Energieleveranciers in Nederland: hoe je kiest en waar ze in verschillen

Wat je energieleverancier doet en wat je netbeheerder doet

Een energieleverancier koopt stroom en gas in op de groothandelsmarkt, verkoopt die aan jou met een opslag, en stuurt de rekening. Kabels en leidingen bezit hij niet: het transport regelt de netbeheerder van jouw postcode, en die kun je niet kiezen. Dat onderscheid bepaalt precies waar je invloed hebt. Op het leveringsdeel van je rekening stuur je door van aanbieder te wisselen, op de netbeheerkosten stuur je niet. Welke contractvorm daarbij hoort, staat in de gids over een energiecontract kiezen.

Je leverancier houdt ook je meterstanden bij, stelt je termijnbedrag vast en maakt eens per jaar de eindafrekening. Hapert je slimme meter of is er een storing in de straat, dan is de netbeheerder aan zet. Bel je dan je leverancier, dan verwijst die je door en verlies je een dag.

Op je factuur staan beide partijen. Sommige leveranciers innen de netbeheerkosten voor de netbeheerder mee, andere laten de netbeheerder zelf factureren. Dat is een administratieve keuze en zegt niets over de hoogte: die tarieven stelt de ACM per netbeheerder vast. Wat het begrip leverancier verder inhoudt, licht de pagina over de rol van de energieleverancier toe.

Hoeveel energieleveranciers er zijn en wat de vergunning betekent

Wie stroom of gas wil leveren aan huishoudens en andere kleinverbruikers heeft een vergunning van de Autoriteit Consument en Markt nodig. In 2026 hebben ruim vijftig bedrijven zo'n vergunning. Dat aantal beweegt: leveranciers stoppen, fuseren of trekken zich terug uit de Nederlandse markt, en het actuele register staat op de site van de ACM. Bijna dertig van hen bieden vaste contracten aan en ruim dertig variabele of dynamische, dus keuze is er ruimschoots.

De vergunning is geen formaliteit. De ACM toetst of een leverancier betrouwbaar kan leveren aan iedereen die daarom vraagt, of de organisatie het aankan en of de financiële positie stevig genoeg is. Sinds de Energiewet op 1 januari 2026 in werking trad, controleert de ACM die financiële weerbaarheid strenger en kan zij een Bibob-toets doen bij aanvragers en bestaande vergunninghouders.

Niet elke naam op de markt is zelf vergunninghouder. Wederverkopers, collectieve inkoopacties en energiecoöperatieven verkopen onder eigen vlag, terwijl je contract loopt bij een vergunninghouder daarachter. Kijk daarom op het aanbod wie er als leverancier genoemd wordt: dat bedrijf is je contractpartij en die naam moet je in het register terugvinden.

Type aanbieder	Wat het betekent	Waar je op let
Vergunninghouder	Heeft zelf een ACM-vergunning en is je contractpartij	Of de naam in het register van de ACM staat
Wederverkoper	Verkoopt onder eigen naam, het contract loopt via een vergunninghouder	Welke leverancier op je contract en je factuur staat
Collectieve inkoopactie	Onderhandelt namens een groep deelnemers bij een vergunninghouder	Of het tarief na de actieperiode nog concurrerend is
Energiecoöperatie	Leden wekken samen op, de levering loopt meestal via een vergunninghouder	Of je lidmaatschap en je leveringscontract los van elkaar staan

Gecontroleerd op augustus 2026

Waarop energieleveranciers echt van elkaar verschillen

Het grootste verschil zit in het kale leveringstarief: de prijs per kWh en per kubieke meter zonder belasting. Daarnaast rekent vrijwel elke leverancier vaste leveringskosten, een vast bedrag per maand per energiesoort dat losstaat van je verbruik. Twee aanbieders met hetzelfde kWh-tarief kunnen daardoor tientallen euro's per jaar uit elkaar liggen, en bij een klein verbruik wegen die vaste kosten zwaarder dan het tarief.

Verder verschillen leveranciers in hun terugleverkosten voor zonnestroom, in de looptijden die ze aanbieden, in de welkomstbonus voor nieuwe klanten en in de manier waarop ze het termijnbedrag vaststellen. Een te laag ingesteld termijnbedrag voelt goedkoop en levert in januari een naheffing op. Service en bereikbaarheid vallen niet in een tarief te vangen, maar bepalen wel of een fout in je eindafrekening binnen twee weken of binnen drie maanden is rechtgezet.

Een eerlijke vergelijking zet al die posten om naar één bedrag per jaar bij jouw verbruik. Hoe je dat opzet, staat in de gids over energie vergelijken; welke onafhankelijke energievergelijkers er zijn en hoe ze aan hun geld komen, lees je op de pagina daarover.

Onderdeel van je rekening	Wie het bepaalt	Scheelt overstappen hier iets?
Kaal leveringstarief stroom en gas	De leverancier	Ja, hier zit het grootste verschil tussen aanbieders
Vaste leveringskosten per maand	De leverancier	Ja, meestal een paar euro per maand per energiesoort
Terugleverkosten voor zonnestroom	De leverancier	Ja, de opzet loopt sterk uiteen
Welkomstbonus	De leverancier	Ja, maar eenmalig en soms terug te betalen
Energiebelasting	De wetgever	Nee, het tarief is voor iedereen gelijk
Belastingvermindering	De wetgever	Nee, hetzelfde bedrag per aansluiting
Netbeheerkosten	Je netbeheerder, tarief goedgekeurd door de ACM	Nee, van netbeheerder wisselen kan niet
Btw van 21 procent	De wetgever	Nee, die komt over de hele rekening

Gecontroleerd op augustus 2026

Wat de overheid vastlegt en wat dat op je rekening doet

Over elke kWh en elke kubieke meter betaal je energiebelasting. In 2026 is dat 11,1 cent per kWh stroom en 73 cent per kubieke meter gas, inclusief btw. Daar staat de belastingvermindering tegenover: een vast bedrag van 629 euro inclusief btw per elektriciteitsaansluiting in 2026, dat je leverancier automatisch van je rekening aftrekt. Hoe die korting precies uitpakt bij een klein verbruik of bij twee aansluitingen, staat in de gids over de vermindering van de energiebelasting.

Die drie posten zijn bij elke leverancier identiek. Een aanbieder die suggereert dat hij je energiebelasting kan drukken, verkoopt lucht. Wat wél helpt is minder verbruiken, want de belasting rekent per eenheid en de korting blijft gelijk. Welke maatregelen daar het meeste aan doen, staat in de gids over energie besparen in huis.

Je eigen verbruik is dus de sleutel bij het vergelijken van leveranciers, want elk aanbod rekent anders uit bij 1.600 kWh dan bij 3.700 kWh. Weet je je jaarverbruik niet uit je hoofd, dan zet de verbruikscheck je woningtype en huishoudensgrootte om in een realistische schatting. Vul die schatting bij elke aanbieder in en je vergelijkt appels met appels.

Post	Tarief 2026 inclusief btw	Bij 2.610 kWh en 880 m³ per jaar
Energiebelasting elektriciteit	€ 0,111 per kWh	€ 290
Energiebelasting aardgas	€ 0,73 per m³	€ 642
Belastingvermindering per elektriciteitsaansluiting	€ 629 per jaar	€ 629 af
Wat je per saldo aan energiebelasting betaalt		€ 303

Gecontroleerd op 1 januari 2026, verbruikscijfers tussenwoning met twee bewoners

De contracten die elke leverancier moet aanbieden

Sinds de Energiewet moet iedere vergunninghouder twee modelcontracten in de etalage hebben: één voor bepaalde tijd met vaste tarieven en één voor onbepaalde tijd met variabele tarieven. De ACM heeft de voorwaarden daarvan zelf vastgesteld, formeel per 1 januari 2026, en verwachtte dat alle leveranciers ze uiterlijk 1 april 2026 aanboden. Omdat de voorwaarden overal gelijk zijn, vergelijk je met deze twee contracten zuiver op prijs.

Daarnaast mag elke leverancier eigen contracten voeren, en dat doen ze volop. Een vast contract legt tarief en vaste kosten voor de hele looptijd vast en geeft rust over je maandbedrag. Bij een variabel energiecontract mag de leverancier het tarief wijzigen, meestal per 1 januari en 1 juli, en die wijziging moet hij minstens dertig dagen van tevoren aankondigen zodat je nog kunt opzeggen.

Bij een dynamisch energiecontract betaal je de beursprijs per uur, plus een opslag van je leverancier. Dat loont alleen als je verbruik kunt verschuiven naar goedkope uren, bijvoorbeeld met een warmtepomp, een laadpaal of een thuisbatterij. Zonder die flexibiliteit koop je vooral prijsrisico.

Contractvorm	Wat vastligt	Opzegvergoeding mogelijk?	Past bij
Vast contract	Tarief en vaste kosten voor de hele looptijd	Ja, als je contract dat bepaalt	Wie zekerheid over de maandlast wil
Variabel contract	Het tarief tot de volgende wijziging	Nee	Wie flexibel wil blijven
Dynamisch contract	Alleen de opslag, de prijs volgt de beurs per uur	Nee	Wie verbruik kan verschuiven naar goedkope uren
Modelcontract met vaste tarieven	Standaardvoorwaarden van de ACM, vaste looptijd	Ja, als het contract dat bepaalt	Wie aanbiedingen zuiver op prijs wil vergelijken
Modelcontract met variabele tarieven	Standaardvoorwaarden van de ACM, onbepaalde tijd	Nee	Wie geen looptijd aan zich wil binden

Gecontroleerd op augustus 2026

Zonnepanelen veranderen welke leverancier voor jou gunstig is

De salderingsregeling stopt per 1 januari 2027; tot en met 31 december 2026 mag je teruggeleverde stroom nog wegstrepen tegen je verbruik. Daarna krijg je een vergoeding per teruggeleverde kWh die tot 2030 minstens 50 procent van het kale leveringstarief moet zijn. Boven dat wettelijke minimum mag elke leverancier zelf bepalen wat hij betaalt, en juist daar gaan aanbieders flink uiteenlopen.

Aan de andere kant staan de terugleverkosten. Leveranciers mogen alleen kosten doorberekenen die zij werkelijk maken om jouw teruggeleverde stroom te verwerken, en de ACM houdt daar toezicht op. De ene aanbieder rekent een vast bedrag per maand, de andere een staffel die met je teruglevering meegroeit. Bij veel panelen kan dat verschil tussen twee leveranciers groter zijn dan het verschil in kWh-tarief.

Wie zonnepanelen heeft of overweegt, vergelijkt dus op drie dingen tegelijk: leveringstarief, terugleververgoeding en terugleverkosten bij zijn eigen opbrengst. Hoe die opbrengst tot stand komt, staat in de gids over zonne-energie thuis. Verbruik je meer van je eigen stroom zelf, dan telt de terugleververgoeding minder zwaar; wat een accu daaraan bijdraagt, legt de gids over energie opslaan uit.

Groene stroom en waar die werkelijk vandaan komt

Alle stroom uit het stopcontact komt uit hetzelfde net; groen en grijs zijn niet fysiek te scheiden. Wat een leverancier verkoopt als groene stroom is stroom waarvoor hij evenveel garanties van oorsprong heeft ingeleverd. Zo'n garantie is een certificaat dat bewijst dat er ergens een kWh duurzaam is opgewekt, en het is los van de stroom zelf verhandelbaar.

Daar zit het verschil tussen aanbieders. Certificaten van Nederlandse wind- of zonneparken kosten meer dan certificaten van bestaande waterkrachtcentrales in het buitenland, terwijl beide het etiket groen opleveren. Leveranciers die in eigen productie investeren, laten dat meestal zien in hun stroometiket; dat etiket moet elke leverancier jaarlijks publiceren.

Wil je weten hoe je woning zelf scoort in plaats van je contract, dan is dat een andere vraag: die beantwoordt het energielabel, dat kijkt naar de schil en de installaties van je huis en niet naar je leverancier.

Overstappen: opzegtermijn, opzegvergoeding en bedenktijd

De opzegtermijn van een energiecontract staat in je contract en is wettelijk nooit langer dan een maand. In de praktijk regelt je nieuwe leverancier de opzegging bij de oude, zodat je geen dag zonder levering zit. Hoe die overgang loopt en welke data ertoe doen, beschrijft de gids over overstappen van energieleverancier.

Breek je een vast contract voortijdig open, dan mag je oude leverancier een opzegvergoeding rekenen als het contract dat bepaalt. Die vergoeding is sinds de nieuwe regels gelijk aan het verlies dat hij lijdt: je resterende verbruik tot het einde van het contract, vermenigvuldigd met het verschil tussen jouw tarief en het tarief dat dezelfde leverancier nu vraagt. Ligt dat nieuwe tarief gelijk of hoger, dan betaal je niets. Bij variabele en dynamische contracten is een opzegvergoeding sowieso niet toegestaan.

Sluit je online of telefonisch af, dan heb je veertien dagen wettelijke bedenktijd waarin je zonder reden kunt annuleren. Een welkomstbonus mag de nieuwe leverancier terugvorderen als je binnen zes maanden weer vertrekt; daarna niet meer. Welke stukken je bij de hand wilt hebben voordat je tekent, staat in de gids over een energiecontract afsluiten.

Als je energieleverancier in de problemen komt

Een leverancier die omvalt, laat zijn klanten niet in de kou staan. Levert een bedrijf niet meer, dan trekt de ACM de vergunning in en gaan de klanten over naar een andere vergunninghouder: soms via een onderlinge afspraak tussen beide bedrijven, anders verdeelt de ACM de klanten over de overgebleven leveranciers. Je stroom en gas blijven ondertussen gewoon doorlopen.

Wat je meestal wél kwijtraakt, is je oude tarief. De overnemende leverancier biedt je zijn eigen voorwaarden aan, en die kunnen ongunstiger zijn dan het contract dat je had. Je zit er niet aan vast: je mag daarna overstappen zonder opzegvergoeding. Vooruitbetaald geld en een tegoed uit je jaarafrekening zijn wel een vordering in het faillissement, en daarvan zien particuliere klanten in de praktijk zelden alles terug.

Daarom controleert de ACM sinds de Energiewet strenger of leveranciers financieel weerbaar genoeg zijn. Voor jou als klant blijven twee dingen over die je zelf in de hand hebt: een termijnbedrag dat je verbruik realistisch dekt in plaats van dat je maandenlang vooruitbetaalt, en de meterstanden die je bij elke wisseling zelf noteert. Alle achtergrond over de markt en de spelers vind je in het overzicht over energie en besparen.

Zo kies je een energieleverancier

Reken één keer je eigen verbruik uit en vergelijk daarna alle aanbiedingen op hetzelfde jaarbedrag.

1. Zoek je werkelijke jaarverbruik op

   Pak je laatste jaarafrekening en noteer je kWh en kubieke meters. Heb je die niet, dan geeft de verbruikscheck een schatting op basis van woningtype en huishoudensgrootte. Met een verkeerd verbruik klopt elke vergelijking daarna niet meer.

2. Bepaal welke contractvorm bij je past

   Kies eerst tussen vast, variabel en dynamisch, want die drie zijn niet op prijs te vergelijken. Wie in de winter geen verrassing wil, kiest vast; wie verbruik kan verschuiven, kan naar dynamisch kijken.

3. Vergelijk op het jaarbedrag, niet op het kWh-tarief

   Tel het leveringstarief, de vaste leveringskosten en eventuele terugleverkosten bij elkaar op voor een heel jaar. Een energievergelijker doet dat automatisch, maar controleer of hij alle leveranciers meeneemt of alleen de partijen waarmee hij samenwerkt.

4. Controleer de vergunning en de voorwaarden

   Zoek de naam van de leverancier in het register van de ACM en lees hoe hij het termijnbedrag vaststelt, of hij een borg vraagt en hoe de opzegvergoeding berekend wordt. Ontbreekt die berekening, dan kan hij later niets vorderen.

5. Sluit af en laat de nieuwe leverancier de oude opzeggen

   Geef bij het afsluiten je adres, je meternummers en de gewenste ingangsdatum door. De nieuwe leverancier zegt het oude contract op, wat wettelijk maximaal een maand duurt. Bewaar de bevestiging met de ingangsdatum.

6. Noteer je meterstanden en check de eindafrekening

   Leg op de dag van de wissel je standen vast met een foto. Je oude leverancier moet binnen zes weken afrekenen; klopt het verbruik niet, dan heb je met die foto meteen een tegenbewijs.

7. Zet een herinnering een maand voor de einddatum

   Loopt een vast contract af zonder dat je iets doet, dan rolt het meestal door in een variabel tarief. Vergelijk in die laatste maand opnieuw; dan stap je over zonder opzegvergoeding.

Verbruikscheck

Vergelijk je gas- en stroomverbruik met huishoudens van dezelfde grootte en hetzelfde woningtype. Open de volledige verbruikscheck

Loop dit na voordat je tekent

• Je hebt je eigen jaarverbruik in kWh en kubieke meters ingevuld, geen standaardverbruik
• De leverancier staat als vergunninghouder in het register van de ACM
• Je hebt het jaarbedrag vergeleken inclusief de vaste leveringskosten per energiesoort
• Je weet of het tarief vast is en zo ja, tot welke datum
• Bij zonnepanelen: de terugleververgoeding en de terugleverkosten staan zwart op wit
• De berekeningswijze van de opzegvergoeding staat in de voorwaarden
• Het voorgestelde termijnbedrag past bij je verbruik en niet bij een wervingsactie
• Je hebt de meterstanden van de wisseldag met een foto vastgelegd

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

Vergelijken op het kWh-tarief alleen

De vaste leveringskosten lopen per aanbieder uiteen en tellen bij twee aansluitingen al snel op tot meer dan honderd euro per jaar. Wie alleen naar de prijs per kWh kijkt, kiest regelmatig het duurdere contract.

Rekenen met een standaardverbruik in plaats van je eigen cijfers

Vergelijkers vullen vaak een gemiddeld huishouden in. Zit jij daar honderden kWh naast, dan verschuift de rangorde van aanbieders en betaal je een tarief dat bij jouw profiel niet het gunstigste was.

Op de welkomstbonus afgaan

Een eenmalige bonus verdwijnt in het niet bij een tarief dat een jaar lang twee cent per kWh hoger ligt. Stap je binnen zes maanden weer over, dan mag de leverancier de bonus bovendien terugvorderen.

Een te laag termijnbedrag accepteren

Een laag maandbedrag maakt een aanbod aantrekkelijk maar verandert niets aan je verbruik. Het verschil komt in de jaarafrekening terug, en bij een koude winter is dat een naheffing van honderden euro's ineens.

Bij zonnepanelen de terugleverkosten overslaan

De opzet van terugleverkosten verschilt sterk per leverancier: een vast bedrag per maand of een staffel die met je teruglevering meegroeit. Bij een groot dak weegt dat zwaarder dan het verschil in kWh-tarief.

Een aflopend contract laten doorrollen

Loopt een vast contract af en doe je niets, dan ga je meestal over op het variabele tarief van dezelfde leverancier. Dat is zelden het scherpste aanbod op dat moment, terwijl je in de laatste maand gratis kunt opzeggen.

De wederverkoper aanzien voor de leverancier

Bij een klacht of een faillissement telt wie er als vergunninghouder op je contract staat. Wie dat niet heeft nagekeken, weet in zo'n geval niet bij welke partij hij moet aankloppen.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Een energieleverancier kiezen doe je in de regel prima zelf: je hebt je jaarverbruik nodig, een vergelijking op jaarbedrag en tien minuten om de voorwaarden te lezen. Loop je vast op een rekening of een opzegvergoeding, dan is de eerste halte ACM ConsuWijzer, waar je gratis kunt navragen wat je rechten zijn. Komt je leverancier daarna niet over de brug, dan kun je naar de Geschillencommissie Energie; die behandelt klachten tegen aangesloten leveranciers tegen een klachtengeld dat je terugkrijgt als je gelijk krijgt. Voor de techniek achter je verbruik ligt het anders: het doorrekenen van een warmtepomp, een aansluiting voor een laadpaal of een thuisbatterij hoort bij een erkend installateur, want daar hangen zowel de veiligheid als de terugverdientijd aan. Zit je met een dispuut over een eindafrekening van duizenden euro's of met een leverancier in faillissement, dan is juridisch advies of rechtsbijstand op zijn plaats. Voor de gewone stappen is de gids over een energiecontract afsluiten genoeg houvast, met het energielabel aanvragen als losse route wanneer je woning zelf aan de beurt is.