Energiebesparing: de volgorde, de bedragen en wanneer je advies inschakelt

Waar je energierekening naartoe gaat

Energiebesparing begint bij weten welke post groot is. In een gemiddelde woning gaat ongeveer 43 procent van de energierekening naar de ruimteverwarming, 14 procent naar warm water en 27 procent naar apparaten en verlichting. Koken is met ongeveer 2 procent verwaarloosbaar, en de resterende 14 procent bestaat uit vaste kosten die doorlopen ook als je niets verbruikt. Welke maatregelen daar per stuk tegenover staan, staat op de overzichtspagina over energie besparen in en om het huis.

Vertaal die percentages naar je eigen meter. Een tussenwoning gebruikte in 2024 gemiddeld 880 m³ gas, waarvan ongeveer 630 m³ naar de verwarming gaat en 220 m³ naar warm water. Een appartement zit gemiddeld op 630 m³ en een vrijstaand huis op 1.440 m³. Bij stroom hangt het vooral aan het aantal bewoners: 1.650 kWh voor één persoon, 2.610 kWh voor twee en 3.710 kWh voor vier.

Zet je eigen standen met de verbruikscheck naast die gemiddelden. Zit je er fors boven, dan is er meestal één aanwijsbare oorzaak, van een ongeïsoleerde vloer tot een kamer die elektrisch wordt bijgestookt. Zit je eronder, dan valt er met gedrag weinig meer te halen en gaat het gesprek meteen over de schil van het huis. Hoe de rest van je energiecontract in elkaar zit, lees je op de pagina over energie in en om het huis.

procent van de rekening bron: Milieu Centraal augustus 2026

Post	Aandeel in de rekening	Waar je aan draait
Ruimteverwarming	± 43%	Thermostaat, isolatie en het aantal verwarmde kamers
Apparaten en verlichting	± 27%	Led, sluipverbruik en de leeftijd van koelkast en droger
Warm water	± 14%	Douchetijd, doorstroom van de douchekop en het aantal personen
Vaste kosten	± 14%	Vast leveringstarief en netbeheerkosten, niet verbruiksafhankelijk
Koken	± 2%	Nauwelijks iets te halen, ook niet bij overstappen op inductie

Gecontroleerd op verdeling volgens Milieu Centraal, augustus 2026

De volgorde waarin besparen het meeste oplevert

Wie in de goede volgorde werkt, betaalt minder voor hetzelfde resultaat. De vuistregel die installateurs en energieadviseurs allebei hanteren: eerst je gedrag en je instellingen, dan de kleine ingrepen aan kieren en leidingen, daarna de schil van het huis, en pas als het huis zijn warmte vasthoudt de installatie en de opwek. Een warmtepomp in een ongeïsoleerd huis werkt op een hoge aanvoertemperatuur en verbruikt daardoor veel meer stroom dan de brochure belooft.

De eerste twee stappen kosten weinig tot niets en werken meteen. Een graad lager op de thermostaat scheelt ongeveer 7 procent van je stookverbruik: bij 630 m³ stookgas is dat 44 m³, oftewel zo'n 62 euro bij een aangenomen gasprijs van 1,40 euro per m³ in 2026. De aanvoertemperatuur van je cv-ketel verlagen naar 60 graden of lager doet iets vergelijkbaars, zonder dat je het merkt zolang je radiatoren groot genoeg zijn. Alle losse maatregelen van dit type staan bij elkaar in de gids met tips om energie te besparen.

Pas daarna wordt het een verbouwing met offertes, subsidie en planning. Die stappen kosten duizenden euro's en verdienen zich terug over jaren, niet over maanden. De volgorde bepaalt bovendien welke maatregel hoeveel oplevert: vloerisolatie in een huis met een ongeïsoleerd dak levert minder op dan hetzelfde werk in een huis waar de rest al staat.

Stap	Wat je doet	Wat het ongeveer kost	Terugverdientijd
1. Verbruik en instellingen	Thermostaat, nachtverlaging, aanvoertemperatuur, douchetijd	€ 0	Direct
2. Contract en tarief	Vergelijken op je werkelijke verbruik, vaste kosten meewegen	€ 0	Direct
3. Kleine ingrepen	Tochtstrips, radiatorfolie, leidingisolatie, ledlampen	€ 50 tot € 300	Minder dan twee jaar
4. De schil	Vloer, spouwmuur, dak en glas	€ 2.000 tot € 15.000	Vijf tot vijftien jaar
5. De installatie	Hybride of volledige warmtepomp, zonneboiler, ventilatie	€ 3.000 tot € 15.000	Zeven tot vijftien jaar
6. Eigen opwek	Zonnepanelen, eventueel opslag	Vanaf € 3.800 voor tien panelen	Afhankelijk van salderen en teruglevering

Gecontroleerd op richtprijzen en indicaties, augustus 2026

Wat de grote maatregelen kosten en opleveren

Bij de schil en de installatie draait alles om drie getallen: de investering, de besparing per jaar en het subsidiebedrag. De besparing hangt sterk af van hoe slecht het nu is. Spouwmuurisolatie in een huis uit 1970 met een lege spouw levert makkelijk 15 tot 20 procent van het stookverbruik op; in een huis waar de spouw half gevuld blijkt, zakt dat naar een paar procent. Een offerte die met vaste percentages werkt zonder de woning te hebben gezien, zegt daarom weinig.

De bedragen hieronder gaan uit van een tussenwoning met 630 m³ stookgas en een aangenomen gasprijs van 1,40 euro per m³ (2026). Reken ze om naar je eigen verbruik door de verhouding aan te houden: wie 1.000 m³ aan verwarming besteedt, mag de opbrengsten met ongeveer anderhalf vermenigvuldigen. De investeringen zijn marktprijzen en verschillen per aannemer, per regio en per bouwkundige situatie.

Let bij de vergelijking op het verschil tussen besparing en comfort. Vloerisolatie levert in euro's minder op dan dakisolatie, maar haalt de koude voetenvloer weg en wordt daarom vaak als eerste gedaan. Elektrische bijverwarming levert nooit een besparing op, ook niet als hij groen klinkt: waarom dat zo is, staat in de gids over geld besparen met bio warmtepanelen.

Maatregel	Investering	Besparing per jaar	Terugverdientijd na subsidie
Spouwmuurisolatie, 60 m²	€ 1.500 tot € 2.200	100 tot 175 m³ gas (€ 140 tot € 245)	Zes tot tien jaar
Vloerisolatie, 50 m²	€ 1.500 tot € 2.500	50 tot 80 m³ gas (€ 70 tot € 112)	Twaalf tot twintig jaar
Dakisolatie van binnenuit, 60 m²	€ 2.500 tot € 4.500	100 tot 200 m³ gas (€ 140 tot € 280)	Acht tot vijftien jaar
HR++ glas in bestaande kozijnen, 12 m²	€ 1.800 tot € 3.000	60 tot 120 m³ gas (€ 84 tot € 168)	Tien tot twintig jaar
Hybride warmtepomp naast de cv-ketel	€ 5.000 tot € 8.000	300 tot 400 m³ gas min extra stroom	Zeven tot twaalf jaar
Zonneboiler voor het douchewater	€ 2.500 tot € 4.500	80 tot 150 m³ gas (€ 112 tot € 210)	Tien tot achttien jaar

Gecontroleerd op marktprijzen augustus 2026, opbrengsten berekend op 630 m³ stookgas en een aangenomen gasprijs van 1,40 euro per m³

Subsidie en financiering voor energiebesparing

De ISDE is in 2026 de landelijke regeling voor huiseigenaren. Je vraagt hem aan bij RVO, ná de installatie, en je hebt daar 24 maanden na afronding van het werk de tijd voor. Voor isolatie geldt een bedrag per vierkante meter dat verdubbelt zodra je twee maatregelen laat uitvoeren, bijvoorbeeld twee isolatiemaatregelen of isolatie in combinatie met een warmtepomp, zonneboiler of warmtenetaansluiting. Die tweede maatregel moet binnen 24 maanden na de eerste klaar zijn. Nieuw in 2026 is dat ook ventilatiemaatregelen subsidie krijgen zodra je ze combineert met isolatie.

RVO reageert doorgaans binnen acht weken op een aanvraag. Je hebt de factuur nodig, de meldcode van het apparaat of het materiaal en de oppervlakte die is aangebracht. Vraag je aannemer die gegevens vóór de betaling op, want achteraf een gespecificeerde factuur regelen kost tijd die van je aanvraagtermijn afgaat.

Kun je de investering niet uit spaargeld betalen, dan is de Energiebespaarlening van het Warmtefonds de gebruikelijke route: leenbedragen van 1.000 tot 29.000 euro, looptijden van 84 tot 240 maanden, en 0 procent rente voor huishoudens met een verzamelinkomen onder de 60.000 euro (2026). Voor een thuisbatterij ligt het maximum op 8.500 euro. Reken de maandlast van zo'n lening mee in je overzicht van vaste lasten, want een lening van 15.000 euro over tien jaar kost 125 euro per maand terwijl de besparing vaak lager uitvalt.

Maatregel	ISDE 2026, één maatregel	ISDE 2026, twee of meer	Belangrijkste voorwaarde
Dakisolatie	€ 16,25 per m²	€ 32,50 per m²	Minimaal 20 m², maximaal 200 m²
Gevelisolatie aan de buitenkant	€ 20,25 per m²	€ 40,50 per m²	Minimaal 10 m², maximaal 170 m²
Spouwmuurisolatie	€ 5,25 per m²	€ 10,50 per m²	Minimaal 10 m², maximaal 170 m²
Vloerisolatie	€ 5,50 per m²	€ 11,00 per m²	Minimaal 20 m², maximaal 130 m²
Bodemisolatie	€ 3,00 per m²	€ 6,00 per m²	Vloer- óf bodemisolatie als ze boven elkaar liggen
HR++ glas in bestaande kozijnen	€ 25 per m²	€ 50 per m²	Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas
Triple glas in nieuwe isolerende kozijnen	€ 111 per m²	€ 222 per m²	Minimaal 3 m², maximaal 45 m² glas
Hybride warmtepomp	± € 1.500 tot € 3.000	Zelfde bedrag, telt als tweede maatregel	Bedrag per apparaat volgens de RVO-meldcodelijst
Zonneboiler	€ 300 tot € 1.750	Zelfde bedrag, telt als tweede maatregel	Afhankelijk van collectoroppervlak en voorraadvat
Thuisbatterij	Geen landelijke subsidie	Geen landelijke subsidie	Alleen enkele lokale en provinciale regelingen

Gecontroleerd op ISDE-bedragen 2026 van RVO, gecontroleerd in augustus 2026

Een adviseur energiebesparing: wat hij doet en wat hij kost

Een adviseur energiebesparing neemt je woning op en levert een doorgerekend plan: welke maatregelen in welke volgorde, wat ze kosten, wat ze opleveren en welke subsidie erbij hoort. Dat heet een maatwerkadvies. Het verschilt van een energielabel, dat alleen een letter vaststelt volgens de rekenmethode NTA 8800 en gemiddeld rond de 300 euro kost in 2026. Een maatwerkadvies kost doorgaans enkele honderden euro's meer dan zo'n kaal label, en veel adviseurs bieden de combinatie aan tegen een pakketprijs.

De vraag is niet of een adviseur goed is, maar of jouw situatie er een nodig heeft. Bij een naoorlogse tussenwoning met een lege spouw en enkel glas is de volgorde vrij voorspelbaar en kun je zelf offertes uitvragen. Bij een huis van voor 1940 met een houten vloer, een gemetselde gevel zonder spouw en vocht in de kruipruimte gaat het mis zodra je op gevoel isoleert: verkeerd geplaatste isolatie zonder ventilatie levert schimmel op, en dat kost meer dan het advies.

Woon je in een appartement, dan ligt de beslissing grotendeels bij de vereniging van eigenaars. Voor een VvE vergoedt de SVVE in 2026 driekwart van de kosten van een verduurzamingsadvies via RVO, wat zo'n advies per woning goedkoop maakt. Vraag daarnaast na of je gemeente een collectieve inkoopactie draait, want dan liggen de prijzen per maatregel al vast.

Vorm van advies	Wat je krijgt	Richtprijs 2026
Energiecoach van de gemeente	Huisbezoek, gesprek over gedrag en kleine maatregelen	Meestal gratis
Energielabel	Officiële letter in EP-Online, tien jaar geldig	± € 300
Maatwerkadvies energiebesparing	Doorgerekende volgorde met kosten, opbrengst en subsidie	€ 400 tot € 800
Label plus maatwerkadvies als pakket	Beide in één opname	€ 500 tot € 900
Verduurzamingsadvies voor een VvE	Meerjarenplan voor het hele complex	SVVE vergoedt 75% van de advieskosten

Gecontroleerd op marktprijzen en regelingen, augustus 2026

Onafhankelijk advies energiebesparing herkennen

Onafhankelijk advies energiebesparing betekent dat degene die het advies geeft niets verdient aan de uitkomst. Dat onderscheid is in deze markt scherper dan het lijkt. Een installateur die gratis langskomt geeft vaak prima technisch advies, maar zijn verdienmodel zit in het apparaat dat hij verkoopt. Een adviseur die je per opname betaalt, heeft geen belang bij welke maatregel eruit komt. Allebei kunnen nuttig zijn, zolang je weet welk gesprek je voert.

De gemeente is het eerste loket voor gratis en onafhankelijk advies. Vrijwel elke gemeente heeft een energieloket, vaak met een energiecoach die bij je thuis komt kijken en met je meterstanden meekijkt. Landelijk zijn Milieu Centraal en Verbeter je huis de bronnen zonder commercieel belang; daar staan ook de subsidiechecks per postcode. Voor een advies dat aan jouw woning hangt, kom je uiteindelijk bij een betaalde opname uit.

Drie vragen scheiden onafhankelijk advies van verkoop. Verdient de adviseur iets aan de uitvoering of aan een doorverwijzing? Krijg je een rapport waarin ook maatregelen staan die hij zelf niet levert? En rekent hij met jouw werkelijke verbruik van de jaarafrekening, of met een landelijk gemiddelde? Wie op alle drie een helder antwoord geeft, geeft je een plan dat je bij drie aannemers kunt uitzetten.

Wie adviseert	Wie betaalt	Belang bij de uitkomst	Waarvoor het geschikt is
Energiecoach van de gemeente	De gemeente	Geen	Gedrag, instellingen en de eerste kleine maatregelen
Betaalde energieadviseur	Jij, per opname	Geen, als hij niet uitvoert	Volgorde en doorrekening van de grote maatregelen
Installateur met gratis huisbezoek	Verrekend in de offerte	Verkoopt het apparaat	Technische inpassing van één maatregel
Isolatiebedrijf met gratis inspectie	Verrekend in de offerte	Verkoopt de isolatie	Bouwkundige controle van spouw, vloer of dak
Energieleverancier met een besparingsplan	Zit in het contract	Bindt je aan een contract	Inzicht in verbruik, minder in maatregelen

Gecontroleerd op augustus 2026

Meten of je besparing werkt

Zonder nulmeting weet je achteraf niet wat een maatregel heeft gedaan. Noteer daarom voor je begint de standen van gas en stroom, en pak je laatste jaarafrekening erbij voor het tarief per m³ en per kWh. Het maandbedrag dat je aan je leverancier betaalt is een voorschot en zegt niets: dat kun je zelf omhoog en omlaag zetten. De jaarafrekening telt.

Vergelijk vervolgens hele jaren, geen maanden. Een koude januari kan een geslaagde isolatiemaatregel volledig verhullen, en een zachte winter geeft je ten onrechte het gevoel dat een maatregel heeft gewerkt. Wie het preciezer wil, corrigeert voor graaddagen: het aantal graden dat de buitentemperatuur onder de stookgrens lag, opgeteld over het seizoen. Twee jaren met een vergelijkbaar aantal graaddagen zijn wél te vergelijken.

Voor stroom is een slimme meter of een tussenmeter genoeg om sluipverbruik op te sporen. Kijk 's nachts wat er doorloopt: 30 watt continu is 263 kWh per jaar en kost bij een aangenomen 0,30 euro per kWh zo'n 79 euro (2026). Zet de uitkomsten van je metingen in je huishoudboekje, samen met de rest van je inkomsten en uitgaven. Dan zie je in één oogopslag of de lagere rekening ook echt in je maandbudget landt.

Wat je meet	Hoe je het meet	Wanneer het iets zegt
Gasverbruik	Meterstand op 1 januari en 1 juli	Pas na een heel stookseizoen, gecorrigeerd voor de winter
Stroomverbruik	Meterstand of app van de slimme meter	Na een maand al zichtbaar bij grote apparaten
Sluipverbruik	Nachtelijk vermogen aflezen, in watt	Direct: elke 10 watt kost ongeveer 26 euro per jaar
Effect van isolatie	Gasverbruik per graaddag, twee jaren naast elkaar	Na één volledig seizoen
Effect van je contract	Tarief per m³ en per kWh op de jaarafrekening	Direct bij de eerste afrekening na de overstap

Gecontroleerd op gerekend met een aangenomen stroomprijs van 0,30 euro per kWh, augustus 2026

Wat energiebesparing doet met je woonlasten en je huis

Een lagere energierekening is maar één van de opbrengsten. Een deel van je rekening beweegt namelijk niet mee met je verbruik: de energiebelasting van 0,72680 euro per m³ gas en 0,11085 euro per kWh stroom (2026) zit in het tarief, maar het vaste leveringstarief en de netbeheerkosten lopen door hoeveel je ook bespaart. De vermindering energiebelasting van 628,96 euro per woning (2026) krijgt iedereen, ook wie bijna niets afneemt. Wie zijn verbruik halveert, ziet zijn rekening dus met minder dan de helft dalen.

Aan de andere kant staat de waarde van je huis. Een beter energielabel telt sinds 2024 mee in je maximale hypotheek: bij label C of D gaat het om 5.000 euro extra leenruimte, bij A of B om 10.000 euro, bij A+ of A++ om 20.000 euro en bij A+++ of hoger om 25.000 euro (2026). Een deel van de geldverstrekkers geeft daarnaast rentekorting bij een groen label. Die twee voordelen tellen alleen als het label ook echt opnieuw is vastgesteld na de verbouwing.

Reken de investering ten slotte af tegen je hele plaatje aan woonlasten, niet alleen tegen de energierekening. Wie zijn spaarbuffer leegtrekt voor isolatie, staat er zwakker voor als het inkomen wegvalt; wat een woonlastenverzekering daar wel en niet aan doet, staat in die gids. Een bespaarplan dat je buffer intact laat, houdt het langer vol dan een plan dat alles in één jaar wil.

Zo bouw je een bespaarplan voor je woning op

Zes stappen die je van meterstand naar uitgevoerde maatregel brengen, met de termijnen die ertoe doen.

1. Leg je nulmeting vast

   Noteer de standen van gas en stroom en zoek op je laatste jaarafrekening het tarief per m³ en per kWh op. Zet je verbruik met de verbruikscheck naast dat van vergelijkbare huishoudens, zodat je weet of je afwijking in de verwarming of in de apparaten zit.

2. Pak eerst wat niets kost

   Thermostaat, nachtverlaging, aanvoertemperatuur van de ketel en douchetijd leveren samen al snel enkele honderden euro's per jaar op zonder investering. De losse maatregelen staan in de gids met tips om energie te besparen. Doe deze stap eerst, want hij bepaalt hoe je huis zich straks gedraagt.

3. Laat de bouwkundige staat vaststellen

   Laat controleren of de spouw gevuld is, hoe dik het dak is geïsoleerd en of de kruipruimte droog genoeg is om te isoleren. Dat kan met een betaalde opname of via een gratis inspectie van een isolatiebedrijf; in het laatste geval weeg je het advies tegen zijn verdienmodel.

4. Zet de maatregelen op volgorde en op budget

   Kies twee maatregelen die je binnen 24 maanden na elkaar laat uitvoeren, want dan verdubbelt het ISDE-bedrag voor allebei. Reken de investering en een eventuele lening door in je overzicht van vaste lasten voordat je tekent.

5. Vraag drie offertes op dezelfde specificatie

   Geef elke aannemer dezelfde oppervlaktes en dezelfde materiaaleis, anders vergelijk je appels met peren. Vraag om een gespecificeerde factuur met meldcode en aangebrachte vierkante meters, want die heb je later nodig voor de subsidieaanvraag.

6. Vraag de subsidie aan en meet het resultaat

   Dien je ISDE-aanvraag in binnen 24 maanden na afronding van het werk; RVO reageert doorgaans binnen acht weken. Noteer daarna een jaar lang je meterstanden en vergelijk hele stookseizoenen, zodat je weet wat de maatregel werkelijk deed.

Verbruikscheck

Vergelijk je gas- en stroomverbruik met huishoudens van dezelfde grootte en hetzelfde woningtype. Open de volledige verbruikscheck

Voor je aan een energiebesparende maatregel begint

• Je meterstanden van gas en stroom zijn genoteerd met de datum erbij
• Je weet wat je per m³ gas en per kWh stroom betaalt volgens je jaarafrekening
• Je hebt gecontroleerd of de spouw, de vloer en het dak al geïsoleerd zijn
• Je hebt twee maatregelen gepland die binnen 24 maanden van elkaar klaar zijn
• De offerte vermeldt oppervlakte, materiaal en meldcode, niet alleen een totaalbedrag
• Je hebt gecheckt of je gemeente een energieloket, energiecoach of inkoopactie heeft
• De investering past in je budget zonder dat je spaarbuffer leegloopt
• Je weet dat de ISDE-aanvraag binnen 24 maanden na afronding van het werk binnen moet zijn

Doorgerekend: zo pakt het uit

Veelgemaakte fouten

Beginnen bij de installatie in plaats van bij de schil

Een warmtepomp in een slecht geïsoleerd huis draait op een hoge aanvoertemperatuur en verbruikt daardoor fors meer stroom dan de brochure aangeeft. Het rendement zakt van ongeveer 3,5 naar 2,5 of lager, waarmee de warmte duurder wordt dan dezelfde warmte uit de cv-ketel. Isoleren eerst, verwarmen daarna.

De tweede maatregel buiten de 24 maanden laten vallen

Het ISDE-bedrag voor isolatie verdubbelt alleen als de tweede maatregel binnen 24 maanden na de eerste klaar is. Bij dakisolatie van 60 m² gaat het om 975 euro verschil (2026), bij gevelisolatie om nog meer. Plan de tweede maatregel dus voordat je de eerste laat uitvoeren.

De subsidieaanvraag laten liggen

De ISDE vraag je achteraf aan, binnen 24 maanden na afronding van het werk. Wie de factuur in een la legt, ontdekt dat er geen hersteltermijn is. Voor een gemiddeld isolatiepakket in een tussenwoning kost dat ruim duizend euro (2026).

Advies aannemen van iemand die aan de uitkomst verdient

Een gratis huisbezoek van een installateur is nuttig voor de technische inpassing, maar het is geen onafhankelijk advies over de volgorde. Wie de vergelijking tussen isolatie, installatie en opwek laat maken door de partij die één ervan verkoopt, koopt bijna altijd de duurste van de drie.

Resultaat afmeten aan het voorschotbedrag

Het maandbedrag aan je leverancier is een voorschot dat jij of je leverancier op elk moment kan aanpassen. Een lager voorschot betekent niets over je verbruik. Alleen de jaarafrekening en je eigen meterstanden laten zien of een maatregel heeft gewerkt.

Rekenen alsof de hele rekening meebeweegt

Het vaste leveringstarief, de netbeheerkosten en de vermindering energiebelasting van 628,96 euro (2026) veranderen niet met je verbruik. Wie zijn gasverbruik met een derde verlaagt, ziet zijn totale rekening met minder dan een derde dalen, en dat maakt elke terugverdientijd langer dan de folder belooft.

De spaarbuffer leegtrekken voor een maatregel met een lange terugverdientijd

Vloerisolatie of glas met een terugverdientijd van vijftien jaar is verdedigbaar, maar niet als je daarmee je enige reserve opmaakt. Valt het inkomen weg, dan zijn de vaste lasten onveranderd hoog terwijl de besparing pas over jaren binnenkomt.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een adviseur of vakman inschakelt

Het grootste deel van energiebesparing regel je zelf. De thermostaat, de ketelinstelling, ledlampen, tochtstrips en het vergelijken van je contract vragen geen expert, en de bedragen daarvan reken je met een rekenmachine na. Bij de schil en de installatie verschuift dat. Een betaalde energieadviseur die je woning opneemt kost 400 tot 800 euro voor een maatwerkadvies in 2026 en verdient zich terug zodra je huis ouder dan de oorlog is, zodra vocht in de kruipruimte meespeelt, of zodra je twijfelt tussen isoleren en een warmtepomp. Voor het officiële energielabel heb je hoe dan ook een vakbekwaam adviseur nodig; dat kost gemiddeld rond de 300 euro (2026).

Werk aan de installatie zelf hoort bij een erkend installateur, en bij een VvE bij een adviseur die een meerjarenplan voor het complex opstelt. Wil je alleen weten waar je staat en welke kleine dingen je nog mist, dan is de energiecoach van je gemeente gratis en vaak het beste beginpunt. Gaat het over meefinancieren in je hypotheek of over rentekorting bij een groen label, dan zit je bij een hypotheekadviseur, die in de markt tussen de 1.500 en 3.000 euro rekent voor een volledig advies. Loopt het budget in de knel, dan begint elk gesprek bij een compleet overzicht van je vaste lasten, en bij de gemeente is die hulp gratis.