accepteert. Wil je eerst zelf verder kijken, dan helpt het overzicht over energie en besparen, en voor de vergelijking zelf de uitleg over het gebruik van een energievergelijker.